Poksvirüsler
Özet
Poksvirüsler tüm virüsler içinde en büyük DNA virüsleridir. Diğer DNA virüslerinden farklı olarak replikasyonları hücre sitoplazmasında gerçekleşir. Bütün poksvirüsler morfolojik olarak birbirine benzer ve insanda döküntülü hastalık yapar. İnsanlarda çiçek, molluskum kontagiosum, monkey pox, orf ve sütçü nodülü gibi enfeksiyonlara neden olabilmektedir. Çiçek hastalığının eradikasyonundan sonra molluscum contagiosum sadece insanları etkileyen tek pox virüs enfeksiyonu olarak kalmıştır. Diğerleri ise daha nadir görülen zoonotik enfeksiyonlardır. Pox virüsler orf gibi bulaşma yerinde lokalize hastalığa yol açabilmenin yanı sıra çiçek gibi hızlı seyirli sistemik hastalığa da yol açabilirler. Çiçek hastalığı tarih boyunca insanlığı etkilemiş ve aşılama programı sayesinde ortadan kaldırılmıştır. En yüksek risk teşkil eden A kategorisinde yer alan çiçek virüsü biyoterörizm ajanı olarak kabul edilmektedir. Günümüzde Afrika’yı etkisi altına alan monkeypox virüsü salgını nedeniyle Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) “küresel acil durum” ilan etti.
Bu bölümde insanlarda tıbbi önemi olan poxvirüslerin mikrobiyolojik ve klinik özellikleri, tanısı, tedavisi ve korunmak için yapılabilecekler hakkında bilgi verilecektir.
Referanslar
Heim A and Kajon AE. Poksviruses In: Carroll KC (ed) and Pfaller MA (eds.) Manual of Clinical Microbiology 13th Ed. American Society for Microbiology Press, John Wiley and Sons 2023. p.2147-2162
Poxviruses In: Murray PR, Rosenthal KS and Pfaller MA (eds.) Medical Microbiology 7th Ed Elsevier Saunders p. 447-452
Gerçeker D. Diğer DNA virüsleri. Basitleştirilmiş Klinik Mikrobiyoloji içinde, 6th Ed. Ankara Nobel Tıp Kitabevi; 2018.p.290-291
Damon I, Jahrling P, LeDuc J. Poxviruses. In: Zuckerman AJ, Banatvala JE, Pattison JR et al (eds.) Principles and Practice of Clinical Virology, 5th Edition Press Great Britain by Anony Rowe Ltd Chippenham Wilts, 2004.p. 491-509
Kondas AV, Olson VA. Poxviruses In: Loeffelholz MJ (ed.) Clinical Virology Manual, 5th Edition/ Washington DC: ASM Press, 2016.p.457-471
Burrell CJ., Colin R.H, and Frederick A.M. Fenner and White's Medical Virology. Academic Press, 2016.
European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC). Erişim tarihi: 15.08.2024. Available from: https://www.ecdc.europa.eu/en/news-events/epidemiological-update-monkeypox-outbreak
Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Erişim tarihi: 15.08.2024. Available from: https://www.cdc.gov/poxvirus/mpox/index.html
World Health Organization (WHO). Erişim tarihi: 15.08.2024. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/monkeypox
Friedman-Kien AE, Rowe WP, Banfield WG. Milker’s nodules: isolation of a poxvirus from a human case. Science. 1963; 140:1335–1336.
Groves RW,Wilson-Jones E, MacDonald DM. Human orf and milkers’ nodule: a clinicopathologic study. Journal of American Academy of Dermatology. 1991;25:706–711.
Inoshima Y, Morooka A, Sentsui H. Detection and diagnosis of parapoxvirus by the polymerase chain reaction. Journal of Virologic Methods. 2000; 84:201–208.
