Biyogüvenlik ve Mikroorganizmaların Biyolojik Güvenlik Düzeyleri
Özet
Mikrobiyoloji laboratuvarlarında çalışan ve patojenik/ enfeksiyöz etkenler ile temas eden tüm personelin laboratuvar kaynaklı çeşitli enfeksiyonlarla karşılaşması olası bir risk faktörüdür. Geçmişten günümüze geldiğimizde laboratuvar biyogüvenliğinin sürekli iyileştirilmesinin yanı sıra mühendislik kontrolleri ile desteklenmesi sonucu maruz kalma oranları belirgin olarak azalmıştır.
Tüm dünyada ve ülkemizdeki laboratuvarlarda, çalışan personeli ve çevreyi laboratuvar ortamlarındaki çeşitli tehlikelerden korumak üzere bir Laboratuvar Güvenlik Programı uygulanmaktadır. Program; personel yönetimi ve eğitimi, standart mikrobiyolojik uygulamalar, kişisel koruyucu ekipmanlar, laboratuvar tasarımı, atık yönetimi ve dekontaminasyonu ve acil durum planlarının kullanılması yoluyla laboratuvar biyogüvenliğini teşvik eder.
Laboratuvarda çalışan tüm personeli, çevreyi ve toplumu korumak için potansiyel olarak riskli patojen ve/veya toksinlerinin bulaş karakteristikleri temel alınarak mikroorganizmaların Biyolojik Güvenlik Düzeyi sınıflandırması yapılmıştır. Buna göre laboratuvarlarda belirli patojenlerle çalışılırken alınan risk derecesine göre artan düzeylerde (BGD 1- 4) güvenlik uygulamaları (standart ve özel uygulamalar, birincil ve ikincil güvenlik ekipmanları, laboratuvar alt yapısı, vb.) gerçekleştirilir. Her düzeydeki uygulamalar; etkenlerin bulaşıcılık seviyesi, hastalık şiddeti, mikroorganizmaların bulaşma kapasitesi (bulaş yolları dahil) ve gerçekleştirilecek laboratuvar çalışmalarının içeriği ile uyumludur.
Referanslar
Patricia M. Tille. Bailey & Scott’s Diagnostic Microbiology, Fifteenth Edition. Canada: Elsevier; 2022.
https://www.cdc.gov/labs/pdf/SF__19_308133-A_BMBL6_00-BOOK-WEB-final-3.pdf.
LouAnn C. Burnett, George Lunn, and Richard Coico. Biosafety: Guidelines for Working with Pathogenic and Infectious Microorganisms. Current Protocols in Microbiology 1A.1.1-1A.1.14, May 2009. doi: 10.1002/9780471729259.mc01a01s13.
https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/Yayinlarimiz/Rehberler/UMS-Laboratuvar_Guvenligi_Rehberi.pdf.
https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/337963/9789240011434-eng.pdf?sequence=1.
Marlon L. Bayot, Kevin C. King. Biohazard Levels. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 Jan. 2022 Sep 19.