Bakterilerin Genel Özellikleri ve Sınıflandırılması
Özet
Hücrelerin yapıları incelendiğinde iki hücre yapısı ortaya çıkar: Prokaryot ve ökaryot. Prokaryotlar, bakteri ve arkeleri içerirler ve küçük, oldukça basit yapılı hücrelerdir. Ökaryotlar tipik olarak prokaryotlardan daha büyüktürler ve zar ile çevrili organel adı verilen yapılara sahiptir.
Bakteriler makroskobik ve mikroskobik görünümleri, üreme, metabolik, antijenik özellikleri ve genotiplerine göre sınıflandırılabilirler. Besiyerlerinde oluşturdukları kolonilerin kokusu, şekli, boyutu, rengi gibi özellikleri, antimikrobiyallere direnç yetenekleri, belirli şekerleri fermente etme özellikleri, eritrositleri parçalama, lipitleri hidrolize etme, Gram boyanma gibi özellikleri bakterilerin birbirlerinden ayırt edilmesinde en çok kullanılan özelliklerdir.
Bakteriler dört temel şekilde görülürler. Bunlar kok, basil, spiral, vibrio olarak adlandırılırlar. Sitoplazmik membranın başlıca işlevleri arasında seçici geçirgenlik, taşıma ve enerji depolanması vardır. Peptidoglikan sadece bakterilerde bulunan bir polisakkarittir ve gram pozitiflerde daha kalındır. Dış zar, lipopolisakkarit ve periplazmik aralık sadece gram negatiflerde bulunurken, teikoik asit ve lipoteikoik asit sadece gram pozitiflerde bulunur. Birçok prokaryotik hücre kapsül ve pili içerir. Bu yapılar bağlanma, genetik materyalin değişimi ve hareket işlevlerinde görev alırlar. Bazı gram pozitif bakteriler dış ortam şartlarına oldukça dirençli endospor oluşturabilirler.
Bakteri yapısal elemanlarının iyi bilinmesi hastalık patogenezinin anlaşılması ve antimikrobiyal hedeflerin belirlenmesinde oldukça önemlidir.
Referanslar
Madigan MT, Martinko JM, Bender KS, Buckley DH, Stahl DA. Brock biology of microorganisms. 14th edition. Pearson Press; 2015. ISBN 978-0-321-89739-8
Procop GW, Church DL, Hall GS, Janda WM, Koneman EW, Schreckenberger PC, Woods GL. Koneman’s color atlas and textbook of diagnostic microbiology. 7th edition. Wolters Kluwer Health. ISBN 9781451116595
Patrick R. Murray, Ken S. Rosenthal, Michael A. Pfaller. Medical Microbiology. 8th edition. Elsevier Press; 2016. ISBN 978-0-323-29956-5
Török E, Moran E, Cooke FJ. Infectious Diseases and Microbiology. 2nd edition. Oxford University Press; 2017. ISBN 978-0-19-967132-8
Garde S, Chodisetti PK, Reddy M. Peptidoglycan: Structure, Synthesis, and Regulation. EcoSal Plus; 2021;9(2):eESP-0010-2020. doi: 10.1128/ecosalplus.ESP-0010-2020.
Auer GK, Weibel DB. Bacterial Cell Mechanics. Biochemistry. 2017;56(29):3710-3724. doi: 10.1021/acs.biochem.7b00346.
Nakamura S, Minamino T. Flagella-Driven Motility of Bacteria. Biomolecules; 2019;9(7):279. doi: 10.3390/biom9070279.
Krishnan V. Pilins in gram-positive bacteria: A structural perspective. IUBMB Life; 2015;67(7):533-43. doi: 10.1002/iub.1400.
Moir A, Cooper G. Spore Germination. Microbiol Spectr; 2015;3(6). doi: 10.1128/microbiolspec.TBS-0014-2012.