İklim Sınıflandırması ve İklim Tipleri
Özet
İklim herhangi bir yerde ya da bölgede uzun zaman periyodunda hava koşullarında gözlemlenen ortalama durum olarak tanımlanmaktadır. Bir yerin matematik ve özel konumu ile ilişkili faktörlere bağlı olarak farklı iklim tipleri ve farklı iklim bölgeleri oluşabilmektedir. İklim bölgelerinin alansal yayılımının, sınırlarının ve birbirinden ayıran özelliklerinin bilinmesi, beraberinde bazı sınıflandırma yöntemlerinin de geliştirilmesini zorunlu kılmıştır. Modern iklim sınıflandırması yaklaşımlarında genetik ve ampirik yöntemler ön plana çıkmaktadır. Genetik yöntem iklim bölgesini oluşturan faktörleri (hava kütleleri) dikkate alırken, ampirik sınıflandırma ise sıcaklık ve yağış gibi meteorolojik değişkenlerin uzun süreli gözlemlerini esas alır. Türkiye’de ilk iklim sınıflandırma çalışmalarında Erinç indisi, Aydeniz indisi, De Martonne ve Thornthwaite indisi esas alınırken, daha sonraki dönemlerde Köppen ve Köppen’in farklı versiyonları olan Köppen-Geiger ve Köppen Threwartha sınıflandırma yöntemleri ön plana çıkmıştır. Karasal İklim, Akdeniz iklimi, Karadeniz İklimi ve Marmara Geçiş İklimi Türkiye’de görülen başlıca ana iklim tipleridir. Küresel ölçekte ise enlem, okyanuslara yakınlık, atmosferik sirkülasyonlar, okyanus akıntıları ve deniz seviyesinden yükseklik gibi faktörlere bağlı olarak Ekvatoral, Tropikal, Ilıman ve Arktik ana iklim bölgeleri ortaya çıkmıştır.
Referanslar
Akman, Y. (1990). İklim ve biyoiklim. Ankara, Palme Yayın Dağıtım
Alisov, B.P. (1954). Die Klimate der Erde (ohne das Gebiet der UdSSR). Deutscher Verlag der Wissenschaften, Berlin, p 277
Ardel, A., Kunter, A., & Dönmez, Y. (1969). Klimatoloji Tatbikatı. Taș Matbaası, İstanbul
Arnfield, A. J. (2016). Climate classification. Encyclopedia Britannica. Retrieved from https://www.britannica.com/topic/classification
Atalay, İ.(1997). Türkiye Coğrafyası. Ege Üniversitesi yayınları, İzmir
Atalay, İ. (2010). Uygulamalı Klimatoloji. META Basım Matbaacılık Hizmetleri, İzmir
Avcı M. (1992). Thornthwaite rasyonel iklim sınıflandırma sistemine göre Türkiye iklimi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 1(1): 67-88
Aydeniz A. (1985). Toprak amenajmanı. Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Yayını, No:928, Ankara
Beck, C., Grieser, J., Kottek, M., Rubel, F., & Rudolf, B. (2005). Characterizing global climate change by means of Köppen climate classification. Klimastatusbericht, 51, 139–149
Beck, H. E., Zimmermann, N. E., McVicar, T. R., Vergopolan, N., Berg, A., & Wood, E. F. (2018). Present and future Köppen-Geiger climate classification maps at 1-km resolution. Scientific Data, 5(180214). https://doi.org/10.1038/sdata.2018.214
Birsoy, Y., & Ölgen, K. (1992). Thornthwaite yöntemi ile su bilançosunun ve iklim tipinin belirlenmesinde bilgisayar kullanımı. Ege Coğrafya Dergisi, 6, 153-178
Bölük, E., & Kömüşcü, A.Ü. (2018). Köppen-Trewartha İklim Sınıflandırmasına Göre Türkiye İklimi. Tarım ve Orman Bakanlığı, Meteoroloji Genel Müdürlüğü Yayınları, s.19, Ankara.
Chen, D., & Chen, H. W. (2013). Using the Köppen classification to quantify climate variation and change: An example for 1901–2010. Environmental Development, 6, 69-79. https://doi.org/10.1016/j.envdev.2013.03.007
Çiçek, İ. (1995). Türkiye'de kurak dönemin yayılışı ve süresi (Thornthwaite metoduna göre). Türkiye Coğrafyası Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 4, 77-102
Çiçek, İ. (1996). Thorthwaite metoduna göre Türkiye’de iklim tipleri. Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Coğrafya Araştırmaları Dergisi, 12, 33-71
Çiçek, İ. (2000). Türkiye’de termik dönemlerin yayılışı ve süreleri. Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 40(1-2), 189-212
Çiçek, İ. (2001). Türkiye’de günlük yağış şiddetleri ve frekansları. Ankara Üniversitesi Türkiye Coğrafyası Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 8, 27-48
Çiçek, İ., & Ataol, M. (2009). Türkiye’nin su potansiyelinin belirlenmesinde yeni bir yaklaşım. Coğrafi Bilimler Dergisi, 7(1), 51-64
Çolak, E., & Memişoğlu, T. (2021). Thornthwaite iklim sınıflandırma yöntemine göre Karadeniz Bölgesi iklim sınır haritasının CBS ile üretilmesi. Geomatik, 6(1), 31-43
Demir, Y., Doğan Demir, A., Meral, R., & Yüksel, A. (2015). Bingöl Ovası iklim tipinin Thornthwaite ve Erinç indisine göre belirlenmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 2(4), 332–337
Demircan, M., Gürkan, H., Türkoğlu, N. Ve Çiçek, İ. (2018). Türkiye Sıcaklıklarının Kuzey Atlantik Salınımı (NAO) İndisi ile İlişkisi. TÜCAUM 30.Yıl Uluslararası Coğrafya Sempozyumu, 3-6 Eylül 2018, ss.799-812
Deniz, A., Toros, H., & Incecik, S. (2011). Spatial variations of climate indices in Turkey. International Journal of Climatology, 31(3), 394–403. https://doi.org/10.1002/joc.2081
De Martonne, E. (1942). Nouvelle carte mondial de l'indice d'aridité. Annales de Géographie, 241-250
Dönmez Y. (1984). Umumi Klimatoloji ve İklim Çalışmaları, İ.T.Ü. Yayın No: 2506, Coğrafya Enstitüsü, Yayın No: 102
Dursun, İ., & Babalık, A. A. (2021). De Martonne-Gottman ve standart yağış indeksi yöntemleri kullanılarak kuraklığın belirlenmesi: Isparta ili örneği. Turkish Journal of Forestry, 22(3), 192-201
Dursun, İ., & Yazıcı, N. (2022). Köppen-Trewartha ve Thornthwaite yöntemlerine göre Isparta yöresi iklim tipinin belirlenmesi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 8(2), 264-279
Erinç, S. (1949). The climates of Turkey according to Thornthwaite's classifications. Annals of the Association of American Geographers, 39(1), 26-46
Erinç, S. (1951). Türkiye'de kontinentalitenin tesirleri. İstanbul Üniversitesi Coğrafya Enstitüsü Dergisi, 1(2), 6-68
Erinç, S. (1957). Tatbiki klimatoloji ve Türkiye'nin iklim şartları. İTÜ Hidroloji Enstitüsü Yayınları, İstanbul
Erinç, S. (1965). Yağış müessiriyeti üzerine bir deneme ve yeni bir indis. İ.Ü. Coğrafya Enstitüsü Yayınları, İstanbul
Erinç, S. (1984). Klimatoloji ve metodları. İstanbul Üniversitesi Yayınları. İstanbul
Erinç, S. (1996). Klimatoloji ve metodları (2. basım). İstanbul: Alfa Basım ve Yayım-Dağıtım
Erlat, E. (2014). Dünya iklimleri. İzmir Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları
Erol, O. (1999) Genel Klimatoloji. Çantay Kitabevi, Genişletilmiş 5. Baskı, İstanbul, ISBN:975-7206-31-8
Ertürk, A. K., & Bayar, F. A. (1984). Türkiye'nin iklim tasnifi - Erinç kuraklık indis formülüne göre. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, Ankara
Feddema, J. J. (2005). A revised Thornthwaite-type global climate classification. Physical Geography, 26(6), 442-466. https://doi.org/10.2747/0272-3646.26.6.442
Feddema, J. J. (2013). A revised Thornthwaite-type global climate classification. Physical Geography, 26(6), 442-466
Iyigun, C., Türkeş, M., Batmaz, İ., Yozgatligil, C., Purutçuoğlu, V., Koç, E. K., & Öztürk, M. Z. (2013). Clustering current climate regions of Turkey by using a multivariate statistical method. Theoretical and Applied Climatology, 114(1-2), 95-106
Kadıoğlu, M. (2020). Bildiğiniz Havaların Sonu: Küresel İklim Değişimi ve Türkiye, s. 272, SİA Kitap, İstanbul.
Kafalı Yılmaz, F., & Yılmaz, Ö. (2013). Rize and Ardahan cases in respect of Thornthwaite climate classification. In 3rd International Geography Symposium- GEOMED 2013, Symposium Proceedings (pp. 978-605-62253-8-3)
Kalvova, J., Halenka, T., Bezpalcova, K., & Nemesova, I. (2003). Köppen climate types in observed and simulated climates. Studia Geophysica et Geodaetica, 47, 185-202
Khlebnikova, E.I.(2009). Classification of the climate of the earth. In: Gruza GV (ed) Environmental structure and function: climate system, Vol: 1. EOLSS, pp 229–245
Koçman, A. (1993). Türkiye iklimi. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, İzmir
Kottek, M., Grieser, J., Beck, C., Rudolf, B., & Rubel, F. (2006). World map of the Köppen-Geiger climate classification updated. Meteorologische Zeitschrift, 15(3), 259-263
Komuscu, A. U.(2002). An analysis of recent drought conditions in Turkey in relation to circulation Patterns, Drought Network News, 13, 5–6
Kömüşcü, A.Ü., Turgu, E., and Deliberty, T. (2022). Dynamics of precipitation regions of Turkey: A clustering approach by K-means methodology in respect of climate variability. Journal of Water & Climate Change. 13 (10): 3578–3606. https://doi.org/10.2166/wcc.2022.186
Köppen, W. (1918). Klassifikation der Klimate nach Temperatur, Niederschlag und Jahresablauf (Classification of climates according to temperature, precipitation and seasonal cycle). Petermanns Geographische Mitteilungen, 64, 193-203
Köppen, W., & Geiger, R. (1954). Klima der Erde (Climate of the earth) [Wall Map]. Gotha: Klett-Perthes
MGM, 2016. De Martonne Kuraklık İndeksine Göre Türkiye İklimi, T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Araştırma Dairesi Başkanlığı Klimatoloji Şube Müdürlüğü, Ankara, https://www.mgm.gov.tr/FILES/iklim/iklim_siniflandirmalari/Demartonne.pdf, Erişim: 15.03.2021
Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM). (2016). Thornthwaite iklim sınıflandırmasına göre Türkiye iklimi. T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü. Retrieved from https://www.mgm.gov.tr/FILES/iklim/iklim_siniflandirmalari/Thornthwaite.pdf
Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM). (2017). İklim sınıflandırmaları. T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Klimatoloji Şube Müdürlüğü. Retrieved from http://www.mgm.gov.tr/FILES/iklim/iklim_siniflandirmalari.pdf
Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM). (2018). Köppen-Trewartha iklim sınıflandırmasına göre Türkiye iklimi. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü. Retrieved from https://www.mgm.gov.tr/FILES/iklim/iklim_siniflandirmalari/K%C3%B6ppen-Trewatha.pdf
Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM). (2021). İllere ait bazı meteorolojik istatistiksel analizleri (1926-2020). T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Meteorolojik Veri İşlem Dairesi Başkanlığı, Ankara
Meteoroloji Genel Müdürlüğü. (n.d.). İklim sınıflandırmaları. Retrieved from https://www.mgm.gov.tr/iklim/iklim-siniflandirmalari.aspx
Muñoz Sabater, J. (2019). ERA5-Land monthly averaged data from 1950 to present. Copernicus Climate Change Service (C3S) Climate Data Store (CDS). DOI: 10.24381/cds.68d2bb30 (Erişim: 02-07-2024)
Nişancı, A. (1975). Sıcaklık dağılışları ve hava durumlarına bağlılıkları içinde Türkiye'nin yağış şartlarının incelenmesi. Erzurum Atatürk Üniversitesi Yayınları
Miller, D. H., & Oliver, J. E. (1971). Climatic classification. Annals of the Association of American Geographers, 61(4), 815–818. http://www.jstor.org/stable/2562411
Oliver, J.E., Wilson, L. (1987). Climatic classification . In: Climatology. Encyclopedia of Earth Science. Springer, Boston, MA. https://doi.org/10.1007/0-387-30749-4_38
Oliver, J. E. (1991). The history, status and future of climatic classification. Physical Geography, 12, 235–251
Oliver, J. E. (2005). Climate classification. In J. E. Oliver (Ed.), Encyclopedia of World Climatology. Encyclopedia of Earth Sciences Series. Springer. https://doi.org/10.1007/1-4020-3266-8_43
Öztürk, M. Z., Çetinkaya, G., & Aydın, S. (2017). Köppen-Geiger iklim sınıflandırmasına göre Türkiye’nin iklim tipleri. Coğrafya Dergisi, 35, 17-27. https://doi.org/10.26650/JGEOG330955
Papacharalampous, G., Tyralis, H., Markonis, Y., & others. (2023). Features of the Earth’s seasonal hydroclimate: characterizations and comparisons across the Köppen–Geiger climates and across continents. Progress in Earth and Planetary Science, 10, 46. https://doi.org/10.1186/s40645-023-00574-y
Peel, M. C., Finlayson, B. L., & McMahon, T. A. (2007). Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification. Hydrology and Earth System Sciences, 11, 1633–1644.
Petersen, J.F., Trapasso, L.M., Sack, D. (2010). Fundemantals of Physical Geography. Cengage Learning EMEA, ISBN:9780538734639, p.496
Pidwirny, M. (2006). Climate classification and climatic regions of the world. In Fundamentals of Physical Geography (2nd ed.). Retrieved from http://www.physicalgeography.net/fundamentals/7v.html
Rohli, R. & Vega, A.J. (2011). Climatology. Jones & Bartlett Learning, ISBN: 0763791016, pp-432
Sabater, J.M. (2019). ERA5-Land monthly averaged data from 1950 to present. Copernicus Climate Change Service (C3S) Climate Data Store (CDS). doi: 10.24381/cds.68d2bb30 (Accessed on 02-06-2024)
Sariş, F., Hannah, D. M., & Eastwood, W. J. (2010). Spatial variability of precipitation regimes over Turkey. Hydrological Sciences Journal, 55(2), 234-249
Schmittner, A. (2019). Introduction to Climate Science. Oregon State University, ISBN: 978-1-955101-00-4
Sezer, L. İ. (1988). İklim ve vejetasyon sınıflandırması konusunda yeni bir indis denemesi. Ege Coğrafya Dergisi, 4(1), 161-201
Shimabukuro, R., Tomita, T. & Fukui, Ki. (2023). Update of global maps of Alisov’s climate classification. Prog Earth Planet Sci 10, 19. https://doi.org/10.1186/s40645-023-00547-1
Sönmez, İ., & Kömüşçü, A. Ü. (2008). K-ortalamaları kümeleme yöntemi ile Türkiye yağış bölgelerinin yeniden tanımlanması ve alt-periyodlardaki değişimleri. İklim Değişikliği ve Çevre, 1, 38-49
Strahler, A. N. (1951). Physical Geography. New York: John Wiley & Sons
Strahler, A. N. (1970). Principles of Physical Geology. New York: John Wiley & Sons
Şensoy, S., & Ulupınar, Y. (2014). İklim sınıflandırmaları. Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Ankara
Şensoy, S., Demircan, M., Ulupınar, Y., & Balta, İ. (2007). Türkiye iklimi. Meteoroloji Genel Müdürlüğü. Retrieved from http://www.mgm.gov.tr/FILES/iklim/turkiye_iklimi.pdf
Tatlı, H. (2017). Classification of the Köppen and Holdridge life zones with respect to the climate scenarios - Rcp4.5 over Turkey. In 8th Atmospheric Sciences Symposium (pp. 651–657)
Tatlidil, H. (1996). Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistiksel Analiz, Akademi Matbaası, Ankara
Temuçin, E. (1990). Aylık değişme oranlarına göre Türkiye'de yağış rejim tipleri. Ege Coğrafya Dergisi, 5, 160-183
Thornthwaite, C. W. (1948). An approach toward a rational classification of climate. Geographical Review, 38(1), 55-94
Trewartha, G. T. (1968). An introduction to climate. New York: McGraw-Hill.
Trujillo, A.P. & Thurman, H.V. (2019). Essentials of Oceanography, 13th edition. Published by Pearson, ISBN-13: 9780134891521, pp-624
Türkeş, M., & Erlat, E.(2008). Influence of the Arctic Oscillation on variability of winter mean temperatures in Turkey. Theoretical and Applied Climatology, 92, pp: 75-85
Türkeş M. (2010). Klimatoloji ve Meteoroloji, Kriter Yayınları, Yayın No. 63, Fiziki Coğrafya Serisi No. 1, İstanbul.
Ünal, Y., Kindap, T., & Karaca, M. (2003). Redefining the climate zones of Turkey using cluster analysis. International Journal of Climatology, 23(9), 1045-1055. https://doi.org/10.1002/joc.910.
Yılmaz, E. (2020). Türkiye’de Thornthwaite iklim indislerindeki eğilimler. Coğrafya Dergisi, 40, 163-185
Yılmaz, E., & Çiçek, İ. (2016). Türkiye Thornthwaite iklim sınıflandırması. Journal of Human Sciences, 13(3), 3973-3994. https://doi.org/10.14687/jhs.v13i3.3994
Yılmaz, E., & Çiçek, İ. (2018). Türkiye’nin detaylandırılmış Köppen-Geiger iklim bölgeleri. Journal of Human Sciences, 15(1), 225-242. https://doi.org/10.14687/jhs.v15i1.5040
Yüksel, E., & Ömer, K. (2024). Thornthwaite yöntemine göre iklim tiplerinin belirlenmesi: Bursa ili örneği. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 25. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1435376
https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/makale/hava-olaylarinin-ardindaki-gizemli-ikili-el-nino-ve-la-nina
https://www.cpc.ncep.noaa.gov/products/precip/CWlink/MJO/enso.shtml
Referanslar
Akman, Y. (1990). İklim ve biyoiklim. Ankara, Palme Yayın Dağıtım
Alisov, B.P. (1954). Die Klimate der Erde (ohne das Gebiet der UdSSR). Deutscher Verlag der Wissenschaften, Berlin, p 277
Ardel, A., Kunter, A., & Dönmez, Y. (1969). Klimatoloji Tatbikatı. Taș Matbaası, İstanbul
Arnfield, A. J. (2016). Climate classification. Encyclopedia Britannica. Retrieved from https://www.britannica.com/topic/classification
Atalay, İ.(1997). Türkiye Coğrafyası. Ege Üniversitesi yayınları, İzmir
Atalay, İ. (2010). Uygulamalı Klimatoloji. META Basım Matbaacılık Hizmetleri, İzmir
Avcı M. (1992). Thornthwaite rasyonel iklim sınıflandırma sistemine göre Türkiye iklimi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 1(1): 67-88
Aydeniz A. (1985). Toprak amenajmanı. Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Yayını, No:928, Ankara
Beck, C., Grieser, J., Kottek, M., Rubel, F., & Rudolf, B. (2005). Characterizing global climate change by means of Köppen climate classification. Klimastatusbericht, 51, 139–149
Beck, H. E., Zimmermann, N. E., McVicar, T. R., Vergopolan, N., Berg, A., & Wood, E. F. (2018). Present and future Köppen-Geiger climate classification maps at 1-km resolution. Scientific Data, 5(180214). https://doi.org/10.1038/sdata.2018.214
Birsoy, Y., & Ölgen, K. (1992). Thornthwaite yöntemi ile su bilançosunun ve iklim tipinin belirlenmesinde bilgisayar kullanımı. Ege Coğrafya Dergisi, 6, 153-178
Bölük, E., & Kömüşcü, A.Ü. (2018). Köppen-Trewartha İklim Sınıflandırmasına Göre Türkiye İklimi. Tarım ve Orman Bakanlığı, Meteoroloji Genel Müdürlüğü Yayınları, s.19, Ankara.
Chen, D., & Chen, H. W. (2013). Using the Köppen classification to quantify climate variation and change: An example for 1901–2010. Environmental Development, 6, 69-79. https://doi.org/10.1016/j.envdev.2013.03.007
Çiçek, İ. (1995). Türkiye'de kurak dönemin yayılışı ve süresi (Thornthwaite metoduna göre). Türkiye Coğrafyası Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 4, 77-102
Çiçek, İ. (1996). Thorthwaite metoduna göre Türkiye’de iklim tipleri. Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Coğrafya Araştırmaları Dergisi, 12, 33-71
Çiçek, İ. (2000). Türkiye’de termik dönemlerin yayılışı ve süreleri. Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 40(1-2), 189-212
Çiçek, İ. (2001). Türkiye’de günlük yağış şiddetleri ve frekansları. Ankara Üniversitesi Türkiye Coğrafyası Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 8, 27-48
Çiçek, İ., & Ataol, M. (2009). Türkiye’nin su potansiyelinin belirlenmesinde yeni bir yaklaşım. Coğrafi Bilimler Dergisi, 7(1), 51-64
Çolak, E., & Memişoğlu, T. (2021). Thornthwaite iklim sınıflandırma yöntemine göre Karadeniz Bölgesi iklim sınır haritasının CBS ile üretilmesi. Geomatik, 6(1), 31-43
Demir, Y., Doğan Demir, A., Meral, R., & Yüksel, A. (2015). Bingöl Ovası iklim tipinin Thornthwaite ve Erinç indisine göre belirlenmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 2(4), 332–337
Demircan, M., Gürkan, H., Türkoğlu, N. Ve Çiçek, İ. (2018). Türkiye Sıcaklıklarının Kuzey Atlantik Salınımı (NAO) İndisi ile İlişkisi. TÜCAUM 30.Yıl Uluslararası Coğrafya Sempozyumu, 3-6 Eylül 2018, ss.799-812
Deniz, A., Toros, H., & Incecik, S. (2011). Spatial variations of climate indices in Turkey. International Journal of Climatology, 31(3), 394–403. https://doi.org/10.1002/joc.2081
De Martonne, E. (1942). Nouvelle carte mondial de l'indice d'aridité. Annales de Géographie, 241-250
Dönmez Y. (1984). Umumi Klimatoloji ve İklim Çalışmaları, İ.T.Ü. Yayın No: 2506, Coğrafya Enstitüsü, Yayın No: 102
Dursun, İ., & Babalık, A. A. (2021). De Martonne-Gottman ve standart yağış indeksi yöntemleri kullanılarak kuraklığın belirlenmesi: Isparta ili örneği. Turkish Journal of Forestry, 22(3), 192-201
Dursun, İ., & Yazıcı, N. (2022). Köppen-Trewartha ve Thornthwaite yöntemlerine göre Isparta yöresi iklim tipinin belirlenmesi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 8(2), 264-279
Erinç, S. (1949). The climates of Turkey according to Thornthwaite's classifications. Annals of the Association of American Geographers, 39(1), 26-46
Erinç, S. (1951). Türkiye'de kontinentalitenin tesirleri. İstanbul Üniversitesi Coğrafya Enstitüsü Dergisi, 1(2), 6-68
Erinç, S. (1957). Tatbiki klimatoloji ve Türkiye'nin iklim şartları. İTÜ Hidroloji Enstitüsü Yayınları, İstanbul
Erinç, S. (1965). Yağış müessiriyeti üzerine bir deneme ve yeni bir indis. İ.Ü. Coğrafya Enstitüsü Yayınları, İstanbul
Erinç, S. (1984). Klimatoloji ve metodları. İstanbul Üniversitesi Yayınları. İstanbul
Erinç, S. (1996). Klimatoloji ve metodları (2. basım). İstanbul: Alfa Basım ve Yayım-Dağıtım
Erlat, E. (2014). Dünya iklimleri. İzmir Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları
Erol, O. (1999) Genel Klimatoloji. Çantay Kitabevi, Genişletilmiş 5. Baskı, İstanbul, ISBN:975-7206-31-8
Ertürk, A. K., & Bayar, F. A. (1984). Türkiye'nin iklim tasnifi - Erinç kuraklık indis formülüne göre. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, Ankara
Feddema, J. J. (2005). A revised Thornthwaite-type global climate classification. Physical Geography, 26(6), 442-466. https://doi.org/10.2747/0272-3646.26.6.442
Feddema, J. J. (2013). A revised Thornthwaite-type global climate classification. Physical Geography, 26(6), 442-466
Iyigun, C., Türkeş, M., Batmaz, İ., Yozgatligil, C., Purutçuoğlu, V., Koç, E. K., & Öztürk, M. Z. (2013). Clustering current climate regions of Turkey by using a multivariate statistical method. Theoretical and Applied Climatology, 114(1-2), 95-106
Kadıoğlu, M. (2020). Bildiğiniz Havaların Sonu: Küresel İklim Değişimi ve Türkiye, s. 272, SİA Kitap, İstanbul.
Kafalı Yılmaz, F., & Yılmaz, Ö. (2013). Rize and Ardahan cases in respect of Thornthwaite climate classification. In 3rd International Geography Symposium- GEOMED 2013, Symposium Proceedings (pp. 978-605-62253-8-3)
Kalvova, J., Halenka, T., Bezpalcova, K., & Nemesova, I. (2003). Köppen climate types in observed and simulated climates. Studia Geophysica et Geodaetica, 47, 185-202
Khlebnikova, E.I.(2009). Classification of the climate of the earth. In: Gruza GV (ed) Environmental structure and function: climate system, Vol: 1. EOLSS, pp 229–245
Koçman, A. (1993). Türkiye iklimi. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, İzmir
Kottek, M., Grieser, J., Beck, C., Rudolf, B., & Rubel, F. (2006). World map of the Köppen-Geiger climate classification updated. Meteorologische Zeitschrift, 15(3), 259-263
Komuscu, A. U.(2002). An analysis of recent drought conditions in Turkey in relation to circulation Patterns, Drought Network News, 13, 5–6
Kömüşcü, A.Ü., Turgu, E., and Deliberty, T. (2022). Dynamics of precipitation regions of Turkey: A clustering approach by K-means methodology in respect of climate variability. Journal of Water & Climate Change. 13 (10): 3578–3606. https://doi.org/10.2166/wcc.2022.186
Köppen, W. (1918). Klassifikation der Klimate nach Temperatur, Niederschlag und Jahresablauf (Classification of climates according to temperature, precipitation and seasonal cycle). Petermanns Geographische Mitteilungen, 64, 193-203
Köppen, W., & Geiger, R. (1954). Klima der Erde (Climate of the earth) [Wall Map]. Gotha: Klett-Perthes
MGM, 2016. De Martonne Kuraklık İndeksine Göre Türkiye İklimi, T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Araştırma Dairesi Başkanlığı Klimatoloji Şube Müdürlüğü, Ankara, https://www.mgm.gov.tr/FILES/iklim/iklim_siniflandirmalari/Demartonne.pdf, Erişim: 15.03.2021
Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM). (2016). Thornthwaite iklim sınıflandırmasına göre Türkiye iklimi. T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü. Retrieved from https://www.mgm.gov.tr/FILES/iklim/iklim_siniflandirmalari/Thornthwaite.pdf
Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM). (2017). İklim sınıflandırmaları. T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Klimatoloji Şube Müdürlüğü. Retrieved from http://www.mgm.gov.tr/FILES/iklim/iklim_siniflandirmalari.pdf
Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM). (2018). Köppen-Trewartha iklim sınıflandırmasına göre Türkiye iklimi. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü. Retrieved from https://www.mgm.gov.tr/FILES/iklim/iklim_siniflandirmalari/K%C3%B6ppen-Trewatha.pdf
Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM). (2021). İllere ait bazı meteorolojik istatistiksel analizleri (1926-2020). T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Meteorolojik Veri İşlem Dairesi Başkanlığı, Ankara
Meteoroloji Genel Müdürlüğü. (n.d.). İklim sınıflandırmaları. Retrieved from https://www.mgm.gov.tr/iklim/iklim-siniflandirmalari.aspx
Muñoz Sabater, J. (2019). ERA5-Land monthly averaged data from 1950 to present. Copernicus Climate Change Service (C3S) Climate Data Store (CDS). DOI: 10.24381/cds.68d2bb30 (Erişim: 02-07-2024)
Nişancı, A. (1975). Sıcaklık dağılışları ve hava durumlarına bağlılıkları içinde Türkiye'nin yağış şartlarının incelenmesi. Erzurum Atatürk Üniversitesi Yayınları
Miller, D. H., & Oliver, J. E. (1971). Climatic classification. Annals of the Association of American Geographers, 61(4), 815–818. http://www.jstor.org/stable/2562411
Oliver, J.E., Wilson, L. (1987). Climatic classification . In: Climatology. Encyclopedia of Earth Science. Springer, Boston, MA. https://doi.org/10.1007/0-387-30749-4_38
Oliver, J. E. (1991). The history, status and future of climatic classification. Physical Geography, 12, 235–251
Oliver, J. E. (2005). Climate classification. In J. E. Oliver (Ed.), Encyclopedia of World Climatology. Encyclopedia of Earth Sciences Series. Springer. https://doi.org/10.1007/1-4020-3266-8_43
Öztürk, M. Z., Çetinkaya, G., & Aydın, S. (2017). Köppen-Geiger iklim sınıflandırmasına göre Türkiye’nin iklim tipleri. Coğrafya Dergisi, 35, 17-27. https://doi.org/10.26650/JGEOG330955
Papacharalampous, G., Tyralis, H., Markonis, Y., & others. (2023). Features of the Earth’s seasonal hydroclimate: characterizations and comparisons across the Köppen–Geiger climates and across continents. Progress in Earth and Planetary Science, 10, 46. https://doi.org/10.1186/s40645-023-00574-y
Peel, M. C., Finlayson, B. L., & McMahon, T. A. (2007). Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification. Hydrology and Earth System Sciences, 11, 1633–1644.
Petersen, J.F., Trapasso, L.M., Sack, D. (2010). Fundemantals of Physical Geography. Cengage Learning EMEA, ISBN:9780538734639, p.496
Pidwirny, M. (2006). Climate classification and climatic regions of the world. In Fundamentals of Physical Geography (2nd ed.). Retrieved from http://www.physicalgeography.net/fundamentals/7v.html
Rohli, R. & Vega, A.J. (2011). Climatology. Jones & Bartlett Learning, ISBN: 0763791016, pp-432
Sabater, J.M. (2019). ERA5-Land monthly averaged data from 1950 to present. Copernicus Climate Change Service (C3S) Climate Data Store (CDS). doi: 10.24381/cds.68d2bb30 (Accessed on 02-06-2024)
Sariş, F., Hannah, D. M., & Eastwood, W. J. (2010). Spatial variability of precipitation regimes over Turkey. Hydrological Sciences Journal, 55(2), 234-249
Schmittner, A. (2019). Introduction to Climate Science. Oregon State University, ISBN: 978-1-955101-00-4
Sezer, L. İ. (1988). İklim ve vejetasyon sınıflandırması konusunda yeni bir indis denemesi. Ege Coğrafya Dergisi, 4(1), 161-201
Shimabukuro, R., Tomita, T. & Fukui, Ki. (2023). Update of global maps of Alisov’s climate classification. Prog Earth Planet Sci 10, 19. https://doi.org/10.1186/s40645-023-00547-1
Sönmez, İ., & Kömüşçü, A. Ü. (2008). K-ortalamaları kümeleme yöntemi ile Türkiye yağış bölgelerinin yeniden tanımlanması ve alt-periyodlardaki değişimleri. İklim Değişikliği ve Çevre, 1, 38-49
Strahler, A. N. (1951). Physical Geography. New York: John Wiley & Sons
Strahler, A. N. (1970). Principles of Physical Geology. New York: John Wiley & Sons
Şensoy, S., & Ulupınar, Y. (2014). İklim sınıflandırmaları. Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Ankara
Şensoy, S., Demircan, M., Ulupınar, Y., & Balta, İ. (2007). Türkiye iklimi. Meteoroloji Genel Müdürlüğü. Retrieved from http://www.mgm.gov.tr/FILES/iklim/turkiye_iklimi.pdf
Tatlı, H. (2017). Classification of the Köppen and Holdridge life zones with respect to the climate scenarios - Rcp4.5 over Turkey. In 8th Atmospheric Sciences Symposium (pp. 651–657)
Tatlidil, H. (1996). Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistiksel Analiz, Akademi Matbaası, Ankara
Temuçin, E. (1990). Aylık değişme oranlarına göre Türkiye'de yağış rejim tipleri. Ege Coğrafya Dergisi, 5, 160-183
Thornthwaite, C. W. (1948). An approach toward a rational classification of climate. Geographical Review, 38(1), 55-94
Trewartha, G. T. (1968). An introduction to climate. New York: McGraw-Hill.
Trujillo, A.P. & Thurman, H.V. (2019). Essentials of Oceanography, 13th edition. Published by Pearson, ISBN-13: 9780134891521, pp-624
Türkeş, M., & Erlat, E.(2008). Influence of the Arctic Oscillation on variability of winter mean temperatures in Turkey. Theoretical and Applied Climatology, 92, pp: 75-85
Türkeş M. (2010). Klimatoloji ve Meteoroloji, Kriter Yayınları, Yayın No. 63, Fiziki Coğrafya Serisi No. 1, İstanbul.
Ünal, Y., Kindap, T., & Karaca, M. (2003). Redefining the climate zones of Turkey using cluster analysis. International Journal of Climatology, 23(9), 1045-1055. https://doi.org/10.1002/joc.910.
Yılmaz, E. (2020). Türkiye’de Thornthwaite iklim indislerindeki eğilimler. Coğrafya Dergisi, 40, 163-185
Yılmaz, E., & Çiçek, İ. (2016). Türkiye Thornthwaite iklim sınıflandırması. Journal of Human Sciences, 13(3), 3973-3994. https://doi.org/10.14687/jhs.v13i3.3994
Yılmaz, E., & Çiçek, İ. (2018). Türkiye’nin detaylandırılmış Köppen-Geiger iklim bölgeleri. Journal of Human Sciences, 15(1), 225-242. https://doi.org/10.14687/jhs.v15i1.5040
Yüksel, E., & Ömer, K. (2024). Thornthwaite yöntemine göre iklim tiplerinin belirlenmesi: Bursa ili örneği. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 25. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1435376
https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/makale/hava-olaylarinin-ardindaki-gizemli-ikili-el-nino-ve-la-nina
https://www.cpc.ncep.noaa.gov/products/precip/CWlink/MJO/enso.shtml
