Sporda Psikolojik Dayanıklılık Kavramı Üzerine Yapılan Çalışmaların Vosviewer ile Bibliyometrik Analiz

Emrah Seçer

doi:10.37609/akya.3475

Yazarlar

Emrah Seçer

https://orcid.org/0000-0002-6683-680X

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.3475.c8583

Özet

Bu çalışma, sporda psikolojik dayanıklılık kavramı üzerine yapılan bilimsel çalışmalara ilişkin bibliyometrik bir analiz sunmaktadır. Araştırma, literatürdeki eğilimleri, ortak yazarları, ülkeleri, kurumları ve kavramsal bağlantıları, metinlerin ve yazarların bibliyometrik eşleşmelerini belirlemek amacıyla Web of Science (WOS) veritabanına dayalı olarak yürütülmüştür. Psikolojik dayanıklılık kısaca, bireylerin stresli durumları olumlu bir şekilde aşma yeteneği olarak tanımlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi başlığı içeriğinde yer alan bibliyometrik analiz kullanılarak veriler analiz edilmiş ve raporlaştırılmıştır. VOSviewer yazılımı ile kavramlar arasındaki ilişkiler görselleştirilmiş ve çok boyutlu analizler gerçekleştirilmiştir. Analizlerde 2005-2024 yılları arasında 86 çalışma incelenmiş ve en çok atıf alan yazarlar David Fletcher ve Mustafa Sarkar olmuştur. İngiltere ve ABD en çok yayın ve atıfa sahip ülkeler olarak dikkat çekmiştir. Anahtar sözcük analizi, “psychological resilience”, “sport” ve “athletes” gibi ifadelerin yoğun kullanıldığını göstermiştir. Sonuçlar, sporda psikolojik dayanıklılık üzerine uluslararası literatürdeki çalışma sayısının sınırlı olduğunu ve bu alanda daha fazla araştırma yapılması gerektiğini ortaya koymuştur. Bu çalışma, gelecekteki araştırmalar için bir yol haritası sunmakta ve psikolojik dayanıklılığın sporda artan önemi üzerine odaklanmaktadır.

Referanslar

Avey, J. B., Reichard, R. J., Luthans, F., & Mhatre, K. H. (2011). Meta‐analysis of the impact of positive psychological capital on employee attitudes, behaviors, and performance. Human Resource Development Quarterly, 22(2), 127-152.

Basim, H. N., & Çetin, F. (2011). Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeği’nin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 22(2), 104-114.

Dirik, D., Eryılmaz, İ., & Erhan, T. (2023). Post-truth kavramı üzerine yapılan çalışmaların VOSviewer ile bibliyometrik Analizi. Sosyal Mucit Academic Review, 4(2), 164-188. Doi: 10.54733/smar.1271369

Ekinci, H. B. (2023). Sportif Başarı ve Forma Renkleri İlişkisi. Erdil Durukan (Ed.), Spor Bilimlerinde Araştırma ve Değerlendirmeler içinde (s.85-99). Ankara: Gece Kitaplığı.

Filik, Y. S. G., & Baş, A. U. Sporda psikolojik becerilere yönelik uygulanan müdahale programlarının sistematik derlemesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(1), 57-88.

Fletcher, D., & Sarkar, M. (2012). A grounded theory of psychological resilience in Olympic champions. Psychology of Sport and Exercise, 13(5), 669-678.

Fletcher, D., & Sarkar, M. (2013). Psychological resilience. European psychologist.

Gaberli, Ü., & Yağmur, Y. (2021). A Review of global winter tourism research in the web of science (WoS) database between 1988-2020: A bibliometric and visualization analysis. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 248-265.

Gatto, A., Drago, C., & Ruggeri, M. (2023). On the frontline—a bibliometric study on sustainability, development, coronaviruses and COVID-19. Environmental Science and Pollution Research, 30(15), 42983-42999.

Işık, Ş. (2016). Psikolojik dayanıklılık ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Happiness & Well-Being, 4(2), 165-182.

Kara, M., & Özsarı, A. (2024). Sporda uyarılmışlık kavramı üzerine yapılan çalışmaların vosviewer ile bibliyometrik analizi. Herkes için Spor ve Rekreasyon Dergisi, 6(3), 200-210.

Kim, E. J., Kang, H. W., & Park, S. M. (2021). The effects of psychological skills training for archery players in Korea: Research synthesis using meta-analysis. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(5), 2272.

Kobasa, S. C. (1979). Stressful life events, personality, and health: an inquiry into hardiness. Journal of Personality and Social Psychology, 37(1), 1.

Luthans, F., Avey, J. B., Avolio, B. J., Norman, S. M., & Combs, G. M. (2006). Psychological capital development: toward a micro‐intervention. Journal of Organizational Behavior: The International Journal of Industrial, Occupational and Organizational Psychology and Behavior, 27(3), 387-393.

Mallı, A. Y., & Yıldızhan, Y. Ç. (2018). Determination of subjective well-being level in adolescents in association with sport participation. World Journal of Education, 8(6), 107-115.

Masten, A. S., & Reed, M. G. J. (2002). Resilience in development. Snyder, C. R., & Lopez, S. J. (Eds.). Handbook of Positive Psychology In (pp. 74 —88). New York: Oxford University Press.

Park, Y. M., Kim, H. B., Kim, H. G., Lim, H. S., & Ji, J. C. (2013). A case study of training for University Freshman Golfers through sport counselling. Korean J. Sport, 11, 85-99.

Perianes-Rodriguez, A., Waltman, L., & Van Eck, N. J. (2016). Constructing bibliometric networks: A comparison between full and fractional counting. Journal of Informetrics, 10(4), 1178-1195.

Röthlin, P., Birrer, D., Horvath, S., & Grosse Holtforth, M. (2016). Psychological skills training and a mindfulness-based intervention to enhance functional athletic performance: design of a randomized controlled trial using ambulatory assessment. BMC Psychology, 4, 1-11.

Sağ, S., Yağdı, M. F., & Güçlü, M. (2024). Sporda psikolojik esneklik: Genel öz-yeterlilik ve benlik saygısı bağlantıları. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, 5(1), 214-232.

Sarkar, M., & Fletcher, D. (2014). Psychological resilience in sport performers: a review of stressors and protective factors. Journal of Sports Sciences, 32(15), 1419-1434.

Seçer, E., & Yıldızhan, Y. Ç. (2020). The relationship between physical activity levels and psychological resilience of university students. Revista Turismo Estudos e Práticas-RTEP/UERN, (4), 1-12.

Simoni, P. S., & Paterson, J. J. (1997). Hardiness, coping, and burnout in the nursing workplace. Journal of Professional Nursing, 13(3), 178-185.

Sinkovics, N. (2016). Enhancing the foundations for theorising through bibliometric mapping. International Marketing Review, 33(3), 327-350.

Southwick, S. M., Bonanno, G. A., Masten, A. S., Panter-Brick, C., & Yehuda, R. (2014). Resilience definitions, theory, and challenges: interdisciplinary perspectives. European Journal of Psychotraumatology, 5(1), 25338.

Stewart, M., Reid, G., & Mangham, C. (1997). Fostering children's resilience. Journal of Pediatric Nursing, 12(1), 21-31.

Šukys, S., Karanauskienė, D., & Šmigelskaitė, J. (2019). Qualitative investigation of athletes’ perceptions of cheating in sport. Baltic Journal of Sport and Health Sciences, 3(114).

Şahin, T. & Güçlü, M. (2020). Sporda psikolojik dayanıklılık. (2. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.

Trager, R. J., & Dusek, J. A. (2021). Chiropractic case reports: a review and bibliometric analysis. Chiropractic & Manual Therapies, 29(1), 1-19.

Van Eck, N. J., & Waltman, L. (2023). VOSviewer manual: Manual for VOSviewer version 1.6.20. Leiden: Centre for. Science and Technology Studies (CWTS) of Leiden University.

Wang, W., Laengle, S., Merigó, J. M., Yu, D., Herrera-Viedma, E., Cobo, M. J., & Bouchon Meunier, B. (2018). A bibliometric analysis of the first twenty-five years of the. International Journal of Uncertainty, Fuzziness and Knowledge-Based Systems, 26(02), 169-193. https://doi.org/10.1142/S0218488518500095

Yıldızhan, Y. Ç., Mallı, A. Y., & Ekinci, H. B. Examination of the relationship between psychological well-being and Post-traumatic growth in university students who attend sports courses. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 14(2), 263-277.