Rickettsia, Orientia, Ehrlichia ve Anaplasma
Özet
Rickettsiales Takımı’nda yer alan bakteriler, zorunlu hücre içi bakterilerdir; bu nedenle, konak hücre dışında yaşayamazlar. Gram-negatif özellik gösterirler ancak hücre duvarları Gram boyasıyla zor boyanır. ATP üretmek için konak hücre kaynaklarını kullanırlar. Vektörler (keneler, pireler, bitler ve akarlar) aracılığıyla bulaşır. Özellikle vasküler endotel veya beyaz kan hücrelerini enfekte ederler. Vaskülit nedeniyle damar geçirgenliği bozulur, organ yetmezlikleri görülebilir. Rickettsia türleri, Tifüs Grubu: Epidemik (R. prowazekii) ve Endemik Tifüs (R. typhi), Çalılık Tifüsü (O. tsutsugamushi) ile Benekli Ateş Grubu: Kayalık Dağlar Benekli Ateşi (R. rickettsii) ve Akdeniz Benekli Ateşi (R. conorii) olarak sınıflandırılır. Anaplasmataceae türleri: Ehrlichia, Anaplasma, Neorickettsia ve Wolbachia olmak üzere dört cinse ayrılmıştır. Bu türler, insan monosit ve makrofajlarını enfekte eder. İnsan Monositik Ehrlichyozu’ndan sorumlu olan E. chaffeensis, İnsan Granülositik Ehrlichyozu’nun etiyolojik ajanı olan E. ewingii ve İnsan Granülositik Anaplasmozu’nun ajanı olan A. phagocytophilum’dur. Neorickettsia sennetsu, Uzak Doğu’da görülen Sennetsu ateşinin etkenidir. Ateş, döküntü, baş ve kas ağrısı gibi klinik bulgularla seyreder. Öyküde kene, bit, pire ve akar sokma ya da ısırma öyküsü vardır. Laboratuvar tanısında mikroskopi, kültür, seroloji ve moleküler yöntemler yer alır. Tedavide doksisiklin ilk tercih edilecek ilaçtır. Korunmada vektör kontrolü önemlidir. Bunun için böcek kovucular ve koruyucu kıyafetler kullanılabilir.
Referanslar
Angelakis E, Raoult D. Rickettsia and Rickettsia-Like Organisms. Cohen J, Powderly WG (Ed.), In: Infectious Diseases (pp: 1666-1675). Philadelphia: Elsevier, Fourth Edition. 2017.
Murray PR, Rosenthal KS, Pfaller MA. Rickettsia, Ehrlichia, and Related Bacteria. Murray PR, Rosenthal KS, Pfaller MA (Ed.), Medical Microbiology (pp.343-352). Philadelphia: Elsevier, Ninth Edition, 2021.
Mayer G. Rickettsıa, Orientia, Ehrlichia, Anaplasma, Coxiella ve Bartonella. In: Microbiology and Immunology On-line. Hunt, R.C (eds). http://www.microbiologybook.org/mhunt/flu.htm.
Öksüz L. Rickettsia ve Orienta cinsi. Ali Ağaçfidan (Ed.), Kitap: Tıbbi Mikrobiyoloji (pp. 460-470) İstanbul/Türkiye. Nobel Tıp Kitabevleri, 1. Baskı. 2023.
Helminiak L, Mishra S, Kim HK. Pathogenicity and virulence of Rickettsia. Virulence. 2022 ;13(1):1752-1771. doi: 10.1080/21505594.2022.2132047. PMID: 36208040; PMCID: PMC9553169.
Sahni A, Fang R, Sahni SK, et al. Pathogenesis of Rickettsial Diseases: Pathogenic and Immune Mechanisms of an Endotheliotropic Infection. Annu Rev Pathol. 2019; 14: 127-152. doi: 10.1146/annurev-pathmechdis-012418-012800. PMID: 30148688; PMCID: PMC6505701.
Tuğrul M.H, Kuloğlu F. "Rickettsia ve Orientia Türleri", Willke Topçu A, Söyletir G, Doğanay M (Ed.), Kitap: Enfeksiyon Hastalıkları ve Mikrobiyolojisi (pp. 1979-1998). İstanbul/Türkiye. Nobel Tıp Kitabevleri; 4. Baskı. 2017.
Brouqui P, Bacellar F, Baranton et al: Guidelines for the diagnoses of tick borne bacterial diseases in Eorope. Clin Microbiol Infect 2004; 10:1018-32. doi: 10.1111/j.1469-0691.2004.01019.x. PMID: 15606643.
Blanton LS. The Rickettsioses: A Practical Update. Infect Dis Clin North Am. 2019 Mar;33(1):213-229. doi: 10.1016/j.idc.2018.10.010. PMID: 30712763; PMCID: PMC6364315.10.https://www.cdc.gov/typhus/hcp/clinical-overview/clinical-overview-of-epidemic-typhus.html
https://www.cdc.gov/typhus/hcp/clinical-overview/clinical-overview-of-scrub-typhus.html
Luce-Fedrow A, Lehman ML, Kelly DJ,et al. A Review of Scrub Typhus (Orientia tsutsugamushi and Related Organisms): Then, Now, and Tomorrow. Trop Med Infect Dis. 2018 Jan 17;3(1):8. doi: 10.3390/tropicalmed3010008. PMID: 30274407; PMCID: PMC6136631.
https://www.cdc.gov/ehrlichiosis/hcp/diagnosis-testing/index.html
