Ulaşım
Özet
İnsan başta olmak üzere birçok şeyin bulunduğu yerden başka bir yere yer değiştirmesi olarak bilinen ulaşım, insanlığın ilk döneminden başlayıp günümüze gelinceye kadar önemi artan bir faaliyettir. Günümüzde küreselleşmenin de en önemli aygıtlarından olan ulaşım, insanlığın çağdaş olanaklara erişmesine, dünyanın pek çok noktasına gidebilmesine de imkân sağlamaktadır. Dünyada hava, demir, deniz ve kara yolu ulaşımı ile boru hatları olmak üzere beş temel ulaşım türü mevcuttur. Bütün bu ulaşım türlerindeki baş döndürücü gelişmeler, araçların hız ve konforunun artması, insansız araç kullanımının yaygınlaşması, akıllı araç ve yol sistemlerinin geliştirilmesi ve ulaşım altyapısındaki iyileşmeler, insanlığın mobilitesini oldukça artmıştır. Dünyanın erişilmeyen noktası hemen hemen yok gibidir. Bir yandan dünyada seyahat edilmedik yer bırakılmazken, öte yandan sadece yaşadığımız gezegenle yetinilmemekte, uzay seyahatleriyle beraber dünya dışına da seyahatler gerçekleştirilmekte, bazı gezegenlere insanlı seyahatler gibi daha ileri aşamalara geçilmesi planlanmaktadır. Sonuçta insanlığın uzay çağına doğru ilerlemesinde ulaşım, temel dinamiklerden birisi olarak dikkati çekmekte, insanlığın ilerlemesine katkı yapmaya devam etmektedir.
Referanslar
Airport Council International. (2024). Top 10 busiest airports in the world shift with the rise of international air travel demand. Airport Council International. Erişim Adresi: https://aci.aero/2024/04/14/top-10-busiest-airports-in-the-world-shift-with-the-rise-of-international-air-travel-demand/ (Erişim Tarihi: 22.07.2024).
Akbulut Özpay, G. (2021). Ulaşım. Ed. Ü. Bekdemir. Genel beşeri ve ekonomik coğrafya (s.307-321) içinde. Pegem Akademi.
Akbulut, G. (2016). Türkiye’nin Ulaşım Coğrafyası Ed. S. Doğanay ve M. Alım. Türkiye beşeri ve ekonomik coğrafyası (s.231-252) içinde. Pegem Akademi.
Akpınar, E. (2005). Bakü Tiflis Ceyhan BTC Ham Petrol Boru Hattı ve Türkiye jeopolitiğine etkileri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2), 229-248.
Atalay, İ. (2011). Genel beşeri ve ekonomik coğrafya. Meta Basım ve Matbaacılık.
Başat, H. T. ve Yurdakul, A. (2021). Tarihi ticaret rotalarının alternatif turizm faaliyetleri kapsamında turistik değerlere dönüştürülmesi: Kral Yolu-Frig Vadisinin swot analizi ile değerlendirilmesi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 8(3), 409-429.
Central Intelligence Agency. (2024). The Connected world. World Factbook. Central Intelligence Agency, Erişim Adresi: https://www.cia.gov/the-world-factbook/static/3d0781a57c44cd3065292ffbc5709650/The_Connected_World_2023.pdf (Erişim Tarihi: 22.07.2024).
Central Intelligence Agency. (2024a). Country comparisons roadways. Central Intelligence Agency, Erişim Adresi: https://www.cia.gov./the-world-factbook/field/roadways/country-comparison/ (Erişim Tarihi: 22.07.2024).
Central Intelligence Agency. (2024b). Country comparisons railways. Central Intelligence Agency, Erişim Adresi: https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/railways/country-comparison/ (Erişim Tarihi: 22.07.2024).
Central Intelligence Agency. (2024c). Pipelines. Central Intelligence Agency, Erişim Adresi: https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/pipelines/ (Erişim Tarihi: 22.07.2024).
Civil Aviation Organization. (2022). Annual report of the council to the assembly. Civil Aviation Organization (ICAO). Erişim Adresi: https://www.icao.int/about-icao/Annual_Report_2022_EN/AnnualReport2022.html#p=4 (Erişim Tarihi: 16.07.2024).
Cruise Lines İnternational Association. (2024). State of the cruise ındustry report. Cruise Lines İnternational Association (CLIA). Erişim Adresi: https://cruising.org/-/media/clia-media/research/2024/2024-state-of-the-cruise-industry-report_updated-050824_web.ashx (Erişim Tarihi: 11.07.2024).
Çağlayan, T.H. (2014). Trafik ve trafik işaretlerinin tarihsel evrimi (Yayınlanmış (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Arel Üniversitesi.
Çağlar, G. (2021). İpek Yolu’nda ticaret ve taşımacılık. Journal Of Social, Humanities and Administrative Sciences, 7(38): 568-577.
Deniz, T. (2016). Türkiye’de ulaşım sektöründe yaşanan değişimler ve mevcut durum. Doğu Coğrafya Dergisi, 21(36), 135-156.
Devlet Planlama Teşkilatı. (1992). Altıncı beş yıllık kalkınma planı karayolu ulaştırması özel ihtisas komisyonu raporu. Devlet Planlama Teşkilatı. Ankara. Erişim Adresi: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/08/Karayolu-Ulastirmasi-OIK-Raporu.pdf (Erişim Tarihi: 22.06.2024).
Devlet Planlama Teşkilatı. (2001). Sekizinci beş yıllık kalkınma planı ulaştırma özel ihtisas komisyonu raporu. Devlet Planlama Teşkilatı. Ankara. Erişim Adresi: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/08/Sekizinci-Bes-Yillik-Kalkinma-Plani-Ulastirma-OIK-Raporu.pdf (Erişim Tarihi: 22.06.2024).
Devlet Planlama Teşkilatı. (2007). Dokuzuncu kalkınma planı (2007-2013) denizyolu ulaşımı özel ihtisas komisyonu raporu. Devlet Planlama Teşkilatı Yayın No: 2725. Ankara. Erişim Adresi: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/08/Dokuzuncu-Kalkinma-Plani-Denizyolu-Ulasimi-OIK.pdf (Erişim Tarihi: 11.07.2024).
Doğanay, H., Özdemir, Ü. ve Şahin, İ. F. (2016). Genel beşeri ve ekonomik coğrafya. Pegem Akademi.
Doğanay, H. ve Altaş, N.T. (2020). Doğal kaynaklar. Pegem Akademi.
Electronic Quality Information System. (2021). The 2021 world merchant fleet statistics from equasis. Electronic Quality Information System (Equasis). Erişim Adresi: https://www.emsa.europa.eu/damage-stability-study/77/472.html (Erişim Tarihi: 12.07.2024).
Günel, G. (2010). Anadolu Selçuklu Dönemi’nde Anadolu’da ipek yolu - kervansaraylar – köprüler. Kebikeç Yayınları. (29). ss.133-146. Erişim adresi: https://kebikecdergi.files.wordpress.com/2012/07/14-ipekyolu.pdf.
Girgin, M., Bulut, İ., & Sevindi, C. (2001). Türkiye’deki karayolu geçitleri. Atatürk Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (27), 159-173.
Gürdal, M. (1995). Turizm ulaştırması. Karınca Matbaası.
Hopkins, P. (2007). Pipelines: past, present, and future. The 5th Asian Pacific IIW International Congress, Sydney, Australia, 7th - 9th March 2007, pp. 27.
International Union of Railways. (2023). High-speed rail atlas. International Union of Railways (UIC) – Paris. Erişim Adresi: https://uic.org/IMG/pdf/atlas_uic_2023.pdf (Erişim Tarihi: 10.07.2024).
International Organization of Motor Vehicle Manufacturers. (2024). 2023 production statistic. International Organization of Motor Vehicle Manufacturers (OICA). Erişim Adresi: https://www.oica.net/category/production-statistics/2023-statistics/(Erişim Tarihi: 16.07.2024).
İncili, Ö.F. (2018). Türkiye’de ulaşım ağları – doğal ortam etkileşiminin coğrafi analizi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Fırat Üniversitesi.
Kılıç, Ş. (2017). Karayolu şehirlerarası yolcu taşımacılığında firma seçimini etkileyen fiyat dışı faktörleri belirlemeye yönelik bir araştırma: Antalya ili uygulaması (Yüksek Lisans Tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi.
Kurt, C. (2010), Türkiye’de ulaştırma sektörü içerisinde lojistiğin yeri ve önemi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi.
Kurenkov, P., Pokrovskaya, O., Anastasov, M., Sokolov, M. ve Bochkov, A. (2019). Study of the current state of the transport infrastructure of road and rail transport of the Russian Federation. In IOP Conference Series: Materials Science and Engineering (Vol. 698, No. 6, p. 066064). IOP Publishing.
Offshore-technology. (2024). Transporting oil and gas: the world’s longest pipelines. Erişim Adresi: https://www.offshore-technology.com/features/worlds-longest-pipelines/ (Erişim Tarihi: 22.07.2024).
Oliver, M. E. (2021). Pipelines. Editor(s): Roger Vickerman, International Encyclopedia of Transportation (Pages 463-470) Elsevier, ISBN 9780081026724, https://doi.org/10.1016/B978-0-08-102671-7.10286-6.
Onat, S. (2023). TEU — Twenty-foot Equivalent Unit. Erişim Adresi: https://medium.com/tedarik-zinciri-makaleleri/teu-twenty-foot-equivalent-unit-e5a6d178a185. (Erişim Tarihi: 22.07.2024).
Özgüç, N. (2021). Turizm coğrafyası (özellikler ve bölgeler). Çantay Kitabevi.
Pamuk, B. (2007). İpek yolu ticareti ve Erzurum. Tarih İncelemeleri Dergisi, 22(2):125-143.
Skytrax World Airline Awards, (2024). The world's Top 10 Airlines of 2024. Skytrax World Airline Awards. Erişim Adresi: https://www.worldairlineawards.com/worlds-top-10-airlines-2024/#google_vignette (Erişim Tarihi: 10.07.2024).
Tezer, H. (2016). 21. Asır’da İpek Yolu ekonomileri ve Türk Dünyası’nın ekonomik gelişim süreci. F. Atasoy (Ed.), Uluslararası İpek Yolu’nun yükselişi ve Türk dünyası bilgi şöleni yükselen ipek yolu ı. cilt İpek Yolu’nda ekonomi ve turizm (s.13-36) içinde. Türk Yurdu.
The International Road Federation (2024). Road networks. The International Road Federation (IRF). Erişim Adresi: https://worldroadstatistics.org/road-networks/(Erişim Tarihi: 10.07.2024).
Tümertekin, E. (1987). Ulaşım coğrafyası. İstanbul Üniversitesi Yayınları No:2053, Coğrafya Enstitüsü Yayınları No: 85.
Tümertekin, E. ve Özgüç, N. (2022). Ekonomik coğrafya (küreselleşme ve kalkınma). Çantay Kitabevi.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (2022). Ulaşan ve erişen Türkiye. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Ankara. Erişim Adresi: https://www.uab.gov.tr/uploads/pages/bakanlik-yayinlari/ulasan-erisen-turkiye-171122.pdf (22.07.2024).
Ultan, M. Ö. ve Saygın, D. (2022). Avrupa Birliği-Rusya enerji ilişkilerinde Azerbaycan alternatifi. Bilig (101), 87-114. https://doi.org/10.12995/bilig.10104.
United Nations Conference On Trade And Development. (2022). Review of maritime transport 2022. United Nations Conference On Trade And Development. United Nations (UNCTAD). New York. Erişim Adresi: https://unctad.org/system/files/official-document/rmt2022_en.pdf (Erişim Tarihi: 16.07.2024).
United Nations Conference On Trade And Development. (2023). Review of maritime transport 2023. United Nations Conference On Trade And Development. United Nations (UNCTAD). New York. Erişim Adresi: https://unctad.org/publication/review-maritime-transport-2023 (Erişim Tarihi: 16.07.2024).
World Shipping Council (2024). The Top 50 Container Ports. World Shipping Council. Erişim Adresi: https://www.worldshipping.org/top-50-ports (Erişim Tarihi: 16.07.2024).
Yurdakul, A. ve Töre Başat, H. (2018). Antik rotaların turizm açısından yeniden canlandırılması: Kral Yolu-Frig Vadisi için Frig yürüyüş yolu önerisi. Innovation and Global Issues Congress IV. Congress Book, 22-24 Kasım, s. 1040-1048.
Zengin, E. ve Esedov, A. (2009). Türkiye ve Azerbaycan örneğinde boru hatları ulaştırmasının çevre üzerindeki etkileri. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 5(9), 97-108.
Referanslar
Airport Council International. (2024). Top 10 busiest airports in the world shift with the rise of international air travel demand. Airport Council International. Erişim Adresi: https://aci.aero/2024/04/14/top-10-busiest-airports-in-the-world-shift-with-the-rise-of-international-air-travel-demand/ (Erişim Tarihi: 22.07.2024).
Akbulut Özpay, G. (2021). Ulaşım. Ed. Ü. Bekdemir. Genel beşeri ve ekonomik coğrafya (s.307-321) içinde. Pegem Akademi.
Akbulut, G. (2016). Türkiye’nin Ulaşım Coğrafyası Ed. S. Doğanay ve M. Alım. Türkiye beşeri ve ekonomik coğrafyası (s.231-252) içinde. Pegem Akademi.
Akpınar, E. (2005). Bakü Tiflis Ceyhan BTC Ham Petrol Boru Hattı ve Türkiye jeopolitiğine etkileri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2), 229-248.
Atalay, İ. (2011). Genel beşeri ve ekonomik coğrafya. Meta Basım ve Matbaacılık.
Başat, H. T. ve Yurdakul, A. (2021). Tarihi ticaret rotalarının alternatif turizm faaliyetleri kapsamında turistik değerlere dönüştürülmesi: Kral Yolu-Frig Vadisinin swot analizi ile değerlendirilmesi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 8(3), 409-429.
Central Intelligence Agency. (2024). The Connected world. World Factbook. Central Intelligence Agency, Erişim Adresi: https://www.cia.gov/the-world-factbook/static/3d0781a57c44cd3065292ffbc5709650/The_Connected_World_2023.pdf (Erişim Tarihi: 22.07.2024).
Central Intelligence Agency. (2024a). Country comparisons roadways. Central Intelligence Agency, Erişim Adresi: https://www.cia.gov./the-world-factbook/field/roadways/country-comparison/ (Erişim Tarihi: 22.07.2024).
Central Intelligence Agency. (2024b). Country comparisons railways. Central Intelligence Agency, Erişim Adresi: https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/railways/country-comparison/ (Erişim Tarihi: 22.07.2024).
Central Intelligence Agency. (2024c). Pipelines. Central Intelligence Agency, Erişim Adresi: https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/pipelines/ (Erişim Tarihi: 22.07.2024).
Civil Aviation Organization. (2022). Annual report of the council to the assembly. Civil Aviation Organization (ICAO). Erişim Adresi: https://www.icao.int/about-icao/Annual_Report_2022_EN/AnnualReport2022.html#p=4 (Erişim Tarihi: 16.07.2024).
Cruise Lines İnternational Association. (2024). State of the cruise ındustry report. Cruise Lines İnternational Association (CLIA). Erişim Adresi: https://cruising.org/-/media/clia-media/research/2024/2024-state-of-the-cruise-industry-report_updated-050824_web.ashx (Erişim Tarihi: 11.07.2024).
Çağlayan, T.H. (2014). Trafik ve trafik işaretlerinin tarihsel evrimi (Yayınlanmış (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Arel Üniversitesi.
Çağlar, G. (2021). İpek Yolu’nda ticaret ve taşımacılık. Journal Of Social, Humanities and Administrative Sciences, 7(38): 568-577.
Deniz, T. (2016). Türkiye’de ulaşım sektöründe yaşanan değişimler ve mevcut durum. Doğu Coğrafya Dergisi, 21(36), 135-156.
Devlet Planlama Teşkilatı. (1992). Altıncı beş yıllık kalkınma planı karayolu ulaştırması özel ihtisas komisyonu raporu. Devlet Planlama Teşkilatı. Ankara. Erişim Adresi: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/08/Karayolu-Ulastirmasi-OIK-Raporu.pdf (Erişim Tarihi: 22.06.2024).
Devlet Planlama Teşkilatı. (2001). Sekizinci beş yıllık kalkınma planı ulaştırma özel ihtisas komisyonu raporu. Devlet Planlama Teşkilatı. Ankara. Erişim Adresi: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/08/Sekizinci-Bes-Yillik-Kalkinma-Plani-Ulastirma-OIK-Raporu.pdf (Erişim Tarihi: 22.06.2024).
Devlet Planlama Teşkilatı. (2007). Dokuzuncu kalkınma planı (2007-2013) denizyolu ulaşımı özel ihtisas komisyonu raporu. Devlet Planlama Teşkilatı Yayın No: 2725. Ankara. Erişim Adresi: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/08/Dokuzuncu-Kalkinma-Plani-Denizyolu-Ulasimi-OIK.pdf (Erişim Tarihi: 11.07.2024).
Doğanay, H., Özdemir, Ü. ve Şahin, İ. F. (2016). Genel beşeri ve ekonomik coğrafya. Pegem Akademi.
Doğanay, H. ve Altaş, N.T. (2020). Doğal kaynaklar. Pegem Akademi.
Electronic Quality Information System. (2021). The 2021 world merchant fleet statistics from equasis. Electronic Quality Information System (Equasis). Erişim Adresi: https://www.emsa.europa.eu/damage-stability-study/77/472.html (Erişim Tarihi: 12.07.2024).
Günel, G. (2010). Anadolu Selçuklu Dönemi’nde Anadolu’da ipek yolu - kervansaraylar – köprüler. Kebikeç Yayınları. (29). ss.133-146. Erişim adresi: https://kebikecdergi.files.wordpress.com/2012/07/14-ipekyolu.pdf.
Girgin, M., Bulut, İ., & Sevindi, C. (2001). Türkiye’deki karayolu geçitleri. Atatürk Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (27), 159-173.
Gürdal, M. (1995). Turizm ulaştırması. Karınca Matbaası.
Hopkins, P. (2007). Pipelines: past, present, and future. The 5th Asian Pacific IIW International Congress, Sydney, Australia, 7th - 9th March 2007, pp. 27.
International Union of Railways. (2023). High-speed rail atlas. International Union of Railways (UIC) – Paris. Erişim Adresi: https://uic.org/IMG/pdf/atlas_uic_2023.pdf (Erişim Tarihi: 10.07.2024).
International Organization of Motor Vehicle Manufacturers. (2024). 2023 production statistic. International Organization of Motor Vehicle Manufacturers (OICA). Erişim Adresi: https://www.oica.net/category/production-statistics/2023-statistics/(Erişim Tarihi: 16.07.2024).
İncili, Ö.F. (2018). Türkiye’de ulaşım ağları – doğal ortam etkileşiminin coğrafi analizi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Fırat Üniversitesi.
Kılıç, Ş. (2017). Karayolu şehirlerarası yolcu taşımacılığında firma seçimini etkileyen fiyat dışı faktörleri belirlemeye yönelik bir araştırma: Antalya ili uygulaması (Yüksek Lisans Tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi.
Kurt, C. (2010), Türkiye’de ulaştırma sektörü içerisinde lojistiğin yeri ve önemi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi.
Kurenkov, P., Pokrovskaya, O., Anastasov, M., Sokolov, M. ve Bochkov, A. (2019). Study of the current state of the transport infrastructure of road and rail transport of the Russian Federation. In IOP Conference Series: Materials Science and Engineering (Vol. 698, No. 6, p. 066064). IOP Publishing.
Offshore-technology. (2024). Transporting oil and gas: the world’s longest pipelines. Erişim Adresi: https://www.offshore-technology.com/features/worlds-longest-pipelines/ (Erişim Tarihi: 22.07.2024).
Oliver, M. E. (2021). Pipelines. Editor(s): Roger Vickerman, International Encyclopedia of Transportation (Pages 463-470) Elsevier, ISBN 9780081026724, https://doi.org/10.1016/B978-0-08-102671-7.10286-6.
Onat, S. (2023). TEU — Twenty-foot Equivalent Unit. Erişim Adresi: https://medium.com/tedarik-zinciri-makaleleri/teu-twenty-foot-equivalent-unit-e5a6d178a185. (Erişim Tarihi: 22.07.2024).
Özgüç, N. (2021). Turizm coğrafyası (özellikler ve bölgeler). Çantay Kitabevi.
Pamuk, B. (2007). İpek yolu ticareti ve Erzurum. Tarih İncelemeleri Dergisi, 22(2):125-143.
Skytrax World Airline Awards, (2024). The world's Top 10 Airlines of 2024. Skytrax World Airline Awards. Erişim Adresi: https://www.worldairlineawards.com/worlds-top-10-airlines-2024/#google_vignette (Erişim Tarihi: 10.07.2024).
Tezer, H. (2016). 21. Asır’da İpek Yolu ekonomileri ve Türk Dünyası’nın ekonomik gelişim süreci. F. Atasoy (Ed.), Uluslararası İpek Yolu’nun yükselişi ve Türk dünyası bilgi şöleni yükselen ipek yolu ı. cilt İpek Yolu’nda ekonomi ve turizm (s.13-36) içinde. Türk Yurdu.
The International Road Federation (2024). Road networks. The International Road Federation (IRF). Erişim Adresi: https://worldroadstatistics.org/road-networks/(Erişim Tarihi: 10.07.2024).
Tümertekin, E. (1987). Ulaşım coğrafyası. İstanbul Üniversitesi Yayınları No:2053, Coğrafya Enstitüsü Yayınları No: 85.
Tümertekin, E. ve Özgüç, N. (2022). Ekonomik coğrafya (küreselleşme ve kalkınma). Çantay Kitabevi.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (2022). Ulaşan ve erişen Türkiye. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Ankara. Erişim Adresi: https://www.uab.gov.tr/uploads/pages/bakanlik-yayinlari/ulasan-erisen-turkiye-171122.pdf (22.07.2024).
Ultan, M. Ö. ve Saygın, D. (2022). Avrupa Birliği-Rusya enerji ilişkilerinde Azerbaycan alternatifi. Bilig (101), 87-114. https://doi.org/10.12995/bilig.10104.
United Nations Conference On Trade And Development. (2022). Review of maritime transport 2022. United Nations Conference On Trade And Development. United Nations (UNCTAD). New York. Erişim Adresi: https://unctad.org/system/files/official-document/rmt2022_en.pdf (Erişim Tarihi: 16.07.2024).
United Nations Conference On Trade And Development. (2023). Review of maritime transport 2023. United Nations Conference On Trade And Development. United Nations (UNCTAD). New York. Erişim Adresi: https://unctad.org/publication/review-maritime-transport-2023 (Erişim Tarihi: 16.07.2024).
World Shipping Council (2024). The Top 50 Container Ports. World Shipping Council. Erişim Adresi: https://www.worldshipping.org/top-50-ports (Erişim Tarihi: 16.07.2024).
Yurdakul, A. ve Töre Başat, H. (2018). Antik rotaların turizm açısından yeniden canlandırılması: Kral Yolu-Frig Vadisi için Frig yürüyüş yolu önerisi. Innovation and Global Issues Congress IV. Congress Book, 22-24 Kasım, s. 1040-1048.
Zengin, E. ve Esedov, A. (2009). Türkiye ve Azerbaycan örneğinde boru hatları ulaştırmasının çevre üzerindeki etkileri. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 5(9), 97-108.
