Bitlis İli Yöresel Yemeklerinin Gastronomi Turizmi Potansiyelinin Değerlendirilmesi
Özet
Bu kitap bölümü, Bitlis ili yöresel yemeklerinin gastronomi turizmi potansiyelini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Amaçla ilişkili olarak giriş kısmında konunun kavramsal çerçevesi oluşturulmuş, ardından araştırmanın yöntemi, evren ve örneklemi, verilerin toplanması, bulguları ve sonuçlarına yer verilmiştir. Nitel araştırma yönteminin benimsendiği bölümde, 02.06.2024-02.07.2024 tarihleri aralığında Bitlisli ev hanımları ile yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. 9 sorudan oluşan mülakat formlarından elde edilen veriler, betimsel analiz yöntemiyle incelenmiş; bu bağlamda yöresel yemeklerin kültürel açıdan önemli olduğu, misafire verilen değerin bir göstergesi olarak alındığı ve kültürel-sosyal açıdan da önemli bir yere sahip olduğu verilerine ulaşılmıştır. Kitap bölümünün son kısmında, elde edilen veriler alan yazında yer alan benzer çalışmalarla karşılaştırılmış; Bitlis yöresel yemeklerinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, daha geniş kitlelere ulaştırılması ve gastronomi turizmi değerinin ortaya çıkarılması konuları üzerine öneriler getirilmiştir.
Referanslar
Çam O, Çılgınoğlu H. Yöresel mutfakların gastronomi turizmindeki önemi: Kastamonu mutfağı örneği. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi. 2021;6(1):176-92.
Bilgin S. Yiyecek içecek işletmelerinde yerel mutfak ögelerinin kullanımı ve sürdürülebilirlik açısından incelenmesi: İzmir örneği. [Doktora tezi]. Bolu: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi; 2018.
Sünnetçioğlu S, Can A, Durlu Özkaya F. Yavaş turizmde coğrafi işaretlemenin önemi. 13. Ulusal Turizm Kongresi; 6-9 Aralık 2012; Antalya, Türkiye.
Hazarhun E, Tepeci M. Coğrafi işarete sahip olan yöresel ürün ve yemeklerin Manisa’nın gastronomi turizminin gelişimine katkısı. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi. 2021;2(1):371-389.
Orhan A. Yerel değerlerin turizm ürününe dönüştürülmesinde coğrafi işaretlerin kullanımı: İzmit pişmaniyesi örneği. Anatolia Turizm Araştırmaları Dergisi. 2010;21(2):243-254.
Duman H, Avcıkurt, C. (2023). Evaluation of local dishes as an intangible cultural heritage value in terms of gastronomy tourism: the case of Ayvalık. Journal of Gastronomy Hospitality and Travel. 2023;6(2):548-557.
Timothy DJ, Ron AS. (2013). Understanding heritage cuisines and tourism: identity, image, authenticity, and change. Journal of Heritage Tourism. 2013;8(2-3):99-104.
Irmak Y. (2019). Bingöl mutfak kültürü ve gastronomi turizmi. Bingöl Araştırmaları Dergisi. 2019;6(1), 111-144.
Ün A, ve Okat, Ç. (2023). Van ilinin gastronomi turizm potansiyelinin değerlendirilmesi. Journal of Humanities and Tourism Research, 13 (3): 488-504.
Çavuşoğlu M. Yöresel cıttaslow şehir lezzetlerinin gastronomi turizmi açısından önemi: Kuzey Kıbrıs örneği. Gastroia: Journal of Gastronomy And Travel Research. 2023;7(2), 407-418. https://doi.org/10.32958/gastoria.1368959
Nebioğlu O. Factors affecting the production and presentation of local dishes in restaurants operating in touristic destinations. Journal of Culinary Science & Technology. 2021;19(5), 439-459, DOI: 10.1080/15428052.2020.1787286.
Beardsworth A, Keil T. Yemek sosyolojisi: yemek ve toplum çalışmasına bir davet. (Sociology on the menu: an invitation to the study of food and society). Ankara: Phoenix Yayınevi; 2011.
Reynolds PC. Food and tourism: towards and understanding of sustainable culture. Journal of Sustainable Tourism. 1993;1(1), 48–54. doi:10.1080/09669589309450700.
Silkes CA, Cai LA, Lehto, XY. Marketing to the culinary tourist. Journal of Travel & Tourism Marketing, 2013;30(4), 335–349. doi:/10.1080/10548408.2013.784151.
Dixit SK. Gastronomic tourism: a theoretical construct. İçinde: Dixit SK, editör The Routledge Handbook Of Gastronomıc Tourısm. London: Routledge, 2019; s.13-23.
Bessiere J. Local development and heritage: traditional food and cuisine as tourist attractions in rural areas, Sociologia Ruralis, 1998; 38: 21–34.
Boniface P. Tasting Tourism: Travelling for Food and Drink. Hampshire: Ashgate;2003.
Cusack I. African cuisines: Recipes for nation building?. Journal of African Cultural Studies. 2000;13 (2): 207–225.
Hjalager A. Corigliano MA. Food for tourists – determinants of an image, International Journal of Tourism Research, 2000;2(4): 281–293.
Selwood J. Food Tourism around the World. İçinde: Hall CM, Sharples L, Mitchell R, Macionis N, Cambourne B, editör. The lure of food: food as an attraction in destination marketing in Manitoba, Canada. Oxford: Butterworth Heinemann; 2003. s.178-191.
Wolf E. White Paper on Culinary Tourism. Portland: OR: International Culinary Tourism Task Force;2002.
Hjalager A, Richards, G. Tourism and Gastronomy. London: Routledge;2002.
Long L. Culinary tourism: exploring the other through food. Kentucky: University of Kentucky Press;2004.
Sormaz U, Akmese H, Güneş E, ve ark. Gastronomy in Tourism. Procedia Economics and Finance 2016; 39:725-730. doi:10.1016/S2212-5671(16)30286-6.
Shenoy S. Food Tourism and The Culinary Tourist [Thesis]. USA: Clemson University; 2005.
Kivela J, Crotts J. Tourism and gastronomy: gastronomy’s ınfluence on how tourists experience a destination, Journal of Hospitality & Tourism Research 2006; 30: 354-377.
Ateş A, Özgün Çıtak Ş, Sunar H. Evaluation of geographical indication foods in the context of gastronomy tourism: analyzing the menus of local restaurants in Konya. Söke İşletme Fakültesi Dergisi 2024;1(1), 1-15.
Giovannucci D, Barham E, Pirog R. Defining and marketing “local” foods: geographical indications for us products. The Journal Of World Intellectual Property 2014; 13(2), 94-120.
Erdem Ö, Mızrak M, Kemer AK. Yöresel Yemeklerin Bölge Restoranlarında Kullanılma Durumu: Mengen Örneği. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi 2018;3(1):44-61.
Şengül S, Türkay O. Yöresel mutfak unsurlarının turizm destinasyonu seçimindeki rolü Mudurnu örneği. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 2016;12(29),63-87. https://doi.org/10.17130/ijmeb.20162922023
Lopez XAA, Martin BG. Tourism and quality agrofood products: An opportunity for the Spanish countryside. Tijdschrift voor Economische en Sociale Geografie 2006; 97(2):166-177.
Pestek A, Cinjarevic M. Tourist perceived image of local cuisine: The case of Bosnian food culture. British Food Journal 2014; 116(11): 1821–1838.
Deniz Y, Çelik Yeşil S. Yemek Kültüründe Modernize Çalışmalar: Bitlis örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies 2022; 10(3):1641 - 1657. 10.21325/jotags.2022.1060 37.
Baş, G. Gelenek ve gelecek arasında sıkışan bir tarihi kent: Bitlis. International Journal of History 2010;2(2):377-399. doi:10.9737/hist_75
Yıldırım A. Nitel araştırma yöntemlerinin temel özellikleri ve eğitim araştırmalarındaki yeri ve önemi. Eğitim ve Bilim 1999; 23(112):7-17.
Altunışık R, Coşkun R, Bayraktaroğlu S ve ark. Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri SPSS uygulamalı 6. Baskı. Sakarya:Sakarya Yayıncılık;2010.
Yıldırım A, Şimşek H. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin;2003.
Denzin NK, Lincoln YS (2018). The SAGE handbook of qualitative research. USA: Sage;2013.
Silverman D. Doing qualitative research: a practical handbook 4. Baskı. USA: Sage;2013.
Luborsky, MR, Rubinstein, RL. Sampling in qualitative research: rationale, issues, and methods. Journal of Aging Research 1995;17(1):89-113.
Yağar F, Dökme S. (2018). Niteliksel araştırmaların planlanması: araştırma soruları, örneklem seçimi, geçerlik ve güvenirlik. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi 2018;3(3):1-9.
Shenton AK. Strategies for ensuring trustworthiness in qualitative research projects. Education for Information 2004; 22(2): 63-75.
Şimşek A, Çelik Yeşil S. Examining Traditional Winter Preparations: The Case of Bitlis Cuisine. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2022;11(2):277-88.
Şen N, Silahşör Y. Gastronomi turizmi kapsamında erzincan ili yiyecek içecek işletmelerinde sunulan yöresel yemekler üzerine bir araştırma. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi 2018;2(Ek1):414-429.
Alagöz H, Gönen İ. Gastronomi turizmi kapsamında inegöl ilçesi mutfağının yöresel ürünlerinin değerlendirilmesi. Journal of Management Theory and Practices Research 2023;4(2):102-113.
Kızıldemir Ö, Şimşek E. Gastronomi turizmi kapsamında yöresel yemeklerin restoranlarda sunulması üzerine bir araştırma: şarköy örneği. Seyahat Ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 2021;18(1):224-239. doi:10.24010/soid.815269.
Deniz D. Somut olmayan kültürel miras perspektifinden Gevaş ilçesinin mutfak kültürü üzerine bir araştırma. Journal of Humanities and Tourism Research 2023;13(2):307-319.
Sert AN. The effect of local food on tourism: Gaziantep case. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 2019;18(4):1611-1625. doi:10.21547/jss.560979.
Kocaman M, Kocaman EM. The Importance of Cultural and Gastronomic Tourism in Local Economic Development: Zile Sample. IJEFI. 2014;4(4):735-44.
Sağ Ç, Kaymakcı S. Yetişkinlerin yöresel yemeklere ilişkin görüşleri: Bolu ve Gaziantep örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies 2022;10(1):476-504. Doi: 10.21325/jotags.2022.1000
Büyükmehmetoğlu, N, Oktay K. Yöresel mutfağın turistik ürün olarak pazarlanması: Kastamonu örneği. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi 2021;24(2), 241-259.
Şengül S, Türkay O. Yöresel mutfak unsurlarının turizm destinasyonu seçimindeki rolü mudurnu örneği. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletmeDergisi 2016;12(29),63-87. doi:10.17130/ijmeb.20162922023
Referanslar
Çam O, Çılgınoğlu H. Yöresel mutfakların gastronomi turizmindeki önemi: Kastamonu mutfağı örneği. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi. 2021;6(1):176-92.
Bilgin S. Yiyecek içecek işletmelerinde yerel mutfak ögelerinin kullanımı ve sürdürülebilirlik açısından incelenmesi: İzmir örneği. [Doktora tezi]. Bolu: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi; 2018.
Sünnetçioğlu S, Can A, Durlu Özkaya F. Yavaş turizmde coğrafi işaretlemenin önemi. 13. Ulusal Turizm Kongresi; 6-9 Aralık 2012; Antalya, Türkiye.
Hazarhun E, Tepeci M. Coğrafi işarete sahip olan yöresel ürün ve yemeklerin Manisa’nın gastronomi turizminin gelişimine katkısı. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi. 2021;2(1):371-389.
Orhan A. Yerel değerlerin turizm ürününe dönüştürülmesinde coğrafi işaretlerin kullanımı: İzmit pişmaniyesi örneği. Anatolia Turizm Araştırmaları Dergisi. 2010;21(2):243-254.
Duman H, Avcıkurt, C. (2023). Evaluation of local dishes as an intangible cultural heritage value in terms of gastronomy tourism: the case of Ayvalık. Journal of Gastronomy Hospitality and Travel. 2023;6(2):548-557.
Timothy DJ, Ron AS. (2013). Understanding heritage cuisines and tourism: identity, image, authenticity, and change. Journal of Heritage Tourism. 2013;8(2-3):99-104.
Irmak Y. (2019). Bingöl mutfak kültürü ve gastronomi turizmi. Bingöl Araştırmaları Dergisi. 2019;6(1), 111-144.
Ün A, ve Okat, Ç. (2023). Van ilinin gastronomi turizm potansiyelinin değerlendirilmesi. Journal of Humanities and Tourism Research, 13 (3): 488-504.
Çavuşoğlu M. Yöresel cıttaslow şehir lezzetlerinin gastronomi turizmi açısından önemi: Kuzey Kıbrıs örneği. Gastroia: Journal of Gastronomy And Travel Research. 2023;7(2), 407-418. https://doi.org/10.32958/gastoria.1368959
Nebioğlu O. Factors affecting the production and presentation of local dishes in restaurants operating in touristic destinations. Journal of Culinary Science & Technology. 2021;19(5), 439-459, DOI: 10.1080/15428052.2020.1787286.
Beardsworth A, Keil T. Yemek sosyolojisi: yemek ve toplum çalışmasına bir davet. (Sociology on the menu: an invitation to the study of food and society). Ankara: Phoenix Yayınevi; 2011.
Reynolds PC. Food and tourism: towards and understanding of sustainable culture. Journal of Sustainable Tourism. 1993;1(1), 48–54. doi:10.1080/09669589309450700.
Silkes CA, Cai LA, Lehto, XY. Marketing to the culinary tourist. Journal of Travel & Tourism Marketing, 2013;30(4), 335–349. doi:/10.1080/10548408.2013.784151.
Dixit SK. Gastronomic tourism: a theoretical construct. İçinde: Dixit SK, editör The Routledge Handbook Of Gastronomıc Tourısm. London: Routledge, 2019; s.13-23.
Bessiere J. Local development and heritage: traditional food and cuisine as tourist attractions in rural areas, Sociologia Ruralis, 1998; 38: 21–34.
Boniface P. Tasting Tourism: Travelling for Food and Drink. Hampshire: Ashgate;2003.
Cusack I. African cuisines: Recipes for nation building?. Journal of African Cultural Studies. 2000;13 (2): 207–225.
Hjalager A. Corigliano MA. Food for tourists – determinants of an image, International Journal of Tourism Research, 2000;2(4): 281–293.
Selwood J. Food Tourism around the World. İçinde: Hall CM, Sharples L, Mitchell R, Macionis N, Cambourne B, editör. The lure of food: food as an attraction in destination marketing in Manitoba, Canada. Oxford: Butterworth Heinemann; 2003. s.178-191.
Wolf E. White Paper on Culinary Tourism. Portland: OR: International Culinary Tourism Task Force;2002.
Hjalager A, Richards, G. Tourism and Gastronomy. London: Routledge;2002.
Long L. Culinary tourism: exploring the other through food. Kentucky: University of Kentucky Press;2004.
Sormaz U, Akmese H, Güneş E, ve ark. Gastronomy in Tourism. Procedia Economics and Finance 2016; 39:725-730. doi:10.1016/S2212-5671(16)30286-6.
Shenoy S. Food Tourism and The Culinary Tourist [Thesis]. USA: Clemson University; 2005.
Kivela J, Crotts J. Tourism and gastronomy: gastronomy’s ınfluence on how tourists experience a destination, Journal of Hospitality & Tourism Research 2006; 30: 354-377.
Ateş A, Özgün Çıtak Ş, Sunar H. Evaluation of geographical indication foods in the context of gastronomy tourism: analyzing the menus of local restaurants in Konya. Söke İşletme Fakültesi Dergisi 2024;1(1), 1-15.
Giovannucci D, Barham E, Pirog R. Defining and marketing “local” foods: geographical indications for us products. The Journal Of World Intellectual Property 2014; 13(2), 94-120.
Erdem Ö, Mızrak M, Kemer AK. Yöresel Yemeklerin Bölge Restoranlarında Kullanılma Durumu: Mengen Örneği. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi 2018;3(1):44-61.
Şengül S, Türkay O. Yöresel mutfak unsurlarının turizm destinasyonu seçimindeki rolü Mudurnu örneği. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 2016;12(29),63-87. https://doi.org/10.17130/ijmeb.20162922023
Lopez XAA, Martin BG. Tourism and quality agrofood products: An opportunity for the Spanish countryside. Tijdschrift voor Economische en Sociale Geografie 2006; 97(2):166-177.
Pestek A, Cinjarevic M. Tourist perceived image of local cuisine: The case of Bosnian food culture. British Food Journal 2014; 116(11): 1821–1838.
Deniz Y, Çelik Yeşil S. Yemek Kültüründe Modernize Çalışmalar: Bitlis örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies 2022; 10(3):1641 - 1657. 10.21325/jotags.2022.1060 37.
Baş, G. Gelenek ve gelecek arasında sıkışan bir tarihi kent: Bitlis. International Journal of History 2010;2(2):377-399. doi:10.9737/hist_75
Yıldırım A. Nitel araştırma yöntemlerinin temel özellikleri ve eğitim araştırmalarındaki yeri ve önemi. Eğitim ve Bilim 1999; 23(112):7-17.
Altunışık R, Coşkun R, Bayraktaroğlu S ve ark. Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri SPSS uygulamalı 6. Baskı. Sakarya:Sakarya Yayıncılık;2010.
Yıldırım A, Şimşek H. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin;2003.
Denzin NK, Lincoln YS (2018). The SAGE handbook of qualitative research. USA: Sage;2013.
Silverman D. Doing qualitative research: a practical handbook 4. Baskı. USA: Sage;2013.
Luborsky, MR, Rubinstein, RL. Sampling in qualitative research: rationale, issues, and methods. Journal of Aging Research 1995;17(1):89-113.
Yağar F, Dökme S. (2018). Niteliksel araştırmaların planlanması: araştırma soruları, örneklem seçimi, geçerlik ve güvenirlik. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi 2018;3(3):1-9.
Shenton AK. Strategies for ensuring trustworthiness in qualitative research projects. Education for Information 2004; 22(2): 63-75.
Şimşek A, Çelik Yeşil S. Examining Traditional Winter Preparations: The Case of Bitlis Cuisine. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2022;11(2):277-88.
Şen N, Silahşör Y. Gastronomi turizmi kapsamında erzincan ili yiyecek içecek işletmelerinde sunulan yöresel yemekler üzerine bir araştırma. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi 2018;2(Ek1):414-429.
Alagöz H, Gönen İ. Gastronomi turizmi kapsamında inegöl ilçesi mutfağının yöresel ürünlerinin değerlendirilmesi. Journal of Management Theory and Practices Research 2023;4(2):102-113.
Kızıldemir Ö, Şimşek E. Gastronomi turizmi kapsamında yöresel yemeklerin restoranlarda sunulması üzerine bir araştırma: şarköy örneği. Seyahat Ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 2021;18(1):224-239. doi:10.24010/soid.815269.
Deniz D. Somut olmayan kültürel miras perspektifinden Gevaş ilçesinin mutfak kültürü üzerine bir araştırma. Journal of Humanities and Tourism Research 2023;13(2):307-319.
Sert AN. The effect of local food on tourism: Gaziantep case. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 2019;18(4):1611-1625. doi:10.21547/jss.560979.
Kocaman M, Kocaman EM. The Importance of Cultural and Gastronomic Tourism in Local Economic Development: Zile Sample. IJEFI. 2014;4(4):735-44.
Sağ Ç, Kaymakcı S. Yetişkinlerin yöresel yemeklere ilişkin görüşleri: Bolu ve Gaziantep örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies 2022;10(1):476-504. Doi: 10.21325/jotags.2022.1000
Büyükmehmetoğlu, N, Oktay K. Yöresel mutfağın turistik ürün olarak pazarlanması: Kastamonu örneği. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi 2021;24(2), 241-259.
Şengül S, Türkay O. Yöresel mutfak unsurlarının turizm destinasyonu seçimindeki rolü mudurnu örneği. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletmeDergisi 2016;12(29),63-87. doi:10.17130/ijmeb.20162922023
