Üst Ekstremite Travmaları
Özet
Üst ekstremite; omuzdan başlayıp parmak ucuna kadar devam eden kas, kemik, ligament ve nörovasküler yapıların bir araya gelmesiyle oluşur. Bu yapılarda meydana gelebilecek kırıklar, çıkıklar, yumuşak doku yaralanmaları büyük öneme sahiptir ve aynı hassasiyet ile hasta yönetimi yapılmalıdır. Üst ekstremite ve gövde arasında tek gerçek eklem sternoklavikular eklemdir. Çocuklarda en sık 1/3 medial klavikula kırıkları görülmektedir. Skapula gövde ile eklem yapmaz, çevreleyen kaslar ile gövdeye bağlanır. Teres minör, supraspinatus, infraspinatus ve subscapularis kasları rotator kılıfı meydana getirip, glenohumeral eklemi desteklemektedir. Dirsek eklemini humerus, radius ve ulna bir araya gelerek oluşturmaktadır. Kemik yapıların izole kırıkları veya kırıklı-çıkıklar bir arada görülebilir. Açılanma ve kayma olması tedavi planında önemlidir. Nörovasküler yapılar ile komşuluğu olması sebebi ile hasta muayenesi ve görüntülemelerin değerlendirilmesinde dikkatli olunmalıdır. El bileği yaralanmaları sık olarak görülmektedir. Yıllık acil servise başvuran hastaların % 2,5’ini el bileği yaralanmaları oluşturur. El bileği olarak tanımlanan bölge radius distali, ulna-karpometakarpal eklemler arasındaki alan olup, sekiz tane karpal kemik, radius distali, ulnanın yapmış olduğu eklemlerle oluşan bir yapıdır. Tanı koymak zordur ve çoğunlukla yaralanmalar zamanında teşhis ve tedavi edilmezse sakatlıklara neden olabilir. Konservatif yada cerrahi tedavi gerektirebilmektedir. El karmaşık fonksiyonları olan işlevsellik olarak benzersiz bir organdır. Aşırı hareket yeteneği olan hassasiyet, güç ve his ile birleşir, ifade ve icra etmek için kullanılır. Elin fonksiyonları hastalık, yaralanma, enfeksiyon ve inflamasyon sonucu bozulabilir. Normal fonksiyonlarını korumak, zamanında ve etkili tedavi için, görev yapan kasları, tendonları, sinirleri, vasküler yapıları el ve el bileğinin anatomisinin iyi bilinmesi gerekir.
Referanslar
O’Connor DR, Schwarze D, Fragomen AT, Perdomo M: Painless reduction of acute anterior shoulder dislocations without anesthesia. Orthopedics 2006; 29:528. Orthopedics 2006; 29:528 Orthopedics 2006; 29:528.
Walls R.M.Rosen Acil Tıp Kavramlar Ve Klinik uygulama (Doğaç N.Özüçelik,Çev.Edi.). Istanbul:Yeditepe Üniversitesi Yayınevi; 2019.
Cole PA: Scapular fractures. Orthop Clin North Am 2002; 33:l
Cleeman E, Flatow EL: Shoulder dislocation in the young patient. Orthop Clin North Am 2000; 31:217.
Wen DY: Current concepts in the treatment of anterior shoulder dislocations. Am I Lmerg Med 1999; 17:410.
Zlowodzki M, et at: Treatment of acute midshaft clavicle fractures: Systematic review of 2144 fractures: On behalf of the Evidence-Based Orthopaedic Trauma Working Group. / Orthop Trooma 2005; 19:504.
Brown CV, et al: Association of scapular fractures and blunt thoracic aortic injury: Fact or fiction? Am Surg 2005; 71:54.
Lapner PC, Uhthoff HK, Papp S: Scapula fractures. Orthop Clin North Am 2008; 39:459
Handoll HH, Gibson JN, Madhok R: Interventions for treating proximal humeral fractures in adults. Cochrane Database Syst Rev 2010; 4:CD000434.
McLaurin TM: Proximal humerus fractures in the elderly: Are we r›perating c›n tc›o many? Bull Hosp Jt Dis 2004; 62:24.
Perlmutter GS: Axillary nerve injury. Afin Orthop Relat Res 1999; 368:28.
Tintinalli J. E. Tintinalli Acil Tıp, Kapsamlı Bir Çalışma Kılavuzu (Yıldıray Çete, Çev.Edi.).Istanbul: Nobel tıp kitapevleri; 2013.
Gartland JJ: Management of supracondylar fractures of the humerus in children. Surg Gynecol Obstet 109: 145, 1959
Platz A, Heinzelmann M, Ertel W, Trentz O: Posterior elbow dislocation with associated vascular injury after blunt trauma. J Trauma 46: 948, 1999
Joist A, Joosten U, Wetterkamp D, et al: Anterior interosseous nerve compression after supracondylar fracture of the humerus: a metaanalysis. J Neurosurg 90: 1053 1999
Reich RS: Treatment of intercondylar fractures of the elbow by means of traction. J Bone Joint Surg Am 18: 997, 1936
Riseborough EJ, Radin EL: Intercondylar T fractures of the humerus in the adult. A comparison of operative and non-operative treatment in twenty-nine cases. J Bone Joint Surg Am 51: 130, 1969.
Mirsky EC, Karas EH, Weiner LS: Lateral condyle fractures in children: evaluation of classification and treatment. J Orthop Trauma 11: 117, 1997.
Anderson ML Larson AN, Merten SM, Steinmann SP: Congruent elbow plate fixation of olecranon fractures. J Orthop Trauma 21: 6, 2007
Perron AD, Hersh RE, Brady WJ, Keats TE: Orthopedic pitfalls in the ED: Galeazzi and Monteggia fracture-dislocation. Am J Emerg Med 19: 225, 2001
Cardoso R, Szabo RM: Wrist anatomy and surgical approaches. Orthop Clin North Am 38: 127, 2007.
Nakamura R, Horii E, Imaeda T, et al: The ulnocarpal stress test in the diagnosis of ulnar-sided wrist pain. J Hand Surg Br 22: 719, 1997.
Ritchie JV, Munter DW: Emergency department evaluation and treatment of wrist injuries. Emerg Med Clin North Am 17: 823, 1999.
Breitenheiser MJ, Gaebler C: Trauma of the wrist. Eur J Radiol 25: 129, 1997.
Basu A, Lomnassey LM, Demos TC, et al: Diagnosis: scaphoid fracture. Orthopedics 28: 177, 2005.
Gilbert TJ, Cohen M: Imaging of acute injuries to the wrist and hand. Radiol Clin North Am 35: 701, 1997.
Goldford CA, Yuming Y, Gilula LA: Wrist fractures: what the clinician wants to know.Radiology 219: 11, 2001.
Kawamura K, Chung KC: Management of wrist injuries. Plast Reconstr Surg 120: 73, 2007.
Manuel J, Moran SL: The diagnosis and treatment of scapholunate instability. Ortho Clin North Am 38: 261, 2007.
Larsen CF, Lauritsen J: Epidemiology of acute wrist trauma. Int J Epidemiol 22: 911, 1993.
Herzberg G, Comtet JJ, Linscheid RL, et al: Perilunate dislocations and fracture-dislo- cations: a multi-center study. J Hand Surg (Am) 18: 768, 1993.
Parvizi J, Wayman J, Kelly P, et al: Combining the clinical signs improves diagnosis of scaphoid fractures. A prospective study with follow-up. J Hand Surg Br 23: 324, 1998.
Krasin E, Goldwirth M, Gold A, et al: Review of the current methods in the diagnosis and treatment of scaphoid fractures. Postgrad Med J 77: 235, 2001.
Hocker K, Mensschik A: Chip fractures of the triquetrum. J Hand Surg Br 19: 584, 1994.
McGuigan FX, Culp RW: Surgical treatment of intra-articular fractures of the trape- zium. J Hand Surg Am 27: 697, 2002.
Matsunaga D, Uchiyama S, Nakagawa H, et al: Lower ulnar nerve palsy related to fracture of the pisiform bone in patients with multiple injuries. J Trauma 53: 364, 2002.
Rand JA, Linscheid RL, Dobyns JH: Capitate fractures: a long-term follow-up. Clin Orthop Rel Res 165: 209, 1982.
Richards RR, Paitich B, Bell RS: Internal fixation of the capitate fracture with Herbert screws. J Hand Surg Am 15: 885, 1990.
Smith P (ed): Lister’s the Hand: Diagnosis and Indications, 4th ed. London, Churchill Livingstone, 2002.
Nietosvaara Y, Lindfors NC, Palmu S, et al: Flexor tendon injuries in pediatric patients. J Hand Surg Am 32: 1549, 2007.
Kleinert HE, Verdan C: Report of the Committee on Tendon Injuries. J Hand Surg 8: 795, 1983.
Hanz KR, Saint-Cyr M, Semmler MJ, Rohrich RJ: Extensor tendon injuries: acute management and secondary reconstruction. Plast Reconstr Surg. 121: 109e, 2008.
Fitoussi F, Badina A, Ilhareborde B, et al: Extensor tendon injuries in children. J Pedi- atr Orthop 27: 863, 2007.
Merrell G, Slade JF: Dislocations and ligament injuries in the digits. In: Wolfe SW, Hotchkiss RN, Pederson WC, Kozin SH, eds: Green’s Operative Hand Surgery, 6th ed. Philadelphia: Churchill Livingstone; 2011:291.
Kahler D, McCue F: Metacarpophalangeal and proximal interphalangeal joint injuries of the hand, including the thumb. Clin Sports Med 1992; 11:57.
Gurland M: Carpometacarpal joint injuries of the fingers. Hand Clin 1992; 8:733
Edelstein DM, Kardashian G, Lee SK: Radial collateral ligaments injuries of the thumb. J Hand Surg Am 2008; 33:760.
Chong AK, Chew WY: An isolated ring finger metacarpal shaft fracture? Beware an associated little finger carpometacarpal joint dislocation. J Hand Surg Br 29: 629, 2004.
Dahlin L, Palffy L, Widerberg A: Injury to the deep branch of the ulnar nerve in asso- ciation with dislocated fractures of metacarpals II–IV. Scand J Plast Reconstr Surg Hand Surg 38: 250, 2004.
Luis GE, Ng ES: Acute compartment syndrome of the hand in Henoch-Schönlein purpura. J Med Case Reports 1: 6, 2007.
Dente CJ, Feliciano DV, Rozycki GS, et al: A review of upper extremity fasciotomies in a level I trauma center. Am Surg 70: 1088, 2004.
Bekler H, Gokce A, Beyzadeoglu T, Parmaksizoglu F: The surgical treatment and out- comes of high-pressure injection injuries of the hand. J Hand Surg Eur 32: 394, 2007.
Del Pinal F, Herrero F, Jado E, et al: Acute hand compartment syndromes after closed crush: a reappraisal. Plast Reconstr Surg 110: 1232, 2002.
