Travmada Yara Bakımı: Genel İlkeler, Yara İyileşmesi
Özet
Yara bakımında ilk yapılması gereken tüm acil vakalarda olduğu gibi hastanın stabilizasyonudur. Hastadan tetanoz profilaksi geçmişi de dahil olmak üzere olayın öyküsü detaylı şekilde alınmalıdır. Fizik muayenede nörovasküler muayene önemlidir. Yara bakımı öncesi hastanın ağrısının kontrolü, kansız bir alan oluşturulması, bölgedeki kas, tendon, sinir gibi anatomik yapıların incelenmesi gereklidir. Yara bakımı etraf cildin temizlenmesi ile başlar. Yaranın irrige edilmesi ve yabancı madde ve ölü dokuların debride edilmesi en önemli basamaktır. Hasta ve yaranın durumuna göre sütur, stapler, doku yapıştırıcısı gibi yara kapatma teknikleri mevcut olmakla birlikte bazen ikincil iyileşme veya gecikmiş birincil iyileşme de uygun olabilmektedir. Topikal antibiyotiklerin kullanımı önerilmektedir ancak yara çok yüksek riskli değilse sistemik antibiyotiğe çoğunlukla gerek yoktur. Pansuman ve immobilizasyon onarım sonrası bakımda önemli basamaklar olup yaralar enfeksiyon belirtileri açısından kontrol edilmelidir.
Referanslar
Armstrong DG, Meyr AJ. Basic principles of wound healing. Uptodate.com. Last updated Mar 12, 2024.
Simon BC, Hern HG. Wound Management Principles. Rosen’s Emergency Medicine ninth edition 2019; 3(52): 659-73.
Carroll A, Wynne M. Wound management guidelines. 2018:1-357. https://healthservice.hse.ie/filelibrary/onmsd/hse-national-wound-management-guidelines-2018.pdf
Rosenbaum, Andrew J. MD; Banerjee, Samik MBBS, MS(Orth), MRCS(Glasg); Rezak, Kristen M. MD; Uhl, Richard L. MD. Advances in Wound Management. Journal of the American Academy of Orthopaedic Surgeons 26(23):p 833-843, December 1, 2018. | DOI: 10.5435/JAAOS-D-17-00024
Wilkinson HN, Hardman MJ. Wound healing: cellular mechanisms and pathological outcomes. Open Biol. 2020;10(9):200223. Epub 2020 Sep 30.
Childs DR, Murthy AS. Overview of Wound Healing and Management. Surgical Clinics of North America. 2017; 97(1):189-207.
Singer AJ, Hollander JE. Tintinalli’s Emergency Medicine (ed Tintinalli JE). Section 6 (Wound management) Chapter 39,40,41,47. (2022).
Gabriel A. Wound Irrigation. Medscape Emergency Medicine, Last updated Aug 27, 2021.
Manna B, Nahirniak P, Morrison CA. Wound Debridement. [Updated 2023 Apr 19]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507882/
Skinner EJ, Morrison CA. Wound Foreign Body Removal. [Updated 2023 May 1]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK554447/
Azmat CE, Council M. Wound Closure Techniques. [Updated 2023 Jun 26]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470598/
Liang JL, Tiwari T, Moro P, et al: Prevention of pertussis, tetanus, and diphtheria with vaccines in the united states: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP) MMWR Recomm Rep 67: 1, 2018.
