Sosyolojik Açıdan Kuşaklar ve Din

Fatma Odabaşı

doi:10.37609/akya.3435

Yazarlar

Fatma Odabaşı

https://orcid.org/0000-0001-5409-8670

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.3435.c8418

Özet

Kuşak çalışmaları, dinin bireysel ve toplumsal düzeyde nasıl yaşandığını, anlam kazandığını, aktarıldığını ve değiştiğini incelemek için önemli metodolojik bir araçtır. Din sosyolojisi bağlamında bu çalışmalar, kuşaklar arasındaki dini etkileşimleri, inanç ve pratiklerdeki değişimleri, dini çatışmaları ve bunların toplumsal yapı üzerindeki etkilerini anlamada geniş bir bakış açısı sağlar. Dolayısıyla kuşak incelemeleri, akademik bir analiz alanı olmanın ötesinde, toplumsal sorunların çözümüne yönelik yenilikçi yaklaşımlar geliştirme kapasitesine de sahiptir. Bu bölümde, kuşak kavramının tanımları ve teorik çerçevesi incelenmiş, ardından Sessiz Kuşak, Bebek Patlaması Kuşağı, X, Y ve Z kuşaklarının özellikleri, ortaya çıktıkları dönemsel olaylar ve dini algıları üzerine durulmuştur. Sessiz ve Bebek Patlaması kuşaklarının geleneksel dini değerlere sıkı sıkıya bağlı olduklarını ve dini, hayatlarında önemli bir referans kaynağı olarak gördüklerini söylemek mümkündür. X Kuşağı’nın geçiş dönemi özelliklerinin dini hayatına da yansıdığı ve gelenekselle modernin iç içe olduğu bir dini hayat yaşadıkları gözlemlenmiştir. Y Kuşağının din algısını bireysel özgürlükler ve kişisel tercihler üzerinden şekillendirdiği ve geleneksel dini normlardan uzaklaştığı anlaşılmaktadır. Geleneksel değerlere mesafeli, farklı inanç ve yaşantılara saygılı/hoşgörülü olan Z Kuşağı ise dini daha çok manevi bir boyutta ele almakta ve şekilsel ibadetlerden ziyade anlam boyutuna önem vermektedir.

Referanslar

Alevli, Sema Çınar “Strauss Ve Howe Kuşak Paradigması Ve Verili Kuşak Kimliklerinin Sosyal Kimlik Bağlamında Analizi: Verili Kuşak Kimlikleri Sorunsalı”. Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18 (Haziran 2024), 101-122.

Altıntaş, Miyase. Sosyal Medyada Kuşaklararası Etkileşim ve İletişim (X,Y ve Z Kuşakları), İzzet Baysal Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, (Basılmamış Doktora Tezi), Bolu 2022.

Altıparmak, Şerife. X Y Z Kuşağına Mensup Kadınların Din Algılarının Karşılaştırılması: Konya Örneği, KTO Karatay Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Konya 2021.

Altıparmak, Şerife. ve Budak, Hatice. “X, Y, Z Kuşağı Kadınlarının Din Algılarının Karşılaştırmalı Analizi”, Karatay Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8 (2022), 55-94.

Karatay Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8 (2022), 55-94

Altuntuğ, Nevriye. “Kuşaktan Kuşağa Tüketim Olgusu ve Geleceğin Tüketici Profili “, Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 2012, 4/1, (2012), 201-212.

Atılgan, Özgür. “İş Yaşamında Farklı Kuşaklardaki İş Güvencesizliği Ve İş-Aile Çatışması Algısı”, İş Ve İnsan Dergisi 6/1 (April 2019), 1-12.

Aydın, Nida. Z Kuşağı ve Din, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul 2021.

Ayhün, S. Erden. “Kuşaklar Arasındaki Farklılıklar ve Örgütsel Yansımaları”, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 2/1 (2013), 93-112.

Bakırcı, Mustafa, “Üç Nesilde Dinî ve Kültürel Değişim, Tevilat 1/1 (2020), 155-186.

Batu, Mikail ve Os, Onur. “Kültürel Değişim Temelinde X ve Z Kuşağınn Ebeveynlik Algısı: Zmet Tekniği Temelinde Bir Analiz”, Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 38 (2022), 194-217.

Çakır Halil, ve Azman, Ayşe. “Sosyal Kuşaklar: Kuşaklar Sosyolojisinde Metodolojik Bir Açılım”, İmgelem, 6/11 (2022), 331-350.

Çemberci, M. ve Sudak, M. vd.,” Y Neslinin Örgüt Ortamındaki Davranış Farklılıklarının Analizi.”, AJIT-E: Academic Journal of Information Technology, 5/15 (2014), 57-74.

Dede, Ayşegül. “İ-Nesil ‘Akıllı’ Sokak Eylemleri” Sosyoloji Divanı, 7/13 (2019).

Demirkaya, Harun ve Akdemir Ali vd.,”Kuşakların Yönetim Politikası Beklentilerinin Araştırılması”, İşletme Araştırmaları Dergisi, 7/1 (2015) 186-204.

Demirkıran, Eren. Y Kuşağının Siyasal Katılımı, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul 2019.

Dinç, Onur Görkem. X Kuşağı Ve Y Kuşağının Paternalist Liderlik Algıları Üzerine Bir Araştırma. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Eskişehir, 2019.

Edmunds, June ve Turner, Bryan S. “Global Generations: Social Change in the Twentieth Century”, The British Journal of Sociology, 56 /4, 559-577.

Erdoğan, Zeynep. Y Kuşağının Ekonomi, Eğitim ve Evlilik ile İlgili Tutumlarının İncelenmesi, Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul 2015.

Hökelekli, Hayati. “Gençlik ve Din”. Gençlik Din ve Değerler Psikolojisi, 9-32. (İstanbul: Dem Yayınları, 2018).

İlhan, Ümit Deniz. Kuşaklar Arası Çalışma Değerleri Algısı Ve Örgüte Duygusal Bağlılık: X Ve Y Kuşakları Arasındaki Farklılıklar Üzerine Bir Araştırma, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Basılmamış Doktora Tezi), İzmir 2019.

Kara, Büşra Z Kuşağında Milliyetçilik Eğilimi Ve Dindarlık İlişkisi: Ankara Örneği, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara 2024, 15.

Kartal, Habib Celaleddin. “Gezi Eylemcileri Arasındaki Y Kuşağının Din Algısı”, Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 11/12 (2016) 127-150.

Kazancı Yabanova, Ecehan. X Ve Y Kuşağı Çalışanlarının İş Sağlığı Ve Güvenliği Uygulamalarına Yönelik Tutumlarının Analizi: Bir Alan Araştırması, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Basılmamış Doktora Tezi), Isparta 2022.

Kuyucu, Mihalis. “Üniversitede Eğitim Gören Y Kuşağı Öğrencilerinin Radyo Formatları Tercihi”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9/46 (2016), 713-730.

Mannheim, Karl. “The Problem of Generation”, (1927/28), republished 1952, plus intro in: Paul Kecskemeti (ed.) , Karl Mannheim: Essays (Routledge, 1952, republished 1972), 276-322. (indirme tarihi 04.10.2022).

Marshall, Gordon. Sosyoloji Sözlüğü, çev. Hasan Akınhay-Derya Kömürcü,(Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları, 1999.

McCrindle, M.ve Wolfinger, E. Generations Defined, http://www. resources/whitepapers/McCrindle-Research_ABC-01_Generations-Defined_Mark-McCrindle.pdf (erişim tarihi.03.02.2016).

Nacak, İbrahim. “Kuşak Sosyolojisi: Kavramsal ve Metodolojik Temeller”, Sosyoloji Divanı, 7/13 (2019).

Odabaşı, Fatma Aydın, Nida “Muhafazakâr Ailelerin ‘Dijital Yerli’ Çocukları: Z Kuşağı Üzerine Nitel Bir Araştırma”, Toplum Bilimleri Dergisi, 29 (2020), 66-100.

Odabaşı, Fatma. Muhalefet Süreci Bağlamında Gençlerde Din ve Sivil İtaatsizlik, (İstanbul: Rağbet Yayınları, 2016).

Özkan, Fatma Zehra. X ve Z Kuşağının Din Algısı: Kadınhanı Merkez Örneği, Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Konya 2023.

Özkan, Merve Aybüke. Y Kuşağı Bekâr Kadınların Evlilik Beklentisine Yönelik Bir Araştırma: Erzurum İli Örneği, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Erzurum 2022.

PewResearchCenter. (2010). “Religion Among the Millennials”, A Pew Forum on Religion and Public Life Report, https://www.pewforum.org/2010/02/17/religion-among-the-millennials/ (İndirme Tarihi: 10.12.2024), 10-17.

Reeves, Thomas.C. ve Oh, Eunjung. Generational Differences: Handbook of Research on Educational Communications and Technology, https://www.academia.edu/2798943/Generational_differences, (indirme tarihi 04.12.2024), 296-302.

Seçkin, F. “Türkiye’nin Kuşak Profili”, Capital, 12 (2000), 100-106.

Şengüleç, Mesut, Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin (X Kuşağı), Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının (Y Kuşağı) Ve 8. Sınıf Öğrencilerinin (Z Kuşağı) 21. Yüzyıl Becerilerine Bakışı, , Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, (Basılmamış Doktora Tezi), Ankara 2021.

Tanı, Rumeysa Nur. Z Kuşağı Gençleri Ve X Kuşağı Dindar Ebeveynlerinin Dini Ve Toplumsal Meselelere Bakışı, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara 2022.

TDK, “Kuşak”, https://sozluk.gov.tr/ (erişim tarihi:26.11.2024)

Tepe, Mustafa Enes. Kuşaklar Teorisi Bağlamında Tüketici Ahlakı: Kültürler Arası Bir Çalışma, Osman Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Basılmamış Doktora Tezi), Eskişehir, 2024.

Tolbize, Anic. Generational Difference in the Workplace, (Minesota :2008), 2-5.

Türkiye'de Dinî Hayat Araştırması, (Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2014).

Twenge, Jean M. i-Nesli, çev. Okhan Gündüz, (İstanbul: Kaknüs Yayınları, 2018).

Ünsalan, Mustafa. “Tüketici Dindarlığı ve Hazcı Tüketim Arasındaki İlişkide Cinsiyetin Düzenleyici Rolü: Y Kuşağı Üzerine Bir Araştırma”, İşletme Araştırmaları Dergisi, 15/1 (2023), 514-530.

Yazıcı, Belgin. Yeni Lüks Kavramı Bağlamında Y Kuşağı İle Evrilen Tüketim Ve Y Kuşağının Lüks Kavramına Bakışı, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Basılmamış Doktora Tezi), İstanbul 2019.

Yiğit, Zühal. X Ve Y Kuşaklarının Örgütsel Tutumlar Açısından İncelenmesi Ve Bir Örnek Olay, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul 2010.

Yüksekbilgilii Zeki. “Türk Tipi Y Kuşağı”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 12/45 (2013), 342-353.

Zübeyir Nişancı, Sayılarla Türkiye’de İnanç ve Dindarlık, (İstanbul: Mahya Yayıncılık, 2023).