Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Dinleme Becerisi ve Uygulama Örnekleri
Özet
Dinleme becerisi, yabancı dil öğreniminde dilin akıcı ve doğal bir şekilde kullanılmasını sağlayan temel yetkinliklerden biridir. Bu beceri, dil öğrenme sürecinin yapı taşı olarak diğer dil becerilerinin gelişimine katkıda bulunur. Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde dinleme eğitimi, öğrencilerin dil yeterliliklerini artırmada ve etkili iletişim kurmalarında kritik bir öneme sahiptir. Dinleme eğitimi, öğrencilerin dilsel ve kültürel farkındalıklarını geliştirirken, onları gerçek yaşamda karşılaşabilecekleri iletişim durumlarına hazırlar ve dilin günlük kullanımına dair kalıcı bir temel oluşturur. Bu süreçte, yalnızca sözcüklerin algılanması değil, anlamın derinlemesine kavranması ve konuşmacının niyetinin fark edilmesi de hedeflenir. Ayrıca, dinleme becerisi, okuma, yazma ve konuşma gibi diğer dil becerilerinin gelişimini destekler. Bu bölümde, Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde dinleme eğitiminin temel kavramları, önemi, öğretim yöntemleri ve uygulama örnekleri yer almaktadır. Diller için Avrupa ortak başvuru metninde dinleme becerisi ve Türkçe öğretimi esnasında sınıfta kullanılabilecek dinleme etkinlikleri detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Sonuç olarak, dinleme becerisi Türkçenin etkili bir şekilde öğrenilmesi için vazgeçilmezdir ve bu bölüm hem öğretmenlere hem de öğrencilere rehberlik edecek kapsamlı bilgiler sunmaktadır.
Referanslar
Anderson, A. & Lynch, T. (1988). Listening. Oxford University Press.
Bodie, G. D., Worthington, D. L., & Gearhart, C. C. (2013). The listening styles profile-revised (LSP-R): A scale revision and evidence for validity. Communication Quarterly, 61(1), 72-90.
Brownell, J. (2015). Listening: Attitudes, principles, and skills (Subscription). Routledge.
Buck, G. (2001). Asssessing listening. Cambridge: Cambridge UniversityPress.
CEFR (2013). Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni: Öğrenme, öğretme ve değerlendirme. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
CEFR (2020). Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni: Öğrenme, öğretme ve değerlendirme- Tamamlayıcı cilt. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
Cross, J. (2011). Metacognitive instruction for helping less-skilled listeners. ELT journal, 65(4), 408-416.
Doğan, Y. (2008). İlköğretim yedinci sınıf öğrencilerinin dinleme becerisini geliştirmede etkinlik temelli çalışmaların etkililiği. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 261-286.
Epçaçan, C. (2013). Temel bir dil becerisi olarak dinleme ve dinleme eğitimi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (11), 331-352.
Field, J. (2008). Revising segmentation hypotheses in first and second language listening. System, 36(1), 35-51.
Gilakjani, A. P., & Sabouri, N. B. (2016). The significance of listening comprehension in English language teaching. Theory and Practice in Language Studies, 6(8), 1670.
Goh, C. (1998). How learners with different listening abilities use comprehension strategies and tactics. Language Teaching Research 2(2):124–147.
Goh, C. (1997) Metacognitive awareness and second language listeners. ELT Journal 51 (4). 361-369.
Güneş, H. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dinleme eğitimi. International Journal of Languages' Education and Teaching, 6(3), 198-207.
Homouda, A. (2013). An investigation of listening comprehension problems encounted by Saudi students in the EL listening classroon. International Journal of academic Research in Progressive Education and Development, 2(2), 113-155.
İpek, Ö. F., & Eğilmez, N. İ. (2023). Evaluation of English and Turkish language teaching textbooks according to CEFR criteria. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(1), 372-390.
Kalı, G., & Coşkun, M. V. (2022). İki dilli ortaokul öğrencilerinin yazılı anlatımlarının söz dizimi ve anlam bakımından incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 11(2), 741-753.
Keçik, İ. & Uzun, L. (2004). Türkçe sözlü ve yazılı anlatım. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları
Krashen, S. D. (1996). The case for narrow listening. System, 24(1), 97-100.
Kurita, T. (2012). Issues in second language listening comprehension and the pedagogical implications. Accents Asia, 5(1), 30-44.
Melanlıoğlu, D. (2015). Yabancı öğreniciler için dinleme becerisine yönelik üstbilişsel dereceli puanlama anahtarı. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(2), 391-404.
Nichols, R. G., & Stevens, L. A. (1957). Are You Listening?. McGraw-Hill Book Company
O'malley, J. M., Chamot, A. U., & Küpper, L. (1989). Listening comprehension strategies in second language acquisition. Applied linguistics, 10(4), 418-437.
Nunan, D. (2002). Listening in language learning. Methodology in language teaching: An anthology of current practice, 238-241.
Oxford, R. L. (1993). Research update on teaching L2 listening. System, 21(2), 205-211.
Richards, J. C. (2008). Teaching listening and speaking from theory to practice. Cambridge University Press.
Rost, M. (2005). L2 listening. Handbook of research on second language teaching and learning/Lawrence Erlbaum.
Rost, M. (2011). Teaching and researching listening. Harlow: Pearson.
Rost, M. (2014). Listening in a multilingual world: the challenges of second language (L2) listening. The International Journal of Listening (28), 131‐148.
Temur, T. (2010). Dinleme Metinlerinden Önce ve Sonra Sorulan Soruların Üniversite Öğrencilerinin Dinlediğini Anlama Becerisi Düzeyine Etkisi, Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi. Sayı 29, 303-319.
Vandergrift, L. (1997). The comprehension strategies of second language (French) listeners: A descriptive study. Foreign language annals, 30(3), 387-409.
Vandergrift, L. (2004). Listening to learn or learning to listen?. Annual review of applied linguistics, 24, 3-25.
Wolvin, A. D. , & Coakley, C. G. (1996). Listening (5th ed.). New York: McGraw-Hill Book Company
Referanslar
Anderson, A. & Lynch, T. (1988). Listening. Oxford University Press.
Bodie, G. D., Worthington, D. L., & Gearhart, C. C. (2013). The listening styles profile-revised (LSP-R): A scale revision and evidence for validity. Communication Quarterly, 61(1), 72-90.
Brownell, J. (2015). Listening: Attitudes, principles, and skills (Subscription). Routledge.
Buck, G. (2001). Asssessing listening. Cambridge: Cambridge UniversityPress.
CEFR (2013). Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni: Öğrenme, öğretme ve değerlendirme. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
CEFR (2020). Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni: Öğrenme, öğretme ve değerlendirme- Tamamlayıcı cilt. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
Cross, J. (2011). Metacognitive instruction for helping less-skilled listeners. ELT journal, 65(4), 408-416.
Doğan, Y. (2008). İlköğretim yedinci sınıf öğrencilerinin dinleme becerisini geliştirmede etkinlik temelli çalışmaların etkililiği. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 261-286.
Epçaçan, C. (2013). Temel bir dil becerisi olarak dinleme ve dinleme eğitimi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (11), 331-352.
Field, J. (2008). Revising segmentation hypotheses in first and second language listening. System, 36(1), 35-51.
Gilakjani, A. P., & Sabouri, N. B. (2016). The significance of listening comprehension in English language teaching. Theory and Practice in Language Studies, 6(8), 1670.
Goh, C. (1998). How learners with different listening abilities use comprehension strategies and tactics. Language Teaching Research 2(2):124–147.
Goh, C. (1997) Metacognitive awareness and second language listeners. ELT Journal 51 (4). 361-369.
Güneş, H. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dinleme eğitimi. International Journal of Languages' Education and Teaching, 6(3), 198-207.
Homouda, A. (2013). An investigation of listening comprehension problems encounted by Saudi students in the EL listening classroon. International Journal of academic Research in Progressive Education and Development, 2(2), 113-155.
İpek, Ö. F., & Eğilmez, N. İ. (2023). Evaluation of English and Turkish language teaching textbooks according to CEFR criteria. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(1), 372-390.
Kalı, G., & Coşkun, M. V. (2022). İki dilli ortaokul öğrencilerinin yazılı anlatımlarının söz dizimi ve anlam bakımından incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 11(2), 741-753.
Keçik, İ. & Uzun, L. (2004). Türkçe sözlü ve yazılı anlatım. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları
Krashen, S. D. (1996). The case for narrow listening. System, 24(1), 97-100.
Kurita, T. (2012). Issues in second language listening comprehension and the pedagogical implications. Accents Asia, 5(1), 30-44.
Melanlıoğlu, D. (2015). Yabancı öğreniciler için dinleme becerisine yönelik üstbilişsel dereceli puanlama anahtarı. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(2), 391-404.
Nichols, R. G., & Stevens, L. A. (1957). Are You Listening?. McGraw-Hill Book Company
O'malley, J. M., Chamot, A. U., & Küpper, L. (1989). Listening comprehension strategies in second language acquisition. Applied linguistics, 10(4), 418-437.
Nunan, D. (2002). Listening in language learning. Methodology in language teaching: An anthology of current practice, 238-241.
Oxford, R. L. (1993). Research update on teaching L2 listening. System, 21(2), 205-211.
Richards, J. C. (2008). Teaching listening and speaking from theory to practice. Cambridge University Press.
Rost, M. (2005). L2 listening. Handbook of research on second language teaching and learning/Lawrence Erlbaum.
Rost, M. (2011). Teaching and researching listening. Harlow: Pearson.
Rost, M. (2014). Listening in a multilingual world: the challenges of second language (L2) listening. The International Journal of Listening (28), 131‐148.
Temur, T. (2010). Dinleme Metinlerinden Önce ve Sonra Sorulan Soruların Üniversite Öğrencilerinin Dinlediğini Anlama Becerisi Düzeyine Etkisi, Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi. Sayı 29, 303-319.
Vandergrift, L. (1997). The comprehension strategies of second language (French) listeners: A descriptive study. Foreign language annals, 30(3), 387-409.
Vandergrift, L. (2004). Listening to learn or learning to listen?. Annual review of applied linguistics, 24, 3-25.
Wolvin, A. D. , & Coakley, C. G. (1996). Listening (5th ed.). New York: McGraw-Hill Book Company
