Havacılık Sektöründe Sağlık Kuruluşları
Özet
Havacılık sektörü, küreselleşmenin ve hızla gelişen teknolojinin etkisiyle modern toplumların önemli ulaşım modlarından biri haline gelmiştir. Bu bölümde, Dünya’da ve Türkiye’de yer alan havacılık kuruluşları ile Türkiye’de havacılık sektöründe yer alan sağlık ile ilgili kuruluşlara yer verilmiştir. Uluslararası havacılık kuruluşlarının (ICAO, IATA, EASA gibi) havacılık sektörüne sunduğu katkılar ve ortaya koymuş oldukları standartlar ele alınmış olup, Türkiye’de yer alan özellikle havacılık tıp merkezleri ve T.C. Sağlık Bakanlığı’nın sektöre katkıları vurgulanmıştır. Havacılık tıp merkezleri, uçuş personelinin sağlık muayenelerinden yolcu sağlığının korunmasına kadar geniş bir yelpazede hizmet sunmaktadır. Bu merkezler, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uygun olarak hareket etmektedir. Ayrıca, T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından sunulan hava ambulansı hizmetleri, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde hastaların taşınmasında önemli bir role sahiptir. Ambulans uçaklar ve helikopterler, acil durumlarda hızlı ve etkili bir sağlık hizmeti sağlamak için donatılmıştır. Türkiye’nin coğrafi konumu ve sağlık hizmetlerindeki gelişmiş altyapısı, havacılık sektörünün sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. Sağlık kuruluşlarının havacılık sektörüyle iş birliği, güvenli uçuş operasyonlarını desteklemenin yanı sıra, hasta ve yaralıların hızlı tedaviye erişimini sağlamaktadır. Gelecekte, bu alanlarda yenilikçi teknolojilerin entegrasyonu ile sektörün daha da ileriye taşınması beklenmektedir.
The aviation sector has become one of the essential transportation modes in modern societies due to the impacts of globalization and rapidly advancing technology. This chapter highlights aviation organizations worldwide and in Turkey, as well as health-related institutions operating within Turkey's aviation sector. The contributions of international aviation organizations (such as ICAO, IATA, and EASA) to the aviation industry and the standards they have established are discussed. Additionally, the contributions of aviation medical centers and the Turkish Ministry of Health to the sector are emphasized. Aviation medical centers provide a wide range of services, from health examinations for flight personnel to ensuring passenger health, operating in compliance with national and international regulations. Furthermore, air ambulance services provided by the Turkish Ministry of Health play a significant role in the transportation of patients both nationally and internationally. Equipped with modern medical devices, ambulance planes and helicopters deliver rapid and effective healthcare services in emergencies. Turkey’s strategic geographical position and advanced healthcare infrastructure are crucial for the sustainability of the aviation sector. The collaboration between healthcare institutions and the aviation industry not only supports safe flight operations but also ensures quick access to treatment for patients and injured individuals. In the future, integrating innovative technologies into these areas is expected to further advance the sector.
Referanslar
Airports Council International. (n.d.). About ACI. ACI World. Retrieved from https://aci.aero/about-aci/
Akdeniz, H. (2021). Estimation of aircraft turbofan engine exhaust emissions with environmental and economic aspects at a small-scale airport. Aircraft Engineering and Aerospace Technology, 94(2), 176-186. https://doi.org/10.1108/AEAT-09-2020-0201
Aydın, K. (2022). A strategic base in the global supply chain: Türkiye. Studia Europejskie-Studies in European Affairs, 117-141.
Aydoğan, S. (2023). Havayolu Sektörüne Yönelik “EASA” Düzenlemelerine Genel Bakış. Kapadokya Üniveristesi Yayınları.
Babaoğlu, N., & Özgünoğlu, K. (2019). Uçaklardan kaynaklanan emisyonların belirlenmesi ve modellenmesi: Kahramanmaraş Havalimanı örneği. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 22(3), 135-152.
Borjalilu, N., & Bozorgi-Amiri, A. (2022). Entropy-based model for aerodromes safety risk assessment to implement safety management systems. Journal of Airline Operations and Aviation Management, 1(2), 26-42.
Cavcar, M. (2015). Havacılığa giriş. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını.
Dalkıran, A. (2023). An investigation and benchmarking model for developing sustainable material use among Turkish airport operators. Journal of Aviation, 7(1), 93-99.
Dempsey, P. S. (2008). Public international air law. Montreal: McGill-Queen's University Press.
Denizhan, B., & Doğru, A. (2017). Analysis of employability for the civil aviation maintenance graduates of Turkey. European Journal of Training and Development, 41(9), 800-813. https://doi.org/10.1108/EJTD-06-2016-0043
Doğan, M. (2024). Comparative network efficiency analysis of the airlines in Turkey after deregulation. Bulletin of Economic Theory and Analysis, 9(1), 185-218.
Doğramacioğlu, H. (2022). The effects of refugees on Kilis culture and economy. Black Sea Journal of Public and Social Science, 5(2), 56-61.
European Civil Aviation Conference. (n.d.). About ECAC. ECAC. Retrieved from https://www.ecac- ceac.org/about-ecac
European Union Aviation Safety Agency. (n.d.). Mission, vision and values. EASA. Retrieved from https://www.easa.europa.eu/about-us/mission-vision-values
Haksevenler, B. (2023). Civil aviation policies and practices in Turkey in a global context through sustainable aviation. Global Challenges, 7(12). https://doi.org/10.1002/gch2.202300091
International Air Transport Association. (n.d.). About us. IATA. Retrieved from https://www.iata.org/en/about/
International Civil Aviation Organization. (2023). Annexes to the Convention on International Civil Aviation. Retrieved from https://www.icao.int
International Civil Aviation Organization. (2024). About ICAO. Retrieved from https://www.icao.int/about-icao/Pages/default.aspx
Keskin, B., & Köksal, C. (2019). A hybrid AHP/DEA-AR model for measuring and comparing the efficiency of airports. International Journal of Productivity and Performance Management, 68(3), 524-541. https://doi.org/10.1108/IJPPM-01-2018-0030
Kulaklı, A., & Şahin, Y. (2023). A combined multi-criteria decision-making approach for improvement of airlines’ ground operations performance: A case study from Türkiye. Systems, 11(8), 421. https://doi.org/10.3390/systems11080421
Miçooğulları, S. (2023). The nexus between carbon emissions and economic growth in Türkiye at the 100th anniversary of the republic: Rolling window causality analysis with historical data. Kent Akademisi.
Myronets, O., Olefir, V., Golosnichenko, I., & Pyvovar, Y. (2021). Legal technologies as instruments of civil aviation safety improvement in conditions of the fight against COVID-2019. Revista De La Universidad Del Zulia, 12(32), 444-459. https://doi.org/10.1007/s11356-021-14417-8
Nuraini, I. (2023). Efficiency of SDG achievement in Muslim countries. Muslim Business and Economic Review, 2(2), 207-224.
Park, A., Lee, M., Park, H., Choi, J., & Song, J. (2023). The impact of security oversight on air cargo price and demand. Journal of Transportation Security, 16(1). https://doi.org/10.1007/s12198-023-00231-6
T.C. Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü. (n.d.). Tarihçe. DHMİ. Retrieved from https://www.dhmi.gov.tr/tarihce
T.C. Sağlık Bakanlığı. (2024). Hava ambulansı hizmetleri. T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Retrieved from https://acilafet.saglik.gov.tr/TR-4479/hava-ambulansi.html
T.C. Sağlık Bakanlığı. (n.d.). 112 acil sağlık hizmetleri. T.C. Sağlık Bakanlığı. Retrieved from https://www.saglik.gov.tr
T.C. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü. (n.d.). Havacılık tıbbı. SHGM. Retrieved from https://web.shgm.gov.tr/tr/havacilik-tip
T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü. (n.d.). Tarihçe. T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü. Retrieved from https://web.shgm.gov.tr/tr/tarihce
T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. (n.d.). Tarihçe. T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. Retrieved from https://www.uab.gov.tr/tarihce
Tekir, G. (2022). Türkiye: Infrastructure provider for Africa with benevolence. İletişim ve Diplomasi, (7), 71-89.
Uslu, S., Cavcar, A., Özgür, M., & Canarslanlar, A. O. (2016). Hava trafik kontrol hizmetleri. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
Yaşar, M. (2023). Cumhuriyetin 100. yılında Türk sivil havayolu taşımacılığının rekabet dinamiklerinin dönemsel analizi. Akademik Hassasiyetler, 10(23), 496-522.
Yılmaz, İ. (2017). Emissions from passenger aircraft at Kayseri Airport, Turkey. Journal of Air Transport Management, 58, 176-182. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2017.07.005
Yılmaz, V., & Güneren, E. (2023). Determining destination competitiveness in medical tourism: A study based on AHP-QFD framework. Journal of Multidisciplinary Academic Tourism, 8(2), 141-157. https://doi.org/10.31822/jomat.2023-8-2-141 https://web.shgm.gov.tr/documents/sivilhavacilik/files/kurumsal/stratejik_plan/SHGM-SP-2024-2028.pdf
Referanslar
Airports Council International. (n.d.). About ACI. ACI World. Retrieved from https://aci.aero/about-aci/
Akdeniz, H. (2021). Estimation of aircraft turbofan engine exhaust emissions with environmental and economic aspects at a small-scale airport. Aircraft Engineering and Aerospace Technology, 94(2), 176-186. https://doi.org/10.1108/AEAT-09-2020-0201
Aydın, K. (2022). A strategic base in the global supply chain: Türkiye. Studia Europejskie-Studies in European Affairs, 117-141.
Aydoğan, S. (2023). Havayolu Sektörüne Yönelik “EASA” Düzenlemelerine Genel Bakış. Kapadokya Üniveristesi Yayınları.
Babaoğlu, N., & Özgünoğlu, K. (2019). Uçaklardan kaynaklanan emisyonların belirlenmesi ve modellenmesi: Kahramanmaraş Havalimanı örneği. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 22(3), 135-152.
Borjalilu, N., & Bozorgi-Amiri, A. (2022). Entropy-based model for aerodromes safety risk assessment to implement safety management systems. Journal of Airline Operations and Aviation Management, 1(2), 26-42.
Cavcar, M. (2015). Havacılığa giriş. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını.
Dalkıran, A. (2023). An investigation and benchmarking model for developing sustainable material use among Turkish airport operators. Journal of Aviation, 7(1), 93-99.
Dempsey, P. S. (2008). Public international air law. Montreal: McGill-Queen's University Press.
Denizhan, B., & Doğru, A. (2017). Analysis of employability for the civil aviation maintenance graduates of Turkey. European Journal of Training and Development, 41(9), 800-813. https://doi.org/10.1108/EJTD-06-2016-0043
Doğan, M. (2024). Comparative network efficiency analysis of the airlines in Turkey after deregulation. Bulletin of Economic Theory and Analysis, 9(1), 185-218.
Doğramacioğlu, H. (2022). The effects of refugees on Kilis culture and economy. Black Sea Journal of Public and Social Science, 5(2), 56-61.
European Civil Aviation Conference. (n.d.). About ECAC. ECAC. Retrieved from https://www.ecac- ceac.org/about-ecac
European Union Aviation Safety Agency. (n.d.). Mission, vision and values. EASA. Retrieved from https://www.easa.europa.eu/about-us/mission-vision-values
Haksevenler, B. (2023). Civil aviation policies and practices in Turkey in a global context through sustainable aviation. Global Challenges, 7(12). https://doi.org/10.1002/gch2.202300091
International Air Transport Association. (n.d.). About us. IATA. Retrieved from https://www.iata.org/en/about/
International Civil Aviation Organization. (2023). Annexes to the Convention on International Civil Aviation. Retrieved from https://www.icao.int
International Civil Aviation Organization. (2024). About ICAO. Retrieved from https://www.icao.int/about-icao/Pages/default.aspx
Keskin, B., & Köksal, C. (2019). A hybrid AHP/DEA-AR model for measuring and comparing the efficiency of airports. International Journal of Productivity and Performance Management, 68(3), 524-541. https://doi.org/10.1108/IJPPM-01-2018-0030
Kulaklı, A., & Şahin, Y. (2023). A combined multi-criteria decision-making approach for improvement of airlines’ ground operations performance: A case study from Türkiye. Systems, 11(8), 421. https://doi.org/10.3390/systems11080421
Miçooğulları, S. (2023). The nexus between carbon emissions and economic growth in Türkiye at the 100th anniversary of the republic: Rolling window causality analysis with historical data. Kent Akademisi.
Myronets, O., Olefir, V., Golosnichenko, I., & Pyvovar, Y. (2021). Legal technologies as instruments of civil aviation safety improvement in conditions of the fight against COVID-2019. Revista De La Universidad Del Zulia, 12(32), 444-459. https://doi.org/10.1007/s11356-021-14417-8
Nuraini, I. (2023). Efficiency of SDG achievement in Muslim countries. Muslim Business and Economic Review, 2(2), 207-224.
Park, A., Lee, M., Park, H., Choi, J., & Song, J. (2023). The impact of security oversight on air cargo price and demand. Journal of Transportation Security, 16(1). https://doi.org/10.1007/s12198-023-00231-6
T.C. Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü. (n.d.). Tarihçe. DHMİ. Retrieved from https://www.dhmi.gov.tr/tarihce
T.C. Sağlık Bakanlığı. (2024). Hava ambulansı hizmetleri. T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Retrieved from https://acilafet.saglik.gov.tr/TR-4479/hava-ambulansi.html
T.C. Sağlık Bakanlığı. (n.d.). 112 acil sağlık hizmetleri. T.C. Sağlık Bakanlığı. Retrieved from https://www.saglik.gov.tr
T.C. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü. (n.d.). Havacılık tıbbı. SHGM. Retrieved from https://web.shgm.gov.tr/tr/havacilik-tip
T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü. (n.d.). Tarihçe. T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü. Retrieved from https://web.shgm.gov.tr/tr/tarihce
T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. (n.d.). Tarihçe. T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. Retrieved from https://www.uab.gov.tr/tarihce
Tekir, G. (2022). Türkiye: Infrastructure provider for Africa with benevolence. İletişim ve Diplomasi, (7), 71-89.
Uslu, S., Cavcar, A., Özgür, M., & Canarslanlar, A. O. (2016). Hava trafik kontrol hizmetleri. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
Yaşar, M. (2023). Cumhuriyetin 100. yılında Türk sivil havayolu taşımacılığının rekabet dinamiklerinin dönemsel analizi. Akademik Hassasiyetler, 10(23), 496-522.
Yılmaz, İ. (2017). Emissions from passenger aircraft at Kayseri Airport, Turkey. Journal of Air Transport Management, 58, 176-182. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2017.07.005
Yılmaz, V., & Güneren, E. (2023). Determining destination competitiveness in medical tourism: A study based on AHP-QFD framework. Journal of Multidisciplinary Academic Tourism, 8(2), 141-157. https://doi.org/10.31822/jomat.2023-8-2-141 https://web.shgm.gov.tr/documents/sivilhavacilik/files/kurumsal/stratejik_plan/SHGM-SP-2024-2028.pdf