Ulaşım Faaliyetlerinin Doğal Ortamla İlişkileri
Özet
Üzerinde yaşadığımız yeryüzünün her yeri ulaşım için uygun değildir. Tarihin ilk çağlarından beri coğrafi mekânda doğal ortamla sürekli ilişki içerisinde olan insanoğlu kendisine uygun yaşam alanları bulmak, çeşitli ihtiyaçlarını karşılamak ve bazen de savaş ve kıtlık gibi sebeplerden dolayı mekân değiştirmek zorunda kalmıştır. İnsanlar bu mekân değişikliği sırasında bilim ve teknolojinin gelişmediği evrede fiziki çevrenin imkânları ölçüsünde doğal ulaşım yollarını kullanmışlardır. İlk medeniyetlerde, insanların doğal ortamla güçlü bir ilişki içerisinde olan ve daha çok patika yollarla başlayan ulaşım hikâyesi, bugün ileri teknolojik imkânlara rağmen halen doğal engellerin ulaşım üzerindeki olumsuzluklarından tamamen kurtulamamıştır. Nitekim günümüzde ulaşım, mekânda doğal ortamla sıkı bir ilişki içerisindedir. Bazen bir fay hattına yerleşmiş akarsuyu takip eden ulaşım sistemleri, bazen de çevresel engelleri aşmak için tüneller ve köprüler inşa edilmiş, hatta deniz kıyıları doldurarak ulaşım ağları oluşturulmaya çalışmıştır. Her ne olursa olsun bilinen en büyük gerçek şu ki geçmişte olduğu gibi günümüz ve gelecekte de ulaşım ve doğal ortam ilişkisi sonsuza kadar devam edecektir. İnsanoğlunun bir mekândan başka bir coğrafya ya varmak, bazen de bir bilgiyi bir eşyayı başka bir yere ulaştırma arzusu devam ettiği sürece mekânda insan ve çevrenin karşılıklı mücadelesine tanıklık etmeye devam edilecektir. Coğrafi yeryüzündeki bu üstünlük mücadelesinde bazen çevre bazen de insanın galip geldiği dünyada ulaşım ve doğal ortam ilişkileri her daim dikkat çekmeye devam edecektir. Bu çalışmada bu minvalde düşünülerek, ulaşım doğal ortam ilişkisine dikkat çekilip ulaşım faaliyetleri üzerinde doğal ortamların etkisi ve ilişkileri incelenip çeşitli tespitlerde bulunulmuş, bazı sonuçlar ortaya koyularak yorumlanmıştır.
Referanslar
BBC (2013). Tidal surge hits east UK coastal towns after storm. http://www.bbc.co.uk/ news/uk-25253080 (Erişim Tarihi: 08.01.2014).
Brazil, W., White, A., Nogal, M., Caulfield, B., O’connor, A. & Morton, C. (2017). Weather and Rail Delays: Analysis of Metropolitan Rail in Dublin, Journal of Transport Geography, 59, 69-76. https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2017.01.008
Chapman, L. (2007). Transport and Climate Change: A Review. Journal of Transport Geography, 15(5), 354-367. https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2006.11.008
Church, J.A., Clark, P.U., Cazenave, A., Gregory, J.M., Jevrejeva, S., Levermann, A., Merrifield, M.A., Milne, G.A., Nerem, R.S., Nunn, P.D., Payne, A.J., Pfeffer, W.T., Stammer, D., Unnikrishnan, A.S., Qin, D. (2013). Sea Level Change. Inside T.F. Stocker, G.K. Plattner, M. Tignor, S.K. Allen, J. Boschung, A. Nauels, Y. Xia, V. Bex & P.M. Midgley (Eds.), Climate Change. The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, USA.
Dawson, D., Shaw, J. & Ronald-Gehrels, W. (2016). Sea-Level Rise Impacts on Transport Infrastructure: The Notorious Case of the Coastal Railway Line at Dawlish, England. Journal of Transport Geography, 51, 97–109. https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2015.11.009
Geels, F. W. (2012). A Socio-Technical Analysis of Low-carbon Transitions: Introducing the Multi-level Perspective into Transport Studies. Journal of Transport Geography, 24, 471-482. https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2012.01.021
Haigh, I. D., Nicholls, R. & Wells, N. (2010). A Comparison of the Main Methods for Estimating Probabilities of Extreme Still Water Levels. Coastal Engineering, 57(9), 838–849. https://doi.org/10.1016/j.coastaleng.2010.04.002
Hooper, E., Chapman, L. (2012). The Impacts of Climate Change on National Road and Rail Networks. Inside T. Ryley & L. Chapman (Eds.), Transport and Climate Change. Bingley: Emerald Group Publishing.
Huntingford, C., Marsh, T., Scaife, A.a., Kendon, E.J., Hannaford, J., Kay, A.L., Lockwood, M., Prudhomme, C., Reynard, N.S., Parry, S., Lowe, J.a., Screen, J.a., Ward, H.C., Roberts, M., Stott, P.a., Bell, V.a., Bailey, M., Jenkins, A., Legg, T., Otto, F.E.L., Massey, N., Schaller, N., Slingo, J. & Allen, M.R. (2014). Potential influences on the United Kingdom's floods of winter 2013/14 Nat. Clim. Chang. 4, 769–777. http://dx.doi.org/10.1038/nclimate2314.
Jaroszweski, D., Chapman, L. & Petts, J. (2010). Assessing the Potential Impact of Climate Change on Transportation: The Need for an Interdisciplinary Approach. Journal of Transport Geography, 18(2), 331–335. https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2009.07.005
Kumar, N. (2018). Nature and Scope of Transport Geography: A Review. UGC Approved Journal-47940. 5(2), 202-204.
Rodrigue, J. P. (2024). The Geography of Transport Systems (6th Edition). London: Routledge Publication.
Tümertekin, E. (1987). Ulaşım Coğrafyası. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları No: 2053, Coğrafya Enstitüsü Yayınları No:85.
Ulman, E. L. (1954). Transportatıon Geography, İnside P. E. James & C. F. Jones (Eds.), Published by Association of American Geographers, Syracuse University Press, ABD.
URL 1. https://www.flypgs.com/sehir-rehberi/abu-dabi-sehir-ici-ulasim. Erişim tarihi 29.11.2024).
URL 2. https://www.trthaber.com/haber/turkiye/1915-canakkale-koprusunun-ozellikleri-goz-dolduruyor-664604.html Erişim tarihi 20.09.2024).
URL 3. https://www.youtube.com/watch?v=BRJPgg1RmZs (Erişim Tarihi: 30.08.2024).
URL 4. https://tr.wikipedia.org/wiki/Albula_Demiryolu (Erişim Tarihi: 25. 09.2024).
URL 5. https://www.milliyet.com.tr/galeri/yok-boyle-bir-tren-yolu-51156/35 (Erişim Tarihi: 25.09.2024).
URL 6. https://popsci.com.tr/kutuplar/ (Erişim Tarihi: 02.10.2024).
URL 7. https://www.atlasdergisi.com/kesfet/bilim-haberleri/col-gemisi.html (Erişim Tarihi: 02.10.2024).
URL 8. https://www.bbc.com/turkce/haberler/2013/11/131110_galeri_tayfun (Erişim Tarihi: 05.11.2024).
URL 9. https://www.liderhaber.com.tr/avustralyadaki-selde-ucaklar-batti-timsahlar-yuzdu (Erişim Tarihi: 05.20.2024).
Yuchang, S. (1952). The Terrain and Transport Construction between Sichuan and Guizhou. Acta Geographica Sinica, 18(3/4): 136–147. (in Chinese)
Referanslar
BBC (2013). Tidal surge hits east UK coastal towns after storm. http://www.bbc.co.uk/ news/uk-25253080 (Erişim Tarihi: 08.01.2014).
Brazil, W., White, A., Nogal, M., Caulfield, B., O’connor, A. & Morton, C. (2017). Weather and Rail Delays: Analysis of Metropolitan Rail in Dublin, Journal of Transport Geography, 59, 69-76. https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2017.01.008
Chapman, L. (2007). Transport and Climate Change: A Review. Journal of Transport Geography, 15(5), 354-367. https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2006.11.008
Church, J.A., Clark, P.U., Cazenave, A., Gregory, J.M., Jevrejeva, S., Levermann, A., Merrifield, M.A., Milne, G.A., Nerem, R.S., Nunn, P.D., Payne, A.J., Pfeffer, W.T., Stammer, D., Unnikrishnan, A.S., Qin, D. (2013). Sea Level Change. Inside T.F. Stocker, G.K. Plattner, M. Tignor, S.K. Allen, J. Boschung, A. Nauels, Y. Xia, V. Bex & P.M. Midgley (Eds.), Climate Change. The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, USA.
Dawson, D., Shaw, J. & Ronald-Gehrels, W. (2016). Sea-Level Rise Impacts on Transport Infrastructure: The Notorious Case of the Coastal Railway Line at Dawlish, England. Journal of Transport Geography, 51, 97–109. https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2015.11.009
Geels, F. W. (2012). A Socio-Technical Analysis of Low-carbon Transitions: Introducing the Multi-level Perspective into Transport Studies. Journal of Transport Geography, 24, 471-482. https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2012.01.021
Haigh, I. D., Nicholls, R. & Wells, N. (2010). A Comparison of the Main Methods for Estimating Probabilities of Extreme Still Water Levels. Coastal Engineering, 57(9), 838–849. https://doi.org/10.1016/j.coastaleng.2010.04.002
Hooper, E., Chapman, L. (2012). The Impacts of Climate Change on National Road and Rail Networks. Inside T. Ryley & L. Chapman (Eds.), Transport and Climate Change. Bingley: Emerald Group Publishing.
Huntingford, C., Marsh, T., Scaife, A.a., Kendon, E.J., Hannaford, J., Kay, A.L., Lockwood, M., Prudhomme, C., Reynard, N.S., Parry, S., Lowe, J.a., Screen, J.a., Ward, H.C., Roberts, M., Stott, P.a., Bell, V.a., Bailey, M., Jenkins, A., Legg, T., Otto, F.E.L., Massey, N., Schaller, N., Slingo, J. & Allen, M.R. (2014). Potential influences on the United Kingdom's floods of winter 2013/14 Nat. Clim. Chang. 4, 769–777. http://dx.doi.org/10.1038/nclimate2314.
Jaroszweski, D., Chapman, L. & Petts, J. (2010). Assessing the Potential Impact of Climate Change on Transportation: The Need for an Interdisciplinary Approach. Journal of Transport Geography, 18(2), 331–335. https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2009.07.005
Kumar, N. (2018). Nature and Scope of Transport Geography: A Review. UGC Approved Journal-47940. 5(2), 202-204.
Rodrigue, J. P. (2024). The Geography of Transport Systems (6th Edition). London: Routledge Publication.
Tümertekin, E. (1987). Ulaşım Coğrafyası. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları No: 2053, Coğrafya Enstitüsü Yayınları No:85.
Ulman, E. L. (1954). Transportatıon Geography, İnside P. E. James & C. F. Jones (Eds.), Published by Association of American Geographers, Syracuse University Press, ABD.
URL 1. https://www.flypgs.com/sehir-rehberi/abu-dabi-sehir-ici-ulasim. Erişim tarihi 29.11.2024).
URL 2. https://www.trthaber.com/haber/turkiye/1915-canakkale-koprusunun-ozellikleri-goz-dolduruyor-664604.html Erişim tarihi 20.09.2024).
URL 3. https://www.youtube.com/watch?v=BRJPgg1RmZs (Erişim Tarihi: 30.08.2024).
URL 4. https://tr.wikipedia.org/wiki/Albula_Demiryolu (Erişim Tarihi: 25. 09.2024).
URL 5. https://www.milliyet.com.tr/galeri/yok-boyle-bir-tren-yolu-51156/35 (Erişim Tarihi: 25.09.2024).
URL 6. https://popsci.com.tr/kutuplar/ (Erişim Tarihi: 02.10.2024).
URL 7. https://www.atlasdergisi.com/kesfet/bilim-haberleri/col-gemisi.html (Erişim Tarihi: 02.10.2024).
URL 8. https://www.bbc.com/turkce/haberler/2013/11/131110_galeri_tayfun (Erişim Tarihi: 05.11.2024).
URL 9. https://www.liderhaber.com.tr/avustralyadaki-selde-ucaklar-batti-timsahlar-yuzdu (Erişim Tarihi: 05.20.2024).
Yuchang, S. (1952). The Terrain and Transport Construction between Sichuan and Guizhou. Acta Geographica Sinica, 18(3/4): 136–147. (in Chinese)
