Sığırlarda Ayağın Derin Dokularının Hastalıkları
Özet
Süt sığırlarında topallıkların yaklaşık olarak %80'i ayak hastalıklarından kaynaklanmaktadır. Topallık hayvanların refah düzeyine büyük ölçüde zarar vermektedir. Etkilenen hayvanlarda gözlenen hızla kilo kaybı, verim düşüklüğü ve uzun süreli vakalarda fertilizasyonu etkilenmesi özellikle prevalansın yüksek olduğu sürü düzeyinde büyük ekonomik kayıplara sebep olmaktadır. Süt sığırcılığı işletmelerinden mastitis ve fertilizasyon sorunlarından sonra üçüncü en büyük gelir kaybını oluşturmaktadır. Yapılan çalışmalar, topallayan ineklerin genellikle gruptaki en yüksek verimli inekler olduğunu, yüksek verim ile topallık arasında benzer bir ilişki olduğunu göstermiştir. Topallığa sebep olan birçok etiyolojik faktör bulunmaktadır. Sığır topallığı konusu kapsamlı bir konu olmakla birlikte bu bölümde, topallığa sebep olan ayağın derin dokularının hastalıklarından bahsedilecektir.
Approximately 80% of lameness in dairy cattle is caused by foot diseases. Lameness is highly detrimental to animal welfare. The rapid weight loss observed in the affected animals, low productivity, and in long-term cases, affecting fertilization cause great economic losses, especially at the herd level where the prevalence is high. It is the third largest loss of income from dairy farms after mastitis and fertilization problems. Studies have shown that lame cows are usually the highest yielding cows in the group and that there is a similar relationship between high yield and lameness. There are many etiological factors that cause lameness. Although the subject of bovine lameness is a comprehensive one, in this section, diseases of the deep tissues of the foot that cause lameness will be discussed.
Referanslar
İzci C. Sığırlarda Ayak Hastalıkları ve Topallık Kontrolü. Konya: SÜ Basımevi; 2018.
Kamiloğlu A. Çiftlik Hayvanlarında Ayak Hastalıkları. Malatya: Medipres; 2014.
Greenough PR. Bovine Laminitis and Lameness. Edinburg: Saunders Elsevier; 2007.
Arican M, Erol H, Altan S, et al. The Use of Infrared Thermography in The Early Diagnosis of Septic Arthritis in Calves. Bulgarian Journal of Veterinary Medicine, 2022; 25(2): 298-307.
Scott PR, Penny CD, Macral AI. Cattle Medicine. London: Manson Publishing; 2011.
Blowey RW, Weaver AD. Color Atlas of Diseases and Disorders of Cattle. 3rd ed. London: Elsevier; 2011.
Streeter RN. Deep digital sepsis in cattle - Clinical differentiation. AABP Proceedings. 2019;52(2):270-271.
Yavru N, Özkan K, Elma E. Ayak Hastalıkları ve Ortopedi. Ankara: Basım Ofset Matbaası; 1989.
Anteplioğlu H, Samsar E, Akın F, Güzel N. Sığır Ayak Hastalıkları. 2. Baskı. Ankara: AÜ Veteriner Fakültesi Yayınları; 1992.
Anderson DE, André D, Sarel RA. Surgical procedures of the distal limb for treatment of sepsis in cattle. Veterinary Clinics: Food Animal Practice, 2017;33(2):329-350. doi:10.1016/j.cvfa.2017.02.011
Aytuğ N, Görgül S, Tuncer ŞD, et al. Sığır Hastalıkları. 2. Baskı. İstanbul: Tüm Vet; 1991.
Russell AM, Rowlands GJ, Shaw SR, et al. Survey of lameness in British dairy cattle. Veterinary Record, 1982;111:155–160.
Kayıkcı C, Aslan L. Tendo dikiş teknikleri. Gençcelep M, (ed.), Dikiş Materyalleri ve Dikiş Yöntemleri içinde. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2022. p. 70-72.
Maton A. Cattle Housing Systems, Lameness and Behaviour. Brussels: Martinus Nijhoff; 1987.
Celani G, Stratico P, Albano P, et al. Clinical Efficacy of a Single Intravenous Regional Limb Perfusion with Marbofloxacin versus Ceftiofur Sodium to Treat Acute Interdigital Phlegmon in Dairy Cows. Animals, 2023;13(10): 1598.
Canatan U. Bursa ilindeki sığırlarda ayak biyomekaniğinin morfolojik, radyolojik, patolojik ve taban yük dağılımı bulguları ile karşılaştırmalı araştırılması: Randomize eks-vivo çalışma. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Bursa, 2020.
Javdani M, Parizi A, Nazifi S, et al. Radiographic comparison of five different techniques for injection into the distal sesamoid bursa in cattle. Iranian Journal of Veterinary Research, 2010;11(4): 319-324.
Streeter RN. Deep digital sepsis in cattle: clinical differentiation. American Association of Bovine Practitioners Conference Proceedings, 12-14 September, Missouri, 2019. p.270-271.
Thompson PN. Osteitis of the apex of the third phalanx following foot trimming in a dairy cow. Journal of the South African Veterinary Association, 1998;69(1): 23–26. doi.org/10.4102/jsava.v69i1.805
van Amstel S, Shearer J. Manual for Treatment and Control of Lameness in Cattle. Ames: Blackwell Publishing, 2006.
Kofler J. Clinical study on toe abscess and necrosis of the apex of the distal phalanx in cattle. 9th International Symposium on Disorders of the Ruminant Digit. 14–19 April 1996, Jerusalem, Israel p.22.
Weaver AD, Atkinson O, St. Jean G, et al. Bovine Surgery and Lameness. 3rd ed. Oxford: Wiley Blackwell; 2018.
Referanslar
İzci C. Sığırlarda Ayak Hastalıkları ve Topallık Kontrolü. Konya: SÜ Basımevi; 2018.
Kamiloğlu A. Çiftlik Hayvanlarında Ayak Hastalıkları. Malatya: Medipres; 2014.
Greenough PR. Bovine Laminitis and Lameness. Edinburg: Saunders Elsevier; 2007.
Arican M, Erol H, Altan S, et al. The Use of Infrared Thermography in The Early Diagnosis of Septic Arthritis in Calves. Bulgarian Journal of Veterinary Medicine, 2022; 25(2): 298-307.
Scott PR, Penny CD, Macral AI. Cattle Medicine. London: Manson Publishing; 2011.
Blowey RW, Weaver AD. Color Atlas of Diseases and Disorders of Cattle. 3rd ed. London: Elsevier; 2011.
Streeter RN. Deep digital sepsis in cattle - Clinical differentiation. AABP Proceedings. 2019;52(2):270-271.
Yavru N, Özkan K, Elma E. Ayak Hastalıkları ve Ortopedi. Ankara: Basım Ofset Matbaası; 1989.
Anteplioğlu H, Samsar E, Akın F, Güzel N. Sığır Ayak Hastalıkları. 2. Baskı. Ankara: AÜ Veteriner Fakültesi Yayınları; 1992.
Anderson DE, André D, Sarel RA. Surgical procedures of the distal limb for treatment of sepsis in cattle. Veterinary Clinics: Food Animal Practice, 2017;33(2):329-350. doi:10.1016/j.cvfa.2017.02.011
Aytuğ N, Görgül S, Tuncer ŞD, et al. Sığır Hastalıkları. 2. Baskı. İstanbul: Tüm Vet; 1991.
Russell AM, Rowlands GJ, Shaw SR, et al. Survey of lameness in British dairy cattle. Veterinary Record, 1982;111:155–160.
Kayıkcı C, Aslan L. Tendo dikiş teknikleri. Gençcelep M, (ed.), Dikiş Materyalleri ve Dikiş Yöntemleri içinde. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2022. p. 70-72.
Maton A. Cattle Housing Systems, Lameness and Behaviour. Brussels: Martinus Nijhoff; 1987.
Celani G, Stratico P, Albano P, et al. Clinical Efficacy of a Single Intravenous Regional Limb Perfusion with Marbofloxacin versus Ceftiofur Sodium to Treat Acute Interdigital Phlegmon in Dairy Cows. Animals, 2023;13(10): 1598.
Canatan U. Bursa ilindeki sığırlarda ayak biyomekaniğinin morfolojik, radyolojik, patolojik ve taban yük dağılımı bulguları ile karşılaştırmalı araştırılması: Randomize eks-vivo çalışma. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Bursa, 2020.
Javdani M, Parizi A, Nazifi S, et al. Radiographic comparison of five different techniques for injection into the distal sesamoid bursa in cattle. Iranian Journal of Veterinary Research, 2010;11(4): 319-324.
Streeter RN. Deep digital sepsis in cattle: clinical differentiation. American Association of Bovine Practitioners Conference Proceedings, 12-14 September, Missouri, 2019. p.270-271.
Thompson PN. Osteitis of the apex of the third phalanx following foot trimming in a dairy cow. Journal of the South African Veterinary Association, 1998;69(1): 23–26. doi.org/10.4102/jsava.v69i1.805
van Amstel S, Shearer J. Manual for Treatment and Control of Lameness in Cattle. Ames: Blackwell Publishing, 2006.
Kofler J. Clinical study on toe abscess and necrosis of the apex of the distal phalanx in cattle. 9th International Symposium on Disorders of the Ruminant Digit. 14–19 April 1996, Jerusalem, Israel p.22.
Weaver AD, Atkinson O, St. Jean G, et al. Bovine Surgery and Lameness. 3rd ed. Oxford: Wiley Blackwell; 2018.
