Gözyaşı Sisteminin Hastalıkları
Özet
Lakrimal sistem sekretuar ve ekskretuar olmak üzere ikiye ayrılır. Sekretuar sistem orbital lakrimal bez, üçüncü göz kapağı bezi ve göz kapaklarındaki bezler ve salgı hücrelerinden oluşur. Lakrimal sistemin ekskretuar kısımlarını ise her bir göz kapağındaki lakrimal punktum, punktumu rudimenter lakrimal keseye boşaltan lakrimal kanalikül ve nazolakrimal kanal oluşturur. Orbital lakrimal bez ve üçüncü göz kapağı bezi karışık, seromukoid, bileşik tubuloasiner bezlerdir. Üçüncü göz kapağı bezinde, periferal asinilerde yüksek miktarda lipid bulunur ve bu bezde çizgili kanallar yoktur. Hem orbital lakrimal bezin hem de üçüncü göz kapağı bezinin uzaklaştırılması köpek ve kedide keratokonjunktivitis sikka (KKS) adı verilen kuru göz hastalığı ile sonuçlanır. Prekorneal gözyaşı tabakasındaki mukus, lakrimal ve üçüncü göz kapağı bezinin yanı sıra konjunktival goblet hücreleri tarafından üretilir. Bu bölümde lakrimal sistemin anatomisi, gözyaşı filminin yapısı ve gözyaşı filminin değerlendirilmesinde kullanılan yöntemler açıklanmıştır. Bunun yanı sıra lakrimal sistemde sık rastlanılan konjenital veya edinsel hastalıklara da yer verilmiştir.
Referanslar
Giuliano, E.A. (2013). Diseases and Surgery of the Canine Lacrimal Secretory System. In: Veterinary Ophthalmology, Ed.: Gelatt, K.N., Philadelphia: Lippincott Williams and Wilkins. 5th Ed., p.: 924-937.
Grahn, B.H., Sandmeyer, L.S. (2012). Nazolakrimal sistem hastalık ve operasyonları. Gelatt KN (Ed.), (Sırrı AVKİ, Çev. Ed.) Temel Veteriner Oftalmoloji 120-129, Medipress
Grahn, B. H., Peiffer, R., Wilcock, B. (2018). Diseases of the eyelid, conjunctiva, lacrimal, and nasolacrimal systems. In: Histologic Basis of Ocular Disease in Animals, Ed.: Grahn, B.H., Peiffer R. and Wilcock, B.). https://doi.org/10.1002/9781119108603.ch5
Gralin, B.H. (1999). Diseases and surgery of the canine nasolacrimal system. In: Ophthalmology. Ed. Gelait. K N. Lea & Febiger. Philadelphia. p. 569-607.
Gum, G.G., Mackay, E.O. (2013). Physiology of the Eye. In: Veterinary Ophthalmology, Ed.: Gelatt, K.N., Philadelphia: Lippincott Williams&Wilkins. 5th Ed., p.: 171-207.
Habin, D.(1993). The nasolacrimal system, In: Manual of Small Animal Ophthalmology. Ed. Jones, S. M. P. Caspin. S. M. British Small Animal Veterinary Association. p: 91-101.
Hartley, C. (2014). The lacrimal system. In: BSAVA Manual of Canine and Feline Ophthalmology, Ed.: Gould, D., McLellan, G.J. British Small Animal Veterinary Association, UK 3rd edition. p: 167-181
11. John, C., Gopinathan, A., Singh, K., Sharma, P., Sowbharenya, C., Sarangom, S.B. (2008). Clinical evaluation of topical tacrolimus ointment usage in different stages of keratoconjunctivitis sicca in dogs. Turk J Vet Anim Sci.42: 259-268
Leiva, M., Giménez, T.P. (2018). Diseases of the Lacrimal System. In: Slatter's Fundamentals of Veterinary Ophthalmology, 6th edition (ed. David J. Maggs, Paul E. Miller, Ron Ofri) St. Louis, Missouri: Elsevier. p.186-210
Ozgermen, B. B., Can, P., Sancak, İ., Akpinar, E., Pinarli, F., Ceylan, A., Ozen, A. (2021). Transplantation of limbal derived MSCs grown on contact lenses in dogs with dry eye syndrome-can stem cells help?. Veterinarski arhiv, 91(4), 349-358.
Özgencil, F.E., Gülmez, N., Gültekin, Ç., Sayıner, S. (2017). Corneal impression cytology for the diagnosis of limbal stem cell deficiency in a dog. Kafkas Univ Vet Fak Derg, 23 (3): 507-511. DOI: 10.9775/kvfd.2016.17018
Peterson, S., Stanley, J., Stanley, R. (2008). Ocular Discharge In: Small Animal Ophthalmology - A Problem Oriented Approach, Ed.: Pieffer, B., Doylestown, Pennsylvania, USA, p.: 253-293.
Samuelson, D.A. (2013). Ophthalmic Anatomy. In: Veterinary Ophthalmology, Ed.: Gelatt, K.N., Philadelphia: Lippincott Williams&Wilkins, 5th Ed., p.: 58-170.
Stades, F.C. (2007). Ophthalmology for the Veterinary Practitioner, Ed.: Stades, F.C.; Wyman, M; Boevé, M.H.; Neumann, W.; Spiess, B., 2nd Ed.
Woerd, A., Wilkie, D. A., Gilger, B. C, Smeak, D. D., Kerpsack, S. J. (1997) Surgical treatment of dacryocystitis caused bv cystic dilatation of the nasolacrimal system in three dogs. Journal of American Veterinary Medical Asso. 2 (4): 445-447.
