Turizm İle Kültür İlişkisi
Özet
Günümüzde turizm sektörü, deniz, kum ve güneş odaklı anlayıştan kültürel, macera ve ekoturizm gibi özel ilgi alanlarına yönelmiştir. Bu dönüşüm, özellikle kültürel turizmin öne çıkmasına olanak tanımıştır. Kültürel turizm; tarihi mekanlar, sanatsal etkinlikler, yerel yaşam tarzları ve mutfak kültürünü deneyimleme fırsatları sunan, turistlerin kültürel değerleri keşfetmesini amaçlayan bir seyahat türüdür.
Kültürel turizm, hem ekonomik hem de sosyal açıdan önemli faydalar sağlar. Kültürel miras alanlarından elde edilen gelirler, bu alanların korunmasına ve sürdürülebilirliğine katkı sunarken, aynı zamanda yerel halkın istihdamını artırır. Bununla birlikte, yanlış yönetim durumunda kültürel varlıklar zarar görebilir ve kimlik kaybı yaşanabilir.
Türkiye, zengin kültürel mirası ve doğal güzellikleriyle bu alanda öne çıkan bir destinasyondur. UNESCO Dünya Miras Listesi'nde yer alan İstanbul, Göbeklitepe ve Efes gibi alanlar, hem turizmde hem de kültürel diplomasi açısından kritik öneme sahiptir. Sürdürülebilir turizm politikaları ile kültürel mirasın korunması, bu alanların gelecekteki değerini artıracaktır.
Referanslar
Ağbaba, D. (2022). Kültürel ve mekânsal farklılık bağlamında kimlik inşası: Niğde örneği. Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi (ABAD), 5(10), 697-725. https://doi.org/10.32953/abad.1150099
Akova, İ. (2018). Coğrafya ve turizm. İçinde E. Duran & Ö. Sertkaya Doğan (Eds.), Türkiye turizm coğrafyası (ss. 165-196). Paradigma Akademi:Çanakkale.
Akpınar, A., & Aydın, Ş. (2022). Miras ve UNESCO dünya mirası. İçinde Ş. Aydın & A. Akpınar (Eds.), Her yönüyle miras turizmi (ss. 1-12). Detay Yayıncılık:Ankara.
Altunel, M. C. & Kahraman, N. (2012). Kültür Turisti Tipolojilerinin Belirlenmesi: İstanbul Örneği. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 23(1), 7-18.
Arslan, S. (2021). Ayşe Erkmen’in işlerinde bellek ve mekân. idil, 88, 1865-1874. https://doi.org/10.7816/idil-10-88-11
Aydın, İ. (1990). Açıklamalı Turizm Terimler Sözlüğü, Aydın.
Binoy, T. A. (2011). Archaeological and heritage tourism interpretation: A study. South Asian Journal of Tourism and Heritage, 4(1), 100-105.
Celep, M., Kavlak, H. T., Gökçe, A. & Altunöz, Ö. (2020). Kültür Turisti Tipolojilerinin Belirlenmesi: Anadolu Medeniyetler Müzesi Örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 8(2), 958-970.
Cohen, E. (1988). Authenticity and commoditization in tourism. Annals of Tourism Research, 15(3), 371–386. https://doi.org/10.1016/0160-7383(88)90051-7
Çetin, N. (2021). Toplumsal aidiyet kapsamında benimsenmiş ve kimlik temsili sorumluluğunu üstlenmiş görsel göstergeler. Kültür Araştırmaları Dergisi, 9(2), 240-258. https://doi.org/10.46250/kulturder.923391
Emekli, G. (2005). Avrupa Birliği’nde Turizm Politikaları ve Türkiye’de Kültürel Turizm. Ege Coğrafya Dergisi, 14(1-2), 99-107.
Emekli, G. (2006). Coğrafya, Kültür ve Turizm: Kültürel Turizm. Ege coğrafya dergisi, 15(1-2), 51-59.
Fagence, M. (2003). Tourism and local society and culture: Tourism in destination communities. Oxon UK: CABI Publishing.
Güleç, G. (2019). Kültürel turizm bağlamında Bergama'nın değerlerinin irdelenmesi ve koruma yaklaşımı (Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir).
Günal, V. (2005). Mardin İli’nde Kültürel Turizm Potansiyeli. Marmara Coğrafya Dergisi, (11), 91-122.
Günal, V. (2005). Mardin İline Gelen Yerli Turistlerin Profil ve Turistik Davranışlarını Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma. Coğrafi Bilimler Dergisi, 3(2), 55-67.
İçsöz, O. (2009). Seyahat acentaları ve tur operatörleri yönetimi. Turhan Kitabevi:Ankara
Köşker, N. (2018). Mekân ve yer. İçinde N. Özgen (Ed.), Sosyal coğrafya (ss. 77-108). Pegem Akademi:Ankara.
Kültür ve Turizm Bakanlığı. https://www.ktb.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 17.11.2024).
Legoherel, P., Dauce, B., Hsu, C., & Ranchhold, A. (2009). Culture, Time Orientation, And Exploratory Buying Behavior. Journal of International Consumer Marketing, 21, 93-107.
Li, M. (2014). Cross-Cultural Tourist Research: A Meta-Analysis. Journal of Hospitality & Tourism Research, 37(1), 40-77.
Matteucci, X., & Von Zumbusch, J. (2020). Theoretical framework for cultural tourism in urban and regional destinations (Deliverable D2.1). Horizon 2020, European Union.
McKercher, B. (2002). Towards Classification of Cultural Tourists. International Journal of Tourism Research, 4(1), 29-38.
McKercher, B., & du Cros, H. (2002). Cultural tourism: The partnership between tourism and cultural heritage management. The Haworth Press.
Müze Gov. https://muze.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 17.11.2024).
Nuryanti, W. (1996). Haritage and Postmodern Tourism. Annals of Tourism Research, 23, (2), 249-260.
Okuyucu, A., & Somuncu, M. (2012). Kültürel mirasın korunması ve turizm amaçlı kullanılmasında yerel halkın algı ve tutumlarının belirlenmesi: Osmaneli ilçe merkezi örneği. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 4(1), 37-51.
Ondimu, K. I. (2002). Cultural tourism in Kenya. Annals of Tourism Research, 29(4), 1036–1047., 12(1), 28–35. https://doi.org/10.1080/09614520220120841, A. (2002). Managing tourism at world heritage sites: A practical manual for world heritage site managers. UNESCO World Heritage Centre.
Pizam, A., Jansen-Verbeke, M., & Steel, L. (1997). Are All Tourists Alike Regardless of Nationality? The Perceptions of Dutch Tour-Guides. Journal of International Hospitality, Leisure & Tourism Management, 1(1), 19-40.
Richards, G. (1996). Production and Consumption of European Cultural Tourism. Annals of Tourism Research, 23(2), 261-283
Richards, G. (2001). Cultural attractions and European tourism. CABI Publishing.
Samidi, M. H. (2001). Cultural heritage preservation and presentation in Indonesia. In Workshop 6: Cultural heritage and its representation, cultural heritage, man and tourism: Report of the Asia-Europe seminar-Hanoi
Sert, A. N. (2019). Kültür Turistlerinin Seyahat Motivasyonları ve Turist Tipolojisine Göre Karşılaştırılması: Kapadokya Bölgesinde Yerli Turistler Üzerine Bir Araştırma. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20, 531-556.
Silberg, T. (1995). Cultural Tourism and Business Oppurtunities for Museums and Heritage Sites. Tourism Management, 16(5), 361-365.
Smith, M. K. (2015). Issues in cultural tourism studies. Routledge.
Sönmez, M. (2012). Tillo (Siirt) İlçesi'nin Kültürel Turizm Potansiyeli. Türk coğrafya dergisi, (59), 27-44.
Subaşılar, B. (2007). Turizm Tanıtımında Kültür Turizminin Yeri İstanbul Üzerine Bir Uygulama (Doctoral dissertation, Marmara Universitesi (Turkey).
Swarbrooke, J. (1999). Sustainable tourism management. New York: CABI Publishing.
Şanlıurfa Valiliği. www.sanliurfa.gov.tr (Erişim Tarihi: 17.11.2024).
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2024). UNESCO: Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı. Erişim adresi: https://disiliskiler.ktb.gov.tr
Timothy, D. J., & Boyd, S. W. (2006). Heritage tourism in the 21st century: Valued traditions and new perspectives. Journal of Heritage Tourism, 1(1), 1–16.
Troel, J., Bruch, C., Cassar, A., & Schang, S. (2005). Enhancing participation and governance in water resources management: Conventional approaches and information technology. In L. Jansky & J. I. Uitto (Eds.), Enhancing participation and governance in water resources management. United Nations University Press.
Tümertekin, E., & Özgüç, N. (2017). Beşeri Coğrafya: İnsan, Kültür, Mekân. Çantay Kitabevi:İstanbul.
Türkiye Kültür Portalı. www.kulturportali.gov.tr (Erişim Tarihi: 17.11.2024).
UNESCO. (2003). Somut olmayan kültürel mirasın korunması sözleşmesi. Paris: UNESCO. Erişim adresi: https://ich.unesco.org/doc/src/00009-TR-PDF.pdf
Usta, Ö. (2001). Turizm 1-2, Altın Kitaplar Yayınevi, İstanbul.
Referanslar
Ağbaba, D. (2022). Kültürel ve mekânsal farklılık bağlamında kimlik inşası: Niğde örneği. Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi (ABAD), 5(10), 697-725. https://doi.org/10.32953/abad.1150099
Akova, İ. (2018). Coğrafya ve turizm. İçinde E. Duran & Ö. Sertkaya Doğan (Eds.), Türkiye turizm coğrafyası (ss. 165-196). Paradigma Akademi:Çanakkale.
Akpınar, A., & Aydın, Ş. (2022). Miras ve UNESCO dünya mirası. İçinde Ş. Aydın & A. Akpınar (Eds.), Her yönüyle miras turizmi (ss. 1-12). Detay Yayıncılık:Ankara.
Altunel, M. C. & Kahraman, N. (2012). Kültür Turisti Tipolojilerinin Belirlenmesi: İstanbul Örneği. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 23(1), 7-18.
Arslan, S. (2021). Ayşe Erkmen’in işlerinde bellek ve mekân. idil, 88, 1865-1874. https://doi.org/10.7816/idil-10-88-11
Aydın, İ. (1990). Açıklamalı Turizm Terimler Sözlüğü, Aydın.
Binoy, T. A. (2011). Archaeological and heritage tourism interpretation: A study. South Asian Journal of Tourism and Heritage, 4(1), 100-105.
Celep, M., Kavlak, H. T., Gökçe, A. & Altunöz, Ö. (2020). Kültür Turisti Tipolojilerinin Belirlenmesi: Anadolu Medeniyetler Müzesi Örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 8(2), 958-970.
Cohen, E. (1988). Authenticity and commoditization in tourism. Annals of Tourism Research, 15(3), 371–386. https://doi.org/10.1016/0160-7383(88)90051-7
Çetin, N. (2021). Toplumsal aidiyet kapsamında benimsenmiş ve kimlik temsili sorumluluğunu üstlenmiş görsel göstergeler. Kültür Araştırmaları Dergisi, 9(2), 240-258. https://doi.org/10.46250/kulturder.923391
Emekli, G. (2005). Avrupa Birliği’nde Turizm Politikaları ve Türkiye’de Kültürel Turizm. Ege Coğrafya Dergisi, 14(1-2), 99-107.
Emekli, G. (2006). Coğrafya, Kültür ve Turizm: Kültürel Turizm. Ege coğrafya dergisi, 15(1-2), 51-59.
Fagence, M. (2003). Tourism and local society and culture: Tourism in destination communities. Oxon UK: CABI Publishing.
Güleç, G. (2019). Kültürel turizm bağlamında Bergama'nın değerlerinin irdelenmesi ve koruma yaklaşımı (Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir).
Günal, V. (2005). Mardin İli’nde Kültürel Turizm Potansiyeli. Marmara Coğrafya Dergisi, (11), 91-122.
Günal, V. (2005). Mardin İline Gelen Yerli Turistlerin Profil ve Turistik Davranışlarını Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma. Coğrafi Bilimler Dergisi, 3(2), 55-67.
İçsöz, O. (2009). Seyahat acentaları ve tur operatörleri yönetimi. Turhan Kitabevi:Ankara
Köşker, N. (2018). Mekân ve yer. İçinde N. Özgen (Ed.), Sosyal coğrafya (ss. 77-108). Pegem Akademi:Ankara.
Kültür ve Turizm Bakanlığı. https://www.ktb.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 17.11.2024).
Legoherel, P., Dauce, B., Hsu, C., & Ranchhold, A. (2009). Culture, Time Orientation, And Exploratory Buying Behavior. Journal of International Consumer Marketing, 21, 93-107.
Li, M. (2014). Cross-Cultural Tourist Research: A Meta-Analysis. Journal of Hospitality & Tourism Research, 37(1), 40-77.
Matteucci, X., & Von Zumbusch, J. (2020). Theoretical framework for cultural tourism in urban and regional destinations (Deliverable D2.1). Horizon 2020, European Union.
McKercher, B. (2002). Towards Classification of Cultural Tourists. International Journal of Tourism Research, 4(1), 29-38.
McKercher, B., & du Cros, H. (2002). Cultural tourism: The partnership between tourism and cultural heritage management. The Haworth Press.
Müze Gov. https://muze.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 17.11.2024).
Nuryanti, W. (1996). Haritage and Postmodern Tourism. Annals of Tourism Research, 23, (2), 249-260.
Okuyucu, A., & Somuncu, M. (2012). Kültürel mirasın korunması ve turizm amaçlı kullanılmasında yerel halkın algı ve tutumlarının belirlenmesi: Osmaneli ilçe merkezi örneği. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 4(1), 37-51.
Ondimu, K. I. (2002). Cultural tourism in Kenya. Annals of Tourism Research, 29(4), 1036–1047., 12(1), 28–35. https://doi.org/10.1080/09614520220120841, A. (2002). Managing tourism at world heritage sites: A practical manual for world heritage site managers. UNESCO World Heritage Centre.
Pizam, A., Jansen-Verbeke, M., & Steel, L. (1997). Are All Tourists Alike Regardless of Nationality? The Perceptions of Dutch Tour-Guides. Journal of International Hospitality, Leisure & Tourism Management, 1(1), 19-40.
Richards, G. (1996). Production and Consumption of European Cultural Tourism. Annals of Tourism Research, 23(2), 261-283
Richards, G. (2001). Cultural attractions and European tourism. CABI Publishing.
Samidi, M. H. (2001). Cultural heritage preservation and presentation in Indonesia. In Workshop 6: Cultural heritage and its representation, cultural heritage, man and tourism: Report of the Asia-Europe seminar-Hanoi
Sert, A. N. (2019). Kültür Turistlerinin Seyahat Motivasyonları ve Turist Tipolojisine Göre Karşılaştırılması: Kapadokya Bölgesinde Yerli Turistler Üzerine Bir Araştırma. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20, 531-556.
Silberg, T. (1995). Cultural Tourism and Business Oppurtunities for Museums and Heritage Sites. Tourism Management, 16(5), 361-365.
Smith, M. K. (2015). Issues in cultural tourism studies. Routledge.
Sönmez, M. (2012). Tillo (Siirt) İlçesi'nin Kültürel Turizm Potansiyeli. Türk coğrafya dergisi, (59), 27-44.
Subaşılar, B. (2007). Turizm Tanıtımında Kültür Turizminin Yeri İstanbul Üzerine Bir Uygulama (Doctoral dissertation, Marmara Universitesi (Turkey).
Swarbrooke, J. (1999). Sustainable tourism management. New York: CABI Publishing.
Şanlıurfa Valiliği. www.sanliurfa.gov.tr (Erişim Tarihi: 17.11.2024).
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2024). UNESCO: Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı. Erişim adresi: https://disiliskiler.ktb.gov.tr
Timothy, D. J., & Boyd, S. W. (2006). Heritage tourism in the 21st century: Valued traditions and new perspectives. Journal of Heritage Tourism, 1(1), 1–16.
Troel, J., Bruch, C., Cassar, A., & Schang, S. (2005). Enhancing participation and governance in water resources management: Conventional approaches and information technology. In L. Jansky & J. I. Uitto (Eds.), Enhancing participation and governance in water resources management. United Nations University Press.
Tümertekin, E., & Özgüç, N. (2017). Beşeri Coğrafya: İnsan, Kültür, Mekân. Çantay Kitabevi:İstanbul.
Türkiye Kültür Portalı. www.kulturportali.gov.tr (Erişim Tarihi: 17.11.2024).
UNESCO. (2003). Somut olmayan kültürel mirasın korunması sözleşmesi. Paris: UNESCO. Erişim adresi: https://ich.unesco.org/doc/src/00009-TR-PDF.pdf
Usta, Ö. (2001). Turizm 1-2, Altın Kitaplar Yayınevi, İstanbul.
