Birlikte Tanımlanan Değerler; Kültür ve Coğrafi İşaretler
Özet
Coğrafi işaret kavramı, yerel ürünlerin ve kültürel değerlerin korunmasına önemli katkılarda bulunmakta, bu işaretler aracılığıyla hem kültürel hem de ekonomik faydalar sağlanmaktadır. Türkiye'de coğrafi işaretler 1995 yılından itibaren tescillenmeye başlanmış olup, günümüzde kültürel değerler, yerel üretim teknikleri, geleneksel ürünler ve gastronomik miras unsurlarını koruyarak kültürel kimliğin sürdürülebilirliğine katkı sağlamaktadır. Bu kapsamda çalışmada coğrafi işaretler ve kültür ilişkisinin değerlendirilmesi adına nitel araştırma yöntemlerinden faydalanılmıştır. Coğrafi işaret ve kültür ilişkisi bağlamında veriler Türk Patent ve Marka Kurumu’ndan, Yöresel Ürünler ve Coğrafi İşaretler Türkiye Araştırma Ağı’ndan ve Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonundan temin edilmiştir. Çalışmada coğrafi işaretler ve kültür ilişkisi bağlamında farklı bir perspektif oluşturmak amacıyla medyada konu ile ilgili yer alan tüm çevrimiçi yorumlar incelenmiş ve analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında medyada kullanıcılar tarafından “Coğrafi işaret, kültür ve coğrafi işaretli ürünler” anahtar kelimelerinin birlikte kullanıldığı 126 elektronik yorum analiz edilmiştir. Analizler üzerinden coğrafi işaretler ve kültür ilişkisi detaylandırılmış, bu ilişkilerin ticaret, markalaşma ve kültür turizmi üzerindeki etkileri vurgulanmıştır. Durum çalışması yaklaşımı ekseninde şekillenen çalışmada verilerin kodlanması ve analiz edilmesinde MAXQDA 2024 programından faydalanılmıştır.
Çalışmada coğrafi işaret ve kültür ilişkisi bağlamında kod sistemi oluşturulmuş ve medyada konunun önemi değerlendirilmiştir. İlgili kodlamalar gerçekleştirilirken kültür ve coğrafi işaret denince akla ilk gelen unsurlar ile kültür ve coğrafi işaret ilişkisi esas alınmıştır. İlgili kodlamalar neticesinde “Coğrafi İşaretler ve Kültür İlişkisi” olmak üzere bir ana tema ve bu tema altında 26 alt kod ortaya konmuştur. Elde edilen veriler, coğrafi işaretlerin kültürel aktarım, sürdürülebilirlik, yerel değerler ve geleneksel üretim teknikleriyle güçlü bir bağ oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, coğrafi işaretlerin ekonomik değer yaratma, pazar güvenilirliği ve markalaşma açısından da önemli fırsatlar sunduğu belirlenmiştir. Bu bağlamda, coğrafi işaretlerin korunması sadece kültürel değerlerin aktarılmasını sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda ekonomik kalkınmayı ve yerel turizmi de teşvik etmektedir.
Referanslar
Creswell, J.W. (2013). Qualitative Inquiry & Research Design Choosing Among Five Approaches, Sage Publications.
Çepni, S. (2010). Araştırma ve Proje Çalışmalarına Giriş, 5. Baskı. Trabzon
Gangjee, D. (2015). Geographical Indications and Cultural Rights: The Intangible Cultural Heritage Connection. Research Handbook on Human Rights and Intellectual Property. Edward Elgar Publishing.
Karademir, N. (2021). “Türkiye’de Avrupa Birliği Tescilli Coğrafi İşaretli Ürünlerin Ekonomik Kalkınma Kapsamında Değerlendirilmesi”, Journal Of Social, Humanities and Administrative Sciences, 7(41):1164-1183.
Karademir, N. & Topcu, F. (2022). Kahramanmaraş'ta Coğrafi İşaretli Ürünlerin Gastronomi Turizmi Kapsamında Değerlendirilmesi, (Editör: İbrahim Solak, Samet Alıç). Palet Yayınları, Sayfa sayısı: 325-350. ISBN:978-625-8414-36-3
Kisuule, Y. (2015). “Least Developed Countries And Geographical Indications: How Can Uganda Position Itself To Benefit From Geographical Indications’’, University Of Cape Town, 7.
T.C. Resmî Gazete. (2017). Sınai Mülkiyet Kanunu, Kanun No. 6769, Tarih: 10 Ocak 2017, Sayı: 29944.
Türk Patent ve Marka Kurumu (2024). https://www.turkpatent.gov.tr/
Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. TDK. (2019). http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.5ccde859d8ff18.44644379. Erişim tarihi: 04.05.2019.
URL-1, http://ec.europa.eu/agriculture/quality/door/list.html, European Commission (2019). DOOR.
Yanar, A. & Erdoğan, Z. (2019). "Denizli Dokumalarının Kültürel Miras ve Coğrafi İşaretleme Bakımından Önemi" Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sayı 37, Denizli, s. 43-51.
YÜCİTA, (2024). Yöresel Ürünler ve Coğrafi İşaretler Türkiye Araştırma Ağı, https://www.yucita.org/
Referanslar
Creswell, J.W. (2013). Qualitative Inquiry & Research Design Choosing Among Five Approaches, Sage Publications.
Çepni, S. (2010). Araştırma ve Proje Çalışmalarına Giriş, 5. Baskı. Trabzon
Gangjee, D. (2015). Geographical Indications and Cultural Rights: The Intangible Cultural Heritage Connection. Research Handbook on Human Rights and Intellectual Property. Edward Elgar Publishing.
Karademir, N. (2021). “Türkiye’de Avrupa Birliği Tescilli Coğrafi İşaretli Ürünlerin Ekonomik Kalkınma Kapsamında Değerlendirilmesi”, Journal Of Social, Humanities and Administrative Sciences, 7(41):1164-1183.
Karademir, N. & Topcu, F. (2022). Kahramanmaraş'ta Coğrafi İşaretli Ürünlerin Gastronomi Turizmi Kapsamında Değerlendirilmesi, (Editör: İbrahim Solak, Samet Alıç). Palet Yayınları, Sayfa sayısı: 325-350. ISBN:978-625-8414-36-3
Kisuule, Y. (2015). “Least Developed Countries And Geographical Indications: How Can Uganda Position Itself To Benefit From Geographical Indications’’, University Of Cape Town, 7.
T.C. Resmî Gazete. (2017). Sınai Mülkiyet Kanunu, Kanun No. 6769, Tarih: 10 Ocak 2017, Sayı: 29944.
Türk Patent ve Marka Kurumu (2024). https://www.turkpatent.gov.tr/
Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. TDK. (2019). http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.5ccde859d8ff18.44644379. Erişim tarihi: 04.05.2019.
URL-1, http://ec.europa.eu/agriculture/quality/door/list.html, European Commission (2019). DOOR.
Yanar, A. & Erdoğan, Z. (2019). "Denizli Dokumalarının Kültürel Miras ve Coğrafi İşaretleme Bakımından Önemi" Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sayı 37, Denizli, s. 43-51.
YÜCİTA, (2024). Yöresel Ürünler ve Coğrafi İşaretler Türkiye Araştırma Ağı, https://www.yucita.org/
