Gebede Travmaya Yaklaşım
Özet
Gebelerde %6-8 oranında travma görülmektedir. Minör yaralanmadan majör "hayatı tehdit edebilecek" geniş bir spekturumu içermektedir. Travma yönetimi iyi bilinmeli ve değerlendirme hızla yapılmalıdır. Görülen mortalite normal popülasyona göre 1.6 kat daha fazladır. Oluşan anatomik ve fizyolojik değişikliklerin iyi bilinmesi, hastaların yönetimine yardımcıdır. İleri travma yaşam desteği (Adavanced Trauma Life Support = ATLS) protokolünde ilk olarak primer yaklaşımda; havayolu, solunum ve dolaşım değerlendirilerek, görüntüleme tetkiklerinden olan ultrasonografi ile karın içi serbest sıvı olup / olmadığı değerlendirilirken, klinik duruma göre diğer görüntüleme yöntemleri kullanılmalıdır. Travmatik arrest durumu söz konusu olduğunda ise kardiyopulmoner resüsitasyon ile beraberinde uygulanan perimortem sezeryan anne ve bebek hayatı için önemlidir. Komplikasyonlar açısından diğer bölümlerle multidisipliner yaklaşımı gerektirmektedir.
Sonuç olarak gebelikte travma nadir görülmesine rağmen mortalite ve morbidite kaynağıdır. Önemli nokta, gebenin yaralanmasına neden olabilecek durumların önüne geçilmesi, önlemlerin alınması, destek programlar ve eğitimlere yer verilmesidir.
Referanslar
Maganha CA, Ribeiro Júnior MA, Mattar R, Godinho M, Souza RT, Ferreira EC, et al. Trauma and pregnancy. Rev Bras Ginecol Obstet. 2023; 45(10): 622–632.
Patel S, Qabbani A, Sheridan R, DuMont T, Kautza B, Arshad H. Trauma in Pregnancy. Crit Care Nurs Q. 2023;46(4):398-402.
April MD, Long B. Trauma in pregnancy: A narrative review of the current literatüre. American Journal of Emergency Medicine 81 (2024) 53–61.
Henry, S. (2018). ATLS 10th edition offers new insights into managing trauma patients. Bulletin of the American College of Surgeons, 1.
Petrone P, Jimenez-Morillas P, Axelrad A, Marini C P. Traumatic injuries to the pregnant patient: a critical literature review. Eur J Trauma Emerg Surg. 2019;45(3):383–92. doi: 10.1007/s00068-017-0839-x.
John P R, Shiozawa A, Haut E R, Efron D T, Haider A, Cornwell E E, 3rd et al. An assessment of the impact of pregnancy on trauma mortality. Surgery. 2011;149(1):94–8. doi: 10.1016/j.surg.2010.04.019.
Greco PS, Day LJ, Pearlman MD. Guidance for evaluation and management of blunt abdominal trauma in pregnancy. Obstet Gynecol. 2019;134(6):1343-7. doi: 10.1097/ AOG.0000000000003585.
Sakamoto J, Michels C, Eisfelder B, Joshi N. Trauma in Pregnancy. Emerg Med Clin N Am 37 (2019) 317–338.
Odutayo A, Hladunewich M. Obstetric nephrology: renal hemodynamic and metabolic physiology in normal pregnancy. Clin J Am Soc Nephrol. 2012;7(12):2073-80. doi: 10.2215/ CJN.00470112.
10.Brown S. Mozurkewich E.: Trauma during pregnancy. Obstet Gynecol Clin North Am 2013; 40: pp. 47-57
Petrone P, Marini CP. Trauma in pregnant patients. Curr Probl Surg 2015; 52: pp. 330-351.
Tibbott J, Di Carlofelice M, Menon R, Ciantar E. Trauma and pregnancy. Obstet Gynaecol. 2021;23(4):258-64. doi: 10.1111/ tog.12769.
April MD, Long B. Trauma in pregnancy: A narrative review of the current literatüre. American Journal of Emergency Medicine 81 (2024) 53–61.
Walls RM, Hockberger RS, Gausche-Hill M. Rosen’s emergency medicine: concepts and clinical practice. 9th edition. Philadelphia: Elsevier; 2018.
Moaveni DM, Varon AJ. Anesthetic management of the pregnant trauma patient. Varon AJ,Smith CE. Essentials of trauma anesthesia. 2017. Cambridge University PressCambridge (United Kingdom): pp. 304-316.
Burns B.: Resuscitation in pregnancy.Tintinalli J.E.Stapczynski J.S.Ma O.J. et. al.Tintinalli’s emergency medicine: a comprehensive study guide, 8e.2016.McGraw-Hill Education New York:
Jain V., Chari R., Maslovitz S., et. al.: Guidelines for the management of a pregnant trauma patient. J Obstet Gynaecol Can 2015; 37: pp. 553-571.
DeIorio NM. Trauma in pregnancy.Tintinalli J.E.Tintinalli’s emergency medicine: a comprehensive study guide, 8e.2016.McGraw-Hill EducationNew York:
Cairo SB, Fisher M, Clemency B, Cipparone C, Quist E, Bass KD. Prehospital education in triage for pediatric and pregnant patients in a regional trauma system without collocated pediatric and adult trauma centers. J Pediatr Surg. 2018 May;53(5):1037-1041.
Adapted from Committee on Obstetric Practice. Committee opinion no.723: guidelines for diagnostic imaging during pregnancy and lactation. Obstet Gynecol 2017;130(4):e210–6.
Committee on Obstetric Practice. Committee opinion no. 723: guidelines for diagnostic imaging during pregnancy and lactation. Obstet Gynecol 2017; 130(4):e210–6.
Mihmanlı V, Karahisar G. Gebelikte travma. Şişli Etfal Hastanesi T›p Bülteni, Cilt: 46, Say›: 4, 2012 / The Medical Bulletin of Şişli Etfal Hospital, Volume: 46, Number 4, 2012.
