Din Sosyolojisi Bağlamında Din ve Terör
Özet
Çalışmada, genelde, barış ve bütünleşme söylemleriyle öne çıkan dini geleneklerin terörizmle ilişkisi ele alınmıştır. Özellikle İslam dünyasındaki otorite boşluklarıyla paralel ilerleyen din ve terör tartışmaları merkeze alınmış; Müslüman radikalizmi ile terörizmin kesişim noktaları üzerinde durulmuştur. Çok yönlü bir olgu olan din ve terör ilişkisi beş açıklama düzeyinden oluşan bir model üzerinden açıklanmıştır. İlk düzey konunun zihinsel kodlarına dair ideolojik zeminle ilgilidir. Weberci bakanlar için daha anlamlı olan bu bölümde dini terör, idealizm ve duygunun kesiştiği noktada bir yorum ve zihniyet meselesidir. İkinci ve üçüncü açıklama düzeyi dini yorumun niçin ve nasıl öldüren bir doktrine dönüştüğünün hikâyesidir. Burası tümüyle fonksiyonalist olmasa da, işlevsel analizle şekillenen dini motifli terörün tarihi ve sosyal bağlamıdır. Bir anlamda etki eden faktörlerle ilgilidir. Dördüncü açıklama düzeyi ise, tarihi ve sosyal bağlamı modern bir kontekste yeniden üreten global süreçlerle ilgilidir. Dini motifli terörü anlamak aslında sadece zihniyeti ve sosyal bağlamı anlamak değil; bu zihniyeti ve sosyal bağlamı yeniden var eden “dünya ekonomik sistemini” anlamaktır. Burada zihniyet ve işlevsel analiz yanında özellikle Wallerstein’a ait “dünya sistem yaklaşımı” kuramsal bir uzam olarak devreye girmiştir. Son açıklama düzeyi bütün bu tartışmaların bir eylem ve örgütte nasıl somutlaştığını göstermek açısından teorinin pratiğe dönüşmesini ifade eder. Burada el- Kaide Türkiye yapılanmasının 2003 İstanbul eylemleri örnek olay olarak ele alınmıştır. Birbirini tamamlayan bu beşli açıklama düzeyi, İslam dünyasındaki din ve terör tartışmalarını anlamak için kullanışlı bir model olarak düşünülmüştür. Bu modele göre din ve terör yorum, psiko-sosyal bağlam ve küresel sistemin bir kombinasyonu içinde daha iyi anlaşılabilir.
Referanslar
Akbulut, Ahmet, “Hariciliğin Siyasi Görüşlerinin İtikadileşmesi”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 31, 1989
Akdemir, F. “Hariciliğin İman Tanımının Siyasi ve Sosyal Arka Planı”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, C.11, S.61, 2018
Akfırat, Fikret, “IŞİD’e ne oldu?”, https://www.aydinlik.com.tr/koseyazisi/iside-ne-oldu-314205, 10.11.2022.
Aktaş-İpek, Diyarbakır DGM Cumhuriyet Savcılığı, Hizbullah Ana Dava İddianamesi: 24.05.2000/2000-143.
Arie Perliger-Leonard Weinberg, “Jewish Self-Defense and Terrorist Groups Prior to the Estanblishment of the State of Israel: Roots and Traditions”, Totalitarian Movements & Political Religions, V.4, I.3, 2003
Aydınalp, Halil, “Bir Karşıt Kültür Unsuru Olarak Çağdaş Tekfircilerin Türkiye’de Dini Hayata Bakışı ve Anlamları”, Toplum Bilimleri Dergisi, C.7, S.14, Temmuz-Aralık 2013
Aydınalp, Halil, “Çağdaş Kural Dışı Tekfirciliğin Yapısal Unsurları Üzerine Bir Model Denemesi-III”, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, S-C.51, İstanbul: Aralık 2016,
Aydınalp, Halil, “Din ve Şiddet: Köktencilik, Din ve Terör”, Din Sosyolojisi, Editör: Kadir Canatan-Mustafa Tekin, Bilay Yayınları, 2020
Aydınalp, Halil, “Dini Radikalizm: Anlamı, Sınırları ve Çözümü Üzerine”, Diyanet Dergi, Temmuz 2021
Aydınalp, Halil, “Dying for God or Justifying a Cause: Religious Legitimation in the Suicide Bombings”, The Root Causes of Terrorism A Religious Studies Perspective, Editor: Rico Sneller-Mahmoud Masaeli, Cambridge Scholars Publishing, Newcastle 2017
Aydınalp, Halil, “İslam Dünyasında Siyasi Şiddeti Anlamak”, İç Tehditler ve Riskler Işığında İslam Dünyasının Geleceği, Editör: Ahmet Emin Dağ, İnsamer Yayınları, İstanbul 2016
Aydınalp, Halil, “İslam Dünyasında Terörün Temel Dinamikleri”, İslam Coğrafyasında Terör, Göç ve Mültecilik, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Yayınları, Ankara 2017
Aydınalp, Halil, “Kural Dışı Dini Bir Yönelim Olarak Çağdaş Tekfir İdeolojisini Anlamak”, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt.2, 2014
Aydınalp, Halil, “Reducing God’s Cosmic Supremacy into a Political Language: How Sovereignty is Misinterpreted within the Radical Perspective”, Toplum Bilimleri Dergisi , Vol.4, 2011
Aydınalp, Halil, “Türkiye’den Çatışma Bölgelerindeki Cihat Hareketlerine Katılım: Süreç ve Dinamikler”, Uluslararası Şiddet ve Sosyal Travmalar Kongresi, Samsun Valiliği, Samsun Büyükşehir Belediyesi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Şiddetle Mücadele Vakfı, 26-28 Nisan 2018, Samsun,
Aydınalp, Halil, İntihar Eylemleri Ekseninde Din ve Terör, Birleşik Yayınları, Ankara 2011
Aydınalp, Halil, Terör ve Köktencilik Ekseninde Canlı Bomba Sosyolojisi, Çamlıca Yayınları, 2. Baskı, İstanbul 2018
Aydınalp, Halil, Yüksek Din Öğretimi ve Dini Köktencilik, Çamlıca Yayınları, İstanbul 2011
Barkey, Henri J. “Ortadoğu`da Sınırlar Değişecek”, Tarih, Siyaset ve Ekonomi Platformu, http://tasep.org/default. asp?s=yd&id=440#.Vb4DBvOqpHw, 01.08.2015
Benard, Cherly, Civil, Democratic Islam: Partners, Resources and Strategies, Rand Corporation, Pennsylvania 2003
Benna, Hasan, Hayatı ve Risaleleri, çev. R. Nazlı, Arslan Yayınları, İstanbul 1980
Bloom, Mia, Dying to Kill: The Allure of Suicide Terror, Columbia University Press, New York 2005
Bodur, Hüsnü Ezber, “Sekt (Fırka) Tipi Dini Organizasyonun Örneği Olarak Haricilik Hareketine Sosyolojik Bir Bakış”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, C.V, S.10, 2007
Bülent Aras, “Arap Baharı Sonrası Jeopolitik: Işid ve Türkiye”, https://research.sabanciuniv.edu/id/eprint/25653/1/Orsam4.pdf, 10.11.2022.
Büyükkara, Mehmet Ali, “11 Eylül’le Derinleşen Ayrılık: Suudî Selefiye ve Cihadî Selefiye”, Dini Araştırmalar Dergisi, C.7, S.20, Eylül-Aralık 2004
Chossudovsky, Michel, “Who is Osama Bin Laden?,” The Humanist, 61, 6, Nov/Dec 2001
Coll, Steve, Ghost Wars: The Secret History of the CIA, Afghanistan and Bin Ladin, from the Soviet Invasion to September 10, 2001, The Penguin Press, New York 2004
Crenshaw, Martha, “Why America? The Globalization of Civil War”, Current History, 100, 650, December 2001
Demirel, Emin, Ölüm Arabaları, IQ Yayınları, 2. Bsk., 2004 İstanbul, s.253.
Demirel, Emin, Türkiye’de el-Kaide Unsurları, IQ Yayınları, İstanbul 2005, s.185-187
Dolunay, Şenol- Erdem, Sezgin - Erdem, Elif “Işid: Küresel Bir Terör Örgütü”, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C.26, S.2
Dufour, Vefa, (Wafah Yaslem Bin Ladin) için bkz: https://www.spokesman.com/stories/2005/dec/24/bin-ladens-niece-in-gq-story-photos/, 29.11.2022.
Ehteshami, “Is the Middle East Democratizing?”, British Journal of Middle Eastern Studies, Vol. 26, No. 2 (Nov., 1999
el-Sarraj, Eyad, “Suicide Bombers: Despair, and the Need for Hope: an Interview with Eyad el-Sarraj”, Journal of Palestine Studies, V.31, N.4, Summer 2002.
Felter, Joe – Bramlett, Jeff vd., Harmony and Disharmony Exploiting al-Qa’ida’s Organizational Vulnerabilities, Combating Terrorism Center Department of Social Sciences United States Military Academy, New York 2006
Fığlalı, Ethem Ruhi, “Hâricîler”, T.D.V. İslam Ansiklopedisi, C.16, İstanbul 1997
Fığlalı, Ethem Ruhi, “Hâricîliğin Doğuşuna Tesir Eden Bazı Sebepler”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, C.XX, 1975
Ganim, İbrahim B. “İhvan-ı Müslimin”, İslam Ansiklopedisi, C. 21, TDV Yayınevi, İstanbul 2000
Gilles, Kepel, Jihad: The Trail of Political Islam, Trans. Anthony F. Roberts, Harvard Univ Press, 2002
Goldsmith, Arthur A. “Making the World Safe for Partial Democracy? Questioning the Premises of Democracy Promotion”, International Security, Vol. 33, No. 2, Fall, 2008
Hafez, Mohammed M. Suicide Bombers in Iraq: The Strategy and Ideology of Martyrdom, United States Institute of Peace Press, Washington 2007
Hearn, Sir Arthur, “Oil and the Middle East”, International Affairs (Royal Institute of International Affairs 1944-), Vol. 24, No. 1 (Jan., 1948)
Higgins, Annie C. “Kharijities- Kwarij”, Encyclopedia of Islam and the Muslim World, Macmillan Reference, New York 2003
http://arsiv.ntv.com.tr/news/244874.asp, 19.04.2020; https://www.dw.com/tr/g%C3%B6z-g%C3%B6re-g%C3%B6re-gelen-bir-katliam-10-ekim-tren-gar%C4%B1-patlamas%C4%B1/a-63388031, 11.12.2022.
http://arsiv.ntv.com.tr/news/286746.asp, 23.11.2022.
https://www.cnnturk.com/turkiye/sakka-16-degisik-kod-ad-kullanmis, 23.11.2022.
https://www.gazetevatan.com/gundem/bombayi-hazirlayip-canli-bomba-bulmus-19207, 21.11.2022
https://www.hurriyet.com.tr/gundem/ben-sakka-degilim-4116961, 22.11.2022;
https://www.hurriyet.com.tr/gundem/en-onemli-zanliya-tatbikat-yaptirildi-38517560, 22.11.2022
https://www.milliyet.com.tr/gundem/hedefleri-gemiydi-5130886, 21.11.2022
https://www.youtube.com/@tevhiddersleri_, 03.12.2022.
İlhan, Harun, Cihad Yürüyüşü, Küresel Kitap, İstanbul 2015
Jones, Toby Craig, “America, Oil, and War in the Middle East”, The Journal of American History, Vol. 99, No. 1, (June 2012)
Karakaya, İskender, “Küresel Terörizmin Dönüşümü: Irak ve Şam İslam Devleti (Işid) Örneği”, Bursa Uludağ Üniversitesi İİBF Dergisi, 38/1 Haziran, 2019
Kean, Thomas H. (Başkan) vd., The 9/11 Commission Report: Final Report of the National Commission on Terrorist Attacks upon the United States, Official Government Edition, 2006
Kepel, Gilles, Jihad: The Trail of Political Islam, Trans. Anthony F. Roberts, Harvard University Press, 2002
Khashan, Hilal, “The New World Order and the Tempo of Militant Islam,” British Journal of Middle Eastern Studies, V.24, N.1, May 1997
Kramer, Martin, “Hizbullah: The Calculus of Jihad”, Fundamentasim and the State, Ed. Martin E. Marty-R. Scott Appleby, Chicago 1993
Ladin, Usame Bin, “Declaration of Jihad Against the Americans Occupying the Land of the Two Sacred Mosques”, Jihad-Bin Ladin in his Own Words: Declarations, Interviews and Speeches, BookSurge, 2006
Langman, Lauren, “The Dialectic of Unenlightenment: Toward a Critical Theory of Islamic Fundamentalism”, Critical Sociology, V.31, I.1-2, 2005, s.258.
Lester, David, Bijou Yang, Mark Lindsay, “Suicide Bombers: Are Psychological Profiles Possible?”, Studies in Conflict & Terrorism, N. 27, 2004
Levey, Zach, “Israel’s Quest for a Security Guarantee from the United States, 1954-1956”, British Journal of Middle Eastern Studies, Vol. 22, No. 1/2 (1995)
Lia, Brynjar, Müslüman Kardeşlerin Doğuşu: 1928-1942, çev. İhsan Toker, Ekin Yayınları, İstanbul 2014
Lingyu-Thies Lu, “War, Rivalry, and State Building in the Middle East”, Political Research Quarterly, Vol. 66, No. 2 (June 2013)
M. G. ile Konya’da ofisinde 21 Ocak 2020’de yazar tarafından yapılan görüşme.
Merari, Ariel, “Suicide Terrorism”, Merari, Ariel, “Suicide Terrorism”, Assessment, Treatment, and Prevention of Suicidal Behavior, Ed. Robert I. Yufit, John Wiley & Sons Press, New Jersey, 2004
Mitchell, Richard P. The Society of the Muslim Brothers, Oxford University Press, London 1969
Nazemroaya, Mahdi Darius, “Plans for Redrawing the Middle East: The Project for a New Middle East”, http://www.globalresearch.ca/plans-for-redrawing-the-middle-east-the-project- for-a-new-middle-east/3882, 01.08.2015
Parvizi, Amineh Mehdi, “Introduction: Theoretical and Methodological Approaches to the Study of the Greater Middle East”, The Greater Middle East in Global Politics: Social Science Perspectives on the Changing Geography of the World Politics, ed. Amineh Mehdi Parvizi, Brill, Leiden, 2007
Parvizi, Amineh Mehdi, and Henk Houweling, “IR-Theory and Transformation in the Greater Middle East: The Role of the United States”, The Greater Middle East in Global Politics: Social Science Perspectives on the Changing Geography of the World Politics, ed. Amineh Mehdi Parvizi, Brill, Leiden, 2007
Perthes, Volker, “Points of Difference, Cases for Cooperation: European Critiques of US Middle East Policy”, Middle East Report, No. 208-US Foreign Policy in the Middle East: Critical Assessments, Autumn, 1998
Ramadan, Abdel Azim, “Fundamentalist Influence in Egypt: The Strategies of the Muslim Brotherhood and the Takfir Groups”, Fundamentasim and the State, Ed. Martin E. Marty-R. Scott Appleby, Chicago 1993
Reuter, Christoph, My Life is a Weapon: A Modern History of Suicide Bombing,Princeton University Press, New Jersey 2004
Roy, Olivier, “The predicament of ‘civil society’ in Central Asia and the ‘Greater Middle East’, International Affairs (Royal Institute of International Affairs 1944-), Vol. 81, No. 5, October 2005
Roy, Olivier, Globalized Islam: The Search for a New Ummah, Columbia University Press, New York 2004
Scheuer, Michael, Usame Bin Ladin, Küresel Kitap, İstanbul 2016, s.86-92
Shain, Yossi,- Bristman, Barry, “Diaspora, Kinship and Loyalty: The Renewal of Jewish National Security”, International Affairs (Royal Institute of International Affairs 1944-), Vol. 78, No. 1 (Jan., 2002)
Sİ ile 18 Mayıs 2016 Çarşamba günü Lefkoşa Yakın Doğu Üniversitesi’nde yazar tarafından yapılan mülakat.
Sørli, Mirjam E., Nils Petter Gleditsch, Håvard Strand, “Why is There so Much Conflict in the Middle East?”, The Journal of Conflict Resolution, Vol. 49, No. 1 (Feb., 2005)
Stern, Jessica – Berger, J. M., Isıs: The State of Terror, Harpercollins Publishers, 2016
Stern, Jessica, Why Religious Militants Kill: Terror in the Name of God, HarperCollins, New York 2004
Trofimov, Yaroslav, “Would New Borders Mean Less Conflict in the Middle East?” http://www.wsj.com/articles/would-new-borders-mean-less-conflict-in-the-middle-east- 1428680793, 01.08.2015.
Vick, Karl, “A Bomb-Builder, 'Out of the Shadows'”, https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/02/19/AR2006021901336_pf.html, 22.11.2022.
Wallerstein, Immanuel, “A World-system Perspective on the Social Sciences”, The British Journal of Sociology, V.61, N.1, 2010
Wallerstein, Immanuel, Tarihsel Kapitalizm, Metis Yayınları, İstanbul 2002
Wallerstein, Immanuel, Ütopistik, Aram Yayınları, İstanbul 2002
Weiss, Michael, Hassan Hassan, Isıs: Inside The Army of Terror (Updated Edition), Regan Arts Press
Wiktorowicz, Quintan, “The new global threat: Transnational Salafis and Jihad”, Middle East Policy, 8, 4, December 2001
Williams, John, “Khariji”, Encyclopedia of Religion, (Ed.) Lindsay Jones, V.8, 2nd ed., Macmillan Reference, Detroit 2005
Referanslar
Akbulut, Ahmet, “Hariciliğin Siyasi Görüşlerinin İtikadileşmesi”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 31, 1989
Akdemir, F. “Hariciliğin İman Tanımının Siyasi ve Sosyal Arka Planı”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, C.11, S.61, 2018
Akfırat, Fikret, “IŞİD’e ne oldu?”, https://www.aydinlik.com.tr/koseyazisi/iside-ne-oldu-314205, 10.11.2022.
Aktaş-İpek, Diyarbakır DGM Cumhuriyet Savcılığı, Hizbullah Ana Dava İddianamesi: 24.05.2000/2000-143.
Arie Perliger-Leonard Weinberg, “Jewish Self-Defense and Terrorist Groups Prior to the Estanblishment of the State of Israel: Roots and Traditions”, Totalitarian Movements & Political Religions, V.4, I.3, 2003
Aydınalp, Halil, “Bir Karşıt Kültür Unsuru Olarak Çağdaş Tekfircilerin Türkiye’de Dini Hayata Bakışı ve Anlamları”, Toplum Bilimleri Dergisi, C.7, S.14, Temmuz-Aralık 2013
Aydınalp, Halil, “Çağdaş Kural Dışı Tekfirciliğin Yapısal Unsurları Üzerine Bir Model Denemesi-III”, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, S-C.51, İstanbul: Aralık 2016,
Aydınalp, Halil, “Din ve Şiddet: Köktencilik, Din ve Terör”, Din Sosyolojisi, Editör: Kadir Canatan-Mustafa Tekin, Bilay Yayınları, 2020
Aydınalp, Halil, “Dini Radikalizm: Anlamı, Sınırları ve Çözümü Üzerine”, Diyanet Dergi, Temmuz 2021
Aydınalp, Halil, “Dying for God or Justifying a Cause: Religious Legitimation in the Suicide Bombings”, The Root Causes of Terrorism A Religious Studies Perspective, Editor: Rico Sneller-Mahmoud Masaeli, Cambridge Scholars Publishing, Newcastle 2017
Aydınalp, Halil, “İslam Dünyasında Siyasi Şiddeti Anlamak”, İç Tehditler ve Riskler Işığında İslam Dünyasının Geleceği, Editör: Ahmet Emin Dağ, İnsamer Yayınları, İstanbul 2016
Aydınalp, Halil, “İslam Dünyasında Terörün Temel Dinamikleri”, İslam Coğrafyasında Terör, Göç ve Mültecilik, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Yayınları, Ankara 2017
Aydınalp, Halil, “Kural Dışı Dini Bir Yönelim Olarak Çağdaş Tekfir İdeolojisini Anlamak”, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt.2, 2014
Aydınalp, Halil, “Reducing God’s Cosmic Supremacy into a Political Language: How Sovereignty is Misinterpreted within the Radical Perspective”, Toplum Bilimleri Dergisi , Vol.4, 2011
Aydınalp, Halil, “Türkiye’den Çatışma Bölgelerindeki Cihat Hareketlerine Katılım: Süreç ve Dinamikler”, Uluslararası Şiddet ve Sosyal Travmalar Kongresi, Samsun Valiliği, Samsun Büyükşehir Belediyesi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Şiddetle Mücadele Vakfı, 26-28 Nisan 2018, Samsun,
Aydınalp, Halil, İntihar Eylemleri Ekseninde Din ve Terör, Birleşik Yayınları, Ankara 2011
Aydınalp, Halil, Terör ve Köktencilik Ekseninde Canlı Bomba Sosyolojisi, Çamlıca Yayınları, 2. Baskı, İstanbul 2018
Aydınalp, Halil, Yüksek Din Öğretimi ve Dini Köktencilik, Çamlıca Yayınları, İstanbul 2011
Barkey, Henri J. “Ortadoğu`da Sınırlar Değişecek”, Tarih, Siyaset ve Ekonomi Platformu, http://tasep.org/default. asp?s=yd&id=440#.Vb4DBvOqpHw, 01.08.2015
Benard, Cherly, Civil, Democratic Islam: Partners, Resources and Strategies, Rand Corporation, Pennsylvania 2003
Benna, Hasan, Hayatı ve Risaleleri, çev. R. Nazlı, Arslan Yayınları, İstanbul 1980
Bloom, Mia, Dying to Kill: The Allure of Suicide Terror, Columbia University Press, New York 2005
Bodur, Hüsnü Ezber, “Sekt (Fırka) Tipi Dini Organizasyonun Örneği Olarak Haricilik Hareketine Sosyolojik Bir Bakış”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, C.V, S.10, 2007
Bülent Aras, “Arap Baharı Sonrası Jeopolitik: Işid ve Türkiye”, https://research.sabanciuniv.edu/id/eprint/25653/1/Orsam4.pdf, 10.11.2022.
Büyükkara, Mehmet Ali, “11 Eylül’le Derinleşen Ayrılık: Suudî Selefiye ve Cihadî Selefiye”, Dini Araştırmalar Dergisi, C.7, S.20, Eylül-Aralık 2004
Chossudovsky, Michel, “Who is Osama Bin Laden?,” The Humanist, 61, 6, Nov/Dec 2001
Coll, Steve, Ghost Wars: The Secret History of the CIA, Afghanistan and Bin Ladin, from the Soviet Invasion to September 10, 2001, The Penguin Press, New York 2004
Crenshaw, Martha, “Why America? The Globalization of Civil War”, Current History, 100, 650, December 2001
Demirel, Emin, Ölüm Arabaları, IQ Yayınları, 2. Bsk., 2004 İstanbul, s.253.
Demirel, Emin, Türkiye’de el-Kaide Unsurları, IQ Yayınları, İstanbul 2005, s.185-187
Dolunay, Şenol- Erdem, Sezgin - Erdem, Elif “Işid: Küresel Bir Terör Örgütü”, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C.26, S.2
Dufour, Vefa, (Wafah Yaslem Bin Ladin) için bkz: https://www.spokesman.com/stories/2005/dec/24/bin-ladens-niece-in-gq-story-photos/, 29.11.2022.
Ehteshami, “Is the Middle East Democratizing?”, British Journal of Middle Eastern Studies, Vol. 26, No. 2 (Nov., 1999
el-Sarraj, Eyad, “Suicide Bombers: Despair, and the Need for Hope: an Interview with Eyad el-Sarraj”, Journal of Palestine Studies, V.31, N.4, Summer 2002.
Felter, Joe – Bramlett, Jeff vd., Harmony and Disharmony Exploiting al-Qa’ida’s Organizational Vulnerabilities, Combating Terrorism Center Department of Social Sciences United States Military Academy, New York 2006
Fığlalı, Ethem Ruhi, “Hâricîler”, T.D.V. İslam Ansiklopedisi, C.16, İstanbul 1997
Fığlalı, Ethem Ruhi, “Hâricîliğin Doğuşuna Tesir Eden Bazı Sebepler”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, C.XX, 1975
Ganim, İbrahim B. “İhvan-ı Müslimin”, İslam Ansiklopedisi, C. 21, TDV Yayınevi, İstanbul 2000
Gilles, Kepel, Jihad: The Trail of Political Islam, Trans. Anthony F. Roberts, Harvard Univ Press, 2002
Goldsmith, Arthur A. “Making the World Safe for Partial Democracy? Questioning the Premises of Democracy Promotion”, International Security, Vol. 33, No. 2, Fall, 2008
Hafez, Mohammed M. Suicide Bombers in Iraq: The Strategy and Ideology of Martyrdom, United States Institute of Peace Press, Washington 2007
Hearn, Sir Arthur, “Oil and the Middle East”, International Affairs (Royal Institute of International Affairs 1944-), Vol. 24, No. 1 (Jan., 1948)
Higgins, Annie C. “Kharijities- Kwarij”, Encyclopedia of Islam and the Muslim World, Macmillan Reference, New York 2003
http://arsiv.ntv.com.tr/news/244874.asp, 19.04.2020; https://www.dw.com/tr/g%C3%B6z-g%C3%B6re-g%C3%B6re-gelen-bir-katliam-10-ekim-tren-gar%C4%B1-patlamas%C4%B1/a-63388031, 11.12.2022.
http://arsiv.ntv.com.tr/news/286746.asp, 23.11.2022.
https://www.cnnturk.com/turkiye/sakka-16-degisik-kod-ad-kullanmis, 23.11.2022.
https://www.gazetevatan.com/gundem/bombayi-hazirlayip-canli-bomba-bulmus-19207, 21.11.2022
https://www.hurriyet.com.tr/gundem/ben-sakka-degilim-4116961, 22.11.2022;
https://www.hurriyet.com.tr/gundem/en-onemli-zanliya-tatbikat-yaptirildi-38517560, 22.11.2022
https://www.milliyet.com.tr/gundem/hedefleri-gemiydi-5130886, 21.11.2022
https://www.youtube.com/@tevhiddersleri_, 03.12.2022.
İlhan, Harun, Cihad Yürüyüşü, Küresel Kitap, İstanbul 2015
Jones, Toby Craig, “America, Oil, and War in the Middle East”, The Journal of American History, Vol. 99, No. 1, (June 2012)
Karakaya, İskender, “Küresel Terörizmin Dönüşümü: Irak ve Şam İslam Devleti (Işid) Örneği”, Bursa Uludağ Üniversitesi İİBF Dergisi, 38/1 Haziran, 2019
Kean, Thomas H. (Başkan) vd., The 9/11 Commission Report: Final Report of the National Commission on Terrorist Attacks upon the United States, Official Government Edition, 2006
Kepel, Gilles, Jihad: The Trail of Political Islam, Trans. Anthony F. Roberts, Harvard University Press, 2002
Khashan, Hilal, “The New World Order and the Tempo of Militant Islam,” British Journal of Middle Eastern Studies, V.24, N.1, May 1997
Kramer, Martin, “Hizbullah: The Calculus of Jihad”, Fundamentasim and the State, Ed. Martin E. Marty-R. Scott Appleby, Chicago 1993
Ladin, Usame Bin, “Declaration of Jihad Against the Americans Occupying the Land of the Two Sacred Mosques”, Jihad-Bin Ladin in his Own Words: Declarations, Interviews and Speeches, BookSurge, 2006
Langman, Lauren, “The Dialectic of Unenlightenment: Toward a Critical Theory of Islamic Fundamentalism”, Critical Sociology, V.31, I.1-2, 2005, s.258.
Lester, David, Bijou Yang, Mark Lindsay, “Suicide Bombers: Are Psychological Profiles Possible?”, Studies in Conflict & Terrorism, N. 27, 2004
Levey, Zach, “Israel’s Quest for a Security Guarantee from the United States, 1954-1956”, British Journal of Middle Eastern Studies, Vol. 22, No. 1/2 (1995)
Lia, Brynjar, Müslüman Kardeşlerin Doğuşu: 1928-1942, çev. İhsan Toker, Ekin Yayınları, İstanbul 2014
Lingyu-Thies Lu, “War, Rivalry, and State Building in the Middle East”, Political Research Quarterly, Vol. 66, No. 2 (June 2013)
M. G. ile Konya’da ofisinde 21 Ocak 2020’de yazar tarafından yapılan görüşme.
Merari, Ariel, “Suicide Terrorism”, Merari, Ariel, “Suicide Terrorism”, Assessment, Treatment, and Prevention of Suicidal Behavior, Ed. Robert I. Yufit, John Wiley & Sons Press, New Jersey, 2004
Mitchell, Richard P. The Society of the Muslim Brothers, Oxford University Press, London 1969
Nazemroaya, Mahdi Darius, “Plans for Redrawing the Middle East: The Project for a New Middle East”, http://www.globalresearch.ca/plans-for-redrawing-the-middle-east-the-project- for-a-new-middle-east/3882, 01.08.2015
Parvizi, Amineh Mehdi, “Introduction: Theoretical and Methodological Approaches to the Study of the Greater Middle East”, The Greater Middle East in Global Politics: Social Science Perspectives on the Changing Geography of the World Politics, ed. Amineh Mehdi Parvizi, Brill, Leiden, 2007
Parvizi, Amineh Mehdi, and Henk Houweling, “IR-Theory and Transformation in the Greater Middle East: The Role of the United States”, The Greater Middle East in Global Politics: Social Science Perspectives on the Changing Geography of the World Politics, ed. Amineh Mehdi Parvizi, Brill, Leiden, 2007
Perthes, Volker, “Points of Difference, Cases for Cooperation: European Critiques of US Middle East Policy”, Middle East Report, No. 208-US Foreign Policy in the Middle East: Critical Assessments, Autumn, 1998
Ramadan, Abdel Azim, “Fundamentalist Influence in Egypt: The Strategies of the Muslim Brotherhood and the Takfir Groups”, Fundamentasim and the State, Ed. Martin E. Marty-R. Scott Appleby, Chicago 1993
Reuter, Christoph, My Life is a Weapon: A Modern History of Suicide Bombing,Princeton University Press, New Jersey 2004
Roy, Olivier, “The predicament of ‘civil society’ in Central Asia and the ‘Greater Middle East’, International Affairs (Royal Institute of International Affairs 1944-), Vol. 81, No. 5, October 2005
Roy, Olivier, Globalized Islam: The Search for a New Ummah, Columbia University Press, New York 2004
Scheuer, Michael, Usame Bin Ladin, Küresel Kitap, İstanbul 2016, s.86-92
Shain, Yossi,- Bristman, Barry, “Diaspora, Kinship and Loyalty: The Renewal of Jewish National Security”, International Affairs (Royal Institute of International Affairs 1944-), Vol. 78, No. 1 (Jan., 2002)
Sİ ile 18 Mayıs 2016 Çarşamba günü Lefkoşa Yakın Doğu Üniversitesi’nde yazar tarafından yapılan mülakat.
Sørli, Mirjam E., Nils Petter Gleditsch, Håvard Strand, “Why is There so Much Conflict in the Middle East?”, The Journal of Conflict Resolution, Vol. 49, No. 1 (Feb., 2005)
Stern, Jessica – Berger, J. M., Isıs: The State of Terror, Harpercollins Publishers, 2016
Stern, Jessica, Why Religious Militants Kill: Terror in the Name of God, HarperCollins, New York 2004
Trofimov, Yaroslav, “Would New Borders Mean Less Conflict in the Middle East?” http://www.wsj.com/articles/would-new-borders-mean-less-conflict-in-the-middle-east- 1428680793, 01.08.2015.
Vick, Karl, “A Bomb-Builder, 'Out of the Shadows'”, https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/02/19/AR2006021901336_pf.html, 22.11.2022.
Wallerstein, Immanuel, “A World-system Perspective on the Social Sciences”, The British Journal of Sociology, V.61, N.1, 2010
Wallerstein, Immanuel, Tarihsel Kapitalizm, Metis Yayınları, İstanbul 2002
Wallerstein, Immanuel, Ütopistik, Aram Yayınları, İstanbul 2002
Weiss, Michael, Hassan Hassan, Isıs: Inside The Army of Terror (Updated Edition), Regan Arts Press
Wiktorowicz, Quintan, “The new global threat: Transnational Salafis and Jihad”, Middle East Policy, 8, 4, December 2001
Williams, John, “Khariji”, Encyclopedia of Religion, (Ed.) Lindsay Jones, V.8, 2nd ed., Macmillan Reference, Detroit 2005
