Sığırlarda Taban Ülserleri
Özet
Sığırlarda taban ülseri dünya genelinde yaygın olarak görülen sığırlarda topallıkla seyreden, süt verimi ve üreme performansında düşmeye sebep olan önemli ayak hastalıkları arasında yer almaktadır. Taban ülseri canlı tırnağın sınırlı, kronik, nekrotik ve çoğunlukla enfekte olan yangısıyla seyreden taban lezyonudur. Hastalık taban ülseri dışında Rusterholz ülseri olarak ta bilinmektedir. Sığırlarda taban ülseri olguları tüm ayak hastalıkları içerisinde önemli bir yer tutmaktadır. Çevresel ve iatrojenik faktörlerin önemli etkilerinin olduğu bilinen taban ülserlerinde oluşan lezyonların enfeksiyona açık olması ve canlı dokuda nekrotik odakların oluşmasına yatkınlık oluşturması nedeniyle koruyucu önlemlerin alınması önem taşımaktadır.
Sığırlarda taban ülserleri konulu bu bölüm, taban ülserlerinin tanımı, etyolojisi, patogenezi, klinik bulguları, ayırıcı tanısı, prognozu, tedavisi ve korunması hakkında ayrıntılı bilgi sunmaktadır. Bu bölümün, sığırlarda ayak hastalıkları konusunda pratik bir kılavuz sağlayacağı, ayrıca tüm veteriner hekimler ile öğrenciler için önemli olduğu düşünülmektedir.
Sole ulcers in cattle are among the important foot diseases that are common worldwide and cause lameness in cattle, and decrease milk yield and reproductive performance. Sole ulcer is a sole lesion characterized by a limited, chronic, necrotic and often infected inflammation of the living claw. Besides sole ulcer, the disease is also known as Rusterholz ulcer. Sole ulcer cases in cattle occupy an important place among all foot diseases. It is important to take preventive measures because the lesions formed in sole ulcers, which are known to have significant effects of environmental and iatrogenic factors, are open to infection and predispose to the formation of necrotic foci in living tissue.
This chapter on sole ulcers in cattle provides detailed information on the definition, etiology, pathogenesis, clinical signs, differential diagnosis, prognosis, treatment and prevention of sole ulcers. It is thought that this chapter will provide a practical guide to foot diseases in cattle and will be important for all veterinarians and students.
Referanslar
Kılıç E, Yayla S. Sığırlarda Taban Ülseri (Solea Ülseri, Rusterholz Ülseri). Turkiye Klinikleri Journal of Veterinary Science Surgery Special Topics, 2015; 1(1): 53-57.
İzci C. Sığır Ayak Hastalıkları. Konya: Sarışen Ofset; 1998.
Çeçen G. Sığırlarda Topallık ve Ayak Hastalıkları. (1. Baskı). Bursa: Sentez Yayıncılık; 2014.
Uğurlu Ü. Rusterholz taban ülserli sığırlarda fleksor tendo ve tendovaginanın ultrasonografik muayenesi. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul. Doktora Tezi, 2017.
Özsoy S. İstanbul ve yöresindeki kültür ırkı sığırlarda ayak hastalıklarının etiyoloji, patogenezis ve sağaltımları üzerine karşılaştırmalı araştırmalar. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul. Doktora Tezi, 1990.
Van Amstel R, Shearer JK. Review of pododermatitis circumscripta (ulceration of the sole) in dairy cows. Journal of Veterinary Internal Medicine, 2006;20: 805-811.
Blowey RG, Weaver AD. Color Atlas of Disease and Disorders of Cattle. (3th ed.). St. Louis: Mosby Elsevier; 2011.
Shearer JK, Van Amstel SR, Brodersen BW. Clinical diagnosis of foot and leg lameness in cattle. Veterinary Clinics of North America: Food Animal Practice, 2012;28: 535-556.
Kamiloğlu A. Çiftlik Hayvanlarında Ayak Hastalıkları. Malatya: Medipres Yayıncılık; 2014.
Yurdakul İ, Şen İ. Sivas ve yöresinde sığır ayak hastalıkları prevalansının belirlenmesi. Harran Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 2018;7(1): 51-55.
Arıkan S. Van Erciş ilçesinde ruminantlarda görülen ayak hastalıklarının insidansı. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Van, Doktora Tezi, 2021.
Çoban CT. Kırıkkale ve yöresinde bulunan besi sığırlarında ayak hastalıklarının prevalansının araştırılması. Kırıkkale Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kırıkkale, Yüksek Lisans Tezi, 2022.
Keskin E. Gaziantep ve yöresinde gözlenen sığır ayak hastalıklarının insidansı ve tedavileri üzerine gözlemler. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Elazığ, Yüksek Lisans Tezi, 2016.
Saruhan A. Mardin yöresinde bazı süt sığırcılığı işletmelerinde ayak hastalıklarının prevalansı. Harran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Şanlıurfa, Yüksek Lisans Tezi, 2015.
Enevoldsen C, Grohn YT. Sole ulcers in dairy cow characteristics, cattle: Associations with season, disease, and production. Journal of Dairy Science, 1991;74: 1284-1298.
Akın İ. Süt sığırlarında bazı tırnak hastalıklarının iyileşme sürecinde kan serumu ve tırnak dokusu iz element düzeyleri ile yeni oluşan tırnak dokusunun histolojik kalitesi arasındaki ilişki. Uludağ Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Bursa, Doktora Tezi, 2008.
Ünsaldı E, Durmuş AS. 1994-1998 yılları arasında kliniğimize gelen sığırlarda gözlenen ayak hastalıkları ve sağaltımları. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Veteriner Dergisi, 1999;13(3): 405-412.
Durmuş AS. Management of sole ulcer in cattle. Indian Veterinary Journal, 2005;82(10): 1096-1097.
Nocek JE, Johnson AB, Socha MT. Digital caracteristics in commercial dairy herds fed metal-specific amino acid complexes. Journal of Dairy Science, 2000;83:1553-1572.
Keskin E, Durmuş AS. Gaziantep ve yöresinde gözlenen sığır ayak hastalıklarının insidansı ve tedavileri üzerine gözlemler. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Veteriner Dergisi, 2016;30(3): 181-186.
Referanslar
Kılıç E, Yayla S. Sığırlarda Taban Ülseri (Solea Ülseri, Rusterholz Ülseri). Turkiye Klinikleri Journal of Veterinary Science Surgery Special Topics, 2015; 1(1): 53-57.
İzci C. Sığır Ayak Hastalıkları. Konya: Sarışen Ofset; 1998.
Çeçen G. Sığırlarda Topallık ve Ayak Hastalıkları. (1. Baskı). Bursa: Sentez Yayıncılık; 2014.
Uğurlu Ü. Rusterholz taban ülserli sığırlarda fleksor tendo ve tendovaginanın ultrasonografik muayenesi. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul. Doktora Tezi, 2017.
Özsoy S. İstanbul ve yöresindeki kültür ırkı sığırlarda ayak hastalıklarının etiyoloji, patogenezis ve sağaltımları üzerine karşılaştırmalı araştırmalar. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul. Doktora Tezi, 1990.
Van Amstel R, Shearer JK. Review of pododermatitis circumscripta (ulceration of the sole) in dairy cows. Journal of Veterinary Internal Medicine, 2006;20: 805-811.
Blowey RG, Weaver AD. Color Atlas of Disease and Disorders of Cattle. (3th ed.). St. Louis: Mosby Elsevier; 2011.
Shearer JK, Van Amstel SR, Brodersen BW. Clinical diagnosis of foot and leg lameness in cattle. Veterinary Clinics of North America: Food Animal Practice, 2012;28: 535-556.
Kamiloğlu A. Çiftlik Hayvanlarında Ayak Hastalıkları. Malatya: Medipres Yayıncılık; 2014.
Yurdakul İ, Şen İ. Sivas ve yöresinde sığır ayak hastalıkları prevalansının belirlenmesi. Harran Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 2018;7(1): 51-55.
Arıkan S. Van Erciş ilçesinde ruminantlarda görülen ayak hastalıklarının insidansı. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Van, Doktora Tezi, 2021.
Çoban CT. Kırıkkale ve yöresinde bulunan besi sığırlarında ayak hastalıklarının prevalansının araştırılması. Kırıkkale Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kırıkkale, Yüksek Lisans Tezi, 2022.
Keskin E. Gaziantep ve yöresinde gözlenen sığır ayak hastalıklarının insidansı ve tedavileri üzerine gözlemler. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Elazığ, Yüksek Lisans Tezi, 2016.
Saruhan A. Mardin yöresinde bazı süt sığırcılığı işletmelerinde ayak hastalıklarının prevalansı. Harran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Şanlıurfa, Yüksek Lisans Tezi, 2015.
Enevoldsen C, Grohn YT. Sole ulcers in dairy cow characteristics, cattle: Associations with season, disease, and production. Journal of Dairy Science, 1991;74: 1284-1298.
Akın İ. Süt sığırlarında bazı tırnak hastalıklarının iyileşme sürecinde kan serumu ve tırnak dokusu iz element düzeyleri ile yeni oluşan tırnak dokusunun histolojik kalitesi arasındaki ilişki. Uludağ Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Bursa, Doktora Tezi, 2008.
Ünsaldı E, Durmuş AS. 1994-1998 yılları arasında kliniğimize gelen sığırlarda gözlenen ayak hastalıkları ve sağaltımları. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Veteriner Dergisi, 1999;13(3): 405-412.
Durmuş AS. Management of sole ulcer in cattle. Indian Veterinary Journal, 2005;82(10): 1096-1097.
Nocek JE, Johnson AB, Socha MT. Digital caracteristics in commercial dairy herds fed metal-specific amino acid complexes. Journal of Dairy Science, 2000;83:1553-1572.
Keskin E, Durmuş AS. Gaziantep ve yöresinde gözlenen sığır ayak hastalıklarının insidansı ve tedavileri üzerine gözlemler. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Veteriner Dergisi, 2016;30(3): 181-186.
