Kültür, Coğrafya ve Devlet İlişkisi: Kuramsal Bir Yaklaşım
Özet
Kültür, insanların geçmişten devraldıkları ve değişime uğratarak gelecek nesillere taşıdıkları sosyal ve ekonomik faktörleri de bünyesinde taşıyan özellikler bütünüdür. Kültürel özelliklerin oluşmasında bulunulan mekânın coğrafi özellikleri de oldukça etkilidir. Devlet ise; sınırları belirli bir alan üzerinde insanlar tarafından oluşturulan, siyasi ve hukuki bir boyutu olan ve gerçekliği kabul edilen en büyük toplumsal örgüttür.
Bu çalışmada kültür ve coğrafyanın devlet yönetimi üzerindeki etkileri kapsamlı bir perspektiften tarihi gerçeklikler de dikkate alınarak kuramsal bir çerçevede incelenmektedir. Çalışmanın temel yaklaşımı, kültürel değerler ve coğrafi faktörlerin devletlerin yönetim yapısına ve politikalarına nasıl şekil verdiğini ve bu faktörler arasındaki karşılıklı etkileşimi araştırmaktır.
Bu çalışmada çeşitli boyutlarıyla ele alınan kültür-coğrafya ve devlet yönetimi ilişkisi incelenmiştir. İnceleme sonuçlarına göre, coğrafi ve kültürel faktörler, devletlerin yönetim biçimlerini, askeri ve siyasi stratejilerini, hatta ekonomik modellerini doğrudan etkileyen temel unsurlar arasında yer almaktadır.
Referanslar
Akcan, A. (2020). Bozkır Kavimleri Hükümdarlarının Devlet Yönetimindeki Özellikleri, İnsan ve Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 542-555.
Akengin, H., & Gürçay, H. K. (2015). Coğrafya, Demokrasi ve Yönetim Sorunu Üzerine Bir Bölgesel Değerlendirme: Ortadoğu ve Kuzey Afrika Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (33), 19-40.
Anderson, B. (1983). Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism. Verso.
Arı, Y. (2017). Çevresel Determinizmden Politik Ekolojiye: Son 100 Yılda Dünya’da ve Türkiye’de İnsan-Çevre Coğrafyasındaki Yaklaşımlar. Doğu Coğrafya Dergisi, 22(37), 1-34.
Armstrong, K. (2022). İslam- Kısa Bir Tarihçe. Koridor Yayıncılık. İstanbul.
Aslan, S., & Alkış, M. (2015). Osmanlı’dan Cumhuriyete Geçişte Türkiye’nin Modernleşme Süreci: Laikleşme ve Ulusal Kimlik İnşası. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 6(1), 18-33.
Atay, E. E. (2022). Osmanlı’da Devlet Anlayışı. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 6(1).
Barkey, K. (2008). Empire of Difference: The Ottomans in Comparative Perspective. Cambridge University Press.
Beugelsdijk, S., McCann, P., & Mudambi, R. (2010). Introduction: Place, Space and Organization—Economic Geography and The Multinational Enterprise. Journal of Economic Geography, 10(4), 485-493.
Beyaz, F. (2024). Konfuçyüsçü Değerlerin Çin’in Dış Politikası Üzerindeki Etkisi. Doğu Asya Araştırmaları Dergisi, 7(14), 64-84.
Bilgin, P. (2005). Turkey’s Changing Security Discourses: The Challenge of Globalisation. European Journal of Political Research, 44(1), 175-201.
Butzer, K. W. (1976). Early Hydraulic Civilization in Egypt: A Study in Cultural Ecology. University of Chicago Press.
Chang,J., Halliday, J. (2005). Bilinmeyen Hikaye MAO. (Çev. A. O. Yazal). GOA, İstanbul.
Chen, J. (2018). China’s Belt and Road Initiative and Its Implications for Global Trade. Journal of International Economics, 110, 88-100.
Çakan, V. (2017). Ülke Tanıtımı: Geçmişten Günümüze Çin. Asya Araştırmaları Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 111-130.
Çelik, G. (1999). Osmanlı Devleti'nin Nüfus ve İskân Politikası. Dîvân: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, (6), 49-110.
Çevik, S. B. (2020). Turkey’s Public Diplomacy in Flux: From Proactive to Reactive Communication. In Routledge Handbook of Public Diplomacy (pp. 350-359). Routledge.
Demirel, D. (2014). Kutadgu Bilig’de Devlet Yönetimi. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 6(1), 55-61.
Diamond, J. (2022). Tüfek, Mikrop ve Çelik. Pegasus yayınları.
Doğramacıoğlu, H. (2024). Literary Criticism Methods in National and Cultural Structure. Asia Minor Studies, 12(2), 138-152. https://doi.org/10.17067/asm.1439318
Erendil, M. (1976), “Türklerin milli meziyetleri”, Türk Kültür Ve Medeniyet Tarihi (Makaleler) C.I, Atatürk Üniversitesi Türk Kültür ve Medeniyetini Araştırma Enstitüsü, Ankara.
Farabi, (1990). El-Medünetü’L Fazıla, (Çev. A. Arslan), Semih Ofset, Ankara.
Günal, V. A., & Aksoy, E. (2022). Selçuklu Dönemi Türk Devlet Yapısını ve Yönetim Anlayışını Şekillendiren Unsurlar. TÜRKAV Kamu Yönetimi Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 2(3), 135-168.
Günel, K. (1995). Siyasal Coğrafya’da Yeni Yaklaşımlar. Türk Coğrafya Dergisi, 30, 457-461.
Hargreaves, A. G. (1995). Immigration, 'Race' and Ethnicity in Contemporary France. Routledge.
Heper, M. (2006). Türkiye’de Devlet Geleneği. Doğu – Batı Yayınları.
Hobsbawm, E. J. (1990). Nations and Nationalism since 1780: Programme, Myth, Reality. Cambridge University Press.
İbni Haldun,1986, Mukaddime, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul.
İnalcık, H. (2003). Osmanlı İmparatorluğu Klâsik Çağ. YKY Kültür.
Kalkır, N. (2018). Konfuçyüs’ün Yönetim Anlayışı Üzerine Bir Analiz. Current Research in Social Sciences, 4(3), 97-107. https://doi.org/10.30613/curesosc.449190
Kamrava, M. (2011). Qatar: Small State, Big Politics. Ithaca: Cornell University Press.
Kapan, K., & Kuşçu, Ö. E. (2021). Kavramsal ve Tarihsel Açıdan Askeri Coğrafya: Coğrafya mı? Jeopolitik mi? Türk Coğrafya Dergisi, (78), 145-154.
Kaplan, R. D. (2012). The Revenge of Geography: What the Map Tells Us About Coming Conflicts and the Battle Against Fate. Random House.
Kaya, F. (2017). Coğrafi Potansiyelleri Temelinde Türkiye Jeopolitiği ve Dünya Siyasetindeki Yeri. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(2), 1-14.
Kırkpınar, L. (2018). Demokrat Parti (DP) ve din-siyaset ilişkisi (1946-1960). Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, 18(36), 349-359.
Kizilçaoğlu, A. (2014). Afrika Ülkelerinin Kâğıt Paralarındaki Coğrafi Unsurlar. Marmara Coğrafya Dergisi, 2014(29), 0-0.
Kocabıyık, H. (2019). Değişen Diploması Anlayışı, Kamu Diplomasisi ve Türkiye. Avrasya Etüdleri, 55(1), 163-196.
Koca, S. (2017). Eski Orta Asya’da Tabiat iklim, İnsan Unsuru. Asya Araştırmaları Dergisi, 1(1), 1-18.
Kocabıyık, H. (2019). Değişen Diploması Anlayışı, Kamu Diplomasisi ve Türkiye. AE. 55, 163-196
Lefebvre, H. (2014). Mekânın Üretimi. (Çev. I. Ergüden), Sel Yayıncılık, İstanbul.
Mardin, Ş. (1991). Türkiye’de Din ve Siyaset. İletişim Yayınları.
Mohanty, A. K. (2006). Multilingualism of the Unequals and Predicaments of Education in India: Mother Tongue or Other Tongue, Languages in Education and Glocalization, 262- 283.Imagining Multilingual Schools.
Nohutçu, A. (2005). Türk yönetim geleneğinde değişim: "Siyaset odaklı" bürokrasiden "kamu politikası odaklı" bürokrasiye. Muhafazakar Düşünce Dergisi, 1(4), 123-144.
Ojo, E. O. (2009). Federalism and the search for national integration in Nigeria. African Journal of Political Science and International Relations, 3(9), 384.
Oktay, T. (2015). Metropol Kent Yönetimi Yaklaşımları ve Uygulama Modelleri. Strategic Public Management Journal, (4), 49-71.
Ortaylı,İ.(2023).Türklerin Tarihi- OrtaAsya’nın Bozkırlarından Avrupa’nın Kapılarına. Kronik. İstanbul.
Özdemir, G. (2014). Weberyan anlamda Türklerde otorite ve meşruiyet ilişkisi (15. yüzyıl Osmanlı dönemine kadar). Akademik İncelemeler Dergisi, 9(2), 69-90.
Özgen, N. (2010). Bilim Olarak Coğrafya ve Evrimsel Paradigmaları. Ege Coğrafya Dergisi, 19(2), 1-26.
Purtaş, F. (2013). Türk dış politikasının yükselen değeri: Kültürel diplomasi. Gazi Akademik Bakış, (13), 1-14.
Ratzel, F. (1897). Politische Geographie. Oldenbourg.
Rousseau, J.J. (2020). Toplum Sözleşmesi. (Çev. I. Ergüden) Koridor Yayıncılık. İstanbul.
Ruhi, M.E. (2005), Platonun Devletin Kökenine İlişkin Görüşü ve Yansımaları. AÜEHFD, C.1, S. 1-2, 241-278.
Sachs, J. D., & Warner, A. M. (1995). Natural resource abundance and economic growth. National Bureau of Economic Research Working Paper, 5398. https://doi.org/10.3386/w5398
Smith, A. D. (1991). National Identity. University of Nevada Press.
Summers, T. (2016). China’s ‘New Silk Roads’: Sub-national Regions and Networks of Global Political Economy. Third World Quarterly, 37(9), 1628-1643.
Topal, B. (2014). Bölgesel Coğrafyanın Gelişim Süreci, ABD’deki Durumu ve Bölgesel Coğrafyada Program Geliştirmeye Bir Örnek. Marmara Coğrafya Dergisi, (29).
Uğurlu, Y. (2018). 16. Yüzyıl Sonlarında Osmanlı Devleti’nde Merkez Taşra İlişkileri ve Çirmen Örneği. Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi, 1(2), 93-145.
Ulu, G. (2021). Tanzimat Dönemi Hukukta Modernleşme. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 26(1), 235-264.
Ulucak, R. (2016). Doğal Kaynak Laneti: Avrasya Bölgesi İçin Bir Uygulama. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(4), 85-94.
Uslu, A. (2019). Türkler’de Devlet Yönetimi. Türk Ekini (3), 4-17.
Üçışık, S., & Demirci, A. (2002). 21. Yüzyılda Çağdaş Coğrafya Bilimi ve Temel Unsurları. Marmara Coğrafya Dergisi, (5), 117-133.
Vidal de la Blache, P. (1926). Principes de géographie humaine. Paris: A. Colin.
Weber, M. (2012). Sosyolojinin temel kavramları (Çev. M. Beyaztaş, 3. Baskı). Yarın Yayınları.
Yergin, D. (1991). The Prize: The Epic Quest for Oil, Money & Power. Simon & Schuster.
Referanslar
Akcan, A. (2020). Bozkır Kavimleri Hükümdarlarının Devlet Yönetimindeki Özellikleri, İnsan ve Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 542-555.
Akengin, H., & Gürçay, H. K. (2015). Coğrafya, Demokrasi ve Yönetim Sorunu Üzerine Bir Bölgesel Değerlendirme: Ortadoğu ve Kuzey Afrika Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (33), 19-40.
Anderson, B. (1983). Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism. Verso.
Arı, Y. (2017). Çevresel Determinizmden Politik Ekolojiye: Son 100 Yılda Dünya’da ve Türkiye’de İnsan-Çevre Coğrafyasındaki Yaklaşımlar. Doğu Coğrafya Dergisi, 22(37), 1-34.
Armstrong, K. (2022). İslam- Kısa Bir Tarihçe. Koridor Yayıncılık. İstanbul.
Aslan, S., & Alkış, M. (2015). Osmanlı’dan Cumhuriyete Geçişte Türkiye’nin Modernleşme Süreci: Laikleşme ve Ulusal Kimlik İnşası. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 6(1), 18-33.
Atay, E. E. (2022). Osmanlı’da Devlet Anlayışı. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 6(1).
Barkey, K. (2008). Empire of Difference: The Ottomans in Comparative Perspective. Cambridge University Press.
Beugelsdijk, S., McCann, P., & Mudambi, R. (2010). Introduction: Place, Space and Organization—Economic Geography and The Multinational Enterprise. Journal of Economic Geography, 10(4), 485-493.
Beyaz, F. (2024). Konfuçyüsçü Değerlerin Çin’in Dış Politikası Üzerindeki Etkisi. Doğu Asya Araştırmaları Dergisi, 7(14), 64-84.
Bilgin, P. (2005). Turkey’s Changing Security Discourses: The Challenge of Globalisation. European Journal of Political Research, 44(1), 175-201.
Butzer, K. W. (1976). Early Hydraulic Civilization in Egypt: A Study in Cultural Ecology. University of Chicago Press.
Chang,J., Halliday, J. (2005). Bilinmeyen Hikaye MAO. (Çev. A. O. Yazal). GOA, İstanbul.
Chen, J. (2018). China’s Belt and Road Initiative and Its Implications for Global Trade. Journal of International Economics, 110, 88-100.
Çakan, V. (2017). Ülke Tanıtımı: Geçmişten Günümüze Çin. Asya Araştırmaları Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 111-130.
Çelik, G. (1999). Osmanlı Devleti'nin Nüfus ve İskân Politikası. Dîvân: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, (6), 49-110.
Çevik, S. B. (2020). Turkey’s Public Diplomacy in Flux: From Proactive to Reactive Communication. In Routledge Handbook of Public Diplomacy (pp. 350-359). Routledge.
Demirel, D. (2014). Kutadgu Bilig’de Devlet Yönetimi. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 6(1), 55-61.
Diamond, J. (2022). Tüfek, Mikrop ve Çelik. Pegasus yayınları.
Doğramacıoğlu, H. (2024). Literary Criticism Methods in National and Cultural Structure. Asia Minor Studies, 12(2), 138-152. https://doi.org/10.17067/asm.1439318
Erendil, M. (1976), “Türklerin milli meziyetleri”, Türk Kültür Ve Medeniyet Tarihi (Makaleler) C.I, Atatürk Üniversitesi Türk Kültür ve Medeniyetini Araştırma Enstitüsü, Ankara.
Farabi, (1990). El-Medünetü’L Fazıla, (Çev. A. Arslan), Semih Ofset, Ankara.
Günal, V. A., & Aksoy, E. (2022). Selçuklu Dönemi Türk Devlet Yapısını ve Yönetim Anlayışını Şekillendiren Unsurlar. TÜRKAV Kamu Yönetimi Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 2(3), 135-168.
Günel, K. (1995). Siyasal Coğrafya’da Yeni Yaklaşımlar. Türk Coğrafya Dergisi, 30, 457-461.
Hargreaves, A. G. (1995). Immigration, 'Race' and Ethnicity in Contemporary France. Routledge.
Heper, M. (2006). Türkiye’de Devlet Geleneği. Doğu – Batı Yayınları.
Hobsbawm, E. J. (1990). Nations and Nationalism since 1780: Programme, Myth, Reality. Cambridge University Press.
İbni Haldun,1986, Mukaddime, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul.
İnalcık, H. (2003). Osmanlı İmparatorluğu Klâsik Çağ. YKY Kültür.
Kalkır, N. (2018). Konfuçyüs’ün Yönetim Anlayışı Üzerine Bir Analiz. Current Research in Social Sciences, 4(3), 97-107. https://doi.org/10.30613/curesosc.449190
Kamrava, M. (2011). Qatar: Small State, Big Politics. Ithaca: Cornell University Press.
Kapan, K., & Kuşçu, Ö. E. (2021). Kavramsal ve Tarihsel Açıdan Askeri Coğrafya: Coğrafya mı? Jeopolitik mi? Türk Coğrafya Dergisi, (78), 145-154.
Kaplan, R. D. (2012). The Revenge of Geography: What the Map Tells Us About Coming Conflicts and the Battle Against Fate. Random House.
Kaya, F. (2017). Coğrafi Potansiyelleri Temelinde Türkiye Jeopolitiği ve Dünya Siyasetindeki Yeri. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(2), 1-14.
Kırkpınar, L. (2018). Demokrat Parti (DP) ve din-siyaset ilişkisi (1946-1960). Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, 18(36), 349-359.
Kizilçaoğlu, A. (2014). Afrika Ülkelerinin Kâğıt Paralarındaki Coğrafi Unsurlar. Marmara Coğrafya Dergisi, 2014(29), 0-0.
Kocabıyık, H. (2019). Değişen Diploması Anlayışı, Kamu Diplomasisi ve Türkiye. Avrasya Etüdleri, 55(1), 163-196.
Koca, S. (2017). Eski Orta Asya’da Tabiat iklim, İnsan Unsuru. Asya Araştırmaları Dergisi, 1(1), 1-18.
Kocabıyık, H. (2019). Değişen Diploması Anlayışı, Kamu Diplomasisi ve Türkiye. AE. 55, 163-196
Lefebvre, H. (2014). Mekânın Üretimi. (Çev. I. Ergüden), Sel Yayıncılık, İstanbul.
Mardin, Ş. (1991). Türkiye’de Din ve Siyaset. İletişim Yayınları.
Mohanty, A. K. (2006). Multilingualism of the Unequals and Predicaments of Education in India: Mother Tongue or Other Tongue, Languages in Education and Glocalization, 262- 283.Imagining Multilingual Schools.
Nohutçu, A. (2005). Türk yönetim geleneğinde değişim: "Siyaset odaklı" bürokrasiden "kamu politikası odaklı" bürokrasiye. Muhafazakar Düşünce Dergisi, 1(4), 123-144.
Ojo, E. O. (2009). Federalism and the search for national integration in Nigeria. African Journal of Political Science and International Relations, 3(9), 384.
Oktay, T. (2015). Metropol Kent Yönetimi Yaklaşımları ve Uygulama Modelleri. Strategic Public Management Journal, (4), 49-71.
Ortaylı,İ.(2023).Türklerin Tarihi- OrtaAsya’nın Bozkırlarından Avrupa’nın Kapılarına. Kronik. İstanbul.
Özdemir, G. (2014). Weberyan anlamda Türklerde otorite ve meşruiyet ilişkisi (15. yüzyıl Osmanlı dönemine kadar). Akademik İncelemeler Dergisi, 9(2), 69-90.
Özgen, N. (2010). Bilim Olarak Coğrafya ve Evrimsel Paradigmaları. Ege Coğrafya Dergisi, 19(2), 1-26.
Purtaş, F. (2013). Türk dış politikasının yükselen değeri: Kültürel diplomasi. Gazi Akademik Bakış, (13), 1-14.
Ratzel, F. (1897). Politische Geographie. Oldenbourg.
Rousseau, J.J. (2020). Toplum Sözleşmesi. (Çev. I. Ergüden) Koridor Yayıncılık. İstanbul.
Ruhi, M.E. (2005), Platonun Devletin Kökenine İlişkin Görüşü ve Yansımaları. AÜEHFD, C.1, S. 1-2, 241-278.
Sachs, J. D., & Warner, A. M. (1995). Natural resource abundance and economic growth. National Bureau of Economic Research Working Paper, 5398. https://doi.org/10.3386/w5398
Smith, A. D. (1991). National Identity. University of Nevada Press.
Summers, T. (2016). China’s ‘New Silk Roads’: Sub-national Regions and Networks of Global Political Economy. Third World Quarterly, 37(9), 1628-1643.
Topal, B. (2014). Bölgesel Coğrafyanın Gelişim Süreci, ABD’deki Durumu ve Bölgesel Coğrafyada Program Geliştirmeye Bir Örnek. Marmara Coğrafya Dergisi, (29).
Uğurlu, Y. (2018). 16. Yüzyıl Sonlarında Osmanlı Devleti’nde Merkez Taşra İlişkileri ve Çirmen Örneği. Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi, 1(2), 93-145.
Ulu, G. (2021). Tanzimat Dönemi Hukukta Modernleşme. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 26(1), 235-264.
Ulucak, R. (2016). Doğal Kaynak Laneti: Avrasya Bölgesi İçin Bir Uygulama. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(4), 85-94.
Uslu, A. (2019). Türkler’de Devlet Yönetimi. Türk Ekini (3), 4-17.
Üçışık, S., & Demirci, A. (2002). 21. Yüzyılda Çağdaş Coğrafya Bilimi ve Temel Unsurları. Marmara Coğrafya Dergisi, (5), 117-133.
Vidal de la Blache, P. (1926). Principes de géographie humaine. Paris: A. Colin.
Weber, M. (2012). Sosyolojinin temel kavramları (Çev. M. Beyaztaş, 3. Baskı). Yarın Yayınları.
Yergin, D. (1991). The Prize: The Epic Quest for Oil, Money & Power. Simon & Schuster.
