AB’ye Giriş Sürecinde Türkiye’deki Dini Azınlıklar
Özet
Avrupalı toplumlarla olan ilişkilerimiz çok eskilere dayanmakta olup, İslamın kabulü ile birlikte oluşturulan öteki kavramına en uygun materyal olan Türk kimliği, Hıristiyan Avrupa’nın karşı gücü olmuştur. Uzun yıllar dünyadaki tartışmasız en büyük güç olan Osmanlı Türk toplumu, farklılıkları bir arada tutan Millet Sisteminin uygulayıcılığı ile de modern devlet kavramlarındaki anlayışa uygun bir profil çizmiştir. Ancak bu anlayış, Avrupalıların Şark Meselesi olarak adlandırdıkları ve Türkleri Anadolu topraklarından atmayı hedefleyen projenin hayata geçirilmesi ile birlikte bozulmuştur. Avrupalı topluluklar, güçlü Osmanlı’nın yıkılışının Truva atı stratejisinde olduğu gibi içten fethetme ile mümkün olduğunu düşündükleri için, azınlık gruplarını kullanarak, onların Hıristiyanlık değerlerine gönderme yaparak Osmanlı Devleti’ne karşı bağımsızlık hareketlerine girişmelerine sebep olmuşlardır. Tüm bu gelişmeler meydana gelirken Tanzimat ve Islahat Fermanları ile hazırlanan reform paketleri, ülkedeki azınlık gruplarının daha fazla haklar elde etmesine ve devletten hızla kopuşların yaşanmasına zemin hazırlamıştır.
Osmanlı’nın yıkılışı ile birlikte kurulan Türkiye Cumhuriyeti, milli bir devlet olma vasfı ile azınlık gruplarına sağlanan hakları kaldırarak, azınlıkları ülkenin laik yapısı içinde aynı hukuk kurallarına tabii kılmıştır. Cumhuriyet döneminde Lozan Barış Antlaşmasına göre düzenlenen Azınlık Hakları uzun yıllar, antlaşma şartları doğrultusunda uygulanmıştır. Özal’ın iktidarı ile birlikte, Lozan Antlaşmasında birtakım delinmelere başlanmıştır. Bu süreç AB’ne tam üyelik müracaatı ve akabinde Birliğin, üyelik için yerine getirilmesini istediği kriterlerle de birleşince, günümüz AB sürecinde ülkemizdeki gayrimüslimlere tanınan hakların genişletilmesi ve yine AB’ce oluşturulmaya çalışılan yeni azınlık gruplarına da verilmeye çalışılan haklarla birleşince Türkiye Cumhuriyeti’nin üniter yapısının bozulacağı, misyonerlik faaliyetlerinin legal bir zemine kaydırılacağı ve bu oluşumların Anadolu topraklarının tekrar Hıristiyanlık değerlerine açılma çalışmalarının bir sonucu olduğu konusundaki iddiamızı, tarihsel süreklilik içindeki oluşumları da göz önüne alarak belgelerle açıklamaya çalıştık.
Referanslar
Arslantürk Zeki, Naima’ya Göre XVII. Yy. Osmanlı Toplum Yapısı, Ayışığı Kitapları, I. Baskı, İstanbul, 1997.
Aybay Rona, Yabancılar Hukuku, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, I. Baskı, İstanbul, 2005.
Bağcı Hüseyin, Türk Dış Politikasında 1950’li Yıllar, Metu Pres, II. Baskı, Ankara, 2001.
Barlas Mehmet, Turgut Özal’ın Anıları.
Barthold Vasili Vilademiroviç, Rusya ve Avrupa’da Oryantalizm, Çev.Kaya Bayraktar-Ayşe Meral, Küre Yayınları, I. Baskı, İstanbul, 2004.
Bauberot Jean, AB Ülkelerinde Dinler ve Laiklik, Çev: Fazlı Arabacı, Ufuk Yayınları, İstanbul, 2003.
Bauman Zygmount, Sosyolojik Düşünmek, Çev: Abdullah Yılmaz, Ayrıntı Yayınları, II. Baskı, İstanbul, 1999.
Calleo D.P, Rethınkıng Europe’s Future Prınceton University Pres, Prınceton and Oxford, 2001.
Cihangir Erol, Papa Eftim’in Muhtıraları ve Bağımsız Türk Ortodoks Patrikhanesi, Turan Yayınları, İstanbul.
Çakıllıkayak Hüseyin, Diaspora’da Ermeni Kimliği Paris ve Halep Örneği, Yeditepe Yayınları, İstanbul, 2005.
Çavuşoğlu Naz, Uluslar arası ve İnsan Hakları Hukukunda Azınlık Hakları, Su Yayınları, II. Baskı, İstanbul, 2001.
Dağı İhsan, İnsan Hakları Küresel Siyaset ve Türkiye, Boyut Kitapları, I. Baskı, İstanbul, 2000.
Dikbaş Yılmaz, AB Tabuta Çakılan Son Çivi, Asya-Şafak Yayınları, III. Baskı, İstanbul, 2007.
Dikici Mehmet, Uyum Yasaları, Çatı Kitapları, İstanbul, 2005.
Djuvara T. G. & Şekip Emin, Türkiye’yi Parçalama Planları, Türk Diyanet Vakfı Yayınları, 6. Baskı, Ankara, 2004.
Emiroğlu Kudret & Aydın Suavi, Antropoloji Sözlüğü, Bilim Sanat Yayınları, Ankara, 2003.
Er İzzet, Avrupa’da Din Devlet İşleri, Beyan Yayınları, İstanbul, 1996.
Ercan Yavuz, Osmanlı Yönetiminde Gayr-ı Müslimler , Ankara Üniversitesi DTCF Yayınları, Ankara, 2001.
Erkal Mustafa, Yol Ayrımındaki Ülke, Derin Yayınları, İstanbul, 2007.
Eroğlu Ahmet Hikmet, Osmanlı Devletinde Yahudiler. Ankara: Seba Yayınları, 1992.
Eryılmaz Bilal, Osmanlı Devletin de Gayrimüslim Tebanın Yönetimi, II. Baskı, Risale Yayınları, İstanbul, 1996.
………………., Osmanlı Devletin de Millet Sistemi, Ağaç Yayınları, İstanbul
Ferrare Claude, Türklerin Manevi Gücü, Çev: Bahaettin, Tercüman 1001 Temel Eser
Güler Ali & Akgül Suat, Sorun Olan Ermeniler, Berikan Yayınları, Ankara, 2003.
Güler Ali, Sorun Olan Avrupa Birliği, Berikan Yayınları, Ankara, 2004.
Günay Tuncer, Misyonerler ve Fener Rum Patrikhanesi, Berikan Yayınları, Ankara, 2002.
Gündüz Aslan, Security and Human Rights in Europe ECI, Marmara Üniversitesi, I. Baskı, İstanbul, 1994.
Gürbüz Cenani, Milli Mücadelede Develi ve Ermeniler, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1996.
İlhan Atilla & İlhan Suat, Türklerin Jeopolitiği ve Avrasyacılık, Bilgi Yayınları, I. Baskı, Ankara 2005.
İlhan Suat, Türkiye’nin Zorlaşan Konumu, Ötüken Yayınları, İstanbul, 2004.
Kahraman H. Bülent, Sağ Türkiye ve Partileri, İmge Yayınları, I. Baskı, Ankara, 1995.
Karadağ Raif, Muhteşem İmparatorluğu Yıkanlar, Divan Yayınları, IV. Baskı, İstanbul, 1971.
…………….., Şark Meselesi, Emre Yayınları, III. Baskı, İstanbul, 2005.
Kaya Önder, Tanzimat tan Lozan’a Azınlıklar, Yeditepe Yayınları, İstanbul, 2004.
Kazıcı Ziya, Osmanlı’da Toplum Yapısı, Bilge Kitapçılık, I.Baskı, İstanbul, 2004.
Kenanoğlu M. Macit, Osmanlı Millet Sistemi, Klasik Yayınları, I. Baskı, İstanbul, 2004.
Kesler Fatih, Kuran-ı Kerim de Yahudiler ve Hristiyanlar, TDV. Yayınları, Ankara, 2004.
Kızılçelik Sezgin, Atatürk’ü Doğru Anlamak, II. Baskı, Anı Yayınları, Ankara 2004.
Koçak Cemil, Türkiye’de Milli Şef Dönemi, İletişim Yayınları, I. Baskı, İstanbul, 1996.
Köprülü Fuat, Bizans Müesseselerinin Osmanlı Müesseselerine Tesiri, Ötüken Yayınları, İstanbul, 1981.
Kushner David, Türk Milliyetçiliğinin Doğuşu 1878-1905, Çev: Şevket Serdar Türet-Rekin Ertem-Fahri Erdem, Kerem Yayınları, I. Baskı, İstanbul, 1979.
Küçükoğlu Bayram, Türk Dünyasında Misyoner Faaliyetler, IQ Yayınları, İstanbul, 2003.
Laçiner Sedat, Türkler ve Ermeniler, II. Baskı, Usak Yayınları, Ankara, 2005.
Macit Nadim, Küresel Güç Politikaları ve Türkiye, Fark Yayınları, I. Baskı, Ankara, 2006.
Metin Halil, Türkiye’nin Siyasi Tarihinde Ermeniler ve Ermeni Olayları, MEB. Yayınları, Ankara, 2001.
Okumuş Ejder, Türkiye’nin Laikleşme Sürecinde Tanzimat, İnsan Yayınları, İstanbul, 1999.
Okur İbrahim, Osmanlının Son Yılları, Okursoy Kitapları, Bursa, 2008.
Okutan M. Çağatay, Tek Parti Döneminde Azınlık Politikaları, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, Sayı 64, İstanbul, 2004.
Oran Baskın, Türkiye de Azınlıklar, İletişim Yayınları, I. Baskı, İstanbul 2004.
Ortaylı İlber, Son İmparatorluk Osmanlı, Timaş Yayınları, I. Baskı, İstanbul, 2006.
……………..,,Osmanlı Barışı,Ufuk Kitap,VII.Baskı,İstanbul,2006
Özdağ Ümit, Türkiye- AB ilişkileri, Asam Yayınları, II. Baskı, Ankara 2002.
Özdek Yasemin, Globalleşme İnsan Hakları ve Azınlıklar, Birikim Yayınları, İstanbul 1994.
Özkan Abdullah, Küreselleşme ve AB İle Bütünleşme Sürecinde Türkiye, Tasarım Yayınları, İstanbul, 2004.
Pur Hüseyin Perviz, Varlık Vergisi ve Azınlıklar, Eren Yayınları, İstanbul, 2007.
Said Edward, Oryantalizm, Çev: Nezih Uzel, İrfan Yayınları, İstanbul, 1998.
Sevinç Necdet, Osmanlı’dan Günümüze Misyoner Faaliyetleri, III. Baskı, Milenyum Yayınları, İstanbul, 2002.
Somuncuoğlu Sadi, Avrupa Birliği Bitmeyen Yol, Ötüken Yayınları, İstanbul, 2002.
Sonyel Salah, Büyük Devletlerin Osmanlı İmparatorluğunu Parçalama Çabalarında Hıristiyan Azınlıkların Rolü, Cilt 49, Sayı 195, TTK Basımevi, Ankara, 1986.
……………., Minorities and The Destruction Of The Otoman Empire.
Süslü Tolga, AB Sürecinde Uyum Yasaları, Piramit Yayınları, Ankara, 2005.
Şahin Musa Süreyya, Fener Rum Patrikhanesi ve Türkiye, III. Baskı, İstanbul, 1999.
……………………..., Türkiye’de Patrikhaneler, İlke Yayınları, İstanbul, 2003 .
Şimşir Bilal, Lozan ve Çağdaş Türkiye’nin Doğuşu, 70. Yılında Lozan Barış Antlaşması. İnönü Vakfı Yayınları, I. Baskı, Ankara, 1994.
Tanzimat I., MEB, Araştırma- İnceleme Dizisi, “Tanzimat ve Amillerine Umumi Bakış”, İstanbul, 1999.
Tanzimat II, Komisyon, MEB., İstanbul, 1999.
Tezel Yahya Sezai, Cumhuriyet Döneminin İktisat Tarihi, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, VI. Baskı, İstanbul, 1994.
The European Union and Religion: The European Union Turkey and İslam Scientific Council Goverment Policy, Amsterdam Uninersty Pres, Amsterdam 2004.
Timur Taner, Türk Devrimi ve Sonrası, V. Baskı, İmge Yayınları, Ankara, 2001.
Tokatlı Orhan, Kırmızı Plakalar, I. Baskı, Doğan Kitapçılık, İstanbul, 1999.
Türkdoğan Orhan, Etnik Sosyoloji, Timaş Yayınları, İstanbul, 1997.
…………………, Kemalist Sistem, Alfa Yayınları, I. Baskı, İstanbul, 1999.
Uras Esat, Tarihte Ermeniler ve Ermeni Meselesi, II. Baskı, Belge Yayınları, İstanbul, 1987.
Vahapoğlu Hidayet, Osmanlı’dan Günümüze Azınlık ve Yabancı Okulları, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, Ankara, 1990.
Yalçın Hüseyin Cahit, Siyasal Anılar, I. Baskı, İş Bankası Yayınları, İstanbul, 1976.
Yamakoğlu Cihan, Türkler Yine Avrupa’da, Akçağ Yayınları, II. Baskı, Ankara, 1993.
Yıldız Ahmet, “Ne Mutlu Türküm Diyebilene” Türk Ulusal Kimliğinin Etno-seküler Sınırları 1919-1938, İletişim Yayınları, İstanbul, 2001.
Yumal Arus, Rıfat N. Bali, Ermeni ve Yahudi Cemaatlerinde Siyasal Düşünceler, Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce ,Cumhuriyete Devreden Düşünce Mirası Tanzimat ve Meşrutiyetin Birikimi, Cilt I, İletişim Yayınları, I. Baskı, İstanbul, 2001.
Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Millet Maddesi, Cilt 39, İstanbul, 2005.
Küçük Cevdet, “Osmanlı’da Millet Sistemi ve Tanzimat”, Tanzimattan Cumhuriyete Türk Ansiklopedisi ,Cilt IV, İletişim Yayınları, İstanbul, 1985.
Ortaylı İlber, “Osmanlı İmparatorluğunda Millet”, Tanzimattan Cumhuriyete Türk Ansiklopedisi , Cilt IV, İletişim Yayınları, İstanbul, 1985.
Shaw Stanford, “Osmanlı İmparatorluğunda Azınlıklar Sorunu”, Tanzimattan Cumhuriyete Türk Ansiklopedisi, Cilt 4, İletişim Yayınları, İstanbul, 1985.
Akgül Suat, “Nutukta Azınlıklar Meselesi ve Atatürk’ün Azınlıklar hakkındaki Görüşleri”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı 29, Cilt X, Temmuz 1994.
Anzerlioğlu Yonca, “Lozan Barış Antlaşması ve Azınlıklar”, Türk Yurdu, Cilt XXIV, Sayı 203, Evren Yayınları, Ankara.
Bilgin Mustafa Sıtkı, “İstanbul Ermeni Patrikhanesi ve Son Dönemde Ruhban Okullarının Açılmasıyla İlgili Ortaya Çıkan Tartışmalar”, Stradıgma, Aylık Stratejik Analiz Dergisi, Aralık 2003, Sayı 2.
Bozkurt Gülnihal, “Azınlık İmtiyazları, Kapitülasyonlardan Tek Hukuk Sistemine Geçiş”, Atatürk Araştırmaları Merkezi Dergisi, Sayı 40, Cilt XIV, Mart 1998.
Cano Murat, “Türkiye Azınlıklarının Kurumları”, Görüş Dergisi, Özel Sayı, “Türkiye’deki Rumlar”
Dağı Zeynep, “Avrupa Kimliğinin Sınırları ve Türkiye nin AB Üyeliği”, Avrasya Dosyası, Cilt 11, Sayı I, Ankara, 2005.
Durdu Mehmet Burak, “Lozan’da Ermeni Meselesi Tartışmaları”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı 62, Temmuz 2005.
Düzgün Mücahit, “Cumhuriyetin İlanından İsrail’in Kuruluşuna Kadar Türkiye’deki Yahudiler”, Dokuz Eylül Üniversitesi Atatürk İlke ve İnkılap Tarihi Enstitüsü Dergisi, Cilt III, Sayı 9-10, Yıl 2000.
Göka Erol,Beyazyüz Murat&Yüksel Fatih Volkan, “Savaş Meydanlarından Müzakere Dosyalarına”, Türkiye Günlüğü, Sayı 82, Güz 2005.
Güler Ali “Lozan’dan Günümüze Ermeni Sorunu”, Eğitim Dergisi, Sayı 64.
Gürbüz Cazim, “Varlık Vergisi ve Edebiyat”, Türkiye Günlüğü, Sayı 82, Güz 2005.
Huntıngton Samuel, “Sağlam Milliyetçilik”, Doğu-Batı Dergisi, Yıl 10, Sayı 14, 2007.
Kalaycı Hüseyin, “AB Azınlıklardan Sınıfta Kaldı”, Stratejik Analiz, Sayı 70, Ankara, Şubat 2006.
Kasım Kamer, “Uluslar arası İlişkiler Boyutuyla Ermeni Sorunu”, Eğitim Dergisi , Nisan 2003,Yıl 4,Sayı 38.
Korkmaz Zeynep,”Milli Mücadele ve Sonrasında Türklük Şuuru” Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı 10, Cilt IV, Kasım 1987.
Köktaş M Emin,”İnsan Hakları Bildirgelerinde Dil Sorunu”, Türkiye Günlüğü, Sayı 54, Ankara, Ocak-Şubat 1999.
Kurubaş Erol, “Avrupa Birliğinin Azınlıklara Yaklaşımı ve Avrupa Bütünleşmesine Etkileri”, Liberal Düşünce, Yıl 6, Sayı 23, Ankara, Yaz 2001.
Öksüz Hikmet, “Türk-Rum Nüfus Mübadelesinin Sebep ve Bazı İstisnaları”, Atatürk Araştırmaları Merkezi Dergisi, Sayı 48, Cilt XVI., Kasım 2000.
Özdağ Ümit,” 3 Ekim ve Sonrasın da Türkiye-AB İlişkileri”, Türk Yurdu Dergisi, Cilt 25, Sayı 19, Ankara, Kasım 2005.
Robinson Lynn D., “Religion and Realism ın Internatıonal Relations” Orbes, A Journal of World Affairs, Volume 47, Number 1 Winter 2003, Publıshed fort he Foreıgn Polıcy Reseaech Instıtute, Phıledephıa
Sofuoğlu Adnan, “Anadolu Üzerindeki Yunan Hedefleri ve Mütareke Dönemi Fener Rum Patrikhanesinin Faaliyetleri”, Atatürk Araştırma Dergisi, Sayı 28, Cilt X,Mart, 1994.
Terzioğlu Süleyman Sırrı&Özarslan Bahadır Bumin, “Türkiye’nin Avrupa Birliğine Üyelik sürecinde Azınlıklar Sorunu “, Avrasya Dosyası, Cilt II, Sayı 1.
Tezel Yahya Sezai, ”Kararsız ve Topal Bir Dönüşüm Sürecinde Dünya Konjektörü 2004” , Türkiye Günlüğü, Sayı 78, Ankara, Güz 2004.
Tutal Nilgün, “Doğu ve Amerika Arasında Avrupa”, Doğu-Batı Dergisi, Yıl 6, Sayı 23, Mayıs-Haziran-Temmuz 2003, Ankara.
Yalçın Semih, “Seksen Yıllık Cumhuriyetin Kimlik Meselesi”, 2023 Dergisi, www.2023.gen.tr.
Adam Baki, “Türkiye Yahudileri”, ed: Şinasi Gündüz Yaşayan Dünya Dinleri, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, I.Baskı, Ankara,2007
Aktar Ayhan, “Türk-Yunan Mübadelesinin İlk 50 Yılı, Eylül 1922-Eylül 1923”, Der: Müfide Pekin, Yeniden Kurulan Yaşamlar 80. Yılında 1923 Türk-Yunan Zorunlu Nüfus Mübadelesi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, I. Baskı, İstanbul, 2005.
Aral Berdal, “Özal Döneminde İç ve Dış Siyaset, Süreklilik ya da Kopuş”, Kim Bu Özal, ed: İhsan Sezal-İhsan Dağı, II. Baskı, Boyut Yayınları, İstanbul, 2003.
Acun Fatma, “AB Uyum Sürecinde Laiklik”, ed: Mustafa Yılmaz-Yonca Anzerlioğlu-Yasemin Doğaner, Avrupa Birliği Çağdaş Uygarlığın Yolu mu Ulusal Egemenliğin Sonu mu? Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara, 2005.
Adıyeke Nuri, “Islahat Fermanı Öncesinde Osmanlı İmparatorluğunda Millet Sistemi ve Gayr-i Müslimlerin Yaşantılarına Dair”, ed: Güler Eren, Osmanlı, Cilt 4, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, 1999.
Akın Veysi, “Lozan Barış Antlaşması”, ed: Hasan Celal Güzel-Kemal Çiçek-Salim Koca, Türkler, Cilt 15, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, 2002.
Arslantürk Zeki,” Sosyolojinin Konusu” ed: Niyazi Akyüz-İhsan Çapçıoğlu, Ana Başlıklarıyla Din Sosyolojisi, Gündüz Yayınları, Ankara.
Beşe Ertan, “AB İnsan Hakları:Hukuku ve Siyasi Perspektifler”, ed: Mustafa Aykaç-Zeki Parlak, Tüm Yönleriyle Türkiye-AB İlişkileri, Elif Kitabevi, İstanbul, 2002.
Bodur Hüsnü Ezber,” Küreselleşme Ulus-Devlet ve Din”,ed: Şahin Gürsoy-İhsan Çapçıoğlu, Küreselleşme Ulus-Devlet ve Din, Platin Yayınları, Ankara, 2007.
Bonazzi Michael & Toni Atti Roberto,”Minorities and Protected Minorities Constitutional Models Compared” ed: Dunne, Michael Tiziano, Citizenship and Rights in Multi Cultural Societies Kele University Pres, Kele, 1995.
Braude Benjamin, “Millet Sisteminin İlginç Tarihi”,ed:Hasan Celal Güzel, Osmanlı’dan Günümüze Ermeni Sorunu, II.Baskı, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, 2001.
Budak Ömer,” Sevr Paylaşımı”, ed: Hasan Celal Güzel-Kemal Çiçek-Salim Koca, Türkler, Cilt 15, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, 2002.
Çapa Mesut, “Milli Mücadelede Doğu Karadeniz”, ed: Hasan Celal Güzel –Kemal Çiçek-Salim Koca, Türkler, Cilt 15, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, 2002.
Çetin Halis, “Çatışma ve Diyalog Tartışmaları Arasında İki İnsan İki Medeniyet, Hay bin Yakzen Doğu, Robinson Crusoe Batı”, Doğu Batı Dergisi, Yıl 10, Sayı 14, Ankara, 2007.
Doğan İlyas,” Avrupa Birliği Giriş Sürecinde Türkiye’de Anayasal Sistem Reformu Bağlamında Küreselleşme ve Ulusal Egemenlik”, ed: Zafer Gören, Avrupa Birliği’ne Uyum Çerçevesinde TC. Anayasasında Gerçekleştirilen ve Gerçekleştirilmesi Planlanan Reformlar, 22-24 Nisan 2003, TBMM. Yasası, No:1.
Efe Adem,”Türkiye’nin AB’ne Giriş Sürecinde Din ve Kültürel Çatışma Sorunu, AB’ne Girişin Din Boyutu”, Sempozyum.
Eğribel Ertan, “Tarihte Doğu-Batı Çatışması”, Sosyoloji Yıllığı, Kitap 12, Kızıl Elma Yayınları, İstanbul, 2005, “Anadolu Savaş Yolları Kavşağı”
------------------, “Anadolu Türklüğünün Yükselişi: Rönesansın Açmazı ve Atlantik Merkezli İlişkiler”, Kızıl Elma Yayınları, İstanbul, 2005.
Ercan Yavuz, “Osmanlı Devletinde Müslüman Olmayan Topluluklar”, ed: Güler Eren, Osmanlı , Cilt IV, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara 1999.
Eryılmaz Bilal, Osmanlı Devletin’de Farklılıklara ve Hoşgörüye Kavramsal Bir Yaklaşım, ed: Güler Eren, Osmanlı, Cilt IV, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara 1999.
Göktepe Cihat,”Londra ve Zürih Antlaşmalarının Hazırlık Süreci ve Türk-İngiliz İlişkileri (1955-1959)”, Türkler, Cilt 16, Ankara, 2002.
Hırschon Renee, “ Lozan Antlaşmasının Geriye Doğru İncelenmesi”, Der: Müfide Pekin, Yeniden Kurulan Yaşamlar 80. Yılında Türk-Yunan Zorunlu Nüfus Mübadelesi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2005.
Keyder Çağlar, “Nüfus Mübadelesinin Türkiye Açısından Sonuçları”, Der: Rene Hırschon, Ege’yi Geçerken 1923 Türk-Yunan Zorunlu Mübadele, Çev: Müfide Pekin-Ertuğ Altınay, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, I. Baskı, İstanbul, 2005.
Khan Arshı, “Osmanlı İmparatorluğu Çok Kültürlülüğün Doğulu Mimarı”, ed: Güler Eren, Osmanlı, Cilt IV, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, 1999
Koca Ferhat, “Türkiye’nin AB Giriş Sürecinde İslam Hukukunda Zihniyet Değişimi ve Yeni Perspektifler”, Türkiye’nin AB’ne Girişinin Din Boyutu, Türk Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Sempozyum 17-19 Eylül 2001, Ankara 2003.
Köseoğlu Nevzat,” Türk Milliyetçiliği İdeolojisinin Doğuşu ve Özellikleri”, Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Cilt IV., Milliyetçilik, ed: Tanıl Bora-Murat Gültekingil, İletişim Yayınları, İstanbul, 2002.
Küçük Abdurrahman,” Genel Olarak Misyonerlik”, ed: Ömer Faruk Harman, Türkiye’de Misyonerlik Faaliyetleri , III. Baskı, İstanbul, 2005.
Mavramatis Yorgo, “Yunanistan’da Hıristiyan Göçmenler ve Müslüman Azınlıklar” Der: Müfide Pekin, Yeniden Kurulan Yaşamlar 80. yılında 1923 Türk-Yunan Zorunlu Mübadelesi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, I. Baskı, 112, İstanbul, 2005.
Molho Rena,” Tanzimat Öncesi ve Sonrasında İstanbul Yahudileri”, ed: Pinelopi Stathis, 19. Yüzyıl İstanbul’unda Gayrimüslimler, Tarih Vakfı, Yurt Yayınları, İstanbul. 1999.
Özdemir Hikmet,” 1980 ve Sonrası “,ed:Hasan Celal Güzel-Kemal Çiçek-Salim Koca, Türkler, Cilt XV, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, 2002.
…………………, “Azınlıklar İçin Bir Osmanlı Türk Klasiği 1453 Sözleşmesi”, ed: Güler Eren, Osmanlı, Cilt IV, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara 1999.
Özkan Ayşe, Duvan, “Avrupa Birliği ve Azınlık Hakları”, Avrasya Dosyası, Cilt 10, Sayı 2, Ankara, Yaz 2004.
Sak Hüseyin, “Webergil karizmatik Otorite Tipolojisi Çerçevesinde Özal ve Demokrasimiz” Kim Bu Özal , ed: İhsan Dağı, İhsan Sezai, Boyut Yayınları.
Shaw Stanford, “Osmanlı İmparatorluğunda Yahudiler”, ed: Güler Eren, Osmanlı,. Cilt IV, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara. 1999.
Shmuelevitz Aryeh, “Millet Sistemi ve Musevi Cemaati”, ed: Güler Eren, Osmanlı, Cilt IV, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, 1999.
Şan Mustafa Kemal, “Tarihte Doğu-Batı Çatışması”, Sosyoloji Yıllığı, Kitap 12, Kızıl Elma Yay., İstanbul, 2005, “Tek Tanrılı Evrensel Dinlerin Doğuşu ve Doğu-Batı Çatışması”
Şenay Bülent, “AB’nin Dini Kimliği Var mıdır? AB’de Dinlerin Tarihine ve Bugününe Bir Bakış”, Türkiye’nin AB’ne Girişinin Din Boyutu, Sempozyum.
Tosun Ramazan, “Türk-Rum Nüfus Mübadelesi”, Türkler, Cilt XVI, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, 2002.
Uzun Turgay “Osmanlı Devletin’de Milliyetçilik Hareketleri İçerisinde Ermeniler”, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara 2001, ed: Hasan Celal Güzel, Osmanlıdan Günümüze Ermeni Sorunu, Yeni Türkiye Yayınları, II. Baskı, Ankara, 2001.
Yıldırım Azmi, “Rum Çetelerinin Türklere Karşı Faaliyetleri 1912-1922”, ed: Hasan Celal Güzel-Kemal Çiçek-Salim Koca, Türkler, Cilt XV, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, 2002.
Yıldırım Ergün, “Tarihte Doğu-Batı Çatışması”, Sosyoloji Yıllığı, Kitap 12, Kızıl Elma Yayınları, İstanbul, 2005, “Heredot Tarihinde Doğuyu Okumak”
Yılmaz Aytekin,” Türk Bürokrasi Geleneği ve Özal”, ed: İhsan Dağı-İhsan Sezai, Kim Bu Özal, ed: İhsan Sezal-İhsan Dağı, II. Baskı, Boyut Yayınları, İstanbul, 2003.
Yazıcıoğlu M. Sait,” Özal’ın İslam Anlayışı ve Dini Özgürlükleri”, Kim Bu Özal, ed: İhsan Sezal-İhsan Dağı, II. Baskı, Boyut Yayınları, İstanbul, 2003.
Bilgin Mustafa Sıtkı,” Lozan Konferansında Ermeni Meselesi İtilaf Devletlerinin Diplomatik Manevraları ve Türkiye’nin Karşı Siyaseti”, web sayfası
Bozkurt Gülnihal, “Türk Hukuk Tarihine Giriş”, web sayfası
Hür Ayşe, Haksöz Dergisi, www.haksozhaber.com
Karpat Kemal, “Türkiye’de Laikliğin Anlamı,” www.tumgazeteler.com., 08.12. 2004.
Newman Chrıstopher, “Din Sosyolojisi Uyuşma-Çatışma ve Değişim”, Çev: Cengiz Yıldız, www.e-sosder.org, Yıl 2009, Cilt 3.
Yayınlanan
Lisans
LisansBu İnternet Sitesi içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı, resim, görüntü, fotoğraf, video, müzik vb.) Akademisyen Kitabevine ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceca Kanunu kapsamında korunmaktadır. Bu hakları ihlal eden kişiler, 5846 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Yayınevi ilgili yasal yollara başvurma hakkına sahiptir.
