Yeni Çevrecilik Paradigmaları ve Din: Teolojik Ekoloji Paradigması

Nihat Oyman

doi:10.37609/akya.3435

Yazarlar

Nihat Oyman

https://orcid.org/0000-0001-8918-9142

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.3435.c8421

Özet

Çevreye zarar veren insan merkezli yorum ve anlayışlarla ilişkilendirilen bazı dini öğretiler bulunsa da genel anlamda dinler, çevrenin korunmasında yeni ekolojik paradigmalar gibi hareket etmektedir. Seküler çevreci yaklaşımlar genellikle dinin dünya görüşlerini kendi öğretileriyle uyumsuz gördüklerinden, çevre sorunlarıyla ilgili mücadelelerinde dini argümanlardan uzak durmayı tercih etmiştir. Ancak postmoderniteyle birlikte, dini otoriteler, teologlar, din üzerine akademik çalışmalar yapanlar ve çevreciler arasında daha işbirlikçi ilişkiler kurulmaya başlanmıştır. Çevre sorunlarına hızlı çözümler bulmak için din ve yeni ekolojik paradigmaların ortak öğretiler geliştirmesi bu süreci kolaylaştıracağı düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, yeni ekolojik paradigmalarla şekillenen çevrecilik anlayışlarının dinle ilişkisini incelemektir. Aynı zamanda insan merkezli çevre sorunlarının, yeni ekolojik paradigma dinamikleri çerçevesinde dinle ilişkisini ele alarak bu ilişkinin önemini değerlendirmektir. Araştırmada, yöntem olarak gömülü teori modeli ve karşılaştırmalı yöntem tercih edilmiştir. Gömülü teori, sosyal olguların nedenlerini, olasılıklarını ve sonuçlarını ilişkisel bir çerçevede ele alırken, süreç ve eyleme odaklanarak yeni bir kuram geliştirmeyi hedeflemektedir. Bu bağlamda süreç boyunca sürekli karşılaştırmalı yöntem uygulanmıştır. Çalışma, modern dönemde ortaya çıkan çevre sorunlarına karşı geliştirilen yeni ekolojik paradigmalar ile din ilişkisini karşılaştırmalı olarak ele almış ve sonuç olarak teolojik ekoloji paradigması kuramına ulaşmıştır.

Referanslar

Abbak, Y., Metin, A., “Gömülü Teori” Nitel araştırma Yöntemleri. Edit., Mustafa Çelebi. (ss.37-51). Ankara: Pegem Akademi Yayınları. 2022.

Abumoghli, Iyad, “The Role of Religions, Values, Ethics, and Spiritual Responsibility in Environmental Governance and Achieving the Sustainable Development Agenda”. Religion and Development. 2(3), 2024.

Anjum, Tasneem. “Ecofeminism: Exploitation of Women and Nature”. International Journal Of English, Literature And Social Science. 2020.

Beck, Ulrich, Risk Toplum: Başka Bir Modernliği Doğru. Çev., Bülent Doğan. İstanbul: İthaki Yayınları. 2019.

Bookchın, Murray. Ekolojik Bir Topluma Doğru. Çev., Abdullah Yılmaz. İstanbul: Ayrıntı Yayınları. 1996.

Bratton, Susan Power. “Eco-Dimensionality as a Religious Foundation for Sustainability”. Department of Environmental Science Sustainability. 10/1021. (2018):1021. (erişim 20.07.2024).

Branton, Cynthia J. “News & Information: An Introduction to Religion and Ecology”. Environmental Practice. 8/4. (2016): 212-214. (erişim 12.07.2024).

Callicott, J. Baird., “Multicultural Environmental Ethics, Dædalus”. Journal Of The Amerıcan Academy Of Arts And Scıences. 130/4. (2021): 77-97.

Catton, William R. ve Riley Dunlap. “Environmental Sociology: A New Paradigm”. The American Sociologist /13. 1978: 41-49.

Chang, Hui-Ting ve Sheng-Tung Chen., “Factors That Affect The Ecological Footprint Depending On The Differentincome Levels”, AIMS Energy, 4/4. 2016: 557-573.

Chaplin, Jonathan. “The global greening of religion”. Palgrave Communications /2. 2016. (erişim 12.07.2024). DOI https://doi.org/10.1057/palcomms.2016.47

Conceição, Pedro. “Human Development Report 2020”. United Nations Development Programme. 2023. (erişim 13.07.2024). https://hdr.undp.org/content/human-development-report-2020

Folke, Cart. V.d., “Our Future İn The Anthropocene Biosphere”. White Paper /50. 2021: 834–869. (erişim 11.07.2024). https://link.springer.com/article/10.1007/s13280-021-01544-8

Harper, Fletcher. “Greenıng Faıth: Turnıng Belıef Into Actıon For The Earth”. Journal Of Religion and Science Zygon. 46/4. 2011: 960-970. (erişim 20.07.2024). https://doi.org/10.1111/j.1467-9744.2011.01231.x

Giddens, Anthony. Sosyoloji. Çev., Zeynep Mercan. Haz., Cemal Güzel. Ankara: Kırmızı Yayınlar. 2008.

Grine, Fadila. V.d., “Sustainability İn Multi-Religious Societies: An Islamic Perspective”. Journal of Beliefs & Values. 34/1. (2013): 72-86.

Guo, Shaopeng. Qibin Liu, Jie Sun, Hongguang Jin. “A Review On The Utilization Of Hybrid Renewable Energy”. Renewable & Sustainable Energy Reviews/91. (2018): 1121-1147. https://doi.org/10.1016/j.rser.2018.04.105

Gül, Hüseyin. “Kentleşme, Çevre, Yerel Politika ve Sürdürülebilirlik”, Çevre Sosyolojisi. Edit., Muammer Tuna. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları, 2016.

Kala, Chandra Prakash. “Conservation of Nature and Natural Resources through Spirituality”. Applied Ecology and Environmental Sciences. 5/2. (2017):24-34. (erişim 20.07.2024), DOI: 10.12691/aees-5-2-1

Myers, Samuel S., Lynne Gaffikin. Christopher D. Golden. Steven A. Osofsky. “Human Health İmpacts Of Ecosystem Alteration”. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America.110/47. (2013): 18753 -18760. (erişim 08.07.2024). https://doi.org/10.1073/pnas.1218656110

Negi, Chandra Singh. “Religion And Biodiversity Conservation: Not A Mere Analogy”. International Journal of Biodiversity Science & Management. 1/2. (2005):85-86. (erişim15.07.2024). https://doi.org/10.1080/17451590509618083

Oyman, Nihat, “Antroposen Çağ’da Çevresel Sorunların Küreselleşmesi Çerçevesinde Artan Afetler ve Din”, Psikososyal Boyutlarıyla Afetler ve Din. Edit., İhsan Çapçıoğlu, Fatma Çapçıoğlu, Rüveyda Çınar. Ankara: Nobel Yayınları. 2023.

Özsoy, Tufan. “Endüstriyel Ekolojiyi Anlamak Adına Endüstriyel Ortakyaşarlık Örneklerinin İncelenmesi”. Adana Bilim Ve Teknoloji Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 1/2. (2018): 22-34.

Palmer, Margaret. Emıly Bernhardt. Elızabeth Chornesky. Scott Collıns. V. d., “Ecology for a Crowded Planet”. Scıence. 304 /5675. (2004): 1251-1252. (erişim 12.07.2024). https://www.science.org/doi/10.1126/science.1095780

Portney, Kent E., Taking Sustainable Cities Seriously: Economic Development the Environment and Qualty of Life in American Cities. Aktr., Hüseyin Gül. Massachusetts: The MIT Press, 2003.

Ruether, Rosemary Radford. “Ecofeminism: Symbolic and Social Connections of the Oppression of Women and the Domination of Nature”. Feminist Theology. 3/9. (1995):35-50. (erişim 22.07.2024). https://doi.org/10.1177/096673509500000903

Sponsel, Leslie E., "Spiritual Ecology as an International Environmental Movement". Occupy the Earth: Global Environmental Movements -Advances in Sustainability and Environmental Justice/15. Emerald Group Publishing Limited. (2014): 275-293. (erişim 20.07.2024). https://doi.org/10.1108/S2051-503020140000015011

Şeriati, Ali, Medeniyet ve Modernizm, Çev., İsa Çakan. İstanbul: Yeni Zamanlar Yayınları, 2005.

Taylor, Bron. The Sacred, Reverence for Life, and Environmental Ethics in America. Oxford University Press eBooks. 2016.

Tucker, Mary Evelyn and John A. Grim. “The Emerging Alliance of World Religions and Ecology”. Dædalus Journal Of The Amerıcan Academy Of Arts And Scıences. 130/4. (2021):1-18.

Watling, Tony. “Ecology and ReligionSystematic Theology and Climate Change: Ecumenical PerspectivesAvatar and Nature Spirituality”. Journal of Contemporary Religion. 30/3. (2015): 505-519. (erişim 17.07.2024). https://doi.org/10.1080/13537903.2015.1081355