Eğitime Yeniden ve Eleştirel Bakış
Özet
Eğitimin insan hayatının birçok alanında gerekli oluşu onu tek bir tanıma indirgemeyi zorlaştırmaktadır. Aynı zamanda insan yaşamının dinamik yapısı, eğitim müfredatlarının durağan değil, dinamik olması gerektiğine işaret etmektedir. Bununla birlikte “Günümüzde eğitim neden ve nasıl icra edilmelidir?” sorusu birçok tartışmanın merkezinde yer almaktadır. Bu tartışmalarda insanların birlikteliğe dayalı ortak bir yaşama kültürü oluşturabilmesi adına eğitimin oynayacağı rolün vazgeçilmez olduğu kanaati ön plana çıkmaktadır. Eğitimle ilgili tartışmalarda dikkat çeken diğer bir konu ise geleneksel anlayışlar ile modern fikirler arasından hangi yöntemin tercih edilmesi gerektiği sorunsalıdır. Diğer taraftan eğitim felsefesi bağlamında uzun yıllardan beri tartışılan sorulardan birinin de eğitim ile işletmeler/endüstri arasında nasıl bir ilişkinin olması gerektiği minvalindedir. Özellikle XX. yüzyılda küresel bir cereyan olarak beliren bireyciliğin eğitim süreçlerine yansıması ile birlikte birey, toplum ve yurttaş kavramları arasında yeni tartışmalar ortaya çıkmıştır. Söz konusu sorunların yanında eğitim süreçlerinde insani ve ahlaki değerlerin durumu, ele alınması gereken temel bir mesele olarak karşımıza çıkmaktadır. İnsanın doğası dikkate alınarak bahsi geçen hususlar çerçevesinde neden ve niçin eğitim konusu eleştirel bakış açısıyla analiz edilmeye çalışılacaktır. Böylelikle günümüzde ve gelecekte eğitimin seyrinin nasıl olması gerektiğine dair felsefi anlamda bir katkının yapılması hedeflenmektedir.
The fact that education is necessary in many areas of human life makes it difficult to reduce it to a single definition. At the same time, the dynamic structure of human life indicates that educational curricula should be dynamic, not static. However, the question ‘Why and how should education be carried out today?’ is at the centre of many discussions. In these discussions, the belief that the role of education is indispensable for people to create a common culture of living based on unity comes to the fore. Another issue that draws attention in discussions on education is the problem of which method should be preferred between traditional understandings and modern ideas. On the other hand, one of the questions that has been discussed for many years in the context of philosophy of education is what kind of relationship should exist between education and enterprises/industry. Especially with the reflection of individualism, which emerged as a global trend in the twentieth century, on educational processes, new debates have emerged between the concepts of individual, society and citizen. In addition to the aforementioned problems, the status of humanitarian and moral values in educational processes appears as a fundamental issue that needs to be addressed. Considering the nature of human beings, within the framework of the aforementioned issues, the issue of why and why education will be analysed from a critical point of view. In this way, a philosophical contribution will be made on how the course of education should be today and in the future.
Referanslar
Akınoğlu, O. (2003). Bir eğitim değeri olarak eleştirel düşünme. Değerler eğitimi dergisi, 1(3): 7-26.
Cladis, M. S. (2021). Emile Durkheim ve çoğulcu toplumda ahlak eğitimi. G. Walford & WSF. Pickering (Eds), Durkheim ve modern eğitim (41-59). (B. Aydın, Çev.), İstanbul: Dergâh Yayınları.
Dewey, J. (2011). Deneyim ve eğitim. (S. Akıllı, Çev.). Ankara: Odtü Yayıncılık.
Dikici, E. (2020). Sosyolojik açıdan eğitim kurumu ve işlevleri. Eğitim ve sosyoloji, (Ed. E. Dikici, Z. S. Adıgüzel, M. C. Demir), Konya: Eğitim Yayınevi, 29-46.
Durhan, G. (2021). Eleştirel düşünme: Bir sokratik sorgulama metodolojisi, Temaşa Felsefe Dergisi, (15), 86-97.
Erdoğan, P. (2018). Çocuklarla felsefe yaklaşımının düşünsel, tarihi ve sosyal temelleri üzerine bir inceleme, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Erişen, Y. (2011). Eğitimin felsefi temelleri, Eğitim Bilimine Giriş (iç.). (Ed. E. Karip), Ankara: Pegem Akademi, 84-104.
Erkılıç, T. A. (2021). Liberalizmin öğretim programına ve eğitimin yönetimine etkileri üzerine bir araştırma, Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(3), 246-263.
Freire, P. (2023). Ezilenlerin pedagojisi. (D. Hattatoğlu ve E. Özbek, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Gatto, J. T. (2018). Eğitim bir kitle imha silahı. (M. A. Özkan, Çev.). İstanbul: Edam.
Günay, M. (2021). Eğitim felsefesi. Konya: Çizgi Kitabevi.
Hadot, P. (2024). Yaşam için felsefe. (K. Kahveci, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Herakleitos. (2016). A. Testimonia [Tanıklıklar] B. Fragmenta [Fragmanlar] C. Imitationes [Taklitler]. (E. Yıldız, G. Şar, Çev.). İstanbul: Dergâh Yayınları.
Kant, I. (1803). Über pädagogik, Königsberg: Friedrich Nicolovius. https://www.deutschestextarchiv.de/book/view/kant_paedagogik_1803?p=11, Erişim 18 Ağustos 2024.
Kantarcı, Z. (2013). Sokrates ve eğitim felsefesi. Mavi Atlas (1), 78-90.
Kayan, M. F. ve Kozikoğlu, İ. (2023). Eleştirel pedagoji ve eğitim programlarına yansımaları. Vankulu Sosyal Araştırmalar Dergisi, (11), 1-11.
Mayo, P. (2013). Antonio Gramsci ve yetişkin eğitimine katkısı, Gramsci ve Eğitsel Düşünce, (Ed. P. Mayo), İstanbul: Kalkedon Yayınları, 47-75.
Montaigne. (2017). Denemeler. (S. Eyüboğlu, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Platon. (2012). Devlet. (S. Eyüboğlu, M. A. Cimcoz, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Rancière, J. (2016). Cahil hoca zihinsel özgürleşme üzerine beş ders, (S. Kılıç, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
Robinson, K. (2018). Yaratıcı çocukların geleceğini düşünenler için eğitimde yaratıcılık devrimi (D. Boyraz, Çev.). İstanbul: Sola Yayınları.
Rousseau, J. J. (2021). Émile, (Y. Avunç, Çev.) İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Russell, B. (1969). Eğitim ve toplum düzeni, Çev. Nail Bezel, İstanbul: Varlık Yayınları.
Russell, B. (2005). Eğitim üzerine özellikle okul öncesi dönemde. (Ş. Duran, Çev), İzmir: İlya Yayınevi.
Sarı, Y. E. (2021). Uzaktan eğitimde etkili iletişim ve iletişimsel engeller: sözlü ve sözsüz iletişim, Diyalog Interkulturelle Zeitschrift Für Germanistik, 9/2, 659-671.
Sennett, R. (2016). Kamusal insanın çöküşü, (S. Durak, A. Yılmaz, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Spring, J. (1997). Özgür eğitim. (A. Ekmekçi, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Y Gasset, J. O. (1998). Tarihsel bunalım ve insan. (N. G. Işık, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
Yeşilçayır, C. (2020). Eğitimin felsefi temelleri, Eğitim ve sosyoloji, (Ed. E. Dikici, Z. S. Adıgüzel, M. C. Demir), Konya: Eğitim Yayınevi, 29-46.
Referanslar
Akınoğlu, O. (2003). Bir eğitim değeri olarak eleştirel düşünme. Değerler eğitimi dergisi, 1(3): 7-26.
Cladis, M. S. (2021). Emile Durkheim ve çoğulcu toplumda ahlak eğitimi. G. Walford & WSF. Pickering (Eds), Durkheim ve modern eğitim (41-59). (B. Aydın, Çev.), İstanbul: Dergâh Yayınları.
Dewey, J. (2011). Deneyim ve eğitim. (S. Akıllı, Çev.). Ankara: Odtü Yayıncılık.
Dikici, E. (2020). Sosyolojik açıdan eğitim kurumu ve işlevleri. Eğitim ve sosyoloji, (Ed. E. Dikici, Z. S. Adıgüzel, M. C. Demir), Konya: Eğitim Yayınevi, 29-46.
Durhan, G. (2021). Eleştirel düşünme: Bir sokratik sorgulama metodolojisi, Temaşa Felsefe Dergisi, (15), 86-97.
Erdoğan, P. (2018). Çocuklarla felsefe yaklaşımının düşünsel, tarihi ve sosyal temelleri üzerine bir inceleme, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Erişen, Y. (2011). Eğitimin felsefi temelleri, Eğitim Bilimine Giriş (iç.). (Ed. E. Karip), Ankara: Pegem Akademi, 84-104.
Erkılıç, T. A. (2021). Liberalizmin öğretim programına ve eğitimin yönetimine etkileri üzerine bir araştırma, Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(3), 246-263.
Freire, P. (2023). Ezilenlerin pedagojisi. (D. Hattatoğlu ve E. Özbek, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Gatto, J. T. (2018). Eğitim bir kitle imha silahı. (M. A. Özkan, Çev.). İstanbul: Edam.
Günay, M. (2021). Eğitim felsefesi. Konya: Çizgi Kitabevi.
Hadot, P. (2024). Yaşam için felsefe. (K. Kahveci, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Herakleitos. (2016). A. Testimonia [Tanıklıklar] B. Fragmenta [Fragmanlar] C. Imitationes [Taklitler]. (E. Yıldız, G. Şar, Çev.). İstanbul: Dergâh Yayınları.
Kant, I. (1803). Über pädagogik, Königsberg: Friedrich Nicolovius. https://www.deutschestextarchiv.de/book/view/kant_paedagogik_1803?p=11, Erişim 18 Ağustos 2024.
Kantarcı, Z. (2013). Sokrates ve eğitim felsefesi. Mavi Atlas (1), 78-90.
Kayan, M. F. ve Kozikoğlu, İ. (2023). Eleştirel pedagoji ve eğitim programlarına yansımaları. Vankulu Sosyal Araştırmalar Dergisi, (11), 1-11.
Mayo, P. (2013). Antonio Gramsci ve yetişkin eğitimine katkısı, Gramsci ve Eğitsel Düşünce, (Ed. P. Mayo), İstanbul: Kalkedon Yayınları, 47-75.
Montaigne. (2017). Denemeler. (S. Eyüboğlu, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Platon. (2012). Devlet. (S. Eyüboğlu, M. A. Cimcoz, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Rancière, J. (2016). Cahil hoca zihinsel özgürleşme üzerine beş ders, (S. Kılıç, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
Robinson, K. (2018). Yaratıcı çocukların geleceğini düşünenler için eğitimde yaratıcılık devrimi (D. Boyraz, Çev.). İstanbul: Sola Yayınları.
Rousseau, J. J. (2021). Émile, (Y. Avunç, Çev.) İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Russell, B. (1969). Eğitim ve toplum düzeni, Çev. Nail Bezel, İstanbul: Varlık Yayınları.
Russell, B. (2005). Eğitim üzerine özellikle okul öncesi dönemde. (Ş. Duran, Çev), İzmir: İlya Yayınevi.
Sarı, Y. E. (2021). Uzaktan eğitimde etkili iletişim ve iletişimsel engeller: sözlü ve sözsüz iletişim, Diyalog Interkulturelle Zeitschrift Für Germanistik, 9/2, 659-671.
Sennett, R. (2016). Kamusal insanın çöküşü, (S. Durak, A. Yılmaz, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Spring, J. (1997). Özgür eğitim. (A. Ekmekçi, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Y Gasset, J. O. (1998). Tarihsel bunalım ve insan. (N. G. Işık, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
Yeşilçayır, C. (2020). Eğitimin felsefi temelleri, Eğitim ve sosyoloji, (Ed. E. Dikici, Z. S. Adıgüzel, M. C. Demir), Konya: Eğitim Yayınevi, 29-46.
