Endoüroloji ve Girişimsel Üroradyolojide Hemşirenin Rolü
Özet
Endoüroloji ve girişimsel üroradyoloji, minimal invaziv tekniklerle ürolojik hastalıkların tanı ve tedavisinde kullanılan yöntemlerdir. Bu işlemler sırasında hemşireler, hasta değerlendirmesi, hazırlık, işlem sürecinde destek, enfeksiyon kontrolü, ağrı yönetimi ve hasta eğitimi gibi kritik roller üstlenirler. Endoürolojik uygulamalar arasında üreteroskopi, laparoskopik ürolojik cerrahi, transüretral prostat rezeksiyonu ve lazer üroloji bulunurken, girişimsel üroradyolojide üreter stent yerleştirme, böbrek arteri embolizasyonu ve endovasküler stent uygulamaları ön plana çıkmaktadır. Hemşireler, hastaların işlem öncesi ve sonrası bakım süreçlerini yöneterek komplikasyon risklerini azaltmakta ve hasta konforunu artırmaktadır. Bu bağlamda, hemşirelerin teknik bilgi ve becerilerinin yanı sıra hasta eğitimi ve psikososyal destek konularında da yetkin olmaları gerekmektedir. Teknolojik gelişmelerin hız kazandığı günümüzde, hemşirelerin bu alanlardaki rolü giderek daha önemli hale gelmektedir.
Endourology and interventional uroradiology are minimally invasive techniques used for the diagnosis and treatment of urological diseases. Nurses play a critical role in these procedures, including patient assessment, preparation, intraoperative support, infection control, pain management, and patient education. Endourological procedures such as ureteroscopy, laparoscopic urological surgery, transurethral resection of the prostate, and laser urology are commonly performed, while interventional uroradiology includes ureteral stent placement, renal artery embolization, and endovascular stent applications. Nurses manage pre- and post-procedural care, reducing complication risks and enhancing patient comfort. In this context, nurses must possess not only technical knowledge and skills but also expertise in patient education and psychosocial support. As technological advancements continue to accelerate, the role of nurses in these fields is becoming increasingly vital.
Referanslar
Umbe RM, Mosher R, Barajas AL. Creating new opportunities for interventional radiology nurses: Tanzania interventional radiology initiative. J Radiol Nurs. 2023;42(1):67-76.
Aublé A, Cannesant A, Loisel F, ve ark. Rôle de l’IDE en urologie fonctionnelle [Nurse's role in functional urology]. Prog Urol. 2020;30(15):947-952. doi: 10.1016/j.purol.2020.09.023.
Périer P, Abadie F, Dubocage C, ve ark. Le rôle de l’IDE dans l’éducation thérapeutique avant opération et la mise en place d’un programme de prostatectomie totale robotique en ambulatoire [The role of the urology nurse in prehabilitation and same-day discharge robot-assisted radical prostatectomy programs]. Prog Urol. 2020;30(15):964-969. doi: 10.1016/j.purol.2020.09.008.
Tailly T, Denstedt J. Innovations in percutaneous nephrolithotomy. Int J Surg. 2016;36:665-672. doi: 10.1016/j.ijsu.2016.04.012.
Socarrás MER, Esperto F, Bapstistussi MD, ve ark. Endourology (Lithiasis). Management, surgical considerations and follow-up of patients in the COVID-19 era. Int Braz J Urol. 2020;46(suppl.1):39-49. doi: 10.1590/S1677-5538.IBJU.2020.S105.
Türk C, Petřík A, Sarica K, ve ark. EAU guidelines on interventional treatment for urolithiasis. Eur Urol. 2016;69(3):475-482. doi: 10.1016/j.eururo.2015.07.041.
Murat B, Akif E, Ahmet YM. Böbrek alt kaliks taşlarının tedavisinde perkütan nefrolitotomi ve retrograd intrarenal cerrahinin yeri. Turk Urol Sem. 2011;2:331-335.
Haluk A, İlter T, Fatih A, ve ark. Alt kalis taşlarının tedavisinde retrograd intrarenal cerrahi. Turk J Urol. 2009;35(2):108-112.
Oppenheimer R, Hinman FJ. Ureteral regeneration: Contracture vs. hyperplasia of smooth muscle. J Urol. 1955;74:476-484.
İlker Y, Yazıcı CM. Erişkin üreteropelvik bileşke darlığında endoürolojik tedavi seçenekleri. Turk J Urol. 2005;31(1):88-93.
Kuyumcuoğlu U, Metin O, Erbay E, ve ark. Türkiye'de endoürolojik uygulamaların sıklığı ve yeni teknolojilerin kullanımı: Anket çalışması sonuçları. Turk J Urol. 2005;31(4):539-548.
Akın Y, Erdoğru T. Endoürolojide komplikasyonların rapor edilmesindeki standartlar. Endoüroloji Bülteni. 2013;6:86-89. doi: 10.5350/ENDO2013060203.
Aditya I, Kwong JCC, Canil T, ve ark. Current educational interventions for improving technical skills of urology trainees in endourological procedures: A systematic review. J Endourol. 2020;34(7):723-731. doi: 10.1089/end.2019.0693.
Wason SE, Monfared S, Ionson A, ve ark. Ureteroscopy. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 Jan-. [Updated 2023 May 30]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560556/
Kandarpa K, Machan L. Girişimsel radyolojik işlemler el kitabı. 4th ed. Köroğlu M, Yüce C, editors. Ankara: Dünya Tıp Kitabevi; 2014.
Canat HL, Gürbüz C, Bozkurt M. Transurethral resection of the prostate (TURP) versus transperineal laser ablation (TPLA) due to benign prostatic hyperplasia (BPH): Prospective and comparative study. Int Urol Nephrol. 2023;1-6. doi: 10.1007/s11255-023-03269-4.
Schembri M, Sahu J, Aboumarzouk O, ve ark. Thulium fiber laser: The new kid on the block. Turk J Urol. 2020;46(Suppl 1). doi: 10.5152/tud.2020.20093.
Aydemir H, Budak S. Standart ve tüpsüz perkütan nefrolitotomi sonuçlarımız. J Reconstr Urol. 2017;7(3):86-89. doi: 10.5336/urology.2017-58723.
Haroun H, Eltatawy H, Soliman MG, ve ark. Evaluation of outcome of transurethral needle ablation for treating symptomatic benign prostatic hyperplasia: A 10-year experience. Urol Ann. 2019;11(2):198-203. doi: 10.4103/UA.UA_99_18.
Dunnick NR, Sandler CM, Newhouse JH, ve ark. Ürorodayoloji. Çev. Şimşek MM, Kılıçoğlu ZG, translators. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2010.
Horgan R, Hessami K, Diab YH, ve ark. Prophylactic ureteral stent placement for the prevention of genitourinary tract injury during hysterectomy for placenta accreta spectrum: Systematic review & meta-analysis. Am J Obstet Gynecol MFM. 2023;5:101120. doi: 10.1016/j.ajogmf.2023.101120.
Sauk S, Zuckerman DA. Renal artery embolization. Semin Intervent Radiol. 2011;28(4):396-406. doi: 10.1055/s-0031-1296082.
Kicska G, Litt H. Preprocedural planning for endovascular stent-graft placement. Semin Intervent Radiol. 2009;26(1):44-55. doi: 10.1055/s-0029-1208383.
Pograjec A, Hubert J. Le rôle de l’IBODE en chirurgie robotique urologique [The nurse's role in urologic robotic surgery]. Prog Urol. 2019;29(15):899-903. doi: 10.1016/j.purol.2019.09.004.
Bozadijian EM, McNamara DA. Anjiografi ve girişimsel radyolojide hemşire yönetimi. In: Kandarpa K, Machan L, editors. Girişimsel Radyolojik İşlemler El Kitabı. 4th ed. Köroğlu M, Yüce C, translators. Ankara: Dünya Tıp Kitabevi; 2014. p.753-765.
Anderson TJ, Erdmann AL, Backes MTS. Gestão do cuidado em enfermagem na proteção radiológica em radiologia intervencionista. Rev Gaúcha Enferm. 2022;43. doi: 10.1590/1983-1447.2022.20210227.en.
Öztaş B, Bulut Deniz H. Girişimsel radyoloji bölümünde verilen hemşirelik girişimlerinin belirlenmesi. Gülhane Tıp Dergisi. 2016;58(4):398-403. doi: 10.5455/gulhane.2016.02236.
Tezer M, Karadeniz M, Şanlı Ö. Üst üriner sistem cerrahilerinden sonra ağrı ve tedavi yaklaşımları. Endoüroloji Bülteni. 2011;14:1-6.
Francesca F, Bader P, Echtle D, ve ark. EAU guidelines on pain management. Eur Urol. 2003;44(4):383-389. doi: 10.1016/j.eururo.2003.07.003.
Öztaş B, Bulut Deniz H. Radyoloji ve girişimsel radyoloji hemşireliği. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2016;32(3):127-134.
Burdge M, Bozadijian EM. Ayaktan tedavi gören hastalarda kateter bakımı. In: Kandarpa K, Machan L, editors. Girişimsel Radyolojik İşlemler El Kitabı. 4th ed. Köroğlu M, Yüce C, translators. Ankara: Dünya Tıp Kitabevi; 2014. p.765-771.
