Antifungaller ve Mikotoksinler
Özet
Antifungal ajanlar, mantar enfeksiyonlarını (mikozlar) tedavi etmek için kullanılan ilaçlardır. Antifungal ilaçlar, mantar hücre duvarı veya membranı gibi spesifik hedefleri inhibe ederek mantarların büyümesini durdurur veya öldürür. Antifungal ajanlar, lokal (topikal) ve sistemik (oral veya intravenöz) olarak uygulanabilir ve tedavi şekli enfeksiyonun tipine ve şiddetine bağlıdır. En yaygın kullanılan antifungal ajanlar arasında polyenler, azoller, alilaminler ve ekinokandinler bulunur.
Antifungal ilaçların kullanımı, genellikle hastanın bağışıklık durumu, enfeksiyonun yaygınlığı ve mantar türünün direnç durumu gibi faktörlere bağlı olarak belirlenir. Polienler, özellikle Amfoterisin B, geniş spektrumlu ve invaziv enfeksiyonlarda etkili olan güçlü antifungal ajanlardır, ancak yüksek nefrotoksisite riski taşırlar. Azoller, ergosterol biyosentezini inhibe ederek mantar hücre membranını hedef alır ve genellikle iyi tolere edilir, ancak hepatotoksisite gibi yan etkiler gösterebilirler. Ekinokandinler, mantar hücre duvarı sentezini inhibe ederek işlev görür ve azollere dirençli enfeksiyonlarda tercih edilir. Antifungal tedavilerde, mantar türlerine karşı gelişen direnç artışı, yeni ilaçların ve tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır.
Referanslar
Carmo A, Rocha M, Pereirinha P, Tomé R, et al. Antifungals: From pharmacokinetics to clinical practice. Antibiotics. 2023;12(5):884.
Singh M, Neha Gurpreet Rathour A, Dey U, et al. Antifungal agents: a comprehensive review of mechanisms and applications. J Popul Ther Clin Pharmacol. 2022;29(4):1343-1358.
Ghannoum MA, Rice LB. Antifungal agents: mode of action, mechanisms of resistance, and correlation of these mechanisms with bacterial resistance. Clin Microbiol Rev. 1999;12(4):501-517. doi: 10.1128/CMR.12.4.501. PMID: 10515900; PMCID: PMC88922.
Shirsat SP, Tambe KP, Dhakad GG, et al. Review on antifungal agents. Res J Pharmacodyn. 2021;13(4):147-154
Espinel-Ingroff A, Arendrup MC, Pfaller MA, et al. Antifungal Agents. In: Jorgensen JH, Pfaller MA, Carroll KC, Funke G, Landry ML, Richter SS, et al., editors. Manual of Clinical Microbiology. 11th ed. Washington, DC: ASM Press; 2015. p. 1985-2003.
Scholar E. Antifungal Agents. In: Enna SJ, Bylund DB, editors. xPharm: The Comprehensive Pharmacology Reference. Elsevier; 2007;1-3.
Dodds Ashley ES, Lewis R, Lewis JS, et al. Pharmacology of systemic antifungal agents, Clinical Infectious Diseases, 2006;43(1):28–39.
Lewis RE. Current concepts in antifungal pharmacology. Mayo Clin Proc. 2011;86(8):805-817.
Espinel-Ingroff A. Antifungal agents. In: Schaechter M, editor. Encyclopedia of Microbiology. 3rd ed. Academic Press; 2009. p. 205-222.
Cross JT Jr, Hickerson SL, Yamauchi T. Antifungal drugs. Pediatr Rev. 1995;16(4):123-133. DOI: 10.1542/pir.16-4-123.
Fisher MC, Alastruey-Izquierdo A, Berman J, et al. Tackling the emerging threat of antifungal resistance to human health. Nat Rev Microbiol. 2022;20(9):557-567. DOI: 10.1038/s41579-022-00720-1.
Cowen LE, Sanglard D, Howard SJ, et al. Mechanisms of antifungal drug resistance. Cold Spring Harb Perspect Med. 2015;5
Arendrup MC, Perlin DS. Mechanisms of resistance to antifungal agents. In: Jorgensen JH, Pfaller MA, Carroll KC, Funke G, Landry ML, Richter SS, et al., editors. Manual of Clinical Microbiology. 11th ed. Washington, DC: ASM Press; 2015. p. 2031-2046.
Throckmorton K, Isham NC, Ghannoum MA, et al. Mycotoxins. In: Jorgensen JH, Pfaller MA, Carroll KC, Funke G, Landry ML, Richter SS, et al., editors. Manual of Clinical Microbiology. 11th ed. Washington, DC: ASM Press; 2015. p. 2188-2195.
Khan R, Anwar F, Mohamad Ghazali F. A comprehensive review of mycotoxins: Toxicology, detection, and effective mitigation approaches. Heliyon. 2024;10
