Demir
Özet
Demir, kimyasal sembolü Fe olan bir mikroelementtir. Oksijen taşınmasında, enerji üretiminde ve hücrelerin işlevlerinin yerine getirilmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Demir, besinler yoluyla alınır ve vücutta depolanır. Et, tavuk, balık, ıspanak, mercimek ve fındık gibi birçok farklı besin kaynağında bulunur. Çocuklar için diyetle alınması gereken günlük yeterli miktarı 7-16 mg’dır. Bazı ilaçlar ve besinler bağırsaktan demir emilimini azaltabilir. Demir eksikliği, bazı sağlık sorunlarına ve anemiye yol açabilir. Demir eksikliği anemisi tedavisi, diyet değişikliklerini ve demir takviyesi alımını içermektedir. Demir eksikliğini önlemek amacıyla bazı durumlarda demir profilaksisi uygulanabilir. Oral olarak alınan fazla miktardaki demir lokal ve sistemik bozukluklara neden olabilir.
Iron is a microelement with the chemical symbol Fe. It plays a critical role in oxygen transport, energy production, and cell functions. Iron is taken in through food and stored in the body. It is found in many different food sources such as meat, chicken, fish, spinach, lentils, and hazelnuts. The daily amount that children need to take in through diet is 7-16 mg. Some drugs and foods can reduce iron absorption from the intestines. Iron deficiency can lead to some health problems and anemia. Treatment of iron deficiency anemia includes dietary changes and taking iron supplements. In some cases, iron prophylaxis can be applied to prevent iron deficiency. Excessive amounts of iron taken orally can cause local and systemic disorders.
Referanslar
TÜBİTAK Bilim Genç, Periyodik Tablo, Demir. (19/10/2023 tarihinde https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/periyodik-tablo/demir adresinden ulaşılmıştır).
World Health Organization: Iron deficiency anaemia assessment, prevention, and control. A guide for programme managers 2001. (19/10/2023 tarihinde https://www.who.int/publications/m/item/iron-children-6to23--archived-iron-deficiency-anaemia-assessment-prevention-and-control adresinden ulaşılmıştır).
Jackson MJ. Diagnosis and detection of deficiencies of micronutrients, minerals. British Medical Bulletin. 1999;55(3):634-642. doi:10.1258/0007142991902510
British Nutrition Fundation, Life Stages, Children. (19/10/2023 tarihinde https://www.nutrition.org.uk/life-stages/children adresinden ulaşılmıştır).
Eussen S, Alles M, Uijterschout L, et al. Iron intake and status of children aged 6-36 months in Europe: a systematic review. Annals of Nutrition and Metabolism. 2015;66(2-3):80-92.
Samur G. Vitaminler Mineraller ve Sağlığımız. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı; 2008.
Kleinman RE, Greer FR (eds). Pediatric Nutrition Handbook. 8th ed. Itasca, IL: American Academy of Pediatrics, 2020.
Camaschella C. Iron-deficiency anemia. New England Journal of Medicine. 2015; 372(19):1832-1843.
Armitage AE, Moretti D. The importance of iron status for young children in low-and middle-income countries: a narrative review. Pharmaceuticals. 2019;12(2):59.
Lanzkowsky P, Lipton J, Fish JD. Lanzkowsky's manual of pediatric hematology and oncology: Elsevier; 2016. 32-41.
Montgomery RR, Scott JP. Anemias of Inadequate Production. Iron- Deficiency Anemia. In:Behrman RE, Kliegman RM, Jenson HB (eds.) Nelson Textbook of Pediatrics. 20.th ed. WB Saunders Company, Philadelphia, 2015; 1614-1616.
Wang J, Pantopoulos K: Regulation of cellular iron metabolism. The Biochemical Journal. 2011;434(3):365-381.
Silva B, Faustino P. An overview of molecular basis of iron metabolism regulation and the associated pathologies. Biochimica et Biophysica Acta (BBA)-Molecular Basis of Disease. 2015;1852(7):1347-1359.
Yiannikourides A, Latunde-Dada GO. A short review of iron metabolism and pathophysiology of iron disorders. Medicines. 2019;6(3):85. doi:10.3390/medicines6030085
Pivina L, Semenova Y, Doşa MD, et al. Iron deficiency, cognitive functions, and neurobehavioral disorders in children. Journal of Molecular Neuroscience. 2019;68:1-10.
Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Sağlık Bakanlığı Yayın No:1031; 2022.
Sağlık Bakanlığı, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Temel Besin Öğeleri. (21/10/2023 tarihinde https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/beslenme/temel-besin-gruplari adresinden ulaşılmıştır).
Baysal A. Beslenme. Ankara: Hatipoğlu Yayınevi; 2020.
Al-Suhiemat AA, Shudifat RM, Obeidat H. Maternal level of education and nutritional practices regarding iron deficiency anemia among preschoolers in Jordan. Journal of Pediatric Nursing. 2020;55:e313-e219.
Joo EY, Kim KY, Kim DH, et al. Iron deficiency anemia in infants and toddlers. Blood Research. 2016;51(4):268–273.
McDonagh MS, Blazina I, Dana T, et al. Screening and routine supplementation for iron deficiency anemia: A systematic review. Pediatrics. 2015;135:723-733.
Camaschella C. Iron deficiency. Blood. 2019;133(1):30-39.
Özdemir N. Iron deficiency anemia from diagnosis to treatment in children. Türk Pediatri Arşivi. 2015;50:11-19.
Gupta PM, Perrine CG, Mei Z, et al. Iron, anemia, and iron deficiency anemia among young children in the United States. Nutrients. 2016;8(6):330. doi:10.3390/nu8060330
Subramaniam G, Girish M. Iron deficiency anemia in children. The Indian Journal of Pediatrics. 2015;82:558-564.
Uyar HH, Tukel E. 0-5 Yaş Çocuklarda Anemi Değerlendirmesi ve Ebenin Sorumlulukları. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2020;4(2):171-182.
Yurdakök K, İnce OT. Çocuklarda demir eksikliği anemisini önleme yaklaşımları. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi. 2009;52(4):224-231.
Aksoy M. Beslenme ve ilaç etkileşimi. İstanbul: İstanbul Tıp Kitabevi; 2016.
Fletcher A, Forbes A, Svenson N, et al. Guideline for the laboratory diagnosis of iron deficiency in adults (excluding pregnancy) and children. British Journal of Haematology. 2022;196(3):523- 529.
Naiboğlu E, Naiboğlu S, Turan E, et al. Çocuk Servisinde Yatan Hastaların Demir Eksikliği Anemisi Açısından Araştırılması. Bakırköy Tıp Dergisi. 2019:15:204-208.
Mantadakis E. Advances in pediatric intravenous iron therapy. Pediatric Blood & Cancer. 2016;63(1):11-16.
Powers JM, Nagel M, Raphael JL, et al. Barriers to and facilitators of iron therapy in children with iron deficiency anemia. The Journal of Pediatrics. 2020;219:202-208.
Karapınar TH, Bildik O, Köker SA, et al. Altı Ay-2 Yaş Arası Çocuklarda Profilaktik Demir Kullanımının Değerlendirilmesi. Journal of Pediatric Research. 2017;4(3):156-159.
Sağlık Bakanlığı, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Demir Gibi Türkiye Programı Uygulama Rehberi. (21/10/2023 tarihinde https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/beslenme-programlari/demir-gibi-turkiye adresinden ulaşılmıştır).
Baranwal AK, Singhi SC. Acute Iron Poisoning: Management Guidelines. Indian Pediatrics. 2003;40:534-540.
Madiwale T, Liebelt E. Iron: not a benign therapeutic drug. Current Opinion in Pediatrics. 2006;18(2):174-179.
