Afet ve Benzeri Durumlarda Travma Organizasyonu
Özet
Travma hastasıyla ilgilenmek bütüncül yaklaşım ve tüm imkanların kullanımı ile gerçekleştirilir. Fakat hiç beklenmedik zamanlarda büyük yıkımlar, saldırılar ve kazalarla karşı karşıya kalınca tek bir hastayla değil büyük bir toplulukla mümkün olan en iyi şekilde ilgilenmek gerekecektir.
Olağandışı durum günlük yaşamın ve toplumsal düzenin bozulması ve işlevlerini yerine getirememesidir. Afet insana, çevreye zarar veren ve etkilenen topluluğun tek başına mücadele edemeyeceği, sonucunda can ve mal kayıplarının yaşandığı olaydır.
Böyle zamanlarda eldeki imkanları nasıl kullanacağımız, ne kadar kaynağımızın olduğu, bu kaynaklara nasıl ulaşacağımız gibi sorunlarla yüzleşmek zorunda kalırız. Eğer en kötüsünü düşünerek planlarımızı oluşturmamışsak afet durumlarını iyi idare edebilmemiz mümkün olmayacaktır.
Böyle afet durumlarında hastaların çoğunluğunun en büyük sorunu travma olacağı için buna yönelik organizasyonun daha önceden prova edilmiş olması, iyi planlanmış olması ve olay esnasında da iyi idare edilmesi büyük kayıpların önüne geçecektir. Bu bölümde olağan dışı durumlarda travma ve olay organizasyonlarının daha iyi nasıl yapılabileceğine değinilecektir.
Referanslar
Acil Durum ve Afetlerde Sağlık Hizmetlerinin Organizasyonu, T. C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Yayın No: 1005, Ankara 2016.
American College of Surgeons, Advanced Trauma Life Support Student Course Manual, Tenth Edition, 2018 Chicago.
American College of Surgeons, Resources for Optimal Care of the Injured Patient 2022 Standards, 2023 Chicago.
Hastane Afet ve Acil Durum Planı (HAP) Hazırlama Kılavuzu, Sürüm 2, T. C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yayın No: 1195, Ankara 2021.
MOSS, Rob; GAARDER, Christine. Exercising for mass casualty preparedness. British journal of anaesthesia, 2022, 128.2: e67-e70. doi: 10.1016/j.bja.2021.10.016
Musisca, N. J., Rybasack-Smith, H., Musits, et al. Multiple hospital in-situ mass casualty incident training simulation for emergency medicine residents: a sarin bomb scenario. Rhode Island Medical Journal (2013), 2023, 106.9: 36-40.
DER HEIDE, Erik Auf. The importance of evidence-based disaster planning. Annals of emergency medicine, 2006, 47.1: 34-49. doi: 10.1016/j.annemergmed.2005.05.009
Gabbe, B. J., Veitch, W., Curtis, K., et al. Survey of major trauma centre preparedness for mass casualty incidents in Australia, Canada, England and New Zealand. EClinicalMedicine, 2020, 21. doi: 10.1016/j.eclinm.2020.100322
Hansen, P. M., Mikkelsen, S., Alstrøm, et al. The Field’s mass shooting: emergency medical services response. Scandinavian Journal of Trauma, Resuscitation and Emergency Medicine, 2023, 31.1: 71. doi.org/10.1186/s13049 023-01140-7
W Yu, X Liu, H Chen, et al. Research of an emergency medical system for mass casualty incidents in Shanghai, China: a system dynamics model. Patient preference and adherence, 2018, 207-222.
BAZYAR, Jafar; FARROKHI, Mehrdad; KHANKEH, Hamidreza. Triage systems in mass casualty incidents and disasters: a review study with a worldwide approach. Open access Macedonian journal of medical sciences, 2019, 7.3: 482. doi: 10.3889/oamjms.2019.119
MC Bhalla, J Frey, C Rider, et al. Simple Triage Algorithm and Rapid Treatment and Sort, Assess, Lifesaving, Interventions, Treatment, and Transportation mass casualty triage methods for sensitivity, specificity, and predictive values. The American journal of emergency medicine, 2015, 33.11: 1687-1691. doi.org/10.1016/j.ajem.2015.08.021
A Garner, A Lee, K Harrison, et al. Comparative analysis of multiple-casualty incident triage algorithms. Annals of emergency medicine, 2001, 38.5: 541-548. doi:10.1067/mem.2001.119053
Abbasi Dolat Abadi Z, seyedin S H, Hosseini S M R, et al. Triage in Disaster. Iranian Journal of Cardiovascular Nursing. 2013;2(2):58–68.
Tan, Y. T., Shin, C. K. J., Park, B., et al. Pediatric emergency medicine didactics and simulation: JumpSTART secondary triage for mass casualty incidents. Cureus, 2023, 15.6. doi: 10.7759/cureus.40009
Bolster, F., Linnau, K., Mitchell, S., et al. Emergency radiology and mass casualty incidents—report of a mass casualty incident at a level 1 trauma center. Emergency radiology, 2017, 24: 47-53. doi: 10.1007/s10140-016-1441-y
Kakaei, F., Zarrintan, S., Rikhtegar, R., et al. Iranian 2012 earthquake: the importance of Focused Assessment with Sonography for Trauma (FAST) in assessing a huge mass of injured people. Emergency Radiology, 2013, 20: 307-308. doi: 10.1007/s10140-013-1123-y
Ketelaars, R., Reijnders, G., van Geffen, G. J., et al. ABCDE of prehospital ultrasonography: a narrative review. Critical ultrasound journal, 2018, 10: 1-18. doi.org/10.1186/s13089-018-0099-y
SAJED, Dana. The history of point-of-care ultrasound use in disaster and mass casualty incidents. American Medical Association Journal of Ethics, 2010, 12.9: 744-749.
MAZUR, Stefan M.; RIPPEY, James. Transport and use of point-of-care ultrasound by a disaster medical assistance team. Prehospital and Disaster Medicine, 2009, 24.2: 140-144. doi.org/10.1017/S1049023X00006701
Sechriest II, V. F., Wing, V., Walker, G. J., et al. Healthcare delivery aboard US Navy hospital ships following earthquake disasters: implications for future disaster relief missions. American Journal of Disaster Medicine, 2012, 7.4: 281-294. doi.org/10.5055/ajdm.2012.0101
de Ceballos, J. P. G., Turégano-Fuentes, F., Pérez-Díaz, D., et al. 11 March 2004: the terrorist bomb explosions in Madrid, Spain–an analysis of the logistics, injuries sustained and clinical management of casualties treated at the closest hospital. Critical Care, 2004, 9: 1-8. doi: 10.1186/cc2995
MOORE, Brooks L.; GELLER, Robert J.; CLARK, Charlotte. Hospital preparedness for chemical and radiological disasters. Emergency Medicine Clinics, 2015, 33.1: 37-49. doi.org/10.1016/j.emc.2014.09.005
Ruben, D. R., Benhassine, M., Michel, D., et al. Optimizing Medical Care during a Nerve Agent Mass Casualty Incident Using Computer Simulation. Journal of Medical Systems, 2024, 48.1: 1-14. doi.org/10.1007/s10916-024-02094-8
Lott, C., Truhlář, A., Alfonzo, A., et al. European Resuscitation Council Guidelines 2021: cardiac arrest in special circumstances. Resuscitation, 2021, 161: 152-219. doi.org/10.1016/j.resuscitation.2021.02.011
Panchal, A. R., Bartos, J. A., Cabañas, J. G., et al. Part 3: adult basic and advanced life support: 2020 American Heart Association guidelines for cardiopulmonary resuscitation and emergency cardiovascular care. Circulation, 2020, 142.16_Suppl_2: S366-S468. doi.org/10.1161/CIR.0000000000000916
Oda, J., Tanaka, H., Yoshioka, T., et al. Analysis of 372 patients with crush syndrome caused by the Hanshin-Awaji earthquake. Journal of Trauma and Acute Care Surgery, 1997, 42.3: 470-476. doi: 10.1097/00005373-199703000-00015
