Okul, Aile ve Çevre İlişkileri
Özet
Bir sistem olarak girdi, işleme ve çıktı ögelerinin insan olması okul örgütlerini özel kılmakta ama öte yandan da işlev ve sorumluluklarını arttırmaktadır. Bu sorumlulukların en başında insan ilişkilerini yönetmek gelmektedir. Okulun çevre ve aile ile olan ilişkilerini yönetme performansı öğrenci gelişimi ve başarısına doğrudan, aileler üzerinden de çevre ve topluma dolaylı olarak yansımaktadır. Bu üç boyutlu etkileşim sürecinin merkezinde yer alan okul, geliştireceği yönetimsel yaklaşımlarla aile ve çevreyle kurduğu ilişkiler örüntüsünün başat belirleyicisi konumuna gelebilir. İnsan ilişkilerinde ve davranış bilimlerinde uzman yönetim ve öğretim kadrosuyla uygulayacağı çevre ve aile katılım programı okulu siyasal, ekonomik ve sosyal amaçlarına yaklaştırabilir. Bu bölümde anılan sonucun gerçekleşmesine katkı sağlayabilecek kuramsal içerikli ve uygulamaya dönüştürülebilen açıklamalara yer verilmiştir.
Referanslar
Adams, D. (2002). Education and national development: priorities, policies, and planning. Asian Development Bank Comparative Research Centre, The University of Hong Kong.
Arıcan, H. (2009). Eğitimde çevre faktörleri ve öğretmen üzerindeki stres etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Aslanargun, E. (2007). Okul-aile işbirliği ve öğrenci başarısı üzerine bir tarama çalışma. Sosyal Bilimler Dergisi, 18, 119-135.
Auerbach, S. (2010). Beyond coffee with the principal: Toward leadership for authentic school–family partnerships. Journal of School Leadership, 20(6), 728-757.
Aydın, M. (2000). Eğitim yönetimi. (6. Baskı).Ankara: Hatipoğlu Yayınları.
Aydoğan, İ. (2006). İlköğretim okullarında okul-çevre ilişkilerinin düzeyi. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. 2, 121-136.
Başaran, İ. E. (2006). Türk eğitim sistemi ve okul yönetimi. Ankara: Ekinoks Yayınları.
Bozkurt, E., Bayar, A., & Üstün, A. (2018). Okul yöneticilerinin okul çevre ilişkileri ile ilgili sorunları ve çözüm önerileri. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,11(3), 2561- 2574. doi: 10.17218-hititsosbil.450351
Bursalıoğlu, Z. (1972). Okul çevre ilişkisine sistem yaklaşımı. Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. Cilt/l No 1-2.
Bursalıoğlu, Z. (2005). Okul yönetiminde yeni yapı ve davranış. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
Çalık, C. (2007). Okul-çevre ilişkisinin okul geliştirmedeki rolü: kavramsal bir çözümleme. GÜ, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 27, Sayı 3, 123-139.
Çalışkan, N. & Ayık, A. (2015). Okul aile birliği ve veliler ile iletişim. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1 (2), 69-82.
Epstein, J. L. (1995). School/family/community partnerships: Caring for the children we share. Phi Delta Kappan, 76 (9), 701–712.
Epstein, J. L., Sanders, M. G., Simon, B. S., Salinas, K. C., Jansorn, N. R., & Van Voorhis, F. L. (2002). School, family, and community partnerships: Your handbook for action (2nd ed.). Corwin Press.
Epstein, J.L. & Sanders, M.G. (2006). Prospects for change: Preparing educators for school, family and community partnerships. Peabody Journal of Education 81(2), 81-120.
Gül, İ. (2009). Okul yöneticilerinin liderlik yaklaşımlarının okul-çevre ilişkileri üzerinde etkisinin değerlendirilmesi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Hanson, E. M. (2003). Educational administrations and organizational behavior. (Fifth Edition). The United States of America: Pearson Education Inc.
Kara, C. (2007). Denizli ilköğretim okullarında okul-çevre ilişkileri üzerine öğretmen görüşleri. Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Karabacak, K. (2019). Bir veli katılım önerisi: Alan uzmanı öğretmen velilerden derslerde faydalanma. Journal of Human Sciences, 16(4), 1026-1037. doi:10.14687/jhs.v16i4.5832
Karaçöp, A. (2020). Teori ve uygulamalarıyla eğitimde aile katılımı, Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
Kavgacı, H. (2010). İlköğretimde örgütsel iklim ve okul-aile ilişkileri. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Kaya, Ş. (2012). İlköğretim 1. kademe öğrenci velilerinin okuldan beklentileri ve beklentilerinin karşılanma düzeyi. Doktora Tezi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Kıral, E. & Suçiçeği, A. (2022). Okul-çevre ilişkilerine yönelik eğitim mevzuatının analizi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 4 ISSN: 2146-9199.
Lawson, M. A. (2003). School-family relations in context: parent and teacher perceptions of parent involvement. Urban Education, 38, 77-133.
MEB (2012). Okul Aile Birliği Yönetmeliği
Ok, S. (2016). Okul öncesi eğitimde anne babaların ve öğretmenlerin okul aile işbirliği hakkındaki görüşlerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Aydın Üniversitesi Sosyal Bil. Ens.
Öğdem, Z., Sönmez, E., Ülker, O., Demirbağ, F. & Söylemez, M. (2024). Okul, çevre ve aile ilişkilerinin yönetimi. Toplum, Eğitim ve Kültür Araştırmaları Dergisi, Cilt 3, Sayı 1, DOI: 10.5281/zenodo.11095089
Özcan, K. (2014). Çevresel baskı gruplarının okul yönetimine etkileri (Adıyaman ili örneği). e-International Journal of Educational Research Volume: 5 Issue: 1, pp 88-113.
Özdemir, Y. (2018). Okul-aile işbirliğinin geliştirilmesine yönelik yönetici görüşleri. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Kültür Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Öztürk, M. F. (2015). Okul-çevre ilişkilerinin sınıf öğretmenlerinin görüşleri açısından değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Niğde Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Sanders, M.G. (2001). Schools, families, and communities partnering for middle level students’ success. NASSP Bulletin, 85, 627.
Şad, S. N., & Gürbüztürk, O. (2013). “İlköğretim birinci kademe öğrenci velilerinin çocuklarının eğitimine katılım düzeyleri”. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(2), 993-1011.
Şenyiğit, V. (2019). Eğitim yönetiminde baskı grupları: Yerel aktörler. Yüksek Lisans Tezi, Mardin Artuklu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Taymaz, H. (2011). Okul yönetimi. Ankara: Pegem Yayıncılık
TDK (2024). https://sozluk.gov.tr/ 10.10.2024 tarihinde erişildi.
Tural, H. (2019). Okul- çevre ilişkileri ve okul etkililiği arasındaki ilişki, Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Tümkaya, S. (2017). Velilerin okulda eğitime katılım türlerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 26, Sayı 2, Sayfa 83-98.
Ulukan, C. (2018). Yönetim Çevresi. İçinde G. N. Zeytinoğlu (Ed.), Yönetim ve Organizasyon. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayını No: 3419, Açıköğretim Fakültesi Yayını No: 2270.
Vural, B. (ed.) (2004). Öğrencinin başarısı için aile – okul birlikteliği. İstanbul: Hayat Yay.
Yıldırım, A. (2018). Örgütsel değişimin yönetilmesi bağlamında "çevre - uyum ilişkisi." yeni kurumsal kuram ile kaynak bağımlılığı kuramları arasında karşılaştırmalı bir değerlendirme. SDÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 44, Ss. 89-102.
Yiğit, B. ve Bayraktar, M. (2006). Okul-çevre ilişkileri. Ankara: Pegem A Yayıncılık
Yıldırım, Y. (2023). Sınıf öğretmenleri açısından okul çevre bağlamının değerlendirilmesi. Multidisipliner Yaklaşımlarla Coğrafya Dergisi, 1(1), 1-16, https://doi.org/10.29329/mdag.2023.530.1
Referanslar
Adams, D. (2002). Education and national development: priorities, policies, and planning. Asian Development Bank Comparative Research Centre, The University of Hong Kong.
Arıcan, H. (2009). Eğitimde çevre faktörleri ve öğretmen üzerindeki stres etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Aslanargun, E. (2007). Okul-aile işbirliği ve öğrenci başarısı üzerine bir tarama çalışma. Sosyal Bilimler Dergisi, 18, 119-135.
Auerbach, S. (2010). Beyond coffee with the principal: Toward leadership for authentic school–family partnerships. Journal of School Leadership, 20(6), 728-757.
Aydın, M. (2000). Eğitim yönetimi. (6. Baskı).Ankara: Hatipoğlu Yayınları.
Aydoğan, İ. (2006). İlköğretim okullarında okul-çevre ilişkilerinin düzeyi. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. 2, 121-136.
Başaran, İ. E. (2006). Türk eğitim sistemi ve okul yönetimi. Ankara: Ekinoks Yayınları.
Bozkurt, E., Bayar, A., & Üstün, A. (2018). Okul yöneticilerinin okul çevre ilişkileri ile ilgili sorunları ve çözüm önerileri. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,11(3), 2561- 2574. doi: 10.17218-hititsosbil.450351
Bursalıoğlu, Z. (1972). Okul çevre ilişkisine sistem yaklaşımı. Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. Cilt/l No 1-2.
Bursalıoğlu, Z. (2005). Okul yönetiminde yeni yapı ve davranış. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
Çalık, C. (2007). Okul-çevre ilişkisinin okul geliştirmedeki rolü: kavramsal bir çözümleme. GÜ, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 27, Sayı 3, 123-139.
Çalışkan, N. & Ayık, A. (2015). Okul aile birliği ve veliler ile iletişim. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1 (2), 69-82.
Epstein, J. L. (1995). School/family/community partnerships: Caring for the children we share. Phi Delta Kappan, 76 (9), 701–712.
Epstein, J. L., Sanders, M. G., Simon, B. S., Salinas, K. C., Jansorn, N. R., & Van Voorhis, F. L. (2002). School, family, and community partnerships: Your handbook for action (2nd ed.). Corwin Press.
Epstein, J.L. & Sanders, M.G. (2006). Prospects for change: Preparing educators for school, family and community partnerships. Peabody Journal of Education 81(2), 81-120.
Gül, İ. (2009). Okul yöneticilerinin liderlik yaklaşımlarının okul-çevre ilişkileri üzerinde etkisinin değerlendirilmesi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Hanson, E. M. (2003). Educational administrations and organizational behavior. (Fifth Edition). The United States of America: Pearson Education Inc.
Kara, C. (2007). Denizli ilköğretim okullarında okul-çevre ilişkileri üzerine öğretmen görüşleri. Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Karabacak, K. (2019). Bir veli katılım önerisi: Alan uzmanı öğretmen velilerden derslerde faydalanma. Journal of Human Sciences, 16(4), 1026-1037. doi:10.14687/jhs.v16i4.5832
Karaçöp, A. (2020). Teori ve uygulamalarıyla eğitimde aile katılımı, Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
Kavgacı, H. (2010). İlköğretimde örgütsel iklim ve okul-aile ilişkileri. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Kaya, Ş. (2012). İlköğretim 1. kademe öğrenci velilerinin okuldan beklentileri ve beklentilerinin karşılanma düzeyi. Doktora Tezi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Kıral, E. & Suçiçeği, A. (2022). Okul-çevre ilişkilerine yönelik eğitim mevzuatının analizi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 4 ISSN: 2146-9199.
Lawson, M. A. (2003). School-family relations in context: parent and teacher perceptions of parent involvement. Urban Education, 38, 77-133.
MEB (2012). Okul Aile Birliği Yönetmeliği
Ok, S. (2016). Okul öncesi eğitimde anne babaların ve öğretmenlerin okul aile işbirliği hakkındaki görüşlerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Aydın Üniversitesi Sosyal Bil. Ens.
Öğdem, Z., Sönmez, E., Ülker, O., Demirbağ, F. & Söylemez, M. (2024). Okul, çevre ve aile ilişkilerinin yönetimi. Toplum, Eğitim ve Kültür Araştırmaları Dergisi, Cilt 3, Sayı 1, DOI: 10.5281/zenodo.11095089
Özcan, K. (2014). Çevresel baskı gruplarının okul yönetimine etkileri (Adıyaman ili örneği). e-International Journal of Educational Research Volume: 5 Issue: 1, pp 88-113.
Özdemir, Y. (2018). Okul-aile işbirliğinin geliştirilmesine yönelik yönetici görüşleri. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Kültür Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Öztürk, M. F. (2015). Okul-çevre ilişkilerinin sınıf öğretmenlerinin görüşleri açısından değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Niğde Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Sanders, M.G. (2001). Schools, families, and communities partnering for middle level students’ success. NASSP Bulletin, 85, 627.
Şad, S. N., & Gürbüztürk, O. (2013). “İlköğretim birinci kademe öğrenci velilerinin çocuklarının eğitimine katılım düzeyleri”. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(2), 993-1011.
Şenyiğit, V. (2019). Eğitim yönetiminde baskı grupları: Yerel aktörler. Yüksek Lisans Tezi, Mardin Artuklu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Taymaz, H. (2011). Okul yönetimi. Ankara: Pegem Yayıncılık
TDK (2024). https://sozluk.gov.tr/ 10.10.2024 tarihinde erişildi.
Tural, H. (2019). Okul- çevre ilişkileri ve okul etkililiği arasındaki ilişki, Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Tümkaya, S. (2017). Velilerin okulda eğitime katılım türlerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 26, Sayı 2, Sayfa 83-98.
Ulukan, C. (2018). Yönetim Çevresi. İçinde G. N. Zeytinoğlu (Ed.), Yönetim ve Organizasyon. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayını No: 3419, Açıköğretim Fakültesi Yayını No: 2270.
Vural, B. (ed.) (2004). Öğrencinin başarısı için aile – okul birlikteliği. İstanbul: Hayat Yay.
Yıldırım, A. (2018). Örgütsel değişimin yönetilmesi bağlamında "çevre - uyum ilişkisi." yeni kurumsal kuram ile kaynak bağımlılığı kuramları arasında karşılaştırmalı bir değerlendirme. SDÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 44, Ss. 89-102.
Yiğit, B. ve Bayraktar, M. (2006). Okul-çevre ilişkileri. Ankara: Pegem A Yayıncılık
Yıldırım, Y. (2023). Sınıf öğretmenleri açısından okul çevre bağlamının değerlendirilmesi. Multidisipliner Yaklaşımlarla Coğrafya Dergisi, 1(1), 1-16, https://doi.org/10.29329/mdag.2023.530.1
