Sakin Şehir Ünvanının Şehir Markalaşmasına Etkisi: Ahlat Örneği
Özet
Modern çağda, şehirler hızla birbirine benzer hale gelirken, kültürlerin yok olma riskiyle karşı karşıya kaldığı bir dönemdeyiz. Bu dönemde ise benzersiz olan ve farklı olan her şey daha fazla değer kazanıyor. İnsanlar, farklı kültürleri, çeşitli mimari yapıları, farklı yemekleri, tatları, dilleri ve inançları keşfetmeye istekli. Bu bağlamda, farklı olanı korumak için yeni fikirler ve politikalar geliştirilmekte. Bu fikirlerden biri, “Sakin Şehir” veya “Yavaş Şehir” kavramıdır ki, İtalyanca “Cittaslow” terimiyle ifade edilir. Bu kavram, 1999 yılında İtalya’nın Orvieto şehrinde, fast food kültürüne karşı bir duruş olarak ortaya çıkmış ve yerel mutfakların korunmasına yönelik bir hareketin parçası olmuştur. Bu hareketin adı da “Slow Food” idi ve duyulan ilginin artmasının temelinde, birbirine benzer kültürel yapılar içinde özgün ve benzersiz kimliklerini kanıtlamak ve tescillemek isteyen şehirlerin bu unvana başvurması yatmaktadır. Bu şehirler, ekonomik, kültürel ve sosyal farklılıklarının yanı sıra çevre dostu enerji kaynaklarını kullanarak doğa ve insan dostu bir yaşam tarzını benimsemekte ve bu özelliği bir markalaşma aracı olarak değerlendirmektedir. “Sakin Şehir” unvanı, hem sürdürülebilir bir yapı inşa etmek hem de turizm açısından doğru bir pazarlama stratejisi oluşturmak adına büyük bir potansiyele sahiptir. Bu çalışmanın amacı, coğrafi ve beşeri özellikleriyle dikkat çeken Ahlat şehrinin, “Sakin Şehir” unvanının markalaşma sürecine nasıl katkı sağladığını incelemektir. Araştırma, şehrin fiziksel ve beşeri coğrafya unsurlarını analiz ederek, yerel yönetim ve medya kaynakları (gazeteler, dergiler, internet siteleri) üzerinden bu unvanın şehre olan katkılarını ortaya koymayı hedeflemektedir.
Referanslar
Alkan, A. (2020). Yerel paydaşların cittaslow şehir ağına yönelik algı ve tutumlarına ilişkin bir araştırma: Ahlat cittaslow şehir örneği. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 47, 261-280.
Karakaş Özür, N. (2016). Sakin şehir/cittaslow hareketi ve yerleşme coğrafyası. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (37), 151-157.
Ünal, Ç. (2016). Turizm coğrafyasında yeni bir kavram "yavaş şehirler". Doğu Coğrafya Dergisi, 21(36), 13-28.
Sezgin, M., Ünüvar, Ş. (2011). Sürdürülebilirlik ve şehir pazarlaması ekseninde yavaş şehir. Konya: Çizgi Kitabevi.
Üzülmez, M., Yılmaz, A. (2021). Turgutlu şehrinin mekânsal gelişiminin (1950-2018) tarım arazileri üzerindeki etkisi. Ege Coğrafya Dergisi, 30(1), 73-83.
Yasak, Ü. (2021). Sürdürülebilir kentleşme bağlamında kentsel hizmetlere erişebilirlik: eğitim kurumlarına erişebilirlik yönüyle Muğla kenti üzerine bir analiz. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 8(74), 2353-2367.
Zoğal, V., Arslan, F. (2018). Sakin Şehir (Cittaslow) Ünvanı Alabilme Potansiyeli Açısından Sındırgı. Sındırgı Araştırmaları Sempozyumu 05-07 Ekim 2017 Bildiriler Kitabı, ss. 251-261, İzmir: Ege Üniversitesi Yayınları.
Bitlis Valiliği (2019). Ahlat 'Sakin Şehir' Kabul Edildi. http://www.bitlis.gov.tr/ahlat-sakin-sehir-kabul-edildi (E.T. 12.06.2024).
Arınç, K. (1999). Ahlat’ta Baston Ustalığı ve Üretimi. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Bilimleri Araştırma Dergisi, 25, 83-100.
Elmastaş, N. (2001). Ahlat Yöresi’nin Turizm Potansiyeli. Marmara Coğrafya Dergisi, 3(1), 153-182.
Emekli, G. (2005). Avrupa Birliği'nde Turizm Politikaları Ve Türkiye'de Kültürel Turizm. Ege Coğrafya Dergisi, 14(1-2), 99-107
Işık, M., Erdam, A. (2015). Nasıl Marka Şehir Olunur?. Konya: Eğitim Yayınevi.
Gümüş, S. ve Saraç P, (2013). Pazarlamada Markalaşma Stratejileri. İstanbul: Hiperlink Yayınları.
Bilgeoğlu, S., Alagöz, B. S. (2019). Marka Şehir ve Marka İmajının Ölçümü: Konya Şehir İmajı Üzerine Bir Araştırma. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 21(37), 82-100.
Peker, A.E. (2006). Kentlerin Markalaşma Sürecinde Çağdaş Sanat Müzelerinin Rolü: Kent Markalaşması ve Küresel Landmark. İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
Karataş, İ.A. (2022). Marka Şehir Ve Şehir Pazarlaması Açısından Muş İlinin Değerlendirilmesi, Yücenurşen, M. (ed.), içinde Sosyal Beşeri Ve İdari Bilimler Alanında Uluslararası Araştırmalar (E-Kitap) V, 103-118, Konya: Eğitim Yayınevi.
Giritlioğlu, İ., ve Avcıkurt, C. (2010). Şehirlerin turistik bir ürün olarak pazarlanması, örnek şehirler ve Türkiye’deki şehirler üzerine öneriler (derlemeden oluşmuş bir uygulama). Adıyaman üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(4), 74-89.
Arslan, C. (2018). “Ahlat Şehri Kent Dokusu ve Eski Eserleri”. Kare, 5, 1-21.
Sümer, F. (1986). Ahlat Şehri ve Ahlatşahlar. Belleten, 50(197), 447-494.
Yaşa, R. (2013). Doğu Anadolu’da Bir Türk Kültür Merkezi: Ahlat. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi, 2(2), 15-27.
Arınç, K. (1995). Ahlat’ta Baston Ustalığı ve Üretimi. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, 2, 1-14.
Davulcu, M. (2015). Ahlat Yöresi Taş Ustalığı Geleneğinin Somut Olmayan Kültürel Miras Açısından Önemi ve Yapı Ustası Tahsin Kalender. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 4(7), 49-80.
Özbey, V. (2020). Dünya Mirası Olma Yolunda “Urartu Ve Osmanlı Eski Yerleşimi Ahlat Mezar Taşları” Kültürel Mirası. Kültür Araştırmaları Dergisi, (4), 157-169.
Mutlu, M., Şahabettin, Ö. (2002). Van Gölü Çevresinde Geleneksel Yapı Malzemesi Olarak Kullanılan Ahlat Taşı’nın (Andezit Tüf) Fiziksel ve Mekaniksel Özellikleri Hakkında Bir Araştırma. Standart, Yıl:40, Sayı:482, 44-48.
Sökmen, S. (2015). Ahlat’ta Geleneksel Taş İşçiliği. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2), 99-119.
Kültür ve Turizm Bakanlığı (2024). Ahlat Eski Yerleşimi ve Mezar Taşları (Bitlis). https://kvmgm.ktb.gov.tr/TR-44397/ahlat-eski-yerlesimi-ve-mezar-taslari-bitlis.html (E.T. 06.06.2024).
Ahlat Kaymakamlığı (2024). Ahlat Selçuklu Mezarlığı. http://www.ahlat.gov.tr/ahlat-selcuklu-mezarligi (E.T. 06.06.2024).
Türkiye Kültürü Portalı (2021). Ahlat Selçuklu Meydan Mezarlığı Ören Yeri – Bitlis. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/ bitlis/gezilecekyer/ selcuklu-meydan-mezarligi-oren-yeri (E.T. 05.06.2024).
Türkiye Kültürü Portalı (2024). Emir Bayındır Kümbeti - Bitlishttps://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/bitlis/gezilecekyer/emir-bayindir-camii-ve-kumbeti--ahlat (E.T. 05.06.2024).
Türkiye Kültürü Portalı (2013). Ahlat Harebeşehir Kaya Yapilari https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/bitlis/kulturenvanteri/ahlat-harebesehr-kaya-yapilari (E.T. 05.06.2024).
Gürbüz, O. (1995). Turizm Coğrafyası Açısından Nemrut Kalderası. Türk Coğrafya Dergisi, (30), 255-265.
Elmastaş, N. (2008). Bitlis İli Jeotermal Su Kaynakları. Doğu Coğrafya Dergisi, 13(19), 89-104.
TRT Haber (2023). Yeryüzü cenneti Nemrut Kalderası’nda sonbahar güzelliği. https://www.trthaber.com/foto-galeri/ yeryuzu-cenneti-nemrut-kalderasinda-sonbahar-guzelligi/60 484/sayfa-1.html (E.T.05.06.2024).
Kültür ve Turizm Bakanlığı (2007). Türkiye Turizm Stratejisi 2023 ve Eylem Planı 2007 – 2013. https://www.ktb.gov.tr/Eklenti/906,ttstratejisi2023pdf.pdf?0 (E.T. 06.06.2024).
Köşker, H. (2018). Ahlat’ın Kültürel Turizm Potansiyeli Üzerine Bir Araştırma. Mukaddime, 9(1), 189-208.
Polat, S., Güney, Y., Deniz, M. (2011). Karakuyu Gölü Sulak Alanı ve Başlıca Problemleri. Uluslararası Katılımlı Coğrafya Kongresi 2011, 07-10 Eylül 2011, ss. 450-467, İstanbul.
Tarım ve Orman Bakanlığı (2024). Ulusal Öneme Haiz Sulak Alanlar. https://bolge14.tarimorman.gov.tr/Menu/41/Ulusal-Oneme-Haiz-Sulak-Alanlar. (E.T.05.06.2024).
Anadolu Ajansı (2020). Ahlat Sazlıkları'nın 'Kesin korunacak hassas alan' ilan edilmesi sevinçle karşılandı. https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/ahlat-sazliklarinin-kesin-korunacak-hassas-alan-ilan-edilmesi-sevincle-karsilandi/1875520 (E.T. 06.06.2024).
Ağazade, S. (2022). Ahlat’a Yönelik Turizm Talebinin Müze ve Ören Yeri Ziyaretçi İstatistikleri Üzerinden İncelemesi. Tarihten Bugüne Kapıları Açan Şehir: Ahlat Uluslararası Sempozyumu 19 Ekim 2021 Bildiriler Kitabı içinde, Parlak, M.A. (Ed.), ss. 430-443, Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları.
Anadolu Ajansı (2024). Dünyanın en büyük Türk-İslam mezarlığını 2023'te 170 bin kişi ziyaret etti. https://www.aa.com.tr/tr/kultur/dunyanin-en-buyuk-turk-islam-mezarligini-2023te-170-bin-kisi-ziyaret-etti/ (E.T. 06.07.2024).
KVMGM (2024). Bitlis Ahlat Müze Müdürlüğü. https://kvmgm.ktb.gov.tr/TR-44073/bitlis-ahlat-muze-mudurlugu.html (E.T. 07.07.2024).
Ahlat Kaymakamlığı (2022). Ahlat Somut Olmayan Kültür Mirası Müzesi Fizibilite Raporu. T.C. Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı. https://www.daka.org.tr/panel/files/files/yayinlar/ahlat-sokum-fr-2022.pdf (E.T. 08.06.2024).
Okçu, H. (2023). Ahlat Müzesi’nden ziyaretçilerine tarihi yolculuk. https://www.gezelim.com/ahlat-muzesinden-ziyaretcilerine-tarihi-yolculuk-22599.html (E.T. 08.07.2024).
TUROB (2018). Kültür Ve Turizm Bakanliği Müze Ve Örenyeri 2018 Yılı Toplam Ziyaretçi İstatistikleri. https://www.turob.com/assets/Istatistikler-Dosyalari-image/tr-2019/2018-Muze.pdf (E.T. 07.07.2024)
Üzülmez, M. (2021). Salihli Şehrinin Mekânsal Gelişimi ve Çevresindeki Tarım Arazilerine Etkisi. Gelecek Vizyonlar Dergisi (fvj: Future Visions Journal), 5 (Coğrafya Özel Sayısı), 50-60
Özgür, E. M., Yasak, Ü. (2009). Şehir İçi İkametgâh Hareketliliğine Kuramsal Bir Bakış. Coğrafi Bilimler Dergisi, 7(1), 39-50.
https://cittaslowturkiye.org/tr/cittaslow-hareketi/ (E.T. 05.05. 2024).
https://www.cittaslow.org/ (E.T.05.05.2024)
Referanslar
Alkan, A. (2020). Yerel paydaşların cittaslow şehir ağına yönelik algı ve tutumlarına ilişkin bir araştırma: Ahlat cittaslow şehir örneği. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 47, 261-280.
Karakaş Özür, N. (2016). Sakin şehir/cittaslow hareketi ve yerleşme coğrafyası. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (37), 151-157.
Ünal, Ç. (2016). Turizm coğrafyasında yeni bir kavram "yavaş şehirler". Doğu Coğrafya Dergisi, 21(36), 13-28.
Sezgin, M., Ünüvar, Ş. (2011). Sürdürülebilirlik ve şehir pazarlaması ekseninde yavaş şehir. Konya: Çizgi Kitabevi.
Üzülmez, M., Yılmaz, A. (2021). Turgutlu şehrinin mekânsal gelişiminin (1950-2018) tarım arazileri üzerindeki etkisi. Ege Coğrafya Dergisi, 30(1), 73-83.
Yasak, Ü. (2021). Sürdürülebilir kentleşme bağlamında kentsel hizmetlere erişebilirlik: eğitim kurumlarına erişebilirlik yönüyle Muğla kenti üzerine bir analiz. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 8(74), 2353-2367.
Zoğal, V., Arslan, F. (2018). Sakin Şehir (Cittaslow) Ünvanı Alabilme Potansiyeli Açısından Sındırgı. Sındırgı Araştırmaları Sempozyumu 05-07 Ekim 2017 Bildiriler Kitabı, ss. 251-261, İzmir: Ege Üniversitesi Yayınları.
Bitlis Valiliği (2019). Ahlat 'Sakin Şehir' Kabul Edildi. http://www.bitlis.gov.tr/ahlat-sakin-sehir-kabul-edildi (E.T. 12.06.2024).
Arınç, K. (1999). Ahlat’ta Baston Ustalığı ve Üretimi. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Bilimleri Araştırma Dergisi, 25, 83-100.
Elmastaş, N. (2001). Ahlat Yöresi’nin Turizm Potansiyeli. Marmara Coğrafya Dergisi, 3(1), 153-182.
Emekli, G. (2005). Avrupa Birliği'nde Turizm Politikaları Ve Türkiye'de Kültürel Turizm. Ege Coğrafya Dergisi, 14(1-2), 99-107
Işık, M., Erdam, A. (2015). Nasıl Marka Şehir Olunur?. Konya: Eğitim Yayınevi.
Gümüş, S. ve Saraç P, (2013). Pazarlamada Markalaşma Stratejileri. İstanbul: Hiperlink Yayınları.
Bilgeoğlu, S., Alagöz, B. S. (2019). Marka Şehir ve Marka İmajının Ölçümü: Konya Şehir İmajı Üzerine Bir Araştırma. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 21(37), 82-100.
Peker, A.E. (2006). Kentlerin Markalaşma Sürecinde Çağdaş Sanat Müzelerinin Rolü: Kent Markalaşması ve Küresel Landmark. İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
Karataş, İ.A. (2022). Marka Şehir Ve Şehir Pazarlaması Açısından Muş İlinin Değerlendirilmesi, Yücenurşen, M. (ed.), içinde Sosyal Beşeri Ve İdari Bilimler Alanında Uluslararası Araştırmalar (E-Kitap) V, 103-118, Konya: Eğitim Yayınevi.
Giritlioğlu, İ., ve Avcıkurt, C. (2010). Şehirlerin turistik bir ürün olarak pazarlanması, örnek şehirler ve Türkiye’deki şehirler üzerine öneriler (derlemeden oluşmuş bir uygulama). Adıyaman üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(4), 74-89.
Arslan, C. (2018). “Ahlat Şehri Kent Dokusu ve Eski Eserleri”. Kare, 5, 1-21.
Sümer, F. (1986). Ahlat Şehri ve Ahlatşahlar. Belleten, 50(197), 447-494.
Yaşa, R. (2013). Doğu Anadolu’da Bir Türk Kültür Merkezi: Ahlat. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi, 2(2), 15-27.
Arınç, K. (1995). Ahlat’ta Baston Ustalığı ve Üretimi. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, 2, 1-14.
Davulcu, M. (2015). Ahlat Yöresi Taş Ustalığı Geleneğinin Somut Olmayan Kültürel Miras Açısından Önemi ve Yapı Ustası Tahsin Kalender. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 4(7), 49-80.
Özbey, V. (2020). Dünya Mirası Olma Yolunda “Urartu Ve Osmanlı Eski Yerleşimi Ahlat Mezar Taşları” Kültürel Mirası. Kültür Araştırmaları Dergisi, (4), 157-169.
Mutlu, M., Şahabettin, Ö. (2002). Van Gölü Çevresinde Geleneksel Yapı Malzemesi Olarak Kullanılan Ahlat Taşı’nın (Andezit Tüf) Fiziksel ve Mekaniksel Özellikleri Hakkında Bir Araştırma. Standart, Yıl:40, Sayı:482, 44-48.
Sökmen, S. (2015). Ahlat’ta Geleneksel Taş İşçiliği. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2), 99-119.
Kültür ve Turizm Bakanlığı (2024). Ahlat Eski Yerleşimi ve Mezar Taşları (Bitlis). https://kvmgm.ktb.gov.tr/TR-44397/ahlat-eski-yerlesimi-ve-mezar-taslari-bitlis.html (E.T. 06.06.2024).
Ahlat Kaymakamlığı (2024). Ahlat Selçuklu Mezarlığı. http://www.ahlat.gov.tr/ahlat-selcuklu-mezarligi (E.T. 06.06.2024).
Türkiye Kültürü Portalı (2021). Ahlat Selçuklu Meydan Mezarlığı Ören Yeri – Bitlis. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/ bitlis/gezilecekyer/ selcuklu-meydan-mezarligi-oren-yeri (E.T. 05.06.2024).
Türkiye Kültürü Portalı (2024). Emir Bayındır Kümbeti - Bitlishttps://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/bitlis/gezilecekyer/emir-bayindir-camii-ve-kumbeti--ahlat (E.T. 05.06.2024).
Türkiye Kültürü Portalı (2013). Ahlat Harebeşehir Kaya Yapilari https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/bitlis/kulturenvanteri/ahlat-harebesehr-kaya-yapilari (E.T. 05.06.2024).
Gürbüz, O. (1995). Turizm Coğrafyası Açısından Nemrut Kalderası. Türk Coğrafya Dergisi, (30), 255-265.
Elmastaş, N. (2008). Bitlis İli Jeotermal Su Kaynakları. Doğu Coğrafya Dergisi, 13(19), 89-104.
TRT Haber (2023). Yeryüzü cenneti Nemrut Kalderası’nda sonbahar güzelliği. https://www.trthaber.com/foto-galeri/ yeryuzu-cenneti-nemrut-kalderasinda-sonbahar-guzelligi/60 484/sayfa-1.html (E.T.05.06.2024).
Kültür ve Turizm Bakanlığı (2007). Türkiye Turizm Stratejisi 2023 ve Eylem Planı 2007 – 2013. https://www.ktb.gov.tr/Eklenti/906,ttstratejisi2023pdf.pdf?0 (E.T. 06.06.2024).
Köşker, H. (2018). Ahlat’ın Kültürel Turizm Potansiyeli Üzerine Bir Araştırma. Mukaddime, 9(1), 189-208.
Polat, S., Güney, Y., Deniz, M. (2011). Karakuyu Gölü Sulak Alanı ve Başlıca Problemleri. Uluslararası Katılımlı Coğrafya Kongresi 2011, 07-10 Eylül 2011, ss. 450-467, İstanbul.
Tarım ve Orman Bakanlığı (2024). Ulusal Öneme Haiz Sulak Alanlar. https://bolge14.tarimorman.gov.tr/Menu/41/Ulusal-Oneme-Haiz-Sulak-Alanlar. (E.T.05.06.2024).
Anadolu Ajansı (2020). Ahlat Sazlıkları'nın 'Kesin korunacak hassas alan' ilan edilmesi sevinçle karşılandı. https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/ahlat-sazliklarinin-kesin-korunacak-hassas-alan-ilan-edilmesi-sevincle-karsilandi/1875520 (E.T. 06.06.2024).
Ağazade, S. (2022). Ahlat’a Yönelik Turizm Talebinin Müze ve Ören Yeri Ziyaretçi İstatistikleri Üzerinden İncelemesi. Tarihten Bugüne Kapıları Açan Şehir: Ahlat Uluslararası Sempozyumu 19 Ekim 2021 Bildiriler Kitabı içinde, Parlak, M.A. (Ed.), ss. 430-443, Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları.
Anadolu Ajansı (2024). Dünyanın en büyük Türk-İslam mezarlığını 2023'te 170 bin kişi ziyaret etti. https://www.aa.com.tr/tr/kultur/dunyanin-en-buyuk-turk-islam-mezarligini-2023te-170-bin-kisi-ziyaret-etti/ (E.T. 06.07.2024).
KVMGM (2024). Bitlis Ahlat Müze Müdürlüğü. https://kvmgm.ktb.gov.tr/TR-44073/bitlis-ahlat-muze-mudurlugu.html (E.T. 07.07.2024).
Ahlat Kaymakamlığı (2022). Ahlat Somut Olmayan Kültür Mirası Müzesi Fizibilite Raporu. T.C. Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı. https://www.daka.org.tr/panel/files/files/yayinlar/ahlat-sokum-fr-2022.pdf (E.T. 08.06.2024).
Okçu, H. (2023). Ahlat Müzesi’nden ziyaretçilerine tarihi yolculuk. https://www.gezelim.com/ahlat-muzesinden-ziyaretcilerine-tarihi-yolculuk-22599.html (E.T. 08.07.2024).
TUROB (2018). Kültür Ve Turizm Bakanliği Müze Ve Örenyeri 2018 Yılı Toplam Ziyaretçi İstatistikleri. https://www.turob.com/assets/Istatistikler-Dosyalari-image/tr-2019/2018-Muze.pdf (E.T. 07.07.2024)
Üzülmez, M. (2021). Salihli Şehrinin Mekânsal Gelişimi ve Çevresindeki Tarım Arazilerine Etkisi. Gelecek Vizyonlar Dergisi (fvj: Future Visions Journal), 5 (Coğrafya Özel Sayısı), 50-60
Özgür, E. M., Yasak, Ü. (2009). Şehir İçi İkametgâh Hareketliliğine Kuramsal Bir Bakış. Coğrafi Bilimler Dergisi, 7(1), 39-50.
https://cittaslowturkiye.org/tr/cittaslow-hareketi/ (E.T. 05.05. 2024).
https://www.cittaslow.org/ (E.T.05.05.2024)
