Küresel Salgınların Havacılık Sektörüne Etkisi
Özet
Ticari havacılığın başladığı 1903 yılından 2024 yılına kadar ulusal ve uluslararası boyutta etkileri bulunan pek çok salgın hastalık ortaya çıkmıştır. En çok etki gösteren 6 salgın hastalık bulunmaktadır. Bunlar İspanyol Gribi, Asya Gribi, Hong Kong Gribi, SARS Salgını, Domuz Gribi ve Covid-19 olarak sıralanabilmektedir. Sıralanan ilk üç salgının yaşandığı dönemde havacılık kuruluşlarının bulunmaması, verilerin kaydının tutulamaması gibi nedenlerle belirgin bir etki görülememektedir. Ancak SARS salgını ve Domuz Gribi dönemlerinde havacılık sektörünün yaygın kullanılmasıyla birlikte pek çok kısıtlama getirilmiş bu nedenle sektör olumsuz etkilenmiştir. Ancak en fazla etkinin yaşandığı salgın Covid-19 ile görülmüştür. Çünkü bu dönemde havacılık sektöründe uçuşlara kısıtlamalar getirilmenin ötesinde ulusal ve uluslararası boyutta uçuşların bir dönem durdurulduğu görülmektedir. Bu nedenle yıllar boyu sürekli gelişim gösteren havacılık sektörü gerilemiştir. Covid-19 pandemisinden önceki yolcu trafiğine ulaşılması ise 4 yıl sürmüştür. Bu bağlamda havacılık sektörünün küresel olarak yaşanan sağlık, ekonomik ve siyasi vb. krizlerden doğrudan etkilenmesinden dolayı kriz yönetiminin havacılık işletmeleri için önem arz ettiği söylenebilmektedir.
Since the advent of commercial aviation in 1903, numerous epidemics with national and international ramifications have emerged. Six epidemics are identified as having had the most significant impact. These include the Spanish Flu, Asian Flu, Hong Kong Flu, SARS outbreak, Swine Flu, and the ongoing pandemic of 2019 (Covid-19). The initial three pandemics exhibited minimal discernible impact, largely attributable to the absence of robust aviation organizations and the lack of comprehensive data recording capabilities. However, the widespread use of the aviation sector during the SARS outbreak and swine flu periods resulted in the imposition of numerous restrictions, which had a detrimental impact on the sector. Nevertheless, the pandemic with the most significant impact was the 2019 novel coronavirus disease (Covid-19). In addition to the restrictions placed on aviation flights, it is evident that both domestic and international flights were temporarily halted. Consequently, the aviation sector, which has been undergoing constant development for years, has experienced a decline. It took four years to reach the passenger traffic level prior to the onset of the pandemic. In this context, it can be argued that crisis management is crucial for aviation businesses, as the aviation sector is directly affected by global crises, including those related to health, the economy, and politics.
Referanslar
BBC News. (2020, Haziran 3). Koronavirüs: Adım adım Türkiye'nin Covid-19'la mücadelesi. https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-52899914 adresinden alındı
Clark, W. R. (2008). Bracing for Armageddon?: The Science and Politics of Bioterrorism in America. Oxford University Press.
Dervişoğlu, F. M. (2017). Nuri Demirağ-Türkiye'nin Havacılık Efsanesi. İstanbul: Ötüken Yayınları.
DHMİ. (2021). 2020 Havayolu Sektör Raporu. Ankara: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü.
Dmax. (2024). Tarihin en yıkıcı 10 salgını. https://www.dmax.com.tr/blog/tarihin-en-yikici-10-salgini adresinden alındı
Duarte, F. (2021, Mayıs 27). BBC. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-52473039 adresinden alındı
Gerede, E. (2015). Havayolu Taşımacılığı ve Ekonomik Düzenlemeler Teori ve Türkiye Uygulaması. Ankara: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Yayınları.
Goa, J. N. (2009). Sps-aviation. http://www.sps-aviation.com/story/?id=288 adresinden alındı
Google Arts & Culture. (2024). https://artsandculture.google.com/entity/otto-lilienthal/m01_fm9?hl=tr adresinden alındı
Hilleman, M. R. (2002). Realities and enigmas of human viral inf luenza: pathogenesis, epidemiology and control. Vaccine, s. 20(25–26):3068–87.
Hürkuş, V. (2019). Bir Tayyarecinin Anıları. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
IATA. (2009a). Annual Report. International Air Transport Association.
IATA. (2009b). Emergency Response Plan: A template for Air Carriers. International Air Transport Association.
IATA. (2024). Industry Statistics . IATA.
ICAO. (2003). Annual Report of the Council. International Civil Aviation Organization.
ICAO. (2010). Annual Report of the Council. International Civil Aviation Organization adresinden alındı
İçişleri Bakanlığı. (2020, Aralık 01). Koronavirüs ile Mücadele Kapsamında - Yeni Kısıtlama ve Tedbirler Genelgeleri. https://www.icisleri.gov.tr/koronavirus-ile-mucadele-kapsaminda-sokaga-cikma-kisitlamalari---yeni-kisitlama-ve-tedbirler-genelgeleri adresinden alındı
Işık, A. (2021). Salgın Ekonomisine Genel Bir Bakış. International Anatolia Academic Online Journal Health Sciences, Cilt: 7, Sayı: 2, 135-158.
Jakab, P. (2013, Ağustos 22). Leonardo da Vinci and Flight. https://airandspace.si.edu/stories/editorial/leonardo-da-vinci-and-flight adresinden alındı
Kurt, A. F., & Karaali, R. (2020). SARS-CoV-2 Nedir, Bu Güne Nasıl Geldik? Medical Research Reports, 3 (3): 54-62.
Leonardo da Vinci. (2024). Leonardo da Vinc's Dream of Flying. https://www.leonardodavinci.net/flyingmachine.jsp adresinden alındı
Memorial. (2024). Domuz Gribi Nedir? Domuz Gribi Belirtileri Nelerdir? https://www.memorial.com.tr/hastaliklar/domuz-gribi-nedir-belirtileri-nelerdir adresinden alındı
Mengü, C. (2013). Ticari Havacılık Tarihine Genel Bakış. C. Mengü içinde, Turizm Endüstrisinde Havacılık: Gelişim-Sistemler-Uygulamalar (s. 57). İstanbul: Yalın Yayıncılık.
Monovisions. (2015). The Wright Brothers – First Flight in 1903. https://monovisions.com/vintage-the-wright-brothers-first-flight-in-1903/ adresinden alındı
Oldstone, M. B. (2010). Viruses, Plagues, and History: Past, Present, and Future. ABD: Oxford University Press.
Peckham, R. (2020). Viral surveillance and the 1968 Hong Kong flu pandemic. Journal of Global History, 15: 3, 444–458.
Rogers, K. (2024). 1957 flu pandemic. https://www.britannica.com/event/1957-flu-pandemic adresinden alındı
Ronan, C. A. (1980). The Shorter Science and Civilisation in Chinaa: An Abridgement of Joseph Needham’s Original Text. Cambridge University Press.
Sağlık Bakanlığı. (2021). Covid-19 (SARS-CoV-2 Enfeksiyonu) Temaslı Takibi, Salgın Yönetimi, Evde Hasta İzlemi ve Filyasyon. Ankara: Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü.
Sağlık Bakanlığı. (2024). COVID-19 Nedir ? https://covid19.saglik.gov.tr/TR-66300/covid-19-nedir-.html adresinden alındı
Schoenbaum, S. C. (2001). The impact of pandemic influenza, with special reference to 1918.2001;1219:43–51. International Congress Series, s. 1219: 43-51.
SHGM. (2009). 2008 Yılı Faaliyet Raporu.
Statista. (2024). Number of scheduled passengers boarded by the global airline industry from 2004 to 2022 (in millions). https://www.statista.com/statistics/564717/airline-industry-passenger-traffic-globally/#:~:text=In%202021%2C%20due%20to%20the,passenger%20traffic%20compared%20to%202019. adresinden alındı
Şanlı, K. (2010). İnfluenza Virüsü ve Domuz Gribi. JOPP Dergisi, 2(1):4-12.
Temel, M. K. (2012). 1918 Grip Pandemisi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
THY. (2003). SARS Virüsü Esnasında Uçakla Yolculukta Alınması Gereken Önlemler. (http://www.thy.com.tr/tr/ adresinden alındı
WHO. (2024). Coronavirus disease (COVID-19) pandemic. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019 adresinden alındı
WHO. (2024). World Health Organization. https://www.who.int/health-topics/severe-acute-respiratory-syndrome#tab=tab_1 adresinden alındı
Referanslar
BBC News. (2020, Haziran 3). Koronavirüs: Adım adım Türkiye'nin Covid-19'la mücadelesi. https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-52899914 adresinden alındı
Clark, W. R. (2008). Bracing for Armageddon?: The Science and Politics of Bioterrorism in America. Oxford University Press.
Dervişoğlu, F. M. (2017). Nuri Demirağ-Türkiye'nin Havacılık Efsanesi. İstanbul: Ötüken Yayınları.
DHMİ. (2021). 2020 Havayolu Sektör Raporu. Ankara: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü.
Dmax. (2024). Tarihin en yıkıcı 10 salgını. https://www.dmax.com.tr/blog/tarihin-en-yikici-10-salgini adresinden alındı
Duarte, F. (2021, Mayıs 27). BBC. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-52473039 adresinden alındı
Gerede, E. (2015). Havayolu Taşımacılığı ve Ekonomik Düzenlemeler Teori ve Türkiye Uygulaması. Ankara: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Yayınları.
Goa, J. N. (2009). Sps-aviation. http://www.sps-aviation.com/story/?id=288 adresinden alındı
Google Arts & Culture. (2024). https://artsandculture.google.com/entity/otto-lilienthal/m01_fm9?hl=tr adresinden alındı
Hilleman, M. R. (2002). Realities and enigmas of human viral inf luenza: pathogenesis, epidemiology and control. Vaccine, s. 20(25–26):3068–87.
Hürkuş, V. (2019). Bir Tayyarecinin Anıları. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
IATA. (2009a). Annual Report. International Air Transport Association.
IATA. (2009b). Emergency Response Plan: A template for Air Carriers. International Air Transport Association.
IATA. (2024). Industry Statistics . IATA.
ICAO. (2003). Annual Report of the Council. International Civil Aviation Organization.
ICAO. (2010). Annual Report of the Council. International Civil Aviation Organization adresinden alındı
İçişleri Bakanlığı. (2020, Aralık 01). Koronavirüs ile Mücadele Kapsamında - Yeni Kısıtlama ve Tedbirler Genelgeleri. https://www.icisleri.gov.tr/koronavirus-ile-mucadele-kapsaminda-sokaga-cikma-kisitlamalari---yeni-kisitlama-ve-tedbirler-genelgeleri adresinden alındı
Işık, A. (2021). Salgın Ekonomisine Genel Bir Bakış. International Anatolia Academic Online Journal Health Sciences, Cilt: 7, Sayı: 2, 135-158.
Jakab, P. (2013, Ağustos 22). Leonardo da Vinci and Flight. https://airandspace.si.edu/stories/editorial/leonardo-da-vinci-and-flight adresinden alındı
Kurt, A. F., & Karaali, R. (2020). SARS-CoV-2 Nedir, Bu Güne Nasıl Geldik? Medical Research Reports, 3 (3): 54-62.
Leonardo da Vinci. (2024). Leonardo da Vinc's Dream of Flying. https://www.leonardodavinci.net/flyingmachine.jsp adresinden alındı
Memorial. (2024). Domuz Gribi Nedir? Domuz Gribi Belirtileri Nelerdir? https://www.memorial.com.tr/hastaliklar/domuz-gribi-nedir-belirtileri-nelerdir adresinden alındı
Mengü, C. (2013). Ticari Havacılık Tarihine Genel Bakış. C. Mengü içinde, Turizm Endüstrisinde Havacılık: Gelişim-Sistemler-Uygulamalar (s. 57). İstanbul: Yalın Yayıncılık.
Monovisions. (2015). The Wright Brothers – First Flight in 1903. https://monovisions.com/vintage-the-wright-brothers-first-flight-in-1903/ adresinden alındı
Oldstone, M. B. (2010). Viruses, Plagues, and History: Past, Present, and Future. ABD: Oxford University Press.
Peckham, R. (2020). Viral surveillance and the 1968 Hong Kong flu pandemic. Journal of Global History, 15: 3, 444–458.
Rogers, K. (2024). 1957 flu pandemic. https://www.britannica.com/event/1957-flu-pandemic adresinden alındı
Ronan, C. A. (1980). The Shorter Science and Civilisation in Chinaa: An Abridgement of Joseph Needham’s Original Text. Cambridge University Press.
Sağlık Bakanlığı. (2021). Covid-19 (SARS-CoV-2 Enfeksiyonu) Temaslı Takibi, Salgın Yönetimi, Evde Hasta İzlemi ve Filyasyon. Ankara: Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü.
Sağlık Bakanlığı. (2024). COVID-19 Nedir ? https://covid19.saglik.gov.tr/TR-66300/covid-19-nedir-.html adresinden alındı
Schoenbaum, S. C. (2001). The impact of pandemic influenza, with special reference to 1918.2001;1219:43–51. International Congress Series, s. 1219: 43-51.
SHGM. (2009). 2008 Yılı Faaliyet Raporu.
Statista. (2024). Number of scheduled passengers boarded by the global airline industry from 2004 to 2022 (in millions). https://www.statista.com/statistics/564717/airline-industry-passenger-traffic-globally/#:~:text=In%202021%2C%20due%20to%20the,passenger%20traffic%20compared%20to%202019. adresinden alındı
Şanlı, K. (2010). İnfluenza Virüsü ve Domuz Gribi. JOPP Dergisi, 2(1):4-12.
Temel, M. K. (2012). 1918 Grip Pandemisi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
THY. (2003). SARS Virüsü Esnasında Uçakla Yolculukta Alınması Gereken Önlemler. (http://www.thy.com.tr/tr/ adresinden alındı
WHO. (2024). Coronavirus disease (COVID-19) pandemic. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019 adresinden alındı
WHO. (2024). World Health Organization. https://www.who.int/health-topics/severe-acute-respiratory-syndrome#tab=tab_1 adresinden alındı
