Fonksiyonalist Teoriler Bağlamında Sosyal Bütünleşme Din İlişkisi

Yazarlar

Mecit Alal

Özet

Bu çalışma Kafkas Üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü bünyesinde din sosyolojisi alanında yüksek lisans tezi olarak hazırlanmıştır. Araştırma toplam 4 bölümden ve sonuç değerlendirme kısmından oluşmaktadır. Birinci bölümde çalışmanın konusu, amacı, kullanılan yöntem ve teknikler hakkında bilgi verilmiş, ikinci bölümde ise araştırmanın temel çerçevesini oluşturan kavramlar ile ilgili açıklamalara yer verilmiştir. Bu kavramlardan toplum kavramına genişçe bir yer verilmiş olup temel sosyal süreçler ele alınmıştır. Din kavramı ve din ile topluma ilişkisi ve etkileşimi üzerinde durulmuştur.  Üçüncü bölümde araştırmanın kuramsal çerçevesi oluşturulmuş araştırmanın dayandığı fonksiyonalizm teorisi hakkında bilgi verilmiştir. Bu teorinin temsilcileri başta E. Durkheim olmak üzere T. Parsons, R. Merton ve teorileri hakkında bilgi verilmiştir. Bu teori bağlamında değerlendirilmese de toplumsal bütünleşme ve din ilişkisini ele almış ve sosyal düzenin sağlanmasında dinin rolü üzerinde durmuş olan önemli sosyologlardan Max Weber'in teorilerine de değinilmiştir. Dördüncü bölümde çalışmamızın ikinci parçası olan sosyal bütünleşme kavramına genişçe yer verilmiş olup sosyal bütünleşmenin din ile ilişkisi incelenmiştir. Sosyal bütünleşme çeşitleri ve sosyal bütünleşmenin sağlanmasında toplumsal kurumların ve din kurumunun rolü incelenmiştir. Bütün toplumsal kurumları tek tek incelemek yerine toplumsal bütünleşme ve din ilişkisinde etkin rolü olan kurumlar üzerinde durulmuştur. Sonuç ve değerlendirme bölümünde ise toplumsal bütünleşmenin sağlanmasında dinin rolüne vurgu yapılmış olup önceki din sosyologlarının düşüncelerinden hareketle yapılan değerlendirmede benzer sonucun ortaya çıkacağı öngörüsünde bulunulmuştur.

This study was prepared as a master's thesis in the field of Sociology of Religion At Kafkas University, Social Sciences Institute.
The research consists of a total of 4 parts and a result evaluation part. In the first chapter, information is given about the subject of the study, the methods and techniques used. In the second section, explanations about the concepts that form the basic framework of the research are given. Among these concepts, the concept of society is given a wide coverage and basic social processes are discussed. The concept of religion and its relationship and interaction with religion and society are emphasized. In the third chapter, the theoretical framework of the research was created and information was given about the functionalism theory on which the research is based. Information was given about the representatives of the theory of functionalism, especially E. Durkheim, T. Parsons, Robert Merton and their theories. In addition, although not evaluated in the context of functionalist theory, the theories of important sociologists Ferdinand Tönnies and Max Weber, who discussed the relationship between social integration and religion and emphasized the role of religion in ensuring social order, were also mentioned. In the fourth chapter, the concept of social integration, which is the second part of our study, is extensively covered and the relationship between social integration and religion is examined. Types of social integration and the role of social institutions and essentially the institution of religion in ensuring social integration have been examined. At this point, instead of examining all social institutions one by one, the focus is on institutions that have an active role in the relationship between social integration and religion. Finally, in the conclusion and evaluation section, the role of religion in ensuring social integration is emphasized and it is predicted that a similar result will emerge in the evaluation based on the thoughts of previous sociologists of religion.

Referanslar

Akpolat Y., (2010), Sosyoloji Tarihi Ders Notlar, Erzurum, Fenomen Yayınları

Akyüz H., (2008) Kurumlar Sosyolojisi, Ankara, Siyasal Kitabevi

Aron R., (2014), Sosyolojik Düşüncenin Evreleri, Çev. Korkmaz Alemdar, İstanbul, Kırmızı Yayınları

Arslantürk Z., Akyüz N., ( 2015), Din Sosyolojisi 2, İstanbul, Çamlıca Yayınları,

Arslantürk Z., Amman T., ( 2014), Sosyoloji, İstanbul, Çamlıca Yayınları

Aydın F., ( 2015), Dinlerde Kurtuluş Anlayışı Teorik Bir Giriş Deneme, Pesa Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl 1 Cilt 1 Sayı 1

Aydın M., (2015), Kurumlar Sosyolojisi, İstanbul, Açılım Kitap Yayınevi

Aydınalp H., (2020 ),"Birlikte Yaşama Kültürünün Sosyolojik Çerçevesi.", Birlikte Yaşamanın İmkânı, Ankara, Otto Yayınları,

Aydınalp H., Bayram K., (2021), Sosyal Bütünleşme Ölçeğinin Geliştirilmesi Geçerlik Güvenirlik Çalışması, Şırnak, Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi Sayı 27

Aydınalp H., ( 2012), Gerede'de Dini Hayat, İstanbul, Gerede Belediyesi Kültür Yayınları,

Bal H., (2014 ), Sosyolojide Yöntem Ve Araştırma Teknikleri, Ankara, Sentez Yay,

Bayyiğit M., ( 2013), Din Sosyolojisi, Konya, Palet Yayınları

Bilgiseven A. K., ( 1982), Sosyal İlimler Metodolojisi, İstanbul , Filiz Kitabevi,

Bilgiseven A.K., ( 1985), Din Sosyolojisi, İstanbul, Filiz Kitabevi

Coşkun A., ( 2003), Din ve Kimlik, İstanbul, Marmara üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: 24

Coştu Y., (2015 ), Toplumsallaşma ve Din, Din Sosyolojisi El Kitabı, Ed. Niyazi Akyüz, İhsan Çapçıoğlu, Ankara, Grafiker Yayınları,

Çelik C., (2013), Sosyal Bütünleşme ve Din, Din Sosyolojisi (Ed) Mehmet Bayyiğit, Konya, Palet Yayınları,

Durkheim E., (2018), Dini Hayatın İlkel Biçimleri, İstanbul, Ataç Yayınları,

Durkheim E., (2023),Toplumsal İş Bölümü, İstanbul, Cem Yayınevi,

Er İ., (1994 ), Din Sosyolojisi Bir Giriş Denemesi, Bursa

Ergun D., (1973 ), 100 Soruda Sosyoloji El Kitabı, Ankara, Gerçek Yayın Evi

Eserpek, A., (1981), Sosyoloji, Ankara, Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Yayınları,

Freyer H., (1964 ), Din Sosyolojisi, Çev. Turgut Kalpsüz, Ankara, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları

Fukuyama F., ( 2000), Güven (Sosyal Erdemler ve Refahın Yaratılması), çev: Ahmet Buğdaycı, İstanbul, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları,

Giddens A., (2012), Sosyoloji, İstanbul, Kırmızı Yayınları,

Goodwin G. A, Joseph A. S., (2018), Haz. Ümit Tatlıcan,Klasik Sosyolojik Teori, Say Yayınları

Günay Ü., (2015 ),Toplumsal Bütünleşme ve Din, Din Sosyolojisi El Kitabı, ed. Niyazi Akyüz, ihsan Capçıoğlu, Ankara, Grafiker Yayınları,

Günay Ü., (2011 ), Din Sosyolojisi, 10. Baskı, İstanbul, İnsan Yayınları

Güneş A., (2014), Sosyolojik Olarak Din ve Toplum İlişkileri, Elazığ, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, cilt: 24

Güneş F., ( 2011),Klasik Sosyoloji Tarihi, Eskişehir, Açık Öğretim Fakültesi Yayınları Ders Kitabı

Https://islamansiklopedisi.org.tr/asabiyet, Erişim Tarihi: 23/05/2023

İbn-i Haldûn, (2017 ),Ebu Zeyd Veliyyuddin Abdurrahman b. Muhammed b. Muhammed b. Muhammed b. Hasen el-Hadrami el Mağribi et-Tunisi, et-Ta’rif (Bilim ve Siyaset Arasında Hatıralar), çev: Vecdi Akyüz, İstanbul, Dergâh Yayınları

İbn-i Haldûn, Ebu Zeyd Veliyyuddin Abdurrahman b. Muhammed b. Muhammed b. Muhammed b. Hasen el-Hadrami el Mağribi et-Tunisi, Mukaddime, Çev: Halil Kendir, İstanbul, Marmara Belediyeler Birliği Kültür Yay.

Kızılçelik S., ( 1994), Sosyoloji Teorileri-I, Konya, Yunus Emre Yayıncılık

Kuş E., ( 2003), Nitel Nicel Araştırma Teknikleri, Ankara, Anı Yayıncılık

Marshall G, (2005), Sosyoloji Sözlüğü Çev. Osman Akınbay, Derya Kömürcü, Ankara, Bilim Ve Sanat Yayınevi

Monteil, Vincent., (2014), “Önsöz”, Mukaddime, çev: Sevim Belli, Ankara, Onur Yay.

Okumuş E., ( 2006), Toplumsal Değişme ve Din, İstanbul, İnsan Yayınları

Okumuş E., ( 2015), Toplumsal Değişim ve Din, Din Sosyolojisi El Kitabı, Ed. Niyazi Akyüz, İhsan Çapçıoğlu, Ankara , Grafiker Yayınları,

Öztürk E., (2021 ), Din Sosyolojisi Tarihi, Ankara, Akademisyen Kitabevi

Öztürk E., Kartal A, Celep H., (2017 ),Şehirleriyle Özdeşleşen Arifler (Kars Ebu’l Hasan Harakani Örneği) Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi

Sencer M., Yakup Sencer Y., (1978 ),Toplumsal Araştırmalarda Yöntem Bilim, Ankara, Türkiye Ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Yayınları

Sezen Y., ( 2013), Sosyoloji Açısından Din, İstanbul, İFAV Yayınları

Swingewood A., (1998 ), Sosyolojik Düşüncenin Kısa Tarihi, çev. Osman Akınhay, Ankara, Bilim ve Sanat Yayınları

ŞENEL A., (1995 ), İlkel Topluluktan Uygar Topluma, Ankara, Bilim ve Sanat Yayınları

Taplamacıoğlu M., (1975 ), Din Sosyolojisi ,Ankara, Ankara Üniversitesi Basımevi

Taş K., (2012), Sosyolojik Din Tanımları, Din Sosyolojisi El Kitabı, Ed. Niyazi Akyüz, İhsan Çapçıoğlu, Ankara, Grafiker Yayınları

Türkdoğan O., ( 2012), Çağdaş Bilimsel Araştırma Metodolojisi ve Sorunları, IQ Kültür Sanat Yayıncılık, İstanbul

Türkdoğan O., (1996 ), Değişme Kültür ve Sosyal Çözülme, İstanbul, Birleşik Yayıncılık

Uludağ, S., (1999 ),“İbn Hladun Maddesi”, TDV İslam Ansiklopedisi, Ankara, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları

Vallace R. A., Wolf A., (2013), Çağdaş Sosyoloji Kuramları, Ankara, Doğu Batı Yay.

Wach J,. (1987), Din Sosyolojisine Giriş, Çev. Battal İnandı, Ankara, Ankara Üniversitesi ilahiyat Fakültesi Yayınları

Yaparel R., (1987), Dinin Tarifi Mümkün Mü?, Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: 4, İzmir, Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları

Yayınlanan

19 Şubat 2025

Lisans

Lisans

Bu İnternet Sitesi içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı, resim, görüntü, fotoğraf, video, müzik vb.) Akademisyen Kitabevine ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceca Kanunu kapsamında korunmaktadır. Bu hakları ihlal eden kişiler, 5846 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Yayınevi ilgili yasal yollara başvurma hakkına sahiptir.

Mevcut yayın biçimiyle ilgili ayrıntılar: PDF

PDF

ISBN-13 (15)

978-625-375-371-9

Publication date (01)

2025

Fiziksel Boyutlar