Amerika Kıtasında Türkçenin Yabancı Bir Dil Olarak Öğretimine Yönelik Yapılan Türkçe Akademik Çalışmalar
Özet
Bu araştırmada amaç 2000-2024 yılları arasında Türkçenin yabancı bir dil olarak Amerika kıtasındaki öğretimine yönelik yapılan Türkçe akademik çalışmaların meta-analiz yöntemi ile birleştirilerek alanın bir görünümünü sunmaktır. Böylece çalışmaların yoğunlaştığı ülkeler, konular, yöntemler vb. ile sahada eksik olan durumlar belirlenmiş olacaktır. Küreselleşmenin etkisiyle diller arası öğrenme ihtiyacının arttığı günümüzde, Türkçenin kültürel, tarihsel ve jeopolitik önemi, dilin öğretimini uluslararası bir ilgi odağı haline getirmiştir. Ancak, Türkçenin Amerika kıtasında yaygın olarak öğretilmesi konusunda önemli sınırlılıklar bulunmaktadır. Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada’da göçmen Türk topluluklarının varlığına rağmen, Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi çoğunlukla topluluk girişimleriyle sınırlı kalmıştır. Güney Amerika’da ise bu durum, tarihsel bağların sınırlılığı ve coğrafi uzaklık gibi etkenlerden dolayı daha düşük bir yaygınlığa sahiptir. Çalışmada, YÖK Ulusal Tez Merkezi, DergiPark ve Google Akademik veri tabanlarından elde edilen tez ve makaleler analiz edilmiştir. Bulgular, Amerika kıtasında Türkçe öğretimi üzerine yapılan çalışmaların oldukça sınırlı olduğunu göstermektedir. İncelenen tezlerden biri, ABD’de beş temel dil becerisi üzerine öz değerlendirme odaklıdır. Makale analizleri, ABD’de Türkçe öğretimi üzerine eksikliklere, Kolombiya’da ise dil öğrenme gereksinimlerine odaklanmaktadır. Sonuç olarak, Amerika kıtasında Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde akademik çalışmalara duyulan ihtiyaç ve bu alandaki potansiyel vurgulanmıştır.
Referanslar
Kurnaz, Ö. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde beş temel beceriye yönelik yeterlik öz değerlendirmesi (ABD’deki devlet üniversiteleri ve özel üniversiteler örneği). (Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Yabancılar İçin Türkçe Eğitimi Bilim Dalı.
Abukan, M. (2022). Kolombiya’da Türkçe öğretimi ve Kolombiyalı öğrencilerin Türkçe öğrenme gereksinimlerinin incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (26), 1-23. DOI: 10.29000/rumelide.1074500.
Alan N. & Kısa, O. (2022). Amerikan Yabancı Hizmet Enstitüsü tarafından hazırlatılmış Türkçe öğretimi seti ve kültürel söz varlığı üzerine. RumeliDE Journal of Language and Literature Studies, 26, 230-241. DOI: 10.29000/rumelide.1073896.
Dolunay, S. K. (2005). Türkiye ve dünyadaki Türkçe öğretim merkezleri ve Türkoloji bölümleri üzerine bir değerlendirme. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi, 1-7.
Geçer, G. O. & Eşel, G. (2017). Amerikalılara Amerika’da Türkçe öğretmek “Amerikan Barış Gönüllüleri örneği”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 6(3), 1656-1665.
Kaya, M. (2014). Amerika Birleşik Devletleri’nde Türk varlığı ve Türkçe öğretimi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, (3)4, 135-147.
Abukan, M. (2022). Kolombiya’da Türkçe öğretimi ve Kolombiyalı öğrencilerin Türkçe öğrenme gereksinimlerinin incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 26, 123. DOI: 10.29000/rumelide.1074500.
Akarsu, B. & Akarsu, B. (2019). Bilimsel araştırma tasarımı: Nicel, nitel ve karma araştırma yaklaşımları. Cinius Yayınları.
Baskın, S. ve Erkmen, İ. (2023). Türkçenin yabancı bir dil olarak öğretiminde yeni bir adım: Uluslararası imam hatip liseleri ve öğrencilerin bu okulları tercih nedenleri üzerine bir araştırma. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 11, 737-751.
Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2018). Research Methods in Education (8th ed.). London: Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315456539
Creswell, J. W. (2014). Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches. SAGE Publications.
Demir, T. T., & Peler, M. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında nicel araştırma yöntemleri kullanılarak yapılan lisansüstü tezlerdeki eğilimler. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 4(2), 185-204.
Devlin, K. (2015). Learning a foreign language is a “must” in Europe, not so in America. (A Pew Research Center Report) from http://www.pewresearch.org/fact-tank/2015/07/13/learning-a-foreign-language-a-must-in-europe-not-so-in-america/
Ercilasun, A. B. (1997). Türk dilinin bugünkü durumu ve yayılma alanları, 4. Baskı, Ankara: Yükseköğretim Kurulu Matbaası.
Erdem, İ. (2009). Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi ile İlgili Bir Kaynakça Derlemesi. Turkish Studies, 4(3), 888-937.
Göçer, A. & Moğul, S. (2011). Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi ile ilgili çalışmalara genel bir bakış. Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 6(3), 797-810.
Gümüş, M. (2012). Dil öğretiminde temel beceriler, НАУКА И НОВЫЕ ТЕХНОЛОГИИ, 2, 267-272.
Karaoğulları, N. (2024). Eser incelemesi: Türk efsaneleriyle yabancılara Türkçe öğretimi ve etkinlik örnekleri. Alanyazın, 5(2), 245-247.
Kaya, M. (2014). Amerika Birleşik Devletleri’nde Türk varlığı ve Türkçe öğretimi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 3(4), 135-157.
Otçu, B. (2014). ABD’deki dil politikaları, iki dilli eğitim programları ve Türk toplumu, Die Gaste, 32, ISSN: 2194-2668. http://www.diegaste.de/gaste/diegaste-sayi3205.html
Önal, A. (2017). Amerikan eğitim sisteminde yabancı dil eğitimi: Sorunlar ve öneriler. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(1), 45-58.
Pufahl, I., & Rhodes, N. C. (2011). Foreign Language Instruction in U.S. Schools: Results of a National Survey of Elementary and Secondary Schools. Foreign Language Annals, 44(2), 258-288. https://doi.org/10.1111/j.1944-9720.2011.01130.x
Sezer, E. (1999). Amerika Birleşik Devletleri’nde Türkçe öğretimi. Dil Dergisi, 82, 79-82.
Şan, M., & Akyiğit, M. (2021). Göç Kimlik ve Aidiyet: Amerika’da Yaşayan Türkler Örneği. Bilig Dergisi, 97, 139-165.
Türkben, T. (2018). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Alanında Yapılan Lisansüstü Çalışmaların Değerlendirilmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 7(4), 2464-2479.
Varışoğlu, B., Şahin, A. & Göktaş, Y. (2013). Türkçe eğitimi araştırmalarında eğilimler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(3), 1767-1781.
Yavuzer, H. (2009). Amerika’daki Türkler ve Kurmuş Oldukları Türk Dernekleri, ZfWT. 1(1), 171-198.
Zöhre, H. (2015). Amerika Birleşik Devletleri’nde yaşayan Türkler üzerine halk bilimsel bir inceleme: New Jersey eyaletine bağlı Paterson örneği. (Yüksek Lisans Tezi). Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Turkpidya, (2024). (https://turkpidya.com/tr/amerikadaki-turkler/#ABDdeki_Turk_Buyukelciligi Erişim Tarihi: 14.12.2024).
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, (2014). (https://www.mfa.gov.tr/sub.tr.mfa?316a294f-abd5-49ce-88e0-0c9a9cd7b27b Erişim Tarihi: 14.12.2024).
World Population Review, (2024). (https://worldpopulationreview.com/country-rankings/list-of-countries-by-continent) (Erişim Tarihi: 21.12.2024).
Yunus Emre Enstitüsü, (2024) https://dc.yee.org.tr/tr/haber/education-usa-global-showcase-2024 (Erişim tarihi: 17.12.2024).
Yunus Emre Enstitüsü. (2024). Education USA Global Showcase 2024. Erişim adresi: https://dc.yee.org.tr/tr/haber/education-usa-global-showcase-2024
Referanslar
Kurnaz, Ö. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde beş temel beceriye yönelik yeterlik öz değerlendirmesi (ABD’deki devlet üniversiteleri ve özel üniversiteler örneği). (Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Yabancılar İçin Türkçe Eğitimi Bilim Dalı.
Abukan, M. (2022). Kolombiya’da Türkçe öğretimi ve Kolombiyalı öğrencilerin Türkçe öğrenme gereksinimlerinin incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (26), 1-23. DOI: 10.29000/rumelide.1074500.
Alan N. & Kısa, O. (2022). Amerikan Yabancı Hizmet Enstitüsü tarafından hazırlatılmış Türkçe öğretimi seti ve kültürel söz varlığı üzerine. RumeliDE Journal of Language and Literature Studies, 26, 230-241. DOI: 10.29000/rumelide.1073896.
Dolunay, S. K. (2005). Türkiye ve dünyadaki Türkçe öğretim merkezleri ve Türkoloji bölümleri üzerine bir değerlendirme. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi, 1-7.
Geçer, G. O. & Eşel, G. (2017). Amerikalılara Amerika’da Türkçe öğretmek “Amerikan Barış Gönüllüleri örneği”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 6(3), 1656-1665.
Kaya, M. (2014). Amerika Birleşik Devletleri’nde Türk varlığı ve Türkçe öğretimi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, (3)4, 135-147.
Abukan, M. (2022). Kolombiya’da Türkçe öğretimi ve Kolombiyalı öğrencilerin Türkçe öğrenme gereksinimlerinin incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 26, 123. DOI: 10.29000/rumelide.1074500.
Akarsu, B. & Akarsu, B. (2019). Bilimsel araştırma tasarımı: Nicel, nitel ve karma araştırma yaklaşımları. Cinius Yayınları.
Baskın, S. ve Erkmen, İ. (2023). Türkçenin yabancı bir dil olarak öğretiminde yeni bir adım: Uluslararası imam hatip liseleri ve öğrencilerin bu okulları tercih nedenleri üzerine bir araştırma. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 11, 737-751.
Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2018). Research Methods in Education (8th ed.). London: Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315456539
Creswell, J. W. (2014). Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches. SAGE Publications.
Demir, T. T., & Peler, M. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında nicel araştırma yöntemleri kullanılarak yapılan lisansüstü tezlerdeki eğilimler. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 4(2), 185-204.
Devlin, K. (2015). Learning a foreign language is a “must” in Europe, not so in America. (A Pew Research Center Report) from http://www.pewresearch.org/fact-tank/2015/07/13/learning-a-foreign-language-a-must-in-europe-not-so-in-america/
Ercilasun, A. B. (1997). Türk dilinin bugünkü durumu ve yayılma alanları, 4. Baskı, Ankara: Yükseköğretim Kurulu Matbaası.
Erdem, İ. (2009). Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi ile İlgili Bir Kaynakça Derlemesi. Turkish Studies, 4(3), 888-937.
Göçer, A. & Moğul, S. (2011). Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi ile ilgili çalışmalara genel bir bakış. Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 6(3), 797-810.
Gümüş, M. (2012). Dil öğretiminde temel beceriler, НАУКА И НОВЫЕ ТЕХНОЛОГИИ, 2, 267-272.
Karaoğulları, N. (2024). Eser incelemesi: Türk efsaneleriyle yabancılara Türkçe öğretimi ve etkinlik örnekleri. Alanyazın, 5(2), 245-247.
Kaya, M. (2014). Amerika Birleşik Devletleri’nde Türk varlığı ve Türkçe öğretimi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 3(4), 135-157.
Otçu, B. (2014). ABD’deki dil politikaları, iki dilli eğitim programları ve Türk toplumu, Die Gaste, 32, ISSN: 2194-2668. http://www.diegaste.de/gaste/diegaste-sayi3205.html
Önal, A. (2017). Amerikan eğitim sisteminde yabancı dil eğitimi: Sorunlar ve öneriler. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(1), 45-58.
Pufahl, I., & Rhodes, N. C. (2011). Foreign Language Instruction in U.S. Schools: Results of a National Survey of Elementary and Secondary Schools. Foreign Language Annals, 44(2), 258-288. https://doi.org/10.1111/j.1944-9720.2011.01130.x
Sezer, E. (1999). Amerika Birleşik Devletleri’nde Türkçe öğretimi. Dil Dergisi, 82, 79-82.
Şan, M., & Akyiğit, M. (2021). Göç Kimlik ve Aidiyet: Amerika’da Yaşayan Türkler Örneği. Bilig Dergisi, 97, 139-165.
Türkben, T. (2018). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Alanında Yapılan Lisansüstü Çalışmaların Değerlendirilmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 7(4), 2464-2479.
Varışoğlu, B., Şahin, A. & Göktaş, Y. (2013). Türkçe eğitimi araştırmalarında eğilimler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(3), 1767-1781.
Yavuzer, H. (2009). Amerika’daki Türkler ve Kurmuş Oldukları Türk Dernekleri, ZfWT. 1(1), 171-198.
Zöhre, H. (2015). Amerika Birleşik Devletleri’nde yaşayan Türkler üzerine halk bilimsel bir inceleme: New Jersey eyaletine bağlı Paterson örneği. (Yüksek Lisans Tezi). Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Turkpidya, (2024). (https://turkpidya.com/tr/amerikadaki-turkler/#ABDdeki_Turk_Buyukelciligi Erişim Tarihi: 14.12.2024).
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, (2014). (https://www.mfa.gov.tr/sub.tr.mfa?316a294f-abd5-49ce-88e0-0c9a9cd7b27b Erişim Tarihi: 14.12.2024).
World Population Review, (2024). (https://worldpopulationreview.com/country-rankings/list-of-countries-by-continent) (Erişim Tarihi: 21.12.2024).
Yunus Emre Enstitüsü, (2024) https://dc.yee.org.tr/tr/haber/education-usa-global-showcase-2024 (Erişim tarihi: 17.12.2024).
Yunus Emre Enstitüsü. (2024). Education USA Global Showcase 2024. Erişim adresi: https://dc.yee.org.tr/tr/haber/education-usa-global-showcase-2024
