Din Sosyolojisi Açısından İktisat ve Din
Özet
Toplumsal düzlemde zaman zaman çatışmış, zaman zaman da işbirliği içinde olmalarına rağmen din, iktisadi kurumu etkilerken aynı zamanda onun tarafından da şekillenmektedir. Bu çalışma iktisat ve din kavramları arasındaki ilişkiyi din sosyolojisi bağlamında ele almaktadır. İktisat ve din ilişkisini din sosyolojisi bağlamında İslam dini özelinde konu edinen bu çalışma teorik bir içerik analiz çalışmasıdır. Çalışmanın amacı, iktisat ve din ilişkisini din sosyolojisi bağlamında anlamaktır. Bu amaçla iktisat ve din kavramlarla ilgili literatür incelenmiş, literatürde iktisat ve din kavramları arasındaki ilişkiyi konu edinen çalışmalar olsa da bu ilişkiyi din sosyolojisi bağlamında inceleyen çalışmalara katkı sağlayacaktır. Çalışmanın literatüre ve din sosyolojisi alanına katkıda bulunacağı düşünülmektedir. Sonuç olarak Müslüman aktörler tarafından çalışma, üretim, tüketim ve lüks kavramını yeniden inşa edilerek İslam ile iktisadi faaliyetler uyumlu hale getirilmiştir. Artık iktisadi kavramların İslami kalıplar altında yorumu mümkündür. Ne İslâm ne de herhangi bir başka din, insanların ekonomik sonuçları denetleme duygusunun önüne geçememiştir.
Referanslar
Advertısement & Islam: A Muslım World Perspectıve Australian Journal Of Business And Management Research Vol.1 No.6, (September-2011), 152-157.
Adaş, E.B. “The Making of Entrepreneurrial Islam And The Islamic Spirit of Capitalism”, Journey For Cultural reserch, 2, (2006), 113-137.
Akhtar W., Abbasi, A.S., and Umar, S. “Ethical Issues in Advertising in Pakistan: An Islamic Perspective”. World Applied Sciences Journal 13/3, (2011), 444-452.
Azzi, C. Ve Ehrenberg, R. “Household Allocation of Time and Church Attendance”,Journal of Political Economy, 83/1, (1975), 27-56.
Baban, Şükrü. İktisat Dersleri, İstanbul: Kenan Basımevi, 1942.
Balcı,Yusuf. “İslam’da Çalışma İlişkileri”, İş Hayatında İslam İnsanı, Edit. Hüner Şencan, Müsiad Araştırma Raporları-9, İstanbul, 1994.
Bauman, Zigmunt. Bireyselleşmiş Toplum. çev. Yavuz Alogan, İstanbul: Ayrıntı, 2005.
Bauman. Küreselleşme: Toplumsal Sonuçları. çev. A. Yılmaz, İstanbul: Ayrıntı, 2006.
Bauman. Sosyolojik Düşünmek. çev. A. Yılmaz, (İstanbul: Ayrıntı, 2004
Bayhan, Vehbi “Tüketim Toplumunda Bireyin Ontolojik Mottosu: Tüketiyorum Öyleyse Varım” Sosyoloji Konferansları, İstanbul, 2011.
Beekun, R.I. “Islamic Business Ethics, the International Institute of Islamic Thought”, 1997.
Bell, Daniel. The Cultural Contradictions of Capitalism, Basic Bod, New York, 1976.
Berger, Peter L Kutsal Şemsiye. çev. Ali Çoşkun. İstanbul: Rağbet Yayınları, 2015.
Berger. The Sowl Kıılityof Religion, Londra, 1969.
Bocock, Robert. Tüketim. çev. İ. Kutluk, Ankara: Dost Kitabevi, 1997.
Boudrillard, Jean. Tüketim Toplumu. İstanbul: Ayrıntı, 2004.
Bozkurt, Veysel. Prütanizmden Hedonizme Yeni Çalışma Etiği, Bursa: Alesta, 2000.
Chachula, Kucharski, H., Lubaś, A., Małachowska, K. and Martinovski, B. “The 16th NIC Conference on Intercultural Communication”, University of Borås, Sweden. 2009.
Chapra, Muhammad Umer. İslam İktisadında Ahlak ve Adalet, çev. Mehmet Saraç, İstanbul: İsifam, 2008.
Demir, Ömer. Din Ekonomisi İnanç, Zenginlik ve Mutluluk. Bursa: Sentez Yayıncılık, 2013.
Dodd,S. D. ve Gotsıs,G., D. “An Examination of the Inter – Relationships Between Entrepreneurship and Religion”, www.academia.edu.tr, 10.06. 2014, 3.
Eısenstad, T, S. “The Protestan Ethic Thesis in an Analytical and Comparative Framework”, Eisenstadt, S. N. (Ed.), The Protestan Ethic and Modernisation: A Comparative Approach, Basic Books, New York, (1968), 3-46.
Featherstone, Mike. Postmodernizm ve Tüketim Kültürü, İstanbul: Ayrıntı, 1996.
Giddens, Antony. Kapitalizm ve Modern Sosyal Teori, çev. Ümit Tatlıcan, İstanbul: İletişim Yayınları, 2009.
Gökalp, Ziya. “Millet nedir?” İçıimaiyat Mecmuası, (1 no. 3, 1917. (İslamiyet ve Asri Medeniyet, Islam Mecmuası, (16 Şubat 17 Nisan 1917), 120- 133.
Hamberg, E.ve Pettersson, T. “The Religious Market: Denominational Competition and ReligiousParticipation in Contemporary Sweden”, Journal for the Scientific Study of Religion, Vol:33/3, (1994), 205-216.
Horkheimer, M. ve T. W. Adorno, Aydınlanmanın Diyalektiği; Felsefi fragmanlar II. çev. O. Özügül, İstanbul: Kabalcı, 1996.
Ismaeel, M. ve Blaım, K. “Toward Applied Islamic Business Ethics:Responsible Halal Business”,Journal of Management Development, 31/10, (2012), 1090-1100.
Kaymakçı, Özgün Burak, “Seküler Bir Alan Olarak İktisat ve Din İlişkisi”, İnsan ve Toplum Dergisi, 2 (4), (2012), 119- 134.
Kehf, Münzir. “İslam Toplumunda Tüketici Davranışı”, Studies in İslamic The İslamic Foundotion, Mekke, 1400/1980, Hüner Şencan, İş Hayatında İslam İnsanı, Müsiad Araştırma Raporları-9, İstanbul, 1994.
Kahyaoğlu, Halil Şakir. Umumi İktisat, İzmir: Endüstri Yayınevi, 1960.
Kuran, Timur. İslâm’ın Ekonomik Yüzleri. çev. Y. Tezgiden, İstanbul: İletişim Yayınları, 2002.
Kurt, Abdurrahman. İşadamlarında Dindarlık ve Dünyevileşme. Bursa: Emin Yayıncılık, 2010.
Lan Ang, Living Room Wars: Rethinking Media Audiences New York: Routledge, 2006.
Marshall, Gordon. Sosyoloji Sözlüğü, çev. Osman Akınhay, Derya Kömürcü, Ankara: Bilim Sanat Yayınları, 2009.
Marx, Karl. Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı, çev. Sevim Belli, 6. bs. (Ankara: Sol Yayınları, Ekim 2005).
Meeks, M. Douglas. “Economics in the Christian Scriptures.”, Oslington, P. ( Ed.), The Oxford Handbook of Christianity and Economics, Oxford University Press, Oxford, (2014), 3-22.
Neumann, S. “Religious Observance Within a Human Capital Framework: Theory and Application”, Journal of Applied Economics, 18/11, (1986), 1193-1202.
Özbolat, Abdullah. Kapitalizme Eklemleme. Adana: Karahan Yayınevi, 20015.
Özdemir, S. Din-Ahlak- Sosyoloji İlişkisinin Sosyolojik Analizi Kapitalist Zihniyetin Değerlendirilmesi: Adam Smith ve İbrahim Hakkı Örneği. Bursa: Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2005.
Özsöz, Cihad. Kutsal ve Kural, İstanbul: Libra Kitap, 2019.
Rice, G. “Islamic ethics and the implications for business.” Journal of Business Ethics 18: 1998. 345358; Advertısement & Islam: A Muslım World Perspectıve Australian Journal Of Business And Management Research Vol.1 No.6, (September-2011), 152-157.
Rodinson, Maxime, İslamiyet ve Kapitalizm, çev. Orhan Suda, İstanbul: Gün yayınları, 1978.
Sayar, Ahmed Güner. “Sabri Ülgener’in Bir Türk Weber’i Olarak Portresi”, İ.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, No: 20, (Mart 1999), 93-95.
Sincer, Esra “İktisat Ve Din İlişkisi: Literatür Değerlendirmesi Zihinsel Arka Plan Ve Kurgu”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(3), (2017), 927-944.
Slater, D. Consumer Culture And Modernity. Cambridge: Polity Press, 1997.
Stander, Hennie. “Economics in the Church Fathers”, Oslington, P. ( Ed.), The Oxford Handbook of Christianity and Economics, Oxford University Press, Oxford, (2014), 22-44.
Steedman, I. “Wicksteed: Economist and Prophet”, Breannan, H.G. ve Waterman, A. M. C. (Edit.), Economics and Religion : Are They Distinct,, Recent Economic Thought Series, (1994), 77-103.
Şencan, Hüner, İş Hayatında İslam İnsanı, Müsiad Araştırma Raporları-9, İstanbul, 1994.
Tatar, Hüsniye Canbay. “Din ve Kapitalizm”, Sosyoloji Konferansları, 1 (45), (2012), 149-168.
The German İdeology, Londra, 1965. [Alman İdeolojisi (Feuerbach ), cev. Sevim Belli, (ilk baskı) 1976, Sol Yayınları.
Tıemstra, J.P. Stories Economists Tell: Studies in Christianity and Economics, Pickwick Publications, Eugene, 2012.
Turner, Bryan S. Max Weber ve İslam: Eleştirel Bir Yaklaşım. çev. Yasin Aktay, Ankara: Vadi Yayınları, 1996.
Türkdoğan, Orhan. İslam Ekonomik Sistemi ve Weber’ci Görüşler. İstanbul: Turan Yayıncılık, 1996.
Ülgener, Sabri Fehmi. “İktisadi Hayatta Zihniyetin Rolü ve Tezahürleri”, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, S: 3-4, 1941.
Ülgener, Sabri Fehmi. Zihniyet ve Din: İslâm, Tasavvuf ve Çözülme Devri İktisat Ahlakı. İstanbul: Derin Yayınları, 2006a.
Ülgener, Zihniyet, Aydınlar ve İzmler, İstanbul: Derin, 2006b.
Ülgener, “Calvin ve Kalvinizm”, (Ed. A. Güner Sayar), Makaleler, İstanbul: Derin, 2006c.
Yankaya, Dilek. Yeni İslam’i Burjuvazi: Türk Modeli, çev.: M. I. Durmaz, (İstanbul: İletişim Yayınları, 2014.
Yıldırım, Ercan. Neoliberal İslamcılık, İstanbul: Pınar Yayınları, 2016.
Waterman, A.M.C. “Revolution Economics and Religion: Christian Political Economy”, Cambridge University Press, New York (1991), 1798- 1833.
Wıtham, L. Marketplace of the Gods: How Economics ExplainReligion. Oxford University Press, Oxford, 2010.
Referanslar
Advertısement & Islam: A Muslım World Perspectıve Australian Journal Of Business And Management Research Vol.1 No.6, (September-2011), 152-157.
Adaş, E.B. “The Making of Entrepreneurrial Islam And The Islamic Spirit of Capitalism”, Journey For Cultural reserch, 2, (2006), 113-137.
Akhtar W., Abbasi, A.S., and Umar, S. “Ethical Issues in Advertising in Pakistan: An Islamic Perspective”. World Applied Sciences Journal 13/3, (2011), 444-452.
Azzi, C. Ve Ehrenberg, R. “Household Allocation of Time and Church Attendance”,Journal of Political Economy, 83/1, (1975), 27-56.
Baban, Şükrü. İktisat Dersleri, İstanbul: Kenan Basımevi, 1942.
Balcı,Yusuf. “İslam’da Çalışma İlişkileri”, İş Hayatında İslam İnsanı, Edit. Hüner Şencan, Müsiad Araştırma Raporları-9, İstanbul, 1994.
Bauman, Zigmunt. Bireyselleşmiş Toplum. çev. Yavuz Alogan, İstanbul: Ayrıntı, 2005.
Bauman. Küreselleşme: Toplumsal Sonuçları. çev. A. Yılmaz, İstanbul: Ayrıntı, 2006.
Bauman. Sosyolojik Düşünmek. çev. A. Yılmaz, (İstanbul: Ayrıntı, 2004
Bayhan, Vehbi “Tüketim Toplumunda Bireyin Ontolojik Mottosu: Tüketiyorum Öyleyse Varım” Sosyoloji Konferansları, İstanbul, 2011.
Beekun, R.I. “Islamic Business Ethics, the International Institute of Islamic Thought”, 1997.
Bell, Daniel. The Cultural Contradictions of Capitalism, Basic Bod, New York, 1976.
Berger, Peter L Kutsal Şemsiye. çev. Ali Çoşkun. İstanbul: Rağbet Yayınları, 2015.
Berger. The Sowl Kıılityof Religion, Londra, 1969.
Bocock, Robert. Tüketim. çev. İ. Kutluk, Ankara: Dost Kitabevi, 1997.
Boudrillard, Jean. Tüketim Toplumu. İstanbul: Ayrıntı, 2004.
Bozkurt, Veysel. Prütanizmden Hedonizme Yeni Çalışma Etiği, Bursa: Alesta, 2000.
Chachula, Kucharski, H., Lubaś, A., Małachowska, K. and Martinovski, B. “The 16th NIC Conference on Intercultural Communication”, University of Borås, Sweden. 2009.
Chapra, Muhammad Umer. İslam İktisadında Ahlak ve Adalet, çev. Mehmet Saraç, İstanbul: İsifam, 2008.
Demir, Ömer. Din Ekonomisi İnanç, Zenginlik ve Mutluluk. Bursa: Sentez Yayıncılık, 2013.
Dodd,S. D. ve Gotsıs,G., D. “An Examination of the Inter – Relationships Between Entrepreneurship and Religion”, www.academia.edu.tr, 10.06. 2014, 3.
Eısenstad, T, S. “The Protestan Ethic Thesis in an Analytical and Comparative Framework”, Eisenstadt, S. N. (Ed.), The Protestan Ethic and Modernisation: A Comparative Approach, Basic Books, New York, (1968), 3-46.
Featherstone, Mike. Postmodernizm ve Tüketim Kültürü, İstanbul: Ayrıntı, 1996.
Giddens, Antony. Kapitalizm ve Modern Sosyal Teori, çev. Ümit Tatlıcan, İstanbul: İletişim Yayınları, 2009.
Gökalp, Ziya. “Millet nedir?” İçıimaiyat Mecmuası, (1 no. 3, 1917. (İslamiyet ve Asri Medeniyet, Islam Mecmuası, (16 Şubat 17 Nisan 1917), 120- 133.
Hamberg, E.ve Pettersson, T. “The Religious Market: Denominational Competition and ReligiousParticipation in Contemporary Sweden”, Journal for the Scientific Study of Religion, Vol:33/3, (1994), 205-216.
Horkheimer, M. ve T. W. Adorno, Aydınlanmanın Diyalektiği; Felsefi fragmanlar II. çev. O. Özügül, İstanbul: Kabalcı, 1996.
Ismaeel, M. ve Blaım, K. “Toward Applied Islamic Business Ethics:Responsible Halal Business”,Journal of Management Development, 31/10, (2012), 1090-1100.
Kaymakçı, Özgün Burak, “Seküler Bir Alan Olarak İktisat ve Din İlişkisi”, İnsan ve Toplum Dergisi, 2 (4), (2012), 119- 134.
Kehf, Münzir. “İslam Toplumunda Tüketici Davranışı”, Studies in İslamic The İslamic Foundotion, Mekke, 1400/1980, Hüner Şencan, İş Hayatında İslam İnsanı, Müsiad Araştırma Raporları-9, İstanbul, 1994.
Kahyaoğlu, Halil Şakir. Umumi İktisat, İzmir: Endüstri Yayınevi, 1960.
Kuran, Timur. İslâm’ın Ekonomik Yüzleri. çev. Y. Tezgiden, İstanbul: İletişim Yayınları, 2002.
Kurt, Abdurrahman. İşadamlarında Dindarlık ve Dünyevileşme. Bursa: Emin Yayıncılık, 2010.
Lan Ang, Living Room Wars: Rethinking Media Audiences New York: Routledge, 2006.
Marshall, Gordon. Sosyoloji Sözlüğü, çev. Osman Akınhay, Derya Kömürcü, Ankara: Bilim Sanat Yayınları, 2009.
Marx, Karl. Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı, çev. Sevim Belli, 6. bs. (Ankara: Sol Yayınları, Ekim 2005).
Meeks, M. Douglas. “Economics in the Christian Scriptures.”, Oslington, P. ( Ed.), The Oxford Handbook of Christianity and Economics, Oxford University Press, Oxford, (2014), 3-22.
Neumann, S. “Religious Observance Within a Human Capital Framework: Theory and Application”, Journal of Applied Economics, 18/11, (1986), 1193-1202.
Özbolat, Abdullah. Kapitalizme Eklemleme. Adana: Karahan Yayınevi, 20015.
Özdemir, S. Din-Ahlak- Sosyoloji İlişkisinin Sosyolojik Analizi Kapitalist Zihniyetin Değerlendirilmesi: Adam Smith ve İbrahim Hakkı Örneği. Bursa: Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2005.
Özsöz, Cihad. Kutsal ve Kural, İstanbul: Libra Kitap, 2019.
Rice, G. “Islamic ethics and the implications for business.” Journal of Business Ethics 18: 1998. 345358; Advertısement & Islam: A Muslım World Perspectıve Australian Journal Of Business And Management Research Vol.1 No.6, (September-2011), 152-157.
Rodinson, Maxime, İslamiyet ve Kapitalizm, çev. Orhan Suda, İstanbul: Gün yayınları, 1978.
Sayar, Ahmed Güner. “Sabri Ülgener’in Bir Türk Weber’i Olarak Portresi”, İ.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, No: 20, (Mart 1999), 93-95.
Sincer, Esra “İktisat Ve Din İlişkisi: Literatür Değerlendirmesi Zihinsel Arka Plan Ve Kurgu”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(3), (2017), 927-944.
Slater, D. Consumer Culture And Modernity. Cambridge: Polity Press, 1997.
Stander, Hennie. “Economics in the Church Fathers”, Oslington, P. ( Ed.), The Oxford Handbook of Christianity and Economics, Oxford University Press, Oxford, (2014), 22-44.
Steedman, I. “Wicksteed: Economist and Prophet”, Breannan, H.G. ve Waterman, A. M. C. (Edit.), Economics and Religion : Are They Distinct,, Recent Economic Thought Series, (1994), 77-103.
Şencan, Hüner, İş Hayatında İslam İnsanı, Müsiad Araştırma Raporları-9, İstanbul, 1994.
Tatar, Hüsniye Canbay. “Din ve Kapitalizm”, Sosyoloji Konferansları, 1 (45), (2012), 149-168.
The German İdeology, Londra, 1965. [Alman İdeolojisi (Feuerbach ), cev. Sevim Belli, (ilk baskı) 1976, Sol Yayınları.
Tıemstra, J.P. Stories Economists Tell: Studies in Christianity and Economics, Pickwick Publications, Eugene, 2012.
Turner, Bryan S. Max Weber ve İslam: Eleştirel Bir Yaklaşım. çev. Yasin Aktay, Ankara: Vadi Yayınları, 1996.
Türkdoğan, Orhan. İslam Ekonomik Sistemi ve Weber’ci Görüşler. İstanbul: Turan Yayıncılık, 1996.
Ülgener, Sabri Fehmi. “İktisadi Hayatta Zihniyetin Rolü ve Tezahürleri”, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, S: 3-4, 1941.
Ülgener, Sabri Fehmi. Zihniyet ve Din: İslâm, Tasavvuf ve Çözülme Devri İktisat Ahlakı. İstanbul: Derin Yayınları, 2006a.
Ülgener, Zihniyet, Aydınlar ve İzmler, İstanbul: Derin, 2006b.
Ülgener, “Calvin ve Kalvinizm”, (Ed. A. Güner Sayar), Makaleler, İstanbul: Derin, 2006c.
Yankaya, Dilek. Yeni İslam’i Burjuvazi: Türk Modeli, çev.: M. I. Durmaz, (İstanbul: İletişim Yayınları, 2014.
Yıldırım, Ercan. Neoliberal İslamcılık, İstanbul: Pınar Yayınları, 2016.
Waterman, A.M.C. “Revolution Economics and Religion: Christian Political Economy”, Cambridge University Press, New York (1991), 1798- 1833.
Wıtham, L. Marketplace of the Gods: How Economics ExplainReligion. Oxford University Press, Oxford, 2010.
