Türk Eğitim Sistemi

Cem Tuna

doi:10.37609/akya.3539

Yazarlar

Cem Tuna

https://orcid.org/0000-0002-6846-8676

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.3539.c7211

Özet

Eğitimde felsefi akımların Türk Eğitim Sistemi’nde kullanıldığı, her birinin yoğunluğunun Cumhuriyet Tarihi boyunca dönem dönem değiştiği belirtilebilir. Millileştirme (1923-1938) ve Hümanistleştirme (1938-1950) devirlerinde Cumhuriyet’in yeni bir toplum düzeni kurma, toplumu yeniden yapılandırma, eğitimde reformların yapılması, cumhuriyetçi vatandaşlık eğitimi, Köy Enstitüleri gibi uygulamaya ağırlık verilmesi, demokratik eğitim ve demokrasi eğitimi ilerlemeci ve yeniden kurmacılık eğitim felsefesine uygundur. Demokratlaştırma ve Amerikanlaştırma (1950-1960) döneminde değişim, yaşantı ve deneyimler, davranışçı yaklaşım uygulamaları, demokratik eğitim pragmatizm felsefi akımı ve ilerlemecilik eğitim felsefesi ile ilgilidir. Planlaştırma ve Yeniden Millîleştirme (1960-1980) döneminde toplumun eğitim düzeyinin yükseltilmesi, eğitim hakkı, eşitliği, özgürlüğü, demokratik eğitim konuları varoluşçuluk felsefi akımı ve ilerlemecilik ile yeniden kurmacılık eğitim felsefeleri ile ilgilidir. Neoliberal Politikalar (1980’den Günümüze) dönemde; karakter eğitimi, din, metafizik, tarih ve sanat eğitimleri üzerinde durulması idealizm akımı, öğrenci merkezli öğrenme, yapılandırmacılık, ilerlemecilik eğitim felsefesi ilkelerindendir.
Türk Eğitim Sistemi’nin mimarları, geçmişten günümüze var olan eğitim sürecinin zengin birikimini ortaya koymuşlardır. Türk Eğitim Sistemi’nde yer alan esasların, ilkelerin ve uygulamaların bu mimarlar tarafından ortaya atıldığı, oluşturulduğu ve geliştirildiği ifade edilebilir.
Toplumsal yapı ile eğitim sistemi ilişkisinde eğitimin toplumsal yapı üzerindeki etkileri görülmektedir. Eğitim, toplumsal değişimi ve gelişimi hızlandıran bir araç işlevi görür. Eğitim, bir yandan toplumun kültürünü temsil eder, diğer yandan bu kültürü zenginleştirir.

Referanslar

Akça, Y., Şahan, G., ve Tural, A. (2017). Türkiye’nin kalkınma planlarında eğitim politikalarının değerlendirilmesi. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3 (Special Issue 2), 394-403.

Akyüz, Y. (2021). Türk eğitim tarihi, m.ö. 1000-m.s.2021. (34.Baskı). Ankara, Pegem Akademi Yayınları.

Balcı Bucak, E. (1993). Türkiye'de eğitim politikaları ve siyasi parti ödülleri. Ankara.

Başaran, İ. (1991). Eğitime giriş. Ankara.

Celkan, H.Y. (1991). Eğitim sosyolojisi. Erzurum, Atatürk Üniversitesi Yayınları.

Çobanoğlu, R. ve Yıldırım, A. (2021). Türkiye’de program geliştirme çalışmaları: Cumhuriyet’in ilanından günümüze tarihsel bir analiz. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 19(2), 810-830. https://doi.org/10.37217/tebd.912329

Demir, Ö. ve Acar, M. (1993). Sosyal bilimler sözlüğü. İstanbul Ağaç Yayıncılık.

Durmaz, N. (2013).Türk düşünce tarihinde Mehmet Emin Erişirgil.The Journal of Academic Social Science Studies. DOI:10.9761/JASSS1780, 6,7, 367-378. (20.11.2024 tarihinde https://jasstudies.com/?mod=tammetin&makaleadi=&makaleurl=1496133611_20DurmazNihat-367-378.pdf&key=26937, adresinden ulaşılmıştır).

Ergin, O. (1977). Türk maarif tarihi I-V. İstanbul: 1977.

Güler, A. (1989). Türkiye Cumhuriyeti eğitim politikasının ana devreleri ve karakteristikleri. 19 Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4; 45-68.

Güçlü, M. (2019). Eğitim felsefesi. (3.Baskı). Ankara, Pegem Akademi Yayınları.

Hesapçıoğlu, M. (2009). Türkiye’de Cumhuriyet döneminde eğitim politikası ve felsefesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 29, 121-138.

Hasgür, İ. (1994). Cumhuriyet Türkiyesi'nde eğitim politikalarının temel özellikleri. N. Tozlu (Ed.). Türkiye I.Eğitim Felsefesi Kongresi, 5-8 Ekim 1994, Van: 199-213.

İpek, C. (2024). Eğitimin toplumsal ve kültürel temelleri. HB. Memduhoğlu ve K. Yılmaz (Ed), Eğitime Giriş, (s. 45-78). Ankara, Pegem Akademi Yayınları.

Johnston, J. S. (2019). John Dewey ve eğitimde pragmatizm. (Çev. Ş. S. Çiftçi), (s. 96-107). R.Bailey, R. Barrow, D. Carr, C. mcCarthy (Ed), (H. Ünder Çeviri Editörü). Eğitim felsefesi kıkavuzu. Ankara, Pegem Akademi Yayınları.

Karaman, H. (2019). Nurettin Topçu. Ankara, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.

Karanfil, N. (2018). Mümtaz Turhan. F. Manav F (Ed), Eğitim felsefesi. (s. 235-241). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.

Kaya, Y.K. (1984). İnsan yetiştirme düzenimiz. Ankara.

MEB. (2021). 20. Milli eğitim şurası. (25.09.2024 tarihinde https://www.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2022_02/20144118_Yuzyuze_Egitime_Donuste_180_Gun-sayfalar-104-113_1.pdf, adresinden ulaşılmıştır).

Noddings, N. (2017). Eğitim felsefesi. (Çev. R. Çelik). Ankara, Nobel Akademik Yayıncılık.

NTV. (2024, 17 Ağustos). Türkiye yüzyılı maarif modeli'ne ilişkin genelge yayımlandı: Öğretmen seminerleri ne zaman yapılacak? (10.10.2024 tarihinde https://www.ntv.com.tr/egitim/turkiye-yuzyili-maarif-modeline-iliskin-genelge-yayimlandi-ogretmen-seminerleri-ne-zaman-yapilacak,BvsP5L_E4kGhx6_XG6yYUg, adresinden ulaşılmıştır).

Polat Hüsrevşahi, S. ve Uyar, E. (2021). Ulusal eğitim politikaları. A. Balyer, K. Özcan ve A. Bayram (Ed), (s. 223-240). Eğitim politikaları. Ankara: Anı Yayıncılık.

Tanilli, S. (1992). Nasıl bir eğitim istiyoruz? İstanbul, Say Yayınları.

T.C. Cumhurbaşkanlığı mevzuat bilgi sistemi. Milli eğitim temel kanunu. (10.10.2024 tarihindehttps://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=1739&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5, adresinden ulaşılmıştır).

T.C.MEB. Milli eğitim bakanlığı türkiye yüzyılı maarif modeli’ne genel bakış. (10.10.2024 tarihinde https://tymm.meb.gov.tr/genel-bakis, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (meb.gov.tr), 10.10.2024 adresinden ulaşılmıştır).

TCC Strateji ve Bütçe Başkanlığı, (2019). On birinci kalkınma planı (2019-2023). (22.09.2024 tarihinde https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/On_Birinci_Kalkinma_Plani-2019-2023.pdf, adresinden ulaşılmıştır).

TCC Strateji ve Bütçe Başkanlığı, (2023). On ikinci kalkınma planı (2024-2028). (22.09.2024 tarihinde https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/12/On-Ikinci-Kalkinma-Plani_2024-2028_11122023.pdf, adresinden ulaşılmıştır).

Topsakal, C. (1996). İlköğretimin hukuki temellileri 1923-1994. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Yüzüncü yıl üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü. Van.

Tozlu, N. (1989). Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu’nun eğitim sistemi üzerine bir araştırma. Ankara, MEB Yayınları.

Tuna, C. (2022). Mehmet İzzet’in eğitim düşüncesi. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (REFAD), 2,2,26-38.

Tuna C. (2020). Safahat’tan günümüz insan hakları eğitimine yansımalar. Turkish Studies-Educational Sciences. 15,2,1267-1285, doi:10.29228/TurkishStudies.40021Tuna

Tuncer, S. (2019). Hilmi Ziya Ülken’in ve Mümtaz Turhan’ın eğitimle ilgili görüşleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Ülker, H. (1994). Cumhuriyet dönemi eğitim politikaları. N.Tozlu (Ed.), Türkiye I.Eğitim Felsefesi Kongresi, 5-8 Ekim 1994, Van: 85-93.

Yıldız, F.H. (2014). John Dewey'in eğitim görüşleri ve Türk eğitim sistemine etkileri. Yayımlanmamış doktora tezi. Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Felsefe Grubu Öğretmenliği Bilim Dalı. Ankara. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp, 366351.pdf

Yiğit, A.A. (1992). İnönü dönemi eğitim ve kültür politikası, İstanbul, Boğaziçi Yayınları.