Yapay Zekâ, Toplum ve İletişim
Özet
Yapay zekâ, teknolojik gelişmelerin son yıllarda en dikkat çekici alanlarından birisidir. Özellikle iletişim süreçlerinde dönüşümsel bir rol üstlenerek hem bireyler hem de kurumlar arasındaki etkileşim biçimlerini daha şimdiden değiştirmiştir. 1950’lerde temel algoritmaların oluşturulmasıyla başlayan gelişmeler günümüzde, derin öğrenme ve doğal dil işleme gibi ileri düzey teknolojilerle karmaşık iletişim ihtiyaçlarını karşılayabilecek bir noktaya ulaşmıştır.
Bireysel ve toplumsal iletişimde yapay zekânın, derin öğrenme, makine öğrenmesi, doğal dil işleme gibi alt dallarıyla birlikte; teknolojik, ekonomik, kültürel, politik, hukuki, psikolojik, sosyolojik etkileri bulunmaktadır. Yapay zekâ, hızı ve verimliliği arttırmakta, enformasyona erişimi kolaylaştırmakta, çeviri hizmetleri ve kişiselleştirilmiş önerilerle kullanıcıların işlerinde kolaylıklar sağlamaktadır.
Yapay zekânın habercilik, halkla ilişkiler, pazarlama, geleneksel ve yeni medya, sosyal medya gibi iletişimin tüm alanlarında etkili ve belirleyici olması, yapay zekâ teknolojilerinin bir mühendislik alanı olmaktan çok iletişim ve diğer sosyal bilimlerin güncel konuları arasında yerini almasını hızlandırmıştır. Yapay zekânın büyük veri analitiği yoluyla, hedef kitle davranışlarını analiz etme ve iletişim stratejilerini iyileştirme kapasitesi, pazarlama, halkla ilişkiler gibi disiplinlerde ve kitle iletişiminde yeni gelişmelere sahne olmuştur.
Bu bağlamda bu çalışmada yapay zekâ ve iletişim ilişkisi üzerinde durulmaktadır. Yapay zekâ nedir? Nasıl işler? İletişim alanında kullanımı nasıldır? soruları üzerinden genel bir değerlendirme yapıldıktan sonra, yapay zekâ ve iletişimle ilgili temel kavramlar açıklanmaktadır. Ana akım iletişim kuramlarının ve teknolojik yaklaşımların önermeleri ışığında yapay zekâ teknolojisinin iletişim süreçlerine etkileri üzerinde durulmaktadır.
Referanslar
AIContentfy. (2023). The role of AI in content generation and production. AIContentfy. 6 Kasım 2023. https://aicontentfy.com/en/blog/role-of-ai-in-content-generation-and-production
Adalı, E. (2012). Doğal dil işleme. Türkiye Bilişim Vakfı Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi, 5(2).
Akbaş, E. (2018). Derin Yapay Sinir Ağları ve Derin Öğrenme’ye Kısa Bir Giriş. BMO Semineri. 24 Kasım 2018.
Akkaya, N., & Şengül, L. (2023). Sohbet robotları (Chatbots) ve yabancı dil eğitimi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (58), 2988-2999.
Akram, A. (2023). Yeniliğin Yayılımı Teorisi Çerçevesinde Dijital Markaların Marka Sadakatine İlişkin Araştırma. Bahçeşehir Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. (Yüksek Lisans Tezi).
Arıboğan, M. A. (2023). Sosyal Medya Reklam Araçlarının Tüketicilerde Yarattığı Güven Algisi, Satin Alma Davranışına ve Marka Değerine Etkisi: Giyim Sektörü Bağlamında Sosyal Medya Reklamları İçerik Analizi. Bahçeşehir Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Reklam ve Halkla İlişkiler Anabilim Dalı. (Doktora Tezi).
Arık, A., Zeren, D. (2023). Tüketicilerin Sanal Asistanları Kullanma Niyetinde Etkili Faktörlerin Araştırılması. Alanya Akademik Bakış, 7(1), 27-49.
Artificial Intelligence News. (2024). AI winter: A cycle of hype, disappointment, and recovery. Artificial Intelligence News. 10 Aralık, 2024. https://www.artificialintelligence-news.com/news/ai-winter-cycle-of-hype-disappointment-and-recovery/
Balcıoğlu, Y. S. (2023).Derin Öğrenme İle Görüntü İşleme: Endüstriyel Parça Üretiminin Derin Öğrenme Sayesinde Yüzey Hata Tespiti (Görüntüleme Üzerine Uygulama). Gebze Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. (Doktora Tezi).
Barış, A. (2020). A new marketing tool: chatbot. GSI Journals Serie B: Advancements ın Business And Economics, 3(1), 31-46.
Binbir, S. (2021). Pazarlama Çalışmalarında Yapay Zekâ Kullanımı Üzerine Betimleyici Bir Çalışma, Yeni Medya Elektronik Dergisi, 5 (3), 314-328.
Bilquise, G., Ibrahim, S., & Shaalan, K. (2022). Emotionally Intelligent Chatbots: A Systematic Literature Review. Human Behavior and Emerging Technologies, 2022, 1-23. https://doi.org/10.1155/2022/9601630
Bulut, S., & Karlıdağ, S. (2019). New Media Income Sources and Digital Media in Turkey: Business Models, Issues and Suggestions. Erciyes İletişim Dergisi, 6(1), 555-572. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.459829
Bulut, S. (2020). Dijital Çağda Medya: Makine Öğrenmesi, Algoritmik Habercilik ve Gazetecilikte İşlevsiz İnsan Sorunsalı. Selçuk İletişim, 13(1), 294-313.
Borana, J. (2016). Applications of Artificial Intelligence & Associated Technologies. Science [ETEBMS-2016], 5(6), 64-67.
Built In. (2023). What Is AI Winter?. Built In. 21 Nisan 2023. https://builtin.com/artificial-intelligence/ai-winter
Coşkun, F., Gülleroğlu, H. D. (2021). Yapay zekânın tarih içindeki gelişimi ve eğitimde kullanılması. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 54(3), 947-966.
Chopra, A., Prashar, A., & Sain, C. (2013). Natural Language Processing. 1(4).
Çakar, M. M. (2018). Girişimcilerin bilgi teknolojilerini kullanma nedenlerinin teknoloji kabul modeli kapsamında analizi: Manisa ili örneği. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi. (Yüksek Lisans Tezi).
Çebi, M. S. (2012). Yeniliklerin Yayılmasında Sosyal Taklidin ve Kanaat Önderlerinin İşlevsel Önemi: Gabriel Tarde’ın Sosyal Taklit Teorisi Açısından Bir İnceleme. İletişim Kuram Ve Araştırma Dergisi, 2012(34), 1-18.
Çelik, C. B. (2023). Sosyal Medya Platformlarında Yapay Zekâ ve Makine Öğrenim Tekniklerini Kullanarak, Doğal Dil İşleme ile Hakaret İçeren Cümle Tespiti ve Duygu Analizinin Ölçülmesi. İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı. (Yüksek Lisans Tezi).
Çi̇ğdem, S. (2022). Dijital Dönüşüm Sürecinde Metaverse Olgusunu Jean Baudrillard’ın Simülasyon Kuramı Çerçevesinde Değerlendirmek. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(3), 1156-1175.
Damar, M., Özen, A., Çakmak, Ü. E., Özoğuz, E., & Erenay, F. S. (2024). Super AI, Generative AI, Narrow AI and Chatbots: An Assessment of Artificial Intelligence Technologies for The Public Sector and Public Administration. Journal of AI, 8(1), 83-106. https://doi.org/10.61969/jai.1512906
Demir, K. (2006). Rogers`ın Yeniliğin Yayılması Teorisi ve İnternetten Ders Kaydı. Kuram Ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 47(47), 367-391.
Demiralay, R. (2014). Evde ders okulda ödev modelinin benimsenmesi sürecinin yeniliğin yayılımı kuramı çerçevesinde incelenmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Gazi Üniversitesi, Ankara.
Doğan, E. (2020). Simülasyon Kuramı Bağlamında Oyun İçi Reklam: “İkinci Hayat” Oyunu Örneği. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Halkla İlişkiler Anabilim Dalı Reklamcılık ve Tanıtım Bilim Dalı. (Yüksek Lisans Tezi).
Doğanay, A. (2024). Veri gazeteciliği, algoritmik habercilik ve yapay zekânın, gazetecilik üzerindeki dönüştürücü etkisi. Marmara Üniversitesi. (Yüksek Lisans Tezi).
Dörr, K. N. (2016). Mapping the field of Algorithmic Journalism. Digital Journalism, 4(6), 700-722. https://doi.org/10.1080/21670811.2015.1096748
Eker, H. S., & Orkan, S. (2023). Tavsiye sistemleri: youtube tavşan deliğinden aşağı düşmek. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 187-196.
Erdoğan, İ. (2005). İletişimi Anlamak. Geliştirilmiş 2. Basım, Erk Yayınları, Ankara.
Eroğlu, E. B. (2024). Kütüphane Danışma Sorularının Makine Öğrenmesi Yaklaşımıyla Yanıtlanması: Akademik Veri Tabanları Üzerine Bir Çalışma. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Bilgi ve Belge Yönetimi Anabilim Dalı. (Doktora Tezi).
Eröz, S. S., Doğdubay, M. (2012). Turistik Ürün Tercihinde Sosyal Medyanın Rolü ve Etik İlişkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(1), 133-157.
Etike, Ş. (2023). Yapay Zekâ Ve Haber Üretim Süreci: Tanımlar Ve Uygulamalar. Türkiye Medya Akademisi Dergisi, 3(6), 588–609.
Güneş, S. (2010). Yenilik yayılımı: Bir araştırma. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı İşletme Yönetimi ve Organizasyon Bilim Dalı, İstanbul.
GÜZELDEMİRCİ, İ. C. (2024). İçerik üretiminde yapay zekâ araçlarının kullanımı. ENTIS-Sosyal Bilimler Dergisi, 2(3), 44-52.
Grzybowski, A., Pawlikowska–Łagód, K., & Lambert, W. C. (2024). A History of Artificial Intelligence. Dermatology and Artificial Intelligence, 42(3), 221-229. https://doi.org/10.1016/j.clindermatol.2023.12.016
Hauer, T. (2017). Technological determinism and new media. International Journal of English Literature and Social Sciences, 2(2), 239174.
Hendler, J. (2008). Avoiding Another AI Winter. Intelligent Systems, IEEE. 23. 2-4. 10.1109/MIS.2008.20.
Işık, P., & Öz, M. (2021). Online Alışveriş Yapan Süpermarket Tüketicilerinin TüketimTercihlerinin Teknoloji Kabul Modeliyle Açıklanması. OPUS International Journal of Society Researches, 18(Yönetim ve Organizasyon Özel Sayısı), 1538-1572.
İşeri, İ., Aydın, Ö., & Tutuk, K. (2021). Müşteri Hizmetleri Yönetiminde Yapay Zeka Temelli Chatbot Geliştirilmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (29), 358-365.
Karaduman, M., Aciyan, E. P. (2020). Baudrillard’ın Simülasyon Kuramı Bağlamında Dijital Oyunlar ve Bağımlılık Üzerine Bir Değerlendirme. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(1), 453-472.
Karataş, E. O. (2024). Görsel İlke ve Öğeler Bağlamında Sosyal Medya Reklamları: Instagram Örneği. Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. (Doktora Tezi).
Kardefelt-Winther, D. (2014). A conceptual and methodological critique of internet addiction research: Towards a model of compensatory internet use. Computers in Human Behavior, 31, 351-354.
Kavut, S. (2022). Metaverse Teknolojisi Kullanımının McLuhan’ın Teorileri ve Yaklaşımları ile Analizi. Yeni Medya Dergisi, 2022(12), 140-155.
Kavut, S. (2024). Yapay Zekâ ve İletişim. 1. Baskı, Çizgi Kitabevi, Konya.
Kazak, M. (2023). Yapay Zekâ Kaygısı, Yabancılaşma ve Dindarlık İlişkisi.Pamukkale Üniversitesi İslami İlimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı Din Sosyolojisi Bilim Dalı. (Yüksek Lisans Tezi).
Koçyi̇ği̇t, A., Darı, A. B. (2023). Yapay Zekâ İletişiminde ChatGpt: İnsanlaşan Dijitalleşmenin Geleceği. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(2), 427-438.
Kotenidis, E., & Veglis, A. (2021). Algorithmic Journalism—Current Applications and Future Perspectives. Journalism and Media, 2(2), 244-257. https://doi.org/10.3390/journalmedia2020014
Kozacıoğlu, S., Yazgan, Ç. Ü. (2022). Toplum 5.0 ve Yapay Zekâ Bağlamında Gerçekleşen Toplumsal Dönüşümün Sosyolojik Analizi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi. (Yüksek Lisans Tezi).
Kul, S. (2020). Türkçe ders anlatan yapay zekâya giden yolda doğal dil işleme. Yönetim Bilişim Sistemleri Dergisi, 6(2), 43-56.
Kurtoğlu, M. (2009). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin bilgi ve iletişim teknolojilerinin öğretme-öğrenme sürecine entegrasyonu hakkındaki görüşlerinin yeniliğin yayılımı kuramı temelinde incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
Küçükkurt, M., Murat Hazar, Ç., Çetin, M., & Topbaş, H. (2009). Kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı perspektifinden üniversite öğrencilerinin medyaya bakışı. Selçuk İletişim, 6(1), 37-50.
Körlü Topan, A. (2024). Aktör-Ağ Teorisi Açısından Yapay Zekâ ve İletişim. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Radyo, Tv, Sinema Anabilim Dalı. (Doktora Tezi).
Leppänen, L., Munezero, M., Granroth-Wilding, M., & Toivonen, H. (2017). Data-Driven News Generation for Automated Journalism. Proceedings of the 10th International Conference on Natural Language Generation, 188-197. https://doi.org/10.18653/v1/W17-3528
Liddy, E.D. 2001. Natural Language Processing. In Encyclopedia of Library and Information Science, 2nd Ed. NY. Marcel Decker, Inc.
Narin, B. (2018). Kişiselleştirilmiş çevrimiçi haber akışının yankı odası etkisi, filtre balonu ve siberbalkanizasyon kavramları çerçevesinde incelenmesi. Selçuk İletişim, 11(2), 232-251.
Öncü, S. E. (2024). Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi Sanal Asistan Uygulamasına Yönelik Kullanıcı Görüşleri. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yükseköğretimin Yönetimi ve Politikası Anabilim Dalı Yükseköğretimin Yönetimi Bilim Dalı. (Yüksek Lisans Tezi).
Öztürk, K., & Şahin, M. E. (2018). Yapay Sinir Ağları ve Yapay Zekâ’ya Genel Bir Bakış. Takvim-I Vekayi, 6(2), 25-36.
Pekcoşkun Güner, S. (2023). Çevirmen-Bilgisayar Etkileşiminin Kilit Bileşeni: Doğal Dil İşleme. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Uluslararası Filoloji Ve Çeviribilim Dergisi, 5(1), 56-79. https://doi.org/10.55036/ufced.1306746
Şeker, S. E. (2015). Doğal Dil İşleme (Natural Language Processing). YBS Ansiklopedi, 2(4), 14-31.
Rawassizadeh, R., Sen, T., Kim, S. J., Meurisch, C., Keshavarz, H., Mühlhäuser, M., & Pazzani, M. (2019). Manifestation of virtual assistants and robots into daily life: Vision and challenges. CCF Transactions on Pervasive Computing and Interaction, 1(3), 163-174. https://doi.org/10.1007/s42486-019-00014-1
TechTarget. (2024). Definition AI winter. TechTarget. Ağustos, 2024. https://www.techtarget.com/searchenterpriseai/definition/AI-winter
Telli, S. G., Civelek, M., editors, (2021). Proceedings of the International Congress on Business and Marketing, 16-17 December 2021, Istanbul. Istanbul: Doğuş University.
Towards Data Science. (2019). History of the Second AI Winter. Towards Data Science. 12 Mayıs 2019. https://towardsdatascience.com/history-of-the-second-ai-winter-406f18789d45
Verma, D. (2024). Impact of Artificial Intelligence on Journalism: A Comprehensive Review of AI in Journalism. Journal of Communication and Management, 3(02), 150-156. https://doi.org/10.58966/JCM20243212
Utku, A., Akcayol, M. A. (2017). Öğrenebilen ve Adaptif Tavsiye Sistemleri İçin Karşılaştırmalı Ve Kapsamlı Bir İnceleme. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi, 33(3), 13-34.
Uzavcı, M. (2022). Türkçe Sosyal Medya İçeriklerinin Analizi için Sanal Asistan Tasarımı. Sakarya Üniversitesi İşletme Enstitüsü. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi).
Üksel, S. (2015). Kullanımlar ve doyumlar kuramı çerçevesinde sosyal medya kullanımı: Sakarya Üniversitesi öğrencileri üzerine bir araştırma. Selçuk Üniversitesi, Yayımlanmış yüksek lisans tezi, Konya.
www. tdk.gov.tr. (erişim tarihi.10.09.2024).
Yi̇ği̇t, S., Berşe, S., Di̇rgar, E. (2023). Yapay Zekâ Destekli Dil İşleme Teknolojisi Olan ChatGPT’nin Sağlık Hizmetlerinde Kullanımı. Eurasian Journal of Health Technology Assessment, 7(1), 57-65.
Yıldırım, B. F., Özdemi̇rci̇, F. (2019). Kurumlarda Örtük Bilginin Yapay Zekâ Destekli Tavsiye Sistemleri Aracılığıyla Ortaya Çıkarılması. Bilgi Yönetimi, 2(1), 34-43.
Yılmaz, M. (2024). Sosyal Medya Kullanıcıların Algoritmik Okuryazarlık Düzeyleri: Haber Tüketimi Örneği. İstanbul Üniversitesi, İletişim Fakültesi, Gazetecilik Bölümü. (Doktora Tezi).
Yurdigül, Y., & Yüksel, H. (2012). Gazeteciliğin dönüşümü: yeni medyaya entegrasyon sürecinde değişen habercilik pratikleri. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (18), 140-161.
Referanslar
AIContentfy. (2023). The role of AI in content generation and production. AIContentfy. 6 Kasım 2023. https://aicontentfy.com/en/blog/role-of-ai-in-content-generation-and-production
Adalı, E. (2012). Doğal dil işleme. Türkiye Bilişim Vakfı Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi, 5(2).
Akbaş, E. (2018). Derin Yapay Sinir Ağları ve Derin Öğrenme’ye Kısa Bir Giriş. BMO Semineri. 24 Kasım 2018.
Akkaya, N., & Şengül, L. (2023). Sohbet robotları (Chatbots) ve yabancı dil eğitimi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (58), 2988-2999.
Akram, A. (2023). Yeniliğin Yayılımı Teorisi Çerçevesinde Dijital Markaların Marka Sadakatine İlişkin Araştırma. Bahçeşehir Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. (Yüksek Lisans Tezi).
Arıboğan, M. A. (2023). Sosyal Medya Reklam Araçlarının Tüketicilerde Yarattığı Güven Algisi, Satin Alma Davranışına ve Marka Değerine Etkisi: Giyim Sektörü Bağlamında Sosyal Medya Reklamları İçerik Analizi. Bahçeşehir Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Reklam ve Halkla İlişkiler Anabilim Dalı. (Doktora Tezi).
Arık, A., Zeren, D. (2023). Tüketicilerin Sanal Asistanları Kullanma Niyetinde Etkili Faktörlerin Araştırılması. Alanya Akademik Bakış, 7(1), 27-49.
Artificial Intelligence News. (2024). AI winter: A cycle of hype, disappointment, and recovery. Artificial Intelligence News. 10 Aralık, 2024. https://www.artificialintelligence-news.com/news/ai-winter-cycle-of-hype-disappointment-and-recovery/
Balcıoğlu, Y. S. (2023).Derin Öğrenme İle Görüntü İşleme: Endüstriyel Parça Üretiminin Derin Öğrenme Sayesinde Yüzey Hata Tespiti (Görüntüleme Üzerine Uygulama). Gebze Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. (Doktora Tezi).
Barış, A. (2020). A new marketing tool: chatbot. GSI Journals Serie B: Advancements ın Business And Economics, 3(1), 31-46.
Binbir, S. (2021). Pazarlama Çalışmalarında Yapay Zekâ Kullanımı Üzerine Betimleyici Bir Çalışma, Yeni Medya Elektronik Dergisi, 5 (3), 314-328.
Bilquise, G., Ibrahim, S., & Shaalan, K. (2022). Emotionally Intelligent Chatbots: A Systematic Literature Review. Human Behavior and Emerging Technologies, 2022, 1-23. https://doi.org/10.1155/2022/9601630
Bulut, S., & Karlıdağ, S. (2019). New Media Income Sources and Digital Media in Turkey: Business Models, Issues and Suggestions. Erciyes İletişim Dergisi, 6(1), 555-572. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.459829
Bulut, S. (2020). Dijital Çağda Medya: Makine Öğrenmesi, Algoritmik Habercilik ve Gazetecilikte İşlevsiz İnsan Sorunsalı. Selçuk İletişim, 13(1), 294-313.
Borana, J. (2016). Applications of Artificial Intelligence & Associated Technologies. Science [ETEBMS-2016], 5(6), 64-67.
Built In. (2023). What Is AI Winter?. Built In. 21 Nisan 2023. https://builtin.com/artificial-intelligence/ai-winter
Coşkun, F., Gülleroğlu, H. D. (2021). Yapay zekânın tarih içindeki gelişimi ve eğitimde kullanılması. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 54(3), 947-966.
Chopra, A., Prashar, A., & Sain, C. (2013). Natural Language Processing. 1(4).
Çakar, M. M. (2018). Girişimcilerin bilgi teknolojilerini kullanma nedenlerinin teknoloji kabul modeli kapsamında analizi: Manisa ili örneği. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi. (Yüksek Lisans Tezi).
Çebi, M. S. (2012). Yeniliklerin Yayılmasında Sosyal Taklidin ve Kanaat Önderlerinin İşlevsel Önemi: Gabriel Tarde’ın Sosyal Taklit Teorisi Açısından Bir İnceleme. İletişim Kuram Ve Araştırma Dergisi, 2012(34), 1-18.
Çelik, C. B. (2023). Sosyal Medya Platformlarında Yapay Zekâ ve Makine Öğrenim Tekniklerini Kullanarak, Doğal Dil İşleme ile Hakaret İçeren Cümle Tespiti ve Duygu Analizinin Ölçülmesi. İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı. (Yüksek Lisans Tezi).
Çi̇ğdem, S. (2022). Dijital Dönüşüm Sürecinde Metaverse Olgusunu Jean Baudrillard’ın Simülasyon Kuramı Çerçevesinde Değerlendirmek. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(3), 1156-1175.
Damar, M., Özen, A., Çakmak, Ü. E., Özoğuz, E., & Erenay, F. S. (2024). Super AI, Generative AI, Narrow AI and Chatbots: An Assessment of Artificial Intelligence Technologies for The Public Sector and Public Administration. Journal of AI, 8(1), 83-106. https://doi.org/10.61969/jai.1512906
Demir, K. (2006). Rogers`ın Yeniliğin Yayılması Teorisi ve İnternetten Ders Kaydı. Kuram Ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 47(47), 367-391.
Demiralay, R. (2014). Evde ders okulda ödev modelinin benimsenmesi sürecinin yeniliğin yayılımı kuramı çerçevesinde incelenmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Gazi Üniversitesi, Ankara.
Doğan, E. (2020). Simülasyon Kuramı Bağlamında Oyun İçi Reklam: “İkinci Hayat” Oyunu Örneği. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Halkla İlişkiler Anabilim Dalı Reklamcılık ve Tanıtım Bilim Dalı. (Yüksek Lisans Tezi).
Doğanay, A. (2024). Veri gazeteciliği, algoritmik habercilik ve yapay zekânın, gazetecilik üzerindeki dönüştürücü etkisi. Marmara Üniversitesi. (Yüksek Lisans Tezi).
Dörr, K. N. (2016). Mapping the field of Algorithmic Journalism. Digital Journalism, 4(6), 700-722. https://doi.org/10.1080/21670811.2015.1096748
Eker, H. S., & Orkan, S. (2023). Tavsiye sistemleri: youtube tavşan deliğinden aşağı düşmek. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 187-196.
Erdoğan, İ. (2005). İletişimi Anlamak. Geliştirilmiş 2. Basım, Erk Yayınları, Ankara.
Eroğlu, E. B. (2024). Kütüphane Danışma Sorularının Makine Öğrenmesi Yaklaşımıyla Yanıtlanması: Akademik Veri Tabanları Üzerine Bir Çalışma. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Bilgi ve Belge Yönetimi Anabilim Dalı. (Doktora Tezi).
Eröz, S. S., Doğdubay, M. (2012). Turistik Ürün Tercihinde Sosyal Medyanın Rolü ve Etik İlişkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(1), 133-157.
Etike, Ş. (2023). Yapay Zekâ Ve Haber Üretim Süreci: Tanımlar Ve Uygulamalar. Türkiye Medya Akademisi Dergisi, 3(6), 588–609.
Güneş, S. (2010). Yenilik yayılımı: Bir araştırma. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı İşletme Yönetimi ve Organizasyon Bilim Dalı, İstanbul.
GÜZELDEMİRCİ, İ. C. (2024). İçerik üretiminde yapay zekâ araçlarının kullanımı. ENTIS-Sosyal Bilimler Dergisi, 2(3), 44-52.
Grzybowski, A., Pawlikowska–Łagód, K., & Lambert, W. C. (2024). A History of Artificial Intelligence. Dermatology and Artificial Intelligence, 42(3), 221-229. https://doi.org/10.1016/j.clindermatol.2023.12.016
Hauer, T. (2017). Technological determinism and new media. International Journal of English Literature and Social Sciences, 2(2), 239174.
Hendler, J. (2008). Avoiding Another AI Winter. Intelligent Systems, IEEE. 23. 2-4. 10.1109/MIS.2008.20.
Işık, P., & Öz, M. (2021). Online Alışveriş Yapan Süpermarket Tüketicilerinin TüketimTercihlerinin Teknoloji Kabul Modeliyle Açıklanması. OPUS International Journal of Society Researches, 18(Yönetim ve Organizasyon Özel Sayısı), 1538-1572.
İşeri, İ., Aydın, Ö., & Tutuk, K. (2021). Müşteri Hizmetleri Yönetiminde Yapay Zeka Temelli Chatbot Geliştirilmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (29), 358-365.
Karaduman, M., Aciyan, E. P. (2020). Baudrillard’ın Simülasyon Kuramı Bağlamında Dijital Oyunlar ve Bağımlılık Üzerine Bir Değerlendirme. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(1), 453-472.
Karataş, E. O. (2024). Görsel İlke ve Öğeler Bağlamında Sosyal Medya Reklamları: Instagram Örneği. Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. (Doktora Tezi).
Kardefelt-Winther, D. (2014). A conceptual and methodological critique of internet addiction research: Towards a model of compensatory internet use. Computers in Human Behavior, 31, 351-354.
Kavut, S. (2022). Metaverse Teknolojisi Kullanımının McLuhan’ın Teorileri ve Yaklaşımları ile Analizi. Yeni Medya Dergisi, 2022(12), 140-155.
Kavut, S. (2024). Yapay Zekâ ve İletişim. 1. Baskı, Çizgi Kitabevi, Konya.
Kazak, M. (2023). Yapay Zekâ Kaygısı, Yabancılaşma ve Dindarlık İlişkisi.Pamukkale Üniversitesi İslami İlimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı Din Sosyolojisi Bilim Dalı. (Yüksek Lisans Tezi).
Koçyi̇ği̇t, A., Darı, A. B. (2023). Yapay Zekâ İletişiminde ChatGpt: İnsanlaşan Dijitalleşmenin Geleceği. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(2), 427-438.
Kotenidis, E., & Veglis, A. (2021). Algorithmic Journalism—Current Applications and Future Perspectives. Journalism and Media, 2(2), 244-257. https://doi.org/10.3390/journalmedia2020014
Kozacıoğlu, S., Yazgan, Ç. Ü. (2022). Toplum 5.0 ve Yapay Zekâ Bağlamında Gerçekleşen Toplumsal Dönüşümün Sosyolojik Analizi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi. (Yüksek Lisans Tezi).
Kul, S. (2020). Türkçe ders anlatan yapay zekâya giden yolda doğal dil işleme. Yönetim Bilişim Sistemleri Dergisi, 6(2), 43-56.
Kurtoğlu, M. (2009). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin bilgi ve iletişim teknolojilerinin öğretme-öğrenme sürecine entegrasyonu hakkındaki görüşlerinin yeniliğin yayılımı kuramı temelinde incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
Küçükkurt, M., Murat Hazar, Ç., Çetin, M., & Topbaş, H. (2009). Kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı perspektifinden üniversite öğrencilerinin medyaya bakışı. Selçuk İletişim, 6(1), 37-50.
Körlü Topan, A. (2024). Aktör-Ağ Teorisi Açısından Yapay Zekâ ve İletişim. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Radyo, Tv, Sinema Anabilim Dalı. (Doktora Tezi).
Leppänen, L., Munezero, M., Granroth-Wilding, M., & Toivonen, H. (2017). Data-Driven News Generation for Automated Journalism. Proceedings of the 10th International Conference on Natural Language Generation, 188-197. https://doi.org/10.18653/v1/W17-3528
Liddy, E.D. 2001. Natural Language Processing. In Encyclopedia of Library and Information Science, 2nd Ed. NY. Marcel Decker, Inc.
Narin, B. (2018). Kişiselleştirilmiş çevrimiçi haber akışının yankı odası etkisi, filtre balonu ve siberbalkanizasyon kavramları çerçevesinde incelenmesi. Selçuk İletişim, 11(2), 232-251.
Öncü, S. E. (2024). Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi Sanal Asistan Uygulamasına Yönelik Kullanıcı Görüşleri. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yükseköğretimin Yönetimi ve Politikası Anabilim Dalı Yükseköğretimin Yönetimi Bilim Dalı. (Yüksek Lisans Tezi).
Öztürk, K., & Şahin, M. E. (2018). Yapay Sinir Ağları ve Yapay Zekâ’ya Genel Bir Bakış. Takvim-I Vekayi, 6(2), 25-36.
Pekcoşkun Güner, S. (2023). Çevirmen-Bilgisayar Etkileşiminin Kilit Bileşeni: Doğal Dil İşleme. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Uluslararası Filoloji Ve Çeviribilim Dergisi, 5(1), 56-79. https://doi.org/10.55036/ufced.1306746
Şeker, S. E. (2015). Doğal Dil İşleme (Natural Language Processing). YBS Ansiklopedi, 2(4), 14-31.
Rawassizadeh, R., Sen, T., Kim, S. J., Meurisch, C., Keshavarz, H., Mühlhäuser, M., & Pazzani, M. (2019). Manifestation of virtual assistants and robots into daily life: Vision and challenges. CCF Transactions on Pervasive Computing and Interaction, 1(3), 163-174. https://doi.org/10.1007/s42486-019-00014-1
TechTarget. (2024). Definition AI winter. TechTarget. Ağustos, 2024. https://www.techtarget.com/searchenterpriseai/definition/AI-winter
Telli, S. G., Civelek, M., editors, (2021). Proceedings of the International Congress on Business and Marketing, 16-17 December 2021, Istanbul. Istanbul: Doğuş University.
Towards Data Science. (2019). History of the Second AI Winter. Towards Data Science. 12 Mayıs 2019. https://towardsdatascience.com/history-of-the-second-ai-winter-406f18789d45
Verma, D. (2024). Impact of Artificial Intelligence on Journalism: A Comprehensive Review of AI in Journalism. Journal of Communication and Management, 3(02), 150-156. https://doi.org/10.58966/JCM20243212
Utku, A., Akcayol, M. A. (2017). Öğrenebilen ve Adaptif Tavsiye Sistemleri İçin Karşılaştırmalı Ve Kapsamlı Bir İnceleme. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi, 33(3), 13-34.
Uzavcı, M. (2022). Türkçe Sosyal Medya İçeriklerinin Analizi için Sanal Asistan Tasarımı. Sakarya Üniversitesi İşletme Enstitüsü. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi).
Üksel, S. (2015). Kullanımlar ve doyumlar kuramı çerçevesinde sosyal medya kullanımı: Sakarya Üniversitesi öğrencileri üzerine bir araştırma. Selçuk Üniversitesi, Yayımlanmış yüksek lisans tezi, Konya.
www. tdk.gov.tr. (erişim tarihi.10.09.2024).
Yi̇ği̇t, S., Berşe, S., Di̇rgar, E. (2023). Yapay Zekâ Destekli Dil İşleme Teknolojisi Olan ChatGPT’nin Sağlık Hizmetlerinde Kullanımı. Eurasian Journal of Health Technology Assessment, 7(1), 57-65.
Yıldırım, B. F., Özdemi̇rci̇, F. (2019). Kurumlarda Örtük Bilginin Yapay Zekâ Destekli Tavsiye Sistemleri Aracılığıyla Ortaya Çıkarılması. Bilgi Yönetimi, 2(1), 34-43.
Yılmaz, M. (2024). Sosyal Medya Kullanıcıların Algoritmik Okuryazarlık Düzeyleri: Haber Tüketimi Örneği. İstanbul Üniversitesi, İletişim Fakültesi, Gazetecilik Bölümü. (Doktora Tezi).
Yurdigül, Y., & Yüksel, H. (2012). Gazeteciliğin dönüşümü: yeni medyaya entegrasyon sürecinde değişen habercilik pratikleri. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (18), 140-161.
