Travmada Ultrasonografi Kullanım İlkeleri
Özet
Travmada sonografi ile odaklanmış değerlendirme (Focused Assessment with Sonography for Trauma = FAST) muayenesi, özellikle majör patolojinin hızlı bir şekilde tespit edilmesi gerekli olan durumlarda yani stabil olmayan hastaların patolojilerinin erken tespitinde oldukça yararlıdır. 21. yüzyılda tıpkı stetoskop gibi tıbbi öykü sorgulama ve fizik muayenenin yanı sıra organik patoloji hakkında daha fazla bilgi sağlar. Travma hastaları için genişletilmiş FAST (Extended FAST = eFAST) muayenesi ilk değerlendirmenin standart bir parçası haline gelmiştir. Dünya genelinde yaygın kullanım alanı bulmuş olup gerekli olmayan laparotomileri azaltarak veya hasta yönetiminde zaman tasarrufu sağlayarak travma bakımında büyük değişiklik yaratmıştır. Özellikle ilk değerlendirmesi negatif olan hastalarda tekrarlanan FAST muayeneleri ile hastaların takibinde uygulanacak protokollere ışık tutmaktadır. Bu sebeple endikasyonlarını, tekniğini, yorumlarını ve sınırlamalarını bilmek önemlidir.
Referanslar
Teixeira PGR, Inaba K, Hadjizacharia P, Brown C, Salim A, Rhee P, et al. Preventable or potentially preventable mortality at a mature trauma center. Journal of Trauma. 2007;63(6):1338–47.
Poletti PA, Mirvis SE, Shanmuganathan K, Takada T, Killeen KL, Perlmutter D, et al. Blunt abdominal trauma patients: Can organ injury be excluded without performing computed tomography? Journal of Trauma - Injury, Infection and Critical Care. 2004 Nov;57(5):1072–81.
O’Keeffe M, Clark S, Khosa F, Mohammed MF, McLaughlin PD, Nicolaou S. Imaging Protocols for Trauma Patients: Trauma Series, Extended Focused Assessment With Sonography for Trauma, and Selective and Whole-body Computed Tomography. Semin Roentgenol. 2016 Jul 1;51(3):130–42.
Governatori NJ, Saul T, Siadecki SD, Lewiss RE. Ultrasound in the evaluation of penetrating thoraco-abdominal trauma: A review of the literature. Vol. 17, Medical Ultrasonography. Societatea Romana de Ultrasonografie in Medicina si Biologie; 2015. p. 528–34.
Patel NY, Riherd JM. Focused Assessment with Sonography for Trauma: Methods, Accuracy, and Indications. Vol. 91, Surgical Clinics of North America. 2011. p. 195–207.
Wang PH, Lin HY, Chang PY, Lien WC. Focused assessment with sonography for trauma. Vol. 29, Journal of Medical Ultrasound. Wolters Kluwer Medknow Publications; 2021. p. 151–3.
O’Keeffe M, Clark S, Khosa F, Mohammed MF, McLaughlin PD, Nicolaou S. Imaging Protocols for Trauma Patients: Trauma Series, Extended Focused Assessment With Sonography for Trauma, and Selective and Whole-body Computed Tomography. Semin Roentgenol. 2016 Jul 1;51(3):130–42.
Lobo V, Hunter-Behrend M, Cullnan E, Higbee R, Phillips C, Williams S, et al. Caudal edge of the liver in the right upper quadrant (ruq) view is the most sensitive area for free fluid on the FAST exam. Western Journal of Emergency Medicine. 2017 Feb 1;18(2):270–80.
Gleeson T, Blehar D. Point-of-Care Ultrasound in Trauma. Seminars in Ultrasound, CT and MRI. 2018 Aug 1;39(4):374–83.
Wongwaisayawan S, Suwannanon R, Prachanukool T, Sricharoen P, Saksobhavivat N, Kaewlai R. Trauma Ultrasound. Vol. 41, Ultrasound in Medicine and Biology. Elsevier USA; 2015. p. 2543–61.
Mandavia DP, Hoffner RJ, Mahaney K, Henderson SO. Bedside echocardiography by emergency physicians. Ann Emerg Med. 2001;38(4 SUPPL.):377–82.
Savoia P, Jayanthi S, Chammas M. Focused assessment with sonography for trauma (FAST). Vol. 31, Journal of Medical Ultrasound. Wolters Kluwer Medknow Publications; 2023. p. 101–6.
Savatmongkorngul S, Wongwaisayawan S, Kaewlai R. Focused assessment with sonography for trauma: Current perspectives. Vol. 9, Open Access Emergency Medicine. Dove Medical Press Ltd; 2017. p. 57–62.
A Brooks, DMG Bowley. The Role of Ultrasound in Trauma. J R Army Med Corps 2001; 147: 268-273.
Erlich T, Kitrey ND. Renal trauma: the current best practice. Vol. 10, Therapeutic Advances in Urology. SAGE Publications Inc.; 2018. p. 295–303.
