Demiryolu Ulaşımı
Özet
Üretim ve tüketimle birlikte ekonominin üç temel faaliyetinden biri olan dağıtım; boru hatları, hava, kara, su ve demiryolları ile sağlanmaktadır. Bu bölümde demiryolları incelenmiştir. Bu kapsamda önce demiryolu ulaşımının tarihi gelişimine yer verilmiştir. Hat uzunluğu, yük ve yolcu taşımacılığında mekânsal dağılışı özetlenmiştir. Demografik, ekonomik, siyasi ve çevresel etkileri örneklendirilmiştir. Diğer ulaşım sistemlerine göre avantaj ve dezavantajlarına vurgu yapılmıştır. Bu ulaşım sistemi için beliren fırsat ve tehditlere dikkat çekilmiştir.
Referanslar
Akagündüz, Ü. (2016). Demiryollarının dünyadaki gelişimi ve bu gelişimin Türkiye’ye ilk yansımaları. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(36), 452-472.
Akbulut, G. (2021). Ulaşım. (Editör: Ünsal Bekdemir, Genel Beşeri ve Ekonomik Coğrafya içinde 307-321), Ankara: Pegem Akademi.
Albuz, N. (2022). TR 81 bölgesinde kültürel miras ve doğal güzellikler eşliğinde tren turizmi rotası. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 5(10), 1345-1370.
Anonim (2022). Demiryolu sektör raporu 2021. TCDD Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı.
Anonymous (2022). Railways in devoloping Countries: A Global Review. International Bank for Reconstruction and Development / The World Bank.
Azer, Ö. A., Min, W. ve Ülker Y. (2021). The strategic importance of the "Belt and Road Initiative" connectivity with the "Middle Corridor" program in Turkey. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 10(2), 543-566.
Bowood, R. (1961). The story of railways. England-Lougborough: Wills & Hepworth Ltd.
Cirit, F. (2014). Sürdürülebilir kent içi ulaşım politikaları ve toplu taşıma sistemlerinin karşılaştırılması. T.C. Kalkınma Bakanlığı, Yayın No: 2891.
Coiwe, L. C. (1978). The railway age. London: Macdonald Education Ltd.
Çağlıyan, A. & Bozkurt Yıldız, A. (2013). Türkiye’de demiryolu güzergâhları jeomorfoloji ilişkisi. Marmara Coğrafya Dergisi, (28), 466-486.
Çakıroğlu, M. & Karadirek, G. (2019). Birinci sanayi (endüstri) devrimi. (Editör: Kurtuluş Yılmaz Genç, Sanayi Devrimleri içinde 13-108), İstanbul: Gece Akademi.
Çetinoğlu, H. & Dalyancı, L. (2021). Cumhuriyetin 100. yılında Türkiye’de demiryolu ulaşımı. İstanbul Arel Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 42-53.
Dalkıç, G. (2014). High speed rail development in Turkey: government policy, investments and users perspective. METU, The Graduate School of Natural and Applied Sciences, Unpublished Master’s Thesis.
Ece, N. J. (2023). Bir Kuşak Bir Yol Projesi’nin Türkiye ve Türk Cumhuriyetleri açısından önemi. Mersin Üniversitesi Denizcilik ve Lojistik Araştırmaları Dergisi, 5(1), 38-56.
Ellis, H. C. (1974). Railways: a pictorial history of the first 150 years. New York: Peebles Press.
Emiroğlu, K. & Uzmay, Ü. (2012). Demiryolu Ansiklopedisi. Ankara: TCDD.
Erdoğan, A. (2020). Türkistan’da Rus işgallerinin bir parçası: Trans-Hazar demiryolu projesi (1879-1903). Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 8(21), 41-60.
Evren, G. (2002). Demiryolu. İstanbul: Birsen Yayınevi.
International Union of Railways (UIC) (2024). Railway Statistics synopsis 2024 Edition. Paris: UIC Publication.
İnan, M. & Demir, M. (2017). Demiryolu ulaşımı ve Türkiye’de hızlı tren yatırımlarının etkileri: Eskişehir-Konya örneği. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(1), 99-120.
Kahya, E. (1988). Türkiye’de ilk demiryolları. Belleten, LII (14), 209-218.
Karabulut, Y. (1997). Türkiye’de demiryolu ulaşımı. Ankara Üniversitesi Türkiye Coğrafyası Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 6, 163-187.
Karaköse, H. & Abdelmajed, D. (2022). Hicaz demiryolu hedefleri ve finansmanı (1900-1918). Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(61), 251-262.
Kıllıoğlu, M. E. (2023). Çarlık Rusyası ve Sovyetler Birliği döneminde Orta Asya’da demiryolu ağının gelişimi, 1860-1950. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(2), 595-609.
Koç, B. (2019). Demiryolu ulaşımının şehir ekonomisine muhtemel etkileri: Aksaray ili örneği. Aksaray Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
Leclerc, R. (2015). Cinquante ans de train à haute vitesse au Japon (1964-2014). Revue d’histoire des chemins de fer, (46), 209-228.
Miser, S. (2019). Osmanlı’dan cumhuriyete demiryolları politikaları. Ankara Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, (AUSBD), 2(4), 13-35.
Özgüç, N. (2007). Turizm Coğrafyası, İstanbul: Çantay Kitabevi.
Özgüneş, R. E. & Bozok, D. (2018). Turistik destinasyonlar için nostaljik bir öneri: Buharlı trenler. Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Bilimler Dergisi (IJES), 8(2), 40-51.
Rodrigue, P. J. (2024). The geography of transport systems. London and New York: Routledge.
Rota, Y. (2012). Demiryolu ulaştırması. (Editör: Erdoğan Cavcar, Turizm Ulaştırması içinde 52-78). Eskişehir: T.C. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını No: 1721.
Tamçelik, S. (2000). Osmanlı dönemi demiryollarının tarihi gelişimi içerisinde siyasî, iktisadî ve sosyal etkiler. Erdem, 12(35), 483-535.
Tümenbatur, A. (2021), Orta koridor üzerindeki demir ipek yolu güzergâhı ve lojistik merkez yer seçimi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 30(3), 102-110.
Tümertekin, E. (1987). Ulaşım coğrafyası. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları: No: 2053.
Tümertekin, E. ve Özgüç, N. (2011). Ekonomik Coğrafya. İstanbul: Çantay Kitabevi.
Uğur, A. & Aliağaoğlu, A. (2024). Şehir coğrafyası. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Yücel, M. S. & Taşar, M. M. (2016). Demiryolunun stratejik önemi ve erken cumhuriyet döneminde demiryolu siyaseti. VAKANÜVİS- Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, 1(1), 293-342.
URL 1. https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/railways/ (Erişim Tarihi: 23.10.2024).
URL 2. https://www.mfa.gov.tr/turkiye_nin-cok-tarafli-ulastirma-politikasi.tr.mfa (Erişim Tarihi: 25.10.2024).
URL 3, https://www.openrailwaymap.org/ Erişim Tarihi: 23.10.2024).
URL 4. https://data.worldbank.org/indicator/IS.RRS.TOTL.KM?locations=F1&year=2021 (Erişim Tarihi: 30.10.2024).
URL 5. https://data.worldbank.org/indicator/IS.RRS.GOOD.MT.K6?locations=F1&year=2021. (Erişim Tarihi: 23.10.2024).
URL 6. https://data.worldbank.org/indicator/IS.RRS.PASG.KM?locat (Erişim Tarihi: 23.10.2024).
URL 7. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Dunya-Nufus-Gunu-2024-53680 (Erişim Tarihi: 6.11.2024).
Referanslar
Akagündüz, Ü. (2016). Demiryollarının dünyadaki gelişimi ve bu gelişimin Türkiye’ye ilk yansımaları. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(36), 452-472.
Akbulut, G. (2021). Ulaşım. (Editör: Ünsal Bekdemir, Genel Beşeri ve Ekonomik Coğrafya içinde 307-321), Ankara: Pegem Akademi.
Albuz, N. (2022). TR 81 bölgesinde kültürel miras ve doğal güzellikler eşliğinde tren turizmi rotası. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 5(10), 1345-1370.
Anonim (2022). Demiryolu sektör raporu 2021. TCDD Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı.
Anonymous (2022). Railways in devoloping Countries: A Global Review. International Bank for Reconstruction and Development / The World Bank.
Azer, Ö. A., Min, W. ve Ülker Y. (2021). The strategic importance of the "Belt and Road Initiative" connectivity with the "Middle Corridor" program in Turkey. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 10(2), 543-566.
Bowood, R. (1961). The story of railways. England-Lougborough: Wills & Hepworth Ltd.
Cirit, F. (2014). Sürdürülebilir kent içi ulaşım politikaları ve toplu taşıma sistemlerinin karşılaştırılması. T.C. Kalkınma Bakanlığı, Yayın No: 2891.
Coiwe, L. C. (1978). The railway age. London: Macdonald Education Ltd.
Çağlıyan, A. & Bozkurt Yıldız, A. (2013). Türkiye’de demiryolu güzergâhları jeomorfoloji ilişkisi. Marmara Coğrafya Dergisi, (28), 466-486.
Çakıroğlu, M. & Karadirek, G. (2019). Birinci sanayi (endüstri) devrimi. (Editör: Kurtuluş Yılmaz Genç, Sanayi Devrimleri içinde 13-108), İstanbul: Gece Akademi.
Çetinoğlu, H. & Dalyancı, L. (2021). Cumhuriyetin 100. yılında Türkiye’de demiryolu ulaşımı. İstanbul Arel Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 42-53.
Dalkıç, G. (2014). High speed rail development in Turkey: government policy, investments and users perspective. METU, The Graduate School of Natural and Applied Sciences, Unpublished Master’s Thesis.
Ece, N. J. (2023). Bir Kuşak Bir Yol Projesi’nin Türkiye ve Türk Cumhuriyetleri açısından önemi. Mersin Üniversitesi Denizcilik ve Lojistik Araştırmaları Dergisi, 5(1), 38-56.
Ellis, H. C. (1974). Railways: a pictorial history of the first 150 years. New York: Peebles Press.
Emiroğlu, K. & Uzmay, Ü. (2012). Demiryolu Ansiklopedisi. Ankara: TCDD.
Erdoğan, A. (2020). Türkistan’da Rus işgallerinin bir parçası: Trans-Hazar demiryolu projesi (1879-1903). Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 8(21), 41-60.
Evren, G. (2002). Demiryolu. İstanbul: Birsen Yayınevi.
International Union of Railways (UIC) (2024). Railway Statistics synopsis 2024 Edition. Paris: UIC Publication.
İnan, M. & Demir, M. (2017). Demiryolu ulaşımı ve Türkiye’de hızlı tren yatırımlarının etkileri: Eskişehir-Konya örneği. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(1), 99-120.
Kahya, E. (1988). Türkiye’de ilk demiryolları. Belleten, LII (14), 209-218.
Karabulut, Y. (1997). Türkiye’de demiryolu ulaşımı. Ankara Üniversitesi Türkiye Coğrafyası Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 6, 163-187.
Karaköse, H. & Abdelmajed, D. (2022). Hicaz demiryolu hedefleri ve finansmanı (1900-1918). Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(61), 251-262.
Kıllıoğlu, M. E. (2023). Çarlık Rusyası ve Sovyetler Birliği döneminde Orta Asya’da demiryolu ağının gelişimi, 1860-1950. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(2), 595-609.
Koç, B. (2019). Demiryolu ulaşımının şehir ekonomisine muhtemel etkileri: Aksaray ili örneği. Aksaray Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
Leclerc, R. (2015). Cinquante ans de train à haute vitesse au Japon (1964-2014). Revue d’histoire des chemins de fer, (46), 209-228.
Miser, S. (2019). Osmanlı’dan cumhuriyete demiryolları politikaları. Ankara Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, (AUSBD), 2(4), 13-35.
Özgüç, N. (2007). Turizm Coğrafyası, İstanbul: Çantay Kitabevi.
Özgüneş, R. E. & Bozok, D. (2018). Turistik destinasyonlar için nostaljik bir öneri: Buharlı trenler. Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Bilimler Dergisi (IJES), 8(2), 40-51.
Rodrigue, P. J. (2024). The geography of transport systems. London and New York: Routledge.
Rota, Y. (2012). Demiryolu ulaştırması. (Editör: Erdoğan Cavcar, Turizm Ulaştırması içinde 52-78). Eskişehir: T.C. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını No: 1721.
Tamçelik, S. (2000). Osmanlı dönemi demiryollarının tarihi gelişimi içerisinde siyasî, iktisadî ve sosyal etkiler. Erdem, 12(35), 483-535.
Tümenbatur, A. (2021), Orta koridor üzerindeki demir ipek yolu güzergâhı ve lojistik merkez yer seçimi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 30(3), 102-110.
Tümertekin, E. (1987). Ulaşım coğrafyası. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları: No: 2053.
Tümertekin, E. ve Özgüç, N. (2011). Ekonomik Coğrafya. İstanbul: Çantay Kitabevi.
Uğur, A. & Aliağaoğlu, A. (2024). Şehir coğrafyası. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Yücel, M. S. & Taşar, M. M. (2016). Demiryolunun stratejik önemi ve erken cumhuriyet döneminde demiryolu siyaseti. VAKANÜVİS- Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, 1(1), 293-342.
URL 1. https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/railways/ (Erişim Tarihi: 23.10.2024).
URL 2. https://www.mfa.gov.tr/turkiye_nin-cok-tarafli-ulastirma-politikasi.tr.mfa (Erişim Tarihi: 25.10.2024).
URL 3, https://www.openrailwaymap.org/ Erişim Tarihi: 23.10.2024).
URL 4. https://data.worldbank.org/indicator/IS.RRS.TOTL.KM?locations=F1&year=2021 (Erişim Tarihi: 30.10.2024).
URL 5. https://data.worldbank.org/indicator/IS.RRS.GOOD.MT.K6?locations=F1&year=2021. (Erişim Tarihi: 23.10.2024).
URL 6. https://data.worldbank.org/indicator/IS.RRS.PASG.KM?locat (Erişim Tarihi: 23.10.2024).
URL 7. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Dunya-Nufus-Gunu-2024-53680 (Erişim Tarihi: 6.11.2024).
