Vitamin D

Özet

D vitamini (kalsiferol) tüm insanlar ve hayvanlar tarafından üretilen, yağda çözünen bir sekosteroid hormondur. D vitaminin en önemli kaynağı, güneş ışığından UV-B'ye (280-315 nm) maruz kalma sonucu oluşan kutanöz sentezdir ve gereksinimin %90’ı buradan karşılanır. D vitamininin en önemli görevi kemik sağlığını sürdürmektir. Eksikliği yetersiz mineralizasyona bağlı rikets ve/veya osteomalazi ile sonuçlanabilir. Direk grafide osteopeni ve raşitik bulgular görülür. Bununla birlikte D vitamini eksikliği karşımıza nöbet ve tetani gibi akut bulgular ile gelebilir. Beslenme şeklinden bağımsız olarak riketsi önlemek için doğumdan bir yaşına kadar 400 IU/gün vitamin D3 verilmesi önerilir. Tedavide ise D vitamini ile birlikte rutin Ca tedavisi başlanması ve tedavinin en az üç ay devam ettirilmesi önerilmektedir. D vitamini toksisitesi ise en sık D vitaminin yanlış kullanımına bağlı gelişir.

 

Vitamin D (calciferol) is a fat-soluble secosteroid hormone produced by all humans and animals. The primary source of vitamin D is cutaneous synthesis, which occurs upon exposure to UV-B radiation (280–315 nm) from sunlight, accounting for approximately 90% of the body’s requirement. The most crucial function of vitamin D is maintaining bone health. Its deficiency can lead to rickets and/or osteomalacia due to impaired mineralization. Osteopenia and rachitic findings can be observed in direct radiographs. Additionally, vitamin D deficiency may present with acute symptoms such as seizures and tetany. Regardless of dietary intake, 400 IU/day of vitamin D3 supplementation is recommended from birth to one year of age to prevent rickets. In treatment, routine calcium therapy should be initiated alongside vitamin D, and the treatment should continue for at least three months. Vitamin D toxicity most commonly results from improper supplementation.

Referanslar

Joshi M, Uday S. Vitamin D Deficiency in Chronic Childhood Disorders: Importance of Screening and Prevention. Nutrients. 2023;15(12):2805. doi: 10.3390/nu15122805.

Norman AW. From vitamin D to hormone D: fundamentals of the vitamin D endocrine system essential for good health. Am J Clin Nutr. 2008;88(2):491S-499S. doi: 10.1093/ajcn/88.2.491S.

Thacher TD, Clarke BL. Vitamin D insufficiency. Mayo Clin Proc. 2011;86(1):50-60. doi: 10.4065/mcp.2010.0567.

Antonucci R, Locci C, Clemente MG, et al. Vitamin D deficiency in childhood: old lessons and current challenges. J Pediatr Endocrinol Metab. 2018;31(3):247-260. doi: 10.1515/jpem-2017-0391.

Zittermann A, Gummert JF. Nonclassical vitamin D action. Nutrients. 2010;2(4):408-25. doi: 10.3390/nu2040408.

Yurdakök M. Pediatrik Paleopatoloji Kemikler Mumyalar ve Çocuklar. Ankara: Öztürk Matbaası; 1986. 1-86.

Chesney RW. Rickets: an old form for a new century. Pediatr Int. 2003;45(5):509-11. doi: 10.1046/j.1442-200x.2003.01783.x.

Özkan B, Döneray H. D vitamininin iskelet sistemi dışı etkileri. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2011;54:99-119. ü

Pettifor JM. Nutritional rickets: deficiency of vitamin D, calcium, or both? Am J Clin Nutr. 2004;80(6 Suppl):1725S-9S. doi: 10.1093/ajcn/80.6.1725S.

Holick MF. Resurrection of vitamin D deficiency and rickets. J Clin Invest. 2006;116(8):2062-72. doi: 10.1172/JCI29449.

Reid IR, Bolland MJ. Skeletal and nonskeletal effects of vitamin D: is vitamin D a tonic for bone and other tissues? Osteoporos Int. 2014;25(10):2347-57. doi: 10.1007/s00198-014-2749-7.

Shore RM, Chesney RW. Rickets: Part I. Pediatr Radiol. 2013;43(2):140-51. doi: 10.1007/s00247-012-2532-x.

Ward LM, Konji VN, Ma J, et al. Disorders of Calcium, Phosphate, and Bone Metabolism. In: Sarafoglou K, Hoffmann GF, Roth KS. (eds.) Pediatric Endocrinology and Inborn Errors of Metabolism 2nd ed. USA: McGraw-Hill Education; 2017. p. 800-74.

Parikh SJ, Edelman M, Uwaifo GI, et al. The relationship between obesity and serum 1,25-dihydroxy vitamin D concentrations in healthy adults. J Clin Endocrinol Metab. 2004;89(3):1196-9. doi: 10.1210/jc.2003-031398.

Christakos S, Ajibade DV, Dhawan P, Fechner AJ, Mady LJ. Vitamin D: metabolism. Endocrinol Metab Clin North Am. 2010;39(2):243-53, table of contents. doi: 10.1016/j.ecl.2010.02.002.

Takeyama K, Kitanaka S, Sato T, et al. 25-Hydroxyvitamin D3 1alpha-hydroxylase and vitamin D synthesis. Science. 1997;277(5333):1827-30. doi: 10.1126/science.277.5333.1827.

Liu S, Tang W, Zhou J, et al. Fibroblast growth factor 23 is a counter-regulatory phosphaturic hormone for vitamin D. J Am Soc Nephrol. 2006;17(5):1305-15. doi: 10.1681/ASN.2005111185.

Zierold C, Darwish HM, DeLuca HF. Identification of a vitamin D-response element in the rat calcidiol (25-hydroxyvitamin D3) 24-hydroxylase gene. Proc Natl Acad Sci U S A. 1994;91(3):900-2. doi: 10.1073/pnas.91.3.900.

Cappellani D, Brancatella A, Morganti R, et al. Hypercalcemia due to CYP24A1 mutations: a systematic descriptive review. Eur J Endocrinol. 2021;186(2):137-149. doi: 10.1530/EJE-21-0713.

Holick MF. Vitamin D deficiency. N Engl J Med. 2007;357(3):266-81. doi: 10.1056/NEJMra070553.

Öngen B, Kabaroğlu C, Parıldar Z. D Vitamininin biyokimyasal ve laboratuvar değerlendirmesi. Türk klinik biyokimya dergisi. 2008;6(1):23-31.

Institute of Medicine, Food and Nutrition Board. In: Ross AC, Taylor CL, Yaktine AL, et al. (eds) Dietary Reference Intakes for Calcium and Vitamin D. Washington: National Academy Press;2010.

Roseland J, Phillips KM, Patterson KY, et al. Vitamin D in foods: an evolution of knowledge. In: Hewison M, Pike JW, Bouillion R, et al. (eds.) Vitamin D, Volume 2: Health, Disease and Therapeutics 4th ed. New York: Elsevier; 2018; p. 41-78.

Elder CJ, Bishop NJ. Rickets. Lancet. 2014;383(9929):1665-1676. doi: 10.1016/S0140-6736(13)61650-5.

Holick MF, MacLaughlin JA, Doppelt SH. Regulation of cutaneous previtamin D3 photosynthesis in man: skin pigment is not an essential regulator. Science. 1981;211(4482):590-3. doi: 10.1126/science.6256855.

Terushkin V, Bender A, Psaty El, et al. Estimated equivalency of vitamin D production from natural sun exposure versus oral vitamin D supplementation across seasons at two US latitudes. J Am Acad Dermatol. 2010;62(6):929.e1-9. doi: 10.1016/j.jaad.2009.07.028.

Binkley N, Novotny R, Krueger D, et al. Low vitamin D status despite abundant sun exposure. J Clin Endocrinol Metab. 2007 Jun;92(6):2130-5. doi: 10.1210/jc.2006-2250.

Reinehr T, Schnabel D, Wabitsch M, et al. Vitamin D supplementation after the second year of life: joint position of the Committee on Nutrition, German Society for Pediatric and Adolescent Medicine (DGKJ e.V.), and the German Society for Pediatric Endocrinology and Diabetology (DGKED e.V.). Mol Cell Pediatr. 2019;6(1):3. doi: 10.1186/s40348-019-0090-0.

Munns CF, Shaw N, Kiely M, et al. Global Consensus Recommendations on Prevention and Management of Nutritional Rickets. J Clin Endocrinol Metab. 2016;101(2):394-415. doi: 10.1210/jc.2015-2175.

Pitt MJ. Rickets and osteomalacia are still around. Radiol Clin North Am. 1991 Jan;29(1):97-118.

Ladhani S, Srinivasan L, Buchanan C, et al. Presentation of vitamin D deficiency. Arch Dis Child. 2004;89(8):781-4. doi: 10.1136/adc.2003.031385.

Uday S, Högler W. Nutritional rickets and osteomalacia: A practical approach to management. Indian J Med Res. 2020;152(4):356-367. doi: 10.4103/ijmr.IJMR_1961_19.

Uday S, Högler W. Nutritional Rickets and Osteomalacia in the Twenty-first Century: Revised Concepts, Public Health, and Prevention Strategies. Curr Osteoporos Rep. 2017 Aug;15(4):293-302. doi: 10.1007/s11914-017-0383-y.

Wagner CL, Greer FR; American Academy of Pediatrics Section on Breastfeeding; American Academy of Pediatrics Committee on Nutrition. Prevention of rickets and vitamin D deficiency in infants, children, and adolescents. Pediatrics. 2008;122(5):1142-52. doi: 10.1542/peds.2008-1862.

Shore RM, Chesney RW. Rickets: Part II. Pediatr Radiol. 2013;43(2):152-72. doi: 10.1007/s00247-012-2536-6.

Ozkan B. Nutritional rickets. J Clin Res Pediatr Endocrinol. 2010;2(4):137-43. doi: 10.4274/jcrpe.v2i4.137.

Specker BL, Valanis B, Hertzberg V, et al. Sunshine exposure and serum 25-hydroxyvitamin D concentrations in exclusively breast-fed infants. J Pediatr. 1985;107(3):372-6. doi: 10.1016/s0022-3476(85)80509-6.

Dawodu A, Tsang RC. Maternal vitamin D status: effect on milk vitamin D content and vitamin D status of breastfeeding infants. Adv Nutr. 2012;3(3):353-61. doi: 10.3945/an.111.000950.

Davis CD, Dwyer JT. The "sunshine vitamin": benefits beyond bone? J Natl Cancer Inst. 2007;99(21):1563-5. doi: 10.1093/jnci/djm211.

Brown LL, Cohen B, Tabor D, et al. The vitamin D paradox in Black Americans: a systems-based approach to investigating clinical practice, research, and public health-expert panel meeting report. BMC Proc. 2018;12(Suppl 6):6. doi: 10.1186/s12919-018-0102-4.

Saggese G, Vierucci F, Boot AM, et al. Vitamin D in childhood and adolescence: an expert position statement. Eur J Pediatr. 2015;174(5):565-76. doi: 10.1007/s00431-015-2524-6.

Kovacs CS, Jones G, Yendt ER. Primary hyperparathyroidism masked by antituberculous therapy-induced vitamin D deficiency. Clin Endocrinol (Oxf). 1994;41(6):831-6: discussion 837-8. doi: 10.1111/j.1365-2265.1994.tb02801.x.

Sotaniemi EA, Hakkarainen HK, Puranen JA, et al. Radiologic bone changes and hypocalcemia with anticonvulsant therapy in epilepsy. Ann Intern Med. 1972;77(3):389-94. doi: 10.7326/0003-4819-77-3-389.

Pappa HM, Bern E, Kamin D, et al. Vitamin D status in gastrointestinal and liver disease. Curr Opin Gastroenterol. 2008;24(2):176-83. doi: 10.1097/MOG.0b013e3282f4d2f3.

Braegger C, Campoy C, Colomb V, et al. Vitamin D in the healthy European paediatric population. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2013 Jun;56(6):692-701. doi: 10.1097/MPG.0b013e31828f3c05.

Chang SW, Lee HC. Vitamin D and health - The missing vitamin in humans. Pediatr Neonatol. 2019;60(3):237-244. doi: 10.1016/j.pedneo.2019.04.007.

Zakharova I, Klimov L, Kuryaninova V, et al. Vitamin D Insufficiency in Overweight and Obese Children and Adolescents. Front Endocrinol (Lausanne). 2019;10:103. doi: 10.3389/fendo.2019.00103.

Armas LA, Hollis BW, Heaney RP. Vitamin D2 is much less effective than vitamin D3 in humans. J Clin Endocrinol Metab. 2004;89(11):5387-91. doi:10.1210/jc.2004-0360.

Heaney RP, Recker RR, Grote J, Horst RL, Armas LA. Vitamin D(3) is more potent than vitamin D(2) in humans. J Clin Endocrinol Metab. 2011;96(3):E447-E52. doi:10.1210/jc.2010-2230.

Holick MF, Binkley NC, Bischoff-Ferrari HA, et al. Evaluation, treatment, and prevention of vitamin D deficiency: an Endocrine Society clinical practice guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2011;96(7):1911-30. doi:10.1210/jc.2011-0385.

Zittermann A, Pilz S, Berthold HK. Serum 25-hydroxyvitamin D response to vitamin D supplementation in infants: a systematic review and meta-analysis of clinical intervention trials. Eur J Nutr. 2020;59(1):359-369. doi:10.1007/s00394-019-01912-x.

T.C Sağlık Bakanlığı. Bebeklerde D vitamini yetersizliğinin önlenmesi ve kemik sağlığının korunması projesi 2005. (15/12/2023 tarihinde http://www.ttb.org.tr./Sted0505/saglik_bakanligi adresinden ulaşılmıştır).

T.C Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü. D vitamini destek programı uygulaması projesi 2011. (15/12/2023 tarihinde http://www.ttb.org.tr./Sted0505/saglik_bakanligi adresinden ulaşılmıştır).

Aggarwal V, Seth A, Aneja S, et al. Role of calcium deficiency in development of nutritional rickets in Indian children: a case control study. J Clin Endocrinol Metab. 2012;97(10):3461-6. doi:10.1210/jc.2011-3120.

Ozkan B, Hatun S, Bereket A. Vitamin D intoxication. Turk J Pediatr. 2012 Mar-Apr;54(2):93-8.

Marcinowska-Suchowierska E, Kupisz-Urbańska M, Łukaszkiewicz J, et al. Vitamin D Toxicity-A Clinical Perspective. Front Endocrinol (Lausanne).2018;9:550. doi: 10.3389/fendo.2018.00550.

Misra M, Pacaud D, Petryk A, et al. Vitamin D deficiency in children and its management: review of current knowledge and recommendations. Pediatrics. 2008;122(2):398-417. doi: 10.1542/peds.2007-1894.

Holick MF. Vitamin D Is Not as Toxic as Was Once Thought: A Historical and an Up-to-Date Perspective. Mayo Clin Proc. 2015;90(5):561-4. doi: 10.1016/j.mayocp.2015.03.015.

Nair-Shalliker V, Clements M, Fenech M, et al. Personal sun exposure and serum 25-hydroxy vitamin D concentrations. Photochem Photobiol. 2013;89(1):208-14. doi: 10.1111/j.1751-1097.2012.01201.x.

Barger-Lux MJ, Heaney RP. Effects of above average summer sun exposure on serum 25-hydroxyvitamin D and calcium absorption. J Clin Endocrinol Metab. 2002;87(11):4952-6. doi: 10.1210/jc.2002-020636.

Vogiatzi MG, Jacobson-Dickman E, DeBoer MD. Vitamin D supplementation and risk of toxicity in pediatrics: a review of current literature. J Clin Endocrinol Metab. 2014;99(4):1132-41. doi: 10.1210/jc.2013-3655.

Khieng V, Stevens C, Vitamin D Toxicity?: A Case Study. New Zealand Journal of Medical Laboratory Science. 2010;64(2):44–50.

Alikasifoglu A. Çocukluk yaş grubunda D vitamini intoksikasyonu. Danone Enstitüsü Beslenme Serileri. 2008;2:57-61.

Doneray H, Ozkan B, Ozkan A, et al. The clinical and laboratory characteristics of vitamin D intoxication in children. Turk J Med. 2009;39:1-4.

Tebben PJ, Singh RJ, Kumar R. Vitamin D-Mediated Hypercalcemia: Mechanisms, Diagnosis, and Treatment. Endocr Rev. 2016;37(5):521-547. doi: 10.1210/er.2016-1070.

Jones BJ, Twomey PJ. Issues with vitamin D in routine clinical practice. Rheumatology (Oxford). 2008;47(9):1267-8. doi: 10.1093/rheumatology/ken301.

Doneray H, Ozkan B, Caner I, et al. Intragastric alendronate therapy in two infants with vitamin D intoxication: a new method. Clin Toxicol (Phila). 2008;46(4):300-2. doi: 10.1080/15563650701455361.

Yayınlanan

5 Mart 2025

Lisans

Lisans