Acil Serviste Kafa Travmasının Yönetimi
Özet
Acil serviste çok sık karşılaştığımız kafa travmaları en genç ve en yaşlı yaş gruplarında en yüksek insidansa sahip bimodal bir dağılım göstermektedir. Bu yaş grupları, 4 yaş altı çocuklarda düşmeve 75 yaş üstü yaşlılarda yine düşmeye sekonder gözlenmektedir. Glasgow Koma Skoru (GKS)’ ye göre klinik olarak üç şekilde sınıflandırılır. Ağır kafa travmasında GKS 3-8, Orta şiddette kafa travmasında GKS 9-12, hafif şiddette kafa travmasında GKS 13-15 arasındadır. Acil serviste kafa travmalı hastaya yaklaşırken önce havayolu, servikal stabilizasyon, solunum, dolaşım değerlendirilmeli daha sonra nörolojik açıdan hastanın GKS, pupilleri ve nörolojik defisit varlığı, vital değerler değerlendirildikten sonra ikincil bakıya geçilmelidir. Hastanın tanısı için görüntülemede beyin tomografisi uygulanacaksa orta ve ağır hastalarda stabilizasyon sağlandığında direkt görüntüleme alınırken; hafif travmalarda algoritmalara göre yaklaşmakta fayda vardır. Tedavide ikincil beyin hasarı oluşumu engellenmeli, hastanın havayolu korunmalı, eğer hasta komada veya solunum yolunu koruyamayacaksa ileri havayolu düşünülmeli, hasta şok durumundaysa uygun sıvı veya kan ürünüyle tedavisi sağlanmalıdır. Gerekli diğer tedaviler de sağlandıktan sonra eğer cerrahi tedavi endikasyonu varsa veya diğer ileri tedaviler ve izlem için nöroşirurji bölümü ile iletişime geçilmelidir.
Referanslar
Ellis, H. Anatomy of head injury. Surgery. Oxford. 2012; 30(3): 99-101.
Dolaş İ , Aras Y. Head Trauma and Vascular Injuries.Türk Nöroşirürji Derg. 2020; 30 (2):245-249.
Tanay Demirdöven B, Güvenç E, Küçük M, Uyar ME. Acil servise başvuran kafa travmalı hastaların bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi. Forbes J Med. 2020;1(1):1-4.
Haarbauer-Krupa J, Pugh MJ, Prager EM et al. Epidemiology of chronic effects of traumatic brain injury. Journal of neurotrauma. 2021; 38(23), 3235-3247.
Capizzi A, Woo J, Verduzco-Gutierrez M. Traumatic brain injury: an overview of epidemiology, pathophysiology, and medical management. Med. Clin. North Am. 2020;104: 213–238.
Nguyen R., Fiest KM, McChesney J et al. The international incidence of traumatic brain injury: a systematic review and meta-analysis. Can. J. Neurol. Sci. 2016; 43: 774–785
Mollayeva T, Mollayeva S, Colantonio, A. Traumatic brain injury: sex, gender and intersecting vulnerabilities. Nat. Rev. Neurol. 2018; 14: 711–722.
Subcommittee, A. T. L. S., & International ATLS Working Group. Advanced trauma life support (ATLS®): the tenth edition. The journal of trauma and acute care surgery. 2013; 74(5): 1363-1366.
Cushman JG, Agarwal N, Fabian TCet al.Practice management guidelines for the management of mild traumatic brain injury: the EAST practice management guidelines work group. Journal of Trauma and Acute Care Surgery. 2001; 51(5): 1016-1026.
Egemen E, & BÖRCEK AÖ. Kafa Travmasına Yaklaşım. Yoğun Bakım Dergisi. 2013; 11(1): 1-12.
Wright DW, Merck LH. Chapter 254. Head Trauma in Adults and Children. In:Tintinalli JE, Stapczynski J, Ma O, Cline DM, Cydulka RK, Meckler GD, T. eds.Tintinalli's Emergency Medicine: A Comprehensive Study Guide, 7e. New York, NY: McGraw-Hill; 2011.
Cila A. Beyin. Ankara: Güneş Tıp Kitabevi.
Şahin, M. K. (2016). Kafa Travmalarında Acil Yönetim ve Takip. Klinik Tıp Aile Hekimliği, 8(1), 16-19.
Stiell IG, Wells GA, Vandemheen K et al. The Canadian CT Head Rule for patients with minor head injury. The Lancet. 2001; 357(9266):1391-1396.
Kuppermann N, Holmes JF, Dayan PS. Identification of children at very low risk of clinically-important brain injuries after head trauma: a prospective cohort study. The Lancet. 2009; 374(9696): 1160-1170.
Scarabino T, Salvolini U, & Jinkins, RJ. Emergency neuroradiology. Springer Science & Business Media. 2006. eBook ISBN978-3-540-29941-7 DOI: 10.1007/3-540-29941-6
Cushman JG, Agarwal N, Fabian TC et al. Practice management guidelines for the management of mild traumatic brain injury: the EAST practice management guidelines work group. Journal of Trauma and Acute Care Surgery. 2001;51(5); 1016-1026.
Wright DW, Merck LH. Chapter 254. Head Trauma in Adults and Children. In:Tintinalli JE, Stapczynski J, Ma O, Cline DM, Cydulka RK, Meckler GD, T. eds.Tintinalli's Emergency Medicine: A Comprehensive Study Guide,7e.
Saul TG, Ducker TB, Salcman M.et al. Steroids in severe head injury: A prospective randomized clinical trial. Journal of neurosurgery.1981; 54(5): 596-600.
