Çalışan Sağlığının Geliştirilmesinde Fiziksel Aktivitenin Önemi

Güner Çiçek

doi:10.37609/akya.3481

Yazarlar

Güner Çiçek

https://orcid.org/0000-0002-6909-3028

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.3481.c11119

Özet

Sağlık, insan vücudunun normal işleyişiyle ilişkili olan, hastalık, ağrı (zihinsel ağrı dahil) veya yaralanma olmayan fiziksel ve duygusal refahı ifade etmektedir. Hareketsiz bir yaşamın tüm kronik hastalıklara karşı direnci azalttığı ve kardiovasküler hastalıklar, tip 2 diyabet, bazı kanser türleri, hipertansiyon, boyun ağrısı, bel ağrısı ve alt ekstremite osteoartriti gibi kas-iskelet sistemi şikâyetlerini arttırmaktadır. Hareketsiz çalışanların sağlığını geliştirme çabasıyla, işverenler yalnızca dar odaklı sağlık teşviki (örneğin, çalışanın riskini azaltan iş dışı yaşam tarzı davranışlarını teşvik etme) veya yalnızca sağlığı koruma (örneğin, çalışanın iş ortamında ortaya çıkan risk faktörlerine maruz kalmasını azaltma) programları uygulanmaktadır. Günümüzde mesleki sağlık problemlerinin en önemlilerinden biri olarak belirtilen mesleki kas iskelet sorunlarıdır. Bu hastalığın bireylerde meydana getirmiş olduğu olumsuz riskler olarak tendon, sinir, kas ve ligaman gibi dokuların zarar görmesine sebep olmaktadır. Kas iskelet sistemi rahatsızlığı (KİSR) bireylerin yaşına, mesleğine, aktivite düzeyine ve yaşam tarzına bağlı olarak akut veya kronik olarak bazı sorunlar yaşamasına sebep olabilmektedir Fiziksel aktiviteyi teşvik etmeye odaklanan sağlık teşvik programları büyük ölçüde çalışanları çalışma saatleri dışında daha aktif olmaya motive etmeyi amaçlayan davranışsal yaklaşımlara güvenmektedir. Düzenli yapılan egzersiz ve fiziksel aktiviteler sağlıklı bir yaşamın devam ettirilmesinde ve birçok hastalık için hem önleyici hem de iyileştirici etkilere sahip olmaktadır. Bundan dolayı kadınlarda ve erkeklerde sağlıklı bir yaşamın devam ettirmede ve kronik hastalıkların önlenmesinde fiziksel aktivite yapmak önemlidir.

Health is refers to the physical and emotional well-being associated with the normal functioning of the human body, free from disease, pain (including mental pain), or injury. A sedentary lifestyle reduces resistance to all chronic diseases and increases the risk of cardiovascular disease, type 2 diabetes, some types of cancer, hypertension, neck pain, low back pain, and lower extremity osteoarthritis, among other musculoskeletal complaints. In an effort to improve the health of sedentary employees, employers often implement programs that focus solely on health promotion (e.g., encouraging non-work lifestyle behaviors that reduce employee risk) or health protection (e.g., reducing employee exposure to risk factors that occur in the workplace). Occupational musculoskeletal problems are stated as one of the most important occupational health problems today. The negative risks that this disease poses to individuals are damage to tissues such as tendons, nerves, muscles and ligaments. Musculoskeletal system disorders (MSDs) can cause individuals to experience some acute or chronic problems depending on their age, profession, activity level and lifestyle. Health promotion programs that focus on encouraging physical activity largely rely on behavioral approaches to motivate employees to be more active outside of work hours. Regular exercise and physical activity have both preventive and curative effects in maintaining a healthy life and for many diseases. Therefore, physical activity is important for women and men to maintain a healthy life and prevent chronic diseases.

Referanslar

Akdur H, Sözen AB, Yiğit Z, Balota N, Güven Ö. (2007).Yürüme ve Step Aerobik Egzersizlerinin Obez Kadınların Fizik Parametreleri Üzerine Etkisi. İst Tıp Fak Derg. 70(5):64-69

Allen MS, Walter EE, Swann C. (2019). Sedentary behaviour and risk of anxiety: A systematic review and meta-analysis. J Affect Disord. 1;242:5-13

Alu, A. (2017). SAĞLIĞIN TEMEL KAVRAMLARI. Sağlık Yönetimi Dergisi, 1(2), 32-41.

American College of Sports Medicine (ACSM). (2009). ACSM's Exercise is Medicine: A Clinician's Guide to Exercise Prescription. Lippincott Williams & Wilkins

American College of Sports Medicine (ACSM). (2013). ACSM’s guidelines for exercise testing and prescription, 9th edn. Williams & Wilkins, Baltimore

Biernat, E., Tomaszewski, P., & Milde, K. (2010). Physical activity of office workers. Biology of sport, 27(4).

Bilir, N. (2011). Meslek hastalıkları (tanı, tedavi ve korunma ilkeleri). Hacettepe Tıp Dergisi, 42(4), 142-157

Biswas, A., Oh, P.I., Faulkner, G.E. et al. (2015). Sedentary time and its association with risk for disease incidence, mortality, and hospitalization in adults: a systematic review and meta-analysis. Ann. Intern. Med. 162 (2), 123–132.

Blangsted, A. K., Søgaard, K., Hansen, E. A., Hannerz, H., & Sjøgaard, G. (2008). One-year randomized controlled trial with different physical-activity programs to reduce musculoskeletal symptoms in the neck and shoulders among office workers. Scandinavian journal of work, environment & health, 55-65.

Brown WJ, Burton NW, Rowan PJ. (2007).Updating the evidence on physical activity and health in women. Am J Prev Med. 33(5):404-411.

Buker, N., Aslan, E., Altuğ, F., & Cavlak, U. (2006). Hekimlerde Kas–İskelet sistemi problemlerinin analizi. Journal of Science and Technology of Dumlupınar University, (010), 163-170.

Burton, N.W., Turrell, G.(2000). Occupation, hours worked, and leisure time physical acitivity, Prev. Med., 31, 673-681, 2000

Carr, L. J., Leonhard, C., Tucker, S., Fethke, N., Benzo, R., & Gerr, F. (2016). Total worker health intervention increases activity of sedentary workers. American journal of preventive medicine, 50(1), 9-17.

Caspersen, CJ., Powell, KE., Christenson, GM. (1985). Physical activity, exercise, and physical fitness: definitions and distinctions for health-related research . Public Health Rep. 100 (2 ): 126 – 31

Coopoo Y., Constantinou D., Rothberg A.D. (2008). Energy expenditure in office workers with identified health risks. SAJSM ;20:40-43.

Çelik, F. (2022). Masa başı çalışanlarda fiziksel aktivitenin kas iskelet sistemi rahatsızlıklarına etkisi: Bir üniversite örneği (Master's thesis, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü).

Çil A ve Olgun, N. (2005). Koah Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı’ın Pulmoner Rehabilitasyon İle Yönetimi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 21(1), 103-113

DiMilia PR, Mittman AC, Batsis JA. (2019). Benefit-to-Risk Balance of Weight Loss Interventions in Older Adults with Obesity. Curr Diab Rep. Nov 4;19(11):114.

Ecertaş, B. M. (2020). Masa başı çalışan bireylerde beslenme durumunun ve fiziksel aktivite seviyesinin sağlıkla ilişkili yaşam kalitesine etkisinin değerlendirilmesi (Master's thesis, İstanbul Medipol Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü).

Ekelund, U., Steene-Johannessen, J., Brown, WJ. et al. (2016).Lancet Sedentary Behaviour Working Group, Does physical activity attenuate, or even eliminate, the detrimental association of sitting time with mortality? A harmonised meta-analysis of data from more than 1 million men and women. Lancet 388 (10051), 1302–1310

Esin, M. N., & Aktaş, E. (2012). Çalışanların sağlık davranışları ve etkileyen faktörler: sistematik inceleme. Florence Nightingale Journal of Nursing, 20(2), 166-176.

Felekoğlu, B., & Taşan, S. Ö. (2017). İş ile ilgili kas iskelet sistemi rahatsızlıklarına yönelik ergonomik risk değerlendirme: Reaktif/proaktif bütünleşik bir sistematik yaklaşım. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 32(3).

Fletcher, G. F., Balady, G. J., Amsterdam, E. A., Chaitman, B., Eckel, R., Fleg, J., ... & Simons-Morton, D. A. (2001). Exercise standards for testing and training: a statement for healthcare professionals from the American Heart Association. Circulation, 104(14), 1694-1740

Garber CE, Blissmer B, Deschenes MR, Franklin BA, Lamonte MJ, Lee IM, Nieman DC, Swain DP. (2011). American College of Sports Medicine position stand. Quantity and quality of exercise for developing and maintaining cardiorespiratory, musculoskeletal, and neuromotor fitness in apparently healthy adults: Guidance for prescribing exercise. Med Scie Sports Exerc. 43(7):1334-1359.

Garvey, C., Bayles, M. P., Hamm, L. F., Hill, K., Holland, A., Limberg, T. M., & Spruit, M. A. (2016). Pulmonary rehabilitation exercise prescription in chronic obstructive pulmonary disease: review of selected guidelines. Journal of cardiopulmonary rehabilitation and prevention, 36(2), 75-83.

GBD 2015 Chronic Respiratory Disease Collaborators. (2017). Global, regional, and national deaths, prevalence, disability-adjusted life years, and years lived with disability for chronic obstructive pulmonary disease and asthma, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015. The Lancet. Respiratory Medicine, 5(9), 691.

Gerr, F., Marcus, M., Monteilh, C., Hannan, L., Ortiz, D., & Kleinbaum, D. (2005). A randomised controlled trial of postural interventions for prevention of musculoskeletal symptoms among computer users. Occupational and Environmental Medicine, 62(7), 478-487.

Health and Safety Executive. (2016). Work related musculoskeletal disorder (WRMSDs) statistics, great Britain.

Hillsdon MM, Brunner EJ, Guralnik JM, Marmot MG. (2005). Prospective study of physical activity and physical function in early old age. Am J Prev Med. 2005; 28(3):245-250.

Jouneau, S., Marette, S., Robert, A. M., Gouyet, T., Guillot, S., Chapron, A., & AIRBAG research group. (2019). Prevalence and risk factors of chronic obstructive pulmonary disease in dairy farmers: AIRBAg study. Environmental research, 169, 1-6.

Keçeci, Ş., & Yıldız, Z. (2020). Mesleki Kas İskelet Sistemi Sorunları Çözüm Yöntemleri. Bilimsel Tamamlayıcı Tıp Regülasyon ve Nöral Terapi Dergisi, 14(3), 93-95.

Koçak, ÇV. (2019). How does regular exercise affect internet addiction level in university students?. Physical education of students, 23(4), 186-190.

Kolaç, N., Balci, A., ŞİŞMAN, F., Atacer, B., & Dincer, S. (2018). Health perception and healthy lifestyle behaviors in factory workers. Medical Journal of Bakirkoy, 14(3).

Lee IM, Shiroma EJ, Lobelo F, Puska P, Blair SN, Katzmarzyk PT.(2012). Effect of physical inactivity on majör non-communicable diseases worldwide: An analysis of burden of disease and life expectancy. The Lancet. 380(9838):219-29.

Levine, J. A., Lanningham-Foster, L. M., McCrady, S. K., Krizan, A. C., Olson, L. R., Kane, P. H., ... & Clark, M. M. (2005). Interindividual variation in posture allocation: possible role in human obesity. Science, 307(5709), 584-586.

Mansfield, M., Thacker, M., & Smith, T. (2018). Physical activity participation and the association with work‐related upper quadrant disorders (WRUQDs): a systematic review. Musculoskeletal care, 16(1), 178-187.

Martinez, M. C., & Latorre, M. D. R. D. D. O. (2006). Health and work ability among office workers. Revista de saúde pública, 40, 851-858.

McArdle, W.D., Katch, F.I., Katch, V.L. (2001).Exercise Physiology: energy, nutrition and human performance, 5. Baskı, Williams and Wilkins, Philadelphia

Mittal VA, Vargas T, Osborne KJ. et al. (2017).Exercise treatments for psychosis: a review. Current treatment options in psychiatry.4(2): 152-166.

Mollahaliloğlu, S., & Maımaıtı, N. (2018). Türkiye’de Mesleki Hastalıklar Kapsamında Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı ve Fibrozisin Değerlendirilmesi. Türkiye Klinikleri J Pharmacol–Special Topics, 6(2), 140-143.

Nelson, M. E., Rejeski, W. J., Blair, S. N., Duncan, P. W., Judge, J. O., King, A. C., ... & Castaneda-Sceppa, C. (2007). Physical activity and public health in older adults: recommendation from the American College of Sports Medicine and the American Heart Association. Circulation, 116(9), 1094

Niu, S. (2010). Ergonomics and occupational safety and health: an ILO perspective. Applied Ergonomics, 41(6),774-753

Özcebe, H., Attila, S., Batur, H., Bektaş, H., Berke, İ., Büyükküpcü, E. G., & Büyükaşık, C. (2012). Hastane İdari Çalışanlarının Sağlığın Geliştirilmesi Davranışları ve Çalışma Ortamı Konusundaki Görüşlerinin Saptanması. TAF Preventive Medicine Bulletin, 11(6).

Özer K, Şahin G. Egzersiz Fizyolojisi. (2010). Bölüm 1. Mazıcıoğlu N. Editör Personal Fitness Trainer, 1.Baskı, İstanbul, Blue Vision Fitness Academi, Scala Matbaacılık Reklam Promosyon;5.

Özer K. (2001). Fiziksel Uygunluk. Ankara, Nobel Yayınları

Öztürk, M. (2005). Üniversitede eğitim- öğretim gören öğrencilerde uluslararası fiziksel aktivite anketinin geçerliliği ve güvenirliği ve fiziksel aktivite düzeylerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Programı, Ankara

Özvarış, Ş. B., Güler, Ç., & Akın, L. (2006). Sağlık Eğitimi ve Sağlığı Geliştirme, Halk Sağlığı Temel Bilgiler. Basım. Ankara, Hacettepe Üniversitesi Yayınları, 1-1953.

Özyazıcıoğlu, N., Kılıç, M., Erdem, N., Yavuz, C., & Afacan, S. (2011). Hemşirelik öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının belirlenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(2), 277-332.

Park, H. Y., Kang, D., Lee, H., Shin, S. H., Kang, M., Kong, S., & Yoo, K. H. (2019). Impact of chronic obstructive pulmonary disease on mortality: a large national cohort study. Respirology.

Pederson A, Haworth-Brockman MJ, Clow B, et al. (2013).Rethinking Women and Healthy Living in Canada. Vancouver: British Columbia Centre of Excellence for Women’s Health; February. 165

Pfeifer K, Rutten A.(2017). [National Recommendations for Physical Activity and Physical Activity Promotion]. Gesundheitswesen. 79: S2–S3.

Rochmis P., Blackburn H. (1971).Exercise tests. A survey of procedures, safety, and litigation experience in approximately 170,000 tests . JAMA. 217 ( 8 ): 1061 – 6 .

Saygın Ö, Polat Y, Karacabey K. (2005). Çocuklarda Hareket Eğitiminin Fiziksel Uygunluk Özelliklerine Etkisi. Fırat üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 19 (3):205-212.

Sjögren-Rönkä, T., Ojanen, M. T., Leskinen, E. K., Mustalampi, S. T., & Mälkiä, E. A. (2002). Physical and psychosocial prerequisites of functioning in relation to work ability and general subjective well-being among office workers. Scandinavian journal of work, environment & health, 184-190.

Stadler G, Oettingen G, Gollwitzer PM. (2009). Physical Activity in Women Effects of a Self-Regulation Intervention. Prev Med. 36(1):29-34

Tremblay MC, Richard L. 2011. Complexity: a potential paradigm for a health promotion discipline. Health Promot Int, 29 (2): 378-388

Tremblay, M.S., Aubert, S., Barnes, J.D, et al. (2017). Sedentary behavior research network (SBRN)–terminology consensus project process and outcome. Int. J. Behav. Nutr. Phys. Act. 14 (1), 75.

Vanhees, L., Lefevre, J., Philippaerts, R., Martens, M., Huygens, W., Troosters, T., Beunen, G. (2005). How to assess physical activity? How to assess physical fitness?, Eur. J. Cardiovasc. Prev. Rehabil., 12, 102-114, 2005

Warburton DE, Nicol CW, Bredin SS. (2006).Health benefits of physical activity: the evidence. CMAJ. 174(6):801-809

World Health Organization (WHO). (2019). Global action plan on physical activity 2018-2030: more active people for a healthier world. World Health Organization

World Health Organization (WHO). 1998. Health promotion glossary. Geneva

World Health Organization. (WHO).(2010). Global recommendations on physical activity for health. Geneva: WHO;

Zorba E, Saygın Ö.(2007). Fiziksel Aktivite ve Fiziksel Uygunluk. İstanbul, Tunçel Ofset. 94