Sahte Olarak Düzenlendiği Bildirilen Hafızlık Belgesinde İğfalkabiliyetinin (Aldatma Gücünün) Olup Olmamasının Adli Belge İncelemeciliği Açısından Değerlendirilmesi: Olgu Sunumu

Adli belge incelemeciliği açısından iğfal kabiliyeti, belgede sahtecilik suçunun temel unsurlarından biridir. Bir belgenin sahte veya tahrif edilmiş sayılabilmesi için, üçüncü kişileri aldatabilecek nitelikte olması, yani iğfal kabiliyetine sahip olması gerekmektedir. İğfal kabiliyeti, sahtecilik suçunun maddi unsurunu oluşturduğundan, bu unsurun tespit edilememesi durumunda suçun oluşmadığı kabul edilmektedir. Hukuk sistemi, "iğfal kabiliyetinin varlığının tespiti, belgeden objektif olarak anlaşılmalıdır" şeklinde bir yaklaşım benimsemektedir. Belgenin objektif özelliklerinin yanı sıra ilgililerin kişisel hatası, bilgisizliği veya dikkatsizliği iğfal kabiliyeti açısından göz önünde bulundurulmamaktadır. Objektif ölçüt ise; belgenin çok sayıda kişiyi aldatma yeteneğine sahip olması, ilk bakışta herkes tarafından anlaşılamaması, beş duyu organıyla anlaşılabilir olmaması ya da özel bir incelemeye tâbi tutulmadıkça gerçek olmadığının anlaşılamaması şeklinde belirtilmektedir.
Bu çalışmada, sahte bir hafızlık belgesi örneği üzerinden iğfal kabiliyetinin adli belge incelemeciliği açısından önemi değerlendirilmektedir. İğfal kabiliyetinin tespitinde objektif ölçütün dikkate alınması önemli olmasına rağmen, objektif ölçütün nasıl yapılabileceğine yönelik kriterlerin henüz belirlenmemiş olması önemli bir eksiklik olarak göze çarpmaktadır.

In terms of questioned document examination, the ability to deceive is one of the basic elements of the crime of forgery. In order for a document to be considered forged or falsified, it must be capable of deceiving third parties, in other words, it must have the ability to mislead. Since the ability to deceive constitutes the material element of the crime of forgery, it is accepted that the crime does not occur if this element cannot be detected. The legal system adopts the approach that “the determination of the existence of the ability to mislead must be objectively understood from the document”. In addition to the objective characteristics of the document, the personal error, ignorance or carelessness of those concerned are not taken into consideration in terms of the ability to mislead. The objective criterion is that the document has the ability to deceive a large number of people, cannot be understood by everyone at first glance, cannot be understood by the five senses, or cannot be understood that it is not real unless it is subjected to a special examination.
In this study, the importance of the ability to deceive in terms of questioned document examination is evaluated through the example of a forged hafiz certificate. Although it is important to consider the objective criterion in determining the ability to deceive, the fact that the criteria for how the objective criterion can be made have not yet been determined stands out as an important deficiency.