Bitlis İlinde Şehir Turizmi
Özet
Şehir turizmi, şehirlerin küresel ve yerel dinamiklerini şekillendiren çağdaş bir ekonomik itici güç olarak ortaya çıkmış ve önem kazanmıştır Bu çalışma, ekonomik, kültürel ve çevresel kalkınmadaki rolünü vurgulayarak; zengin tarihi, kültürel ve doğal mirasa sahip Bitlis ilinin şehirsel turizmini incelemektedir.
Literatür incelemeleri ve saha gözlemlerini içeren nitel bir yaklaşım kullanarak, çalışma Bitlis ili sınırları içinde yer alan şehirlerin (Bitlis, Tatvan, Ahlat ve Adilcevaz) birincil cazibe merkezleri, konaklama altyapısı, erişilebilirlik ve şehir imajı ortaya konulmuştur. Bu analizler turizm potansiyelini en üst düzeye çıkarmak için entegre altyapı ve tanıtım ihtiyacını vurgulayan "turist şehri" modeli temelinde gerçekleştirilmiştir.
Araştırmada elde edilen bulgular, Bitlis ili şehirlerinin hem kültürel hem de doğal güzelliklere sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Tarihi kaleler, Selçuklu mezarları, geleneksel el sanatları ve gastronomi önemli kültürel miras zenginliklerini oluşturmaktadır. Bunu yanında Van Gölü, volkanik Nemrut ve Süphan volkanik dağları ve çevresindeki volkanik oluşumlu göller, bu göllerden kaynaklanan flora ve fauna toplulukları gibi önemli doğal güzelliklere de sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Ancak Bitlis ilinde şehir turizmi sınırlı altyapı, mevsimsel erişilebilirlik ve erişimini engelleyen ulaşım şartları ve yeterli tanıtımın yapılamaması nedeniyle olumsuz etkilemektedir. Ancak, Dere Üstü Islah Projesi ve Nemrut Jeoparkı'nın UNESCO adaylığı gibi girişimler Bitlis ili şehir turizminin cazibesini artırma yolunda önemli adımlar olmuştur. Araştırmanın sonuçları stratejik kentsel planlamanın, sürdürülebilir turizm uygulamalarının ve etkili pazarlamanın, zengin kültürel ve doğal mirasını korumanın il içindeki şehirleri kentsel turizm destinasyonuna dönüştürmek için kritik öneme sahip olduğunu ortaya koymaktadır.
Referanslar
Castela A. (2018). Impacts of tourism in an urban community: The case of Alfama. Athens Journal of Tourism (5) 2, 133-148
Pavlic I, Portolan A. ve Butorac M. (2013). Urban tourism towards sustainable development. International journal of multidisciplinarity in business and science 1 (1), 72-79.
Yorulmaz, B. (2019). Effects of urban tourism on the historical urban space within the framework of urban revitalization: The case of Hamamönü, (Unpublished Master of Science Thesis). The Graduate School Of Natural And Applied Sciences Of Middle East Technical University, Ankara.
Marija Urošević, Marina Stanojević, Dejan Đorđević (2023). Urban idestinations in the world. Economic Themes, 61 (3), 343-364.
Bitlis Nemrut Jeoparkı. https://bitlisnemrutjeopark.com.tr/hakkimizda-1 (Erişim Tarihi 30.08.2024)
Wessels, W. ve Tseane-Gumbi, L (2022). Identifying urban tourism development challenges in mahikeng. African Journal of Hospitality, Tourism and Leisure, 11 (1), 14-25. Doi.org/10.46222/ajhtl.19770720.208
Bitlis Ticaret İl Müdürlüğü. https://bitlis.ticaret.gov.tr/data/63aecd9513b876a1c87160ee/Bitlis%20%C4%B0li%20Y%C3%B6resel%20%C3%9Cr%C3%BCnler%20Kesin%20Listesi%20%C4%B0%C3%A7in%20T%C4%B1klay%C4%B1n%C4%B1z..pdf (Erişim Tarihi 16. 08. 2024)
Kaya M. ve Keleş Y. (2022). Şehir turizmi kavramından ne anlıyoruz? Kuramsal bir çözümleme. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 (2), 810-822.
Ashworth G., Page, S. J., (2011). Urban tourism research: Recent progress and current paradoxes. Tourism Management, 32, 1-15.
Van den Berg L., Van der Borg J. and Van der Meer J., (1995). Urban tourism: Performance and strategies in eight european cities. Avebury, Aldershot.
Novy, J. & Colomb C. (2019). Urban tourism as a source of contention and social mobilisations: A critical review. Tourism Planning & Development, 16 (4), 358-375. Doi: 10.1080/21568316.2019.1577293.
Cave, J ve Jolliffe, L. (2012) Urban Tourism. (Ed. Robinson, P.) Tourism: The Key Concepts içinde. London: Routledge, ss.268-270.
Okur, H. (2017). Doğu Anadolu’nun güçlü krallığı: Urartular. Tarih Okulu Dergisi (TOD) 10 (29), 313-355.
Karasu, Y. E. (2023). Bitlis kalesi Osmanlı dönemi günlük yaşamında sırsız seramikler (2022 Yılı Kazı Sezonu). Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 11, 1066-1088.
Şengel, Ü. (2015). Bitlis ilinin kalkınmasında turizmin rolü: Yerel paydaşlar üzerine bir araştırma (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Yücel Ç., Kaçar B. ve Çerioğlu B. (2023). Bitlis ve çevresinde yer alan Urartu dönemine ait kale ve kaya mezarları. Eren Dergisi, 2 (3), 10-22.
Kültür Portalı-1, https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/bitlis/kulturenvanteri/ahlat-sahl-kales (Erişim Tarihi 18. 08. 2024).
Top, M. (2012). Adilcevaz Kalesi: Orta çağ ve Osmanlı mimarisi üzerine gözlemler. I. Uluslararası Ahlat-Avrasya Kültür ve Sanat Sempozyumu (23-25 Ağustos 2012, Ahlat-Bitlis). Bildiriler Kitabı, 123-134.
Rogerson, C. M. (2004). Urban tourism and small tourism enterprise development in Johannesburg: The case of township torurism. Geo Journal, 60, 249-257.
Bilgiç, E. ve Öğün, B. (1964). 1964 Adilcevaz Kef kalesi kazıları. Anadolu, 8, 65-93.
Coşkun, İ., Varol O. ve Polat, E. (2023). Adilcevaz Kef kalesi kazısı: Yeni bulgular ve değerlendirmeler. OANNES Uluslararası Eskiçağ Tarihi Araştırmaları Dergisi, 5 (1), 253-274.
Li M., Fang L., Huang X. ve Goh C. (2015). A spatial-temporal analysis of hotels in urban tourism destination. International Journal of Hospitality Management, 45, 34-43.
Ahlat Kaymakamlığı. http://www.ahlat.gov.tr (E. T. 18. 08. 2024).
Alaeddinoğlu, F., Can, A. S. ve Yılmaz, E. (2011). Van Gölü havzası batı kesiminde ekoturizm. Ankara: Elvan Yayınları.
Alkan, A., (2015). Bitlis şehrinde taş ustalığı ve geleneksel kent mimarisine etkisi. Turkish Studies International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 10 (6), 57-82.Doi.org/10.7827/TurkishStudies.7910.
Tuncel, M., (1996), Bitlis şehri (Tarihi coğrafya açısından yaklaşım), Coğrafya Araştırmaları Dergisi, 4, 101-110.
Bakış, A. ve Işık E. (2012). Bitlis ulaşım analizi ve ulaşım sorunları çözüm önerileri. BEÜ Fen Bilimleri Dergisi, 1 (1), 19-33.
Başbaydar Belli, F. Ve Urfalıoğlu, N. (2023). Bitlis kentinin günümüze ulaşamayan hanları. Jass Studies-The Journal of Academic Social Science Studies, 16 (94), 217-240.
Öztürk Ş. (2004). Bitlis su mimarisi. Bitlis Valiliği Kültür Yay. No:12, Malatya: Uğurel Matbaası.
Köşker, H. (2018). Ahlat’ın kültürel turizm potansiyeli üzerine bir araştırma. Mukaddime, 9 (1), 189-207. Doi: 10.19059/mukaddime.356645
Lahn, E. (1951). Türkiye göllerinin jeolojisi ve jeomorfolojisi hakkında. Bulletin of the Mineral Research and Exploration, 41, 118-125.
Bitlis İKTM. Bitlis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. https://bitlis.ktb.gov.tr/TR-56226/camii-ve-kumbetler.html (Erişim Tarihi 18. 08. 2024).
Türkiye Belediyeler Birliği. https://www.tbb.gov.tr/En/Municipality_btls_13 (Erişim Tarihi 23. 08. 2024)
Kültür Portalı-2. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/bitlis/gezilecekyer/ (Erişim Tarihi 18. 08. 2024).
Deniz, O. Ve Yazıcı, H. (2003). Van Gölü’nde ulaşım. Türk Coğrafya Dergisi, 40, 17-33.
Biçer, D. F., Tosun, N., Sayar, B., Sağlık, E. (2018). Effects of the urban image on the destination image in health tourism: The case of Sivas. International Journal Of Health Management And Tourism, 3 (2), 87-98. Doi: 10.31201/ijhmt.435705,
Kim D., Kang Y., Park, Y., Kim N. ve Lee, J. (2020). Understanding tourists’ urban images with geotagged photos using convolutional neural networks. Spatial Information Research, 28 (2), 241-255. Doi.org/10.1007/s41324-019-00285-x.
ETS Tur (2024). https://www.etstur.com/Bitlis-Otelleri?gad_source=1&gclid=EAIaIQobChMItMysvKOLiAMVv6doCR2iyxFREAAYAiAAEgJAK_D_BwE&gclsrc=aw.ds (Erişim Tarihi 26. 08. 2024)
Bitlis Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü. https://bitlis.csb.gov.tr/projeler. (Erişim Tarihi 23. 08. 2024)
Bitlis Etnografya Müzesi. https://muze.gov.tr/muze-detay?SectionId=BET01&DistId=MRK (Erişim Tarihi 16. 08. 2024)
CittaSlow International. https://www.cittaslow.org/network/ahlat (Erişim Tarihi 26. 08. 2024)
CittaSlow Türkiye Ağı. https://cittaslowturkiye.org/tr/uye-kentler/ (Erişim Tarihi 26. 08. 2024)
Çavuşoğlu, R., Sürün, Y. ve Özgüner E. (2019). Urartu krallığı’nın Van Gölü’ndeki ulaşım ve taşımacılık faaliyetleri. (Ed. M. İnbaşı ve M. Demirtaş) Tarihi ve Kültürel Yönleriyle Bitlis, C-I içinde, ss.31-48.
KGM. Karayolları Genel Müdürlüğü. Çalışma yapılan yollar. https://www.kgm.gov.tr/Sayfalar/KGM/SiteTr/YolDanisma/CalismaYapilanYollarYeni.aspx?Bolge=11 (Erişim Tarihi 25. 08. 2024).
KGM. Karayolları Genel Müdürlüğü. Projeler. https://www.kgm.gov.tr/Sayfalar/KGM/SiteTr/Projeler/ProjelerDetay.aspx?q=97 (Erişim Tarihi 25. 08. 2024).
Kılıç, S., Zirekbilek, D. ve Tayfur Aslan E. (2023). Bitlis-Eski Ahlat şehri kalesi ilk tunç çağı çanak çömleği. TÜBA-AR TUBA Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, 33, 51-60.
Trivago (2024). https://www.trivago.com.tr/tr/lm/otel-bitlis-t%C3%BCrkiye?search=200-15259;dr-20240831-20240901 (Erişim Tarihi 26. 08. 2024)
Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü. https://www.siviltoplum.gov.tr/
Türkiye Tarihi Kentler Birliği. https://www.tarihikentlerbirligi.org/?belediyeler=1768 (Erişim Tarihi 23. 08. 2024)
Referanslar
Castela A. (2018). Impacts of tourism in an urban community: The case of Alfama. Athens Journal of Tourism (5) 2, 133-148
Pavlic I, Portolan A. ve Butorac M. (2013). Urban tourism towards sustainable development. International journal of multidisciplinarity in business and science 1 (1), 72-79.
Yorulmaz, B. (2019). Effects of urban tourism on the historical urban space within the framework of urban revitalization: The case of Hamamönü, (Unpublished Master of Science Thesis). The Graduate School Of Natural And Applied Sciences Of Middle East Technical University, Ankara.
Marija Urošević, Marina Stanojević, Dejan Đorđević (2023). Urban idestinations in the world. Economic Themes, 61 (3), 343-364.
Bitlis Nemrut Jeoparkı. https://bitlisnemrutjeopark.com.tr/hakkimizda-1 (Erişim Tarihi 30.08.2024)
Wessels, W. ve Tseane-Gumbi, L (2022). Identifying urban tourism development challenges in mahikeng. African Journal of Hospitality, Tourism and Leisure, 11 (1), 14-25. Doi.org/10.46222/ajhtl.19770720.208
Bitlis Ticaret İl Müdürlüğü. https://bitlis.ticaret.gov.tr/data/63aecd9513b876a1c87160ee/Bitlis%20%C4%B0li%20Y%C3%B6resel%20%C3%9Cr%C3%BCnler%20Kesin%20Listesi%20%C4%B0%C3%A7in%20T%C4%B1klay%C4%B1n%C4%B1z..pdf (Erişim Tarihi 16. 08. 2024)
Kaya M. ve Keleş Y. (2022). Şehir turizmi kavramından ne anlıyoruz? Kuramsal bir çözümleme. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 (2), 810-822.
Ashworth G., Page, S. J., (2011). Urban tourism research: Recent progress and current paradoxes. Tourism Management, 32, 1-15.
Van den Berg L., Van der Borg J. and Van der Meer J., (1995). Urban tourism: Performance and strategies in eight european cities. Avebury, Aldershot.
Novy, J. & Colomb C. (2019). Urban tourism as a source of contention and social mobilisations: A critical review. Tourism Planning & Development, 16 (4), 358-375. Doi: 10.1080/21568316.2019.1577293.
Cave, J ve Jolliffe, L. (2012) Urban Tourism. (Ed. Robinson, P.) Tourism: The Key Concepts içinde. London: Routledge, ss.268-270.
Okur, H. (2017). Doğu Anadolu’nun güçlü krallığı: Urartular. Tarih Okulu Dergisi (TOD) 10 (29), 313-355.
Karasu, Y. E. (2023). Bitlis kalesi Osmanlı dönemi günlük yaşamında sırsız seramikler (2022 Yılı Kazı Sezonu). Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 11, 1066-1088.
Şengel, Ü. (2015). Bitlis ilinin kalkınmasında turizmin rolü: Yerel paydaşlar üzerine bir araştırma (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Yücel Ç., Kaçar B. ve Çerioğlu B. (2023). Bitlis ve çevresinde yer alan Urartu dönemine ait kale ve kaya mezarları. Eren Dergisi, 2 (3), 10-22.
Kültür Portalı-1, https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/bitlis/kulturenvanteri/ahlat-sahl-kales (Erişim Tarihi 18. 08. 2024).
Top, M. (2012). Adilcevaz Kalesi: Orta çağ ve Osmanlı mimarisi üzerine gözlemler. I. Uluslararası Ahlat-Avrasya Kültür ve Sanat Sempozyumu (23-25 Ağustos 2012, Ahlat-Bitlis). Bildiriler Kitabı, 123-134.
Rogerson, C. M. (2004). Urban tourism and small tourism enterprise development in Johannesburg: The case of township torurism. Geo Journal, 60, 249-257.
Bilgiç, E. ve Öğün, B. (1964). 1964 Adilcevaz Kef kalesi kazıları. Anadolu, 8, 65-93.
Coşkun, İ., Varol O. ve Polat, E. (2023). Adilcevaz Kef kalesi kazısı: Yeni bulgular ve değerlendirmeler. OANNES Uluslararası Eskiçağ Tarihi Araştırmaları Dergisi, 5 (1), 253-274.
Li M., Fang L., Huang X. ve Goh C. (2015). A spatial-temporal analysis of hotels in urban tourism destination. International Journal of Hospitality Management, 45, 34-43.
Ahlat Kaymakamlığı. http://www.ahlat.gov.tr (E. T. 18. 08. 2024).
Alaeddinoğlu, F., Can, A. S. ve Yılmaz, E. (2011). Van Gölü havzası batı kesiminde ekoturizm. Ankara: Elvan Yayınları.
Alkan, A., (2015). Bitlis şehrinde taş ustalığı ve geleneksel kent mimarisine etkisi. Turkish Studies International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 10 (6), 57-82.Doi.org/10.7827/TurkishStudies.7910.
Tuncel, M., (1996), Bitlis şehri (Tarihi coğrafya açısından yaklaşım), Coğrafya Araştırmaları Dergisi, 4, 101-110.
Bakış, A. ve Işık E. (2012). Bitlis ulaşım analizi ve ulaşım sorunları çözüm önerileri. BEÜ Fen Bilimleri Dergisi, 1 (1), 19-33.
Başbaydar Belli, F. Ve Urfalıoğlu, N. (2023). Bitlis kentinin günümüze ulaşamayan hanları. Jass Studies-The Journal of Academic Social Science Studies, 16 (94), 217-240.
Öztürk Ş. (2004). Bitlis su mimarisi. Bitlis Valiliği Kültür Yay. No:12, Malatya: Uğurel Matbaası.
Köşker, H. (2018). Ahlat’ın kültürel turizm potansiyeli üzerine bir araştırma. Mukaddime, 9 (1), 189-207. Doi: 10.19059/mukaddime.356645
Lahn, E. (1951). Türkiye göllerinin jeolojisi ve jeomorfolojisi hakkında. Bulletin of the Mineral Research and Exploration, 41, 118-125.
Bitlis İKTM. Bitlis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. https://bitlis.ktb.gov.tr/TR-56226/camii-ve-kumbetler.html (Erişim Tarihi 18. 08. 2024).
Türkiye Belediyeler Birliği. https://www.tbb.gov.tr/En/Municipality_btls_13 (Erişim Tarihi 23. 08. 2024)
Kültür Portalı-2. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/bitlis/gezilecekyer/ (Erişim Tarihi 18. 08. 2024).
Deniz, O. Ve Yazıcı, H. (2003). Van Gölü’nde ulaşım. Türk Coğrafya Dergisi, 40, 17-33.
Biçer, D. F., Tosun, N., Sayar, B., Sağlık, E. (2018). Effects of the urban image on the destination image in health tourism: The case of Sivas. International Journal Of Health Management And Tourism, 3 (2), 87-98. Doi: 10.31201/ijhmt.435705,
Kim D., Kang Y., Park, Y., Kim N. ve Lee, J. (2020). Understanding tourists’ urban images with geotagged photos using convolutional neural networks. Spatial Information Research, 28 (2), 241-255. Doi.org/10.1007/s41324-019-00285-x.
ETS Tur (2024). https://www.etstur.com/Bitlis-Otelleri?gad_source=1&gclid=EAIaIQobChMItMysvKOLiAMVv6doCR2iyxFREAAYAiAAEgJAK_D_BwE&gclsrc=aw.ds (Erişim Tarihi 26. 08. 2024)
Bitlis Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü. https://bitlis.csb.gov.tr/projeler. (Erişim Tarihi 23. 08. 2024)
Bitlis Etnografya Müzesi. https://muze.gov.tr/muze-detay?SectionId=BET01&DistId=MRK (Erişim Tarihi 16. 08. 2024)
CittaSlow International. https://www.cittaslow.org/network/ahlat (Erişim Tarihi 26. 08. 2024)
CittaSlow Türkiye Ağı. https://cittaslowturkiye.org/tr/uye-kentler/ (Erişim Tarihi 26. 08. 2024)
Çavuşoğlu, R., Sürün, Y. ve Özgüner E. (2019). Urartu krallığı’nın Van Gölü’ndeki ulaşım ve taşımacılık faaliyetleri. (Ed. M. İnbaşı ve M. Demirtaş) Tarihi ve Kültürel Yönleriyle Bitlis, C-I içinde, ss.31-48.
KGM. Karayolları Genel Müdürlüğü. Çalışma yapılan yollar. https://www.kgm.gov.tr/Sayfalar/KGM/SiteTr/YolDanisma/CalismaYapilanYollarYeni.aspx?Bolge=11 (Erişim Tarihi 25. 08. 2024).
KGM. Karayolları Genel Müdürlüğü. Projeler. https://www.kgm.gov.tr/Sayfalar/KGM/SiteTr/Projeler/ProjelerDetay.aspx?q=97 (Erişim Tarihi 25. 08. 2024).
Kılıç, S., Zirekbilek, D. ve Tayfur Aslan E. (2023). Bitlis-Eski Ahlat şehri kalesi ilk tunç çağı çanak çömleği. TÜBA-AR TUBA Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, 33, 51-60.
Trivago (2024). https://www.trivago.com.tr/tr/lm/otel-bitlis-t%C3%BCrkiye?search=200-15259;dr-20240831-20240901 (Erişim Tarihi 26. 08. 2024)
Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü. https://www.siviltoplum.gov.tr/
Türkiye Tarihi Kentler Birliği. https://www.tarihikentlerbirligi.org/?belediyeler=1768 (Erişim Tarihi 23. 08. 2024)
