Enerji Kaynakları
Özet
Yok edilemeyen, yoktan var edilemeyen, ancak farklı formlara dönüştürülen enerji, güncel bir konu olarak ülkelerin sosyoekonomik gelişme düzeylerinin tespitinde kullanılan temel göstergelerdendir. Enerji kaynakları ise ekonomik amaçla iş yapmak üzere enerji elde edilebilen doğal ve dönüştürülmüş kaynaklardır. Enerji kaynakları; kaynağının bulunduğu yer, doğrudan ya da dönüşüm sistemleri ile elde edilebilirliği, sürdürülebilirliği ve jenetiği gibi özelliklere göre sınıflandırılabilmektedir. Enerji kaynakları çeşitli bilim alanlarında yaygın olarak sürdürülebilirlik durumu dikkate alınarak yenilenemez ve yenilenebilir kaynaklar olarak ele alınmaktadır. Kömür, petrol ve doğal gaz gibi fosil yakıtlar ile nükleer enerji yenilenemez /tükenir kaynakları; hidrolik, güneş, rüzgâr, biyokütle, jeotermal, okyanus kaynakları, hidrojen ve atık ısı enerjileri ise yenilenebilir kaynaklar arasında sayılmaktadır. Enerji kaynaklarının nüfus hareketleri, ulaşım, sanayi, turizm ve insan sağlığı gibi sosyoekonomik konular üzerinde coğrafi çevreyi etkileyerek değişim yaratabilecek çevresel etkileri bulunmaktadır.
Referanslar
Atabek Yiğit, E. (2009). Enerji ve çevre. (Edt. Vahdettin Sevinç), Genel Çevre Bilimi için Eğitim Fakülteleri, (7. Bölüm), 158 – 172, Maya Akademi Yayıncılık
Bechtel, M. & Netz, E. (1997). OTEC - Ocean thermal energy conversion. 01.07.2015, http://exergy.se/goran/cng/alten/ proj/ 97/ot/ot.html
BP, (2021). Statistical Review of World Energy, British Petroleum (BP), Temmuz 2021
Çağlayan, A. (2006). Zonguldak karaelması. Mavi Gezegen, (13): 4-8
Doğanay, H. & Coşkun, O. (2020). Enerji kaynakları. (4. Baskı), Ankara: PEGEM Akademi yayıncılık
Döner, İ. (2018). Yenilenebilir enerji kaynakları, muhasebe ve vergi uygulamaları, sektöre sağlanan teşvik ve hibeler. Ankara: Gazi Kitapevi
Engin, N. (2010). Enerji kaynağı olarak doğalgaz ve Türkiye. Marmara Coğrafya Dergisi, (22): 233 - 244
EI, (2024). Statistical Review of World Energy, Energy İnstitute (EI), 73. Edition
Eniş, A. (2005). Enerji politikaları; yerli, yeni ve yenilenebilir enerji kaynakları. TMMOB Makina Mühendisleri Odası, “Enerji politikaları; yerli, yeni ve yenilenebilir enerji kaynakları” Özet Rapor, 175-207
Etemadi, A., Emdadi, A., AsefAfshar, O. & Emami, Y. (2011). Electricity generation by the ocean thermal energy. Energy Procedia, (12), 936-943.
ETKB, (2014), Nükleer güç santralleri ve Türkiye. Enerji ve Tabii Kaynaklara Bakanlığı, Nükleer Enerji Proje Uygulama Dairesi Başkanlığı, Yayın No: 2.
Finney, K.A. (2008). Ocean thermal energy conversion. Guelph Engineering Journal, (1), 17 - 23
Gülsaç, I. I. (2009). Okyanuslardan gelen enerji: Dalga enerjisi. Bilim ve Teknik, (Mayıs 2009): 58-61
İskender, S. (2005). Türkiye’de ve dünyada enerji & nükleer enerji gerçeği. Ankara: TÜTEV Yayınları
Kendirli, B. & Çakmak, B. (2010). Yenilenebilir enerji kaynaklarının sera ısıtmasında kullanımı. Ankara Üniversitesi Çevre Bilimleri Dergisi, 2 (1), 95 - 103
Kılınç, Savrul B. (2016). Enerji ekonomisi: Türkiye’nin enerji sektörü ve alternatif enerji kaynakları. Bursa: Dora Yayınevi
Koçaslan, G. (2006). Türkiye’nin enerji kaynakları ve alternatif bir kaynak olarak rüzgâr enerjisinin değerlendirilmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisan Tezi), İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, İktisat Politikası Bilim Dalı
López I., Andreu J., Ceballos S., De Alegría I.M. & Kortabarria I. (2013). Review of wave energy technologies and the necessary power-equipment. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 27 (2013): 413-34.
Magesh, R. (2010). OTEC technology - A world of clean energy and water. London: Proceedings of the World Congress on Engineering, (WCE 2010, June 30 - July 2), Vol II
MAPEG, (2024). Aylık ham petrol ithalat verileri, (Temmuz 2024), Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG), https://www.mapeg.gov.tr/Sayfa/Petrolistatistik, 20.09.2024
MTA, (2017). Dünya’da ve Türkiye’de Uranyum ve Toryum. Ankara: Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA), Fizibilite Etütleri Daire Başkanlığı, Maden Ser.: 3
Nakoman, E. (1971). Kömür. Ankara: MTA Eğitim Serisi, No:8
O’Flaherty, T. (1988). Wind energy. Edited by: C. V. Zabeltitz. Energy Conservation and Renewable Energies for Greenhouse Heating. FAO - Reur Technical Series 3, p.169-174.
O’Flaherty, T. & von Elsner, B. (1988). Industrial heat effluents. Edited by: C. V. Zabeltitz. Energy Conservation and Renewable Energies for Greenhouse Heating. FAO - Reur Technical Series 3, p.135-150.
Olgun, M. (2009). Tarımsal yapılar. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ders Kitabı: 529, Yayın No:1577
Pelc R. & Fujita R.M. (2002). Renewable energy from the ocean. Marine Policy, 26, (6): 471-479
REN21, (2015). Renewables. Global Status Report
Sağlam, M., Sulukan E. & Uyar T. S. (2010). Wave energy and technical potential of Turkey. Journal of Naval Science and Engineering, 6 (2): 34-50.
Soydugan, F. (2021). Esen yelden yenilenebilir temiz enerjiye: Rüzgâr enerjisi. Bilim Teknik, (Kasım 2021): 44-63
TDK, (2024). Enerji. Güncel Türkçe Sözlük & Bilim ve Sanat Terimleri Sözlükleri, Türk Dil Kurumu (TDK), https://sozluk.gov.tr/, 14.09.2014
TTK, (2024). 2023 yılı taşkömürü sektör raporu. Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK), Mayıs 2024.
TÜRÇEV, (2011). Uluslararası eko – okullar programı enerji el kitabı. Türkiye Çevre Eğitim Vakfı (TÜRÇEV) Eko – Okullar Programı
UGETAM, (2016). Genel doğal gaz. (Edt. Hüseyin Bulundu & Selim Serkan Say) İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Uygulamalı Gaz ve Enerji Teknolojileri Araştırma Mühendislik San. ve Tic. AŞ (UGETAM) Yayınları No: 39.
URL 1. https://enerji.gov.tr/bilgimerkezi-tabiikaynaklar-komur, 20.09.2024
URL 2. https://www.taskomuru.gov.tr/ttk/iglaglov/2023/05/2022 YiliTaskomuruSektorRaporu..pdf, 20.09.2024
URL 3. https://enerji.gov.tr/bilgi-merkezi-enerji-petrol, 20.09.2024
URL 4. https://www.petform.org.tr/dogal-gaz-piyasasi/turkiye-dogal-gaz-piyasasi/, 20.09.2024
URL 5. https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/turkiyenin-dogal-gaz-ithalati-gecen-yil-yuzde-7-64-azalisla-50-48-milyar-metre kup-oldu/3253890, 20.09.2024
URL 6. https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/turkiyenin-dogal-gaz-depolama-kapasitesi-13-4-milyar-metrekupe-cikacak /3076742, 20.09.2024
URL 7. https://www.aydemperakende.com.tr/blog/hidroelektrik-enerji-nedir-ve-nasil-uretilir, 23.09.2024
URL 8. https://www.enerjiatlasi.com/hidroelektrik/#google_vig- nette, 24.09.2024
URL 9. http://www.goenerji.com.tr/Gunes-Enerjisi-Hakkinda.html, 25.09.2024
URL 10. https://www.antalyaormanizni.com/?pnum=38&st=R, 26. 09.2024
URL 11. http://www.besyiad.org.tr/index.php/tr/haberler/19- biyo gaz-tesisi, 27. 09.2024
URL 12. https://genelmekanik.com/index.php/2018/08/12/biyokut le/, 28. 09.2024
URL 13. https://enerji.gov.tr/eigm-yenilenebilir-enerji-kaynaklar-jeotermal, 28. 09.2024
Üçışık Erbilen, S. & Şahin, G. (2015). Enerji coğrafyası kapsamında Türkiye’de linyit. Doğu Coğrafya Dergisi, 20 (33): 135-160
Vicinanza, D., Contestabile, P. & Ferrante V. (2013). Wave energy potential in the north-west of Sardinia (Italy), Renewable Energy, 50 (2013): 506-521.
Referanslar
Atabek Yiğit, E. (2009). Enerji ve çevre. (Edt. Vahdettin Sevinç), Genel Çevre Bilimi için Eğitim Fakülteleri, (7. Bölüm), 158 – 172, Maya Akademi Yayıncılık
Bechtel, M. & Netz, E. (1997). OTEC - Ocean thermal energy conversion. 01.07.2015, http://exergy.se/goran/cng/alten/ proj/ 97/ot/ot.html
BP, (2021). Statistical Review of World Energy, British Petroleum (BP), Temmuz 2021
Çağlayan, A. (2006). Zonguldak karaelması. Mavi Gezegen, (13): 4-8
Doğanay, H. & Coşkun, O. (2020). Enerji kaynakları. (4. Baskı), Ankara: PEGEM Akademi yayıncılık
Döner, İ. (2018). Yenilenebilir enerji kaynakları, muhasebe ve vergi uygulamaları, sektöre sağlanan teşvik ve hibeler. Ankara: Gazi Kitapevi
Engin, N. (2010). Enerji kaynağı olarak doğalgaz ve Türkiye. Marmara Coğrafya Dergisi, (22): 233 - 244
EI, (2024). Statistical Review of World Energy, Energy İnstitute (EI), 73. Edition
Eniş, A. (2005). Enerji politikaları; yerli, yeni ve yenilenebilir enerji kaynakları. TMMOB Makina Mühendisleri Odası, “Enerji politikaları; yerli, yeni ve yenilenebilir enerji kaynakları” Özet Rapor, 175-207
Etemadi, A., Emdadi, A., AsefAfshar, O. & Emami, Y. (2011). Electricity generation by the ocean thermal energy. Energy Procedia, (12), 936-943.
ETKB, (2014), Nükleer güç santralleri ve Türkiye. Enerji ve Tabii Kaynaklara Bakanlığı, Nükleer Enerji Proje Uygulama Dairesi Başkanlığı, Yayın No: 2.
Finney, K.A. (2008). Ocean thermal energy conversion. Guelph Engineering Journal, (1), 17 - 23
Gülsaç, I. I. (2009). Okyanuslardan gelen enerji: Dalga enerjisi. Bilim ve Teknik, (Mayıs 2009): 58-61
İskender, S. (2005). Türkiye’de ve dünyada enerji & nükleer enerji gerçeği. Ankara: TÜTEV Yayınları
Kendirli, B. & Çakmak, B. (2010). Yenilenebilir enerji kaynaklarının sera ısıtmasında kullanımı. Ankara Üniversitesi Çevre Bilimleri Dergisi, 2 (1), 95 - 103
Kılınç, Savrul B. (2016). Enerji ekonomisi: Türkiye’nin enerji sektörü ve alternatif enerji kaynakları. Bursa: Dora Yayınevi
Koçaslan, G. (2006). Türkiye’nin enerji kaynakları ve alternatif bir kaynak olarak rüzgâr enerjisinin değerlendirilmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisan Tezi), İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, İktisat Politikası Bilim Dalı
López I., Andreu J., Ceballos S., De Alegría I.M. & Kortabarria I. (2013). Review of wave energy technologies and the necessary power-equipment. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 27 (2013): 413-34.
Magesh, R. (2010). OTEC technology - A world of clean energy and water. London: Proceedings of the World Congress on Engineering, (WCE 2010, June 30 - July 2), Vol II
MAPEG, (2024). Aylık ham petrol ithalat verileri, (Temmuz 2024), Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG), https://www.mapeg.gov.tr/Sayfa/Petrolistatistik, 20.09.2024
MTA, (2017). Dünya’da ve Türkiye’de Uranyum ve Toryum. Ankara: Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA), Fizibilite Etütleri Daire Başkanlığı, Maden Ser.: 3
Nakoman, E. (1971). Kömür. Ankara: MTA Eğitim Serisi, No:8
O’Flaherty, T. (1988). Wind energy. Edited by: C. V. Zabeltitz. Energy Conservation and Renewable Energies for Greenhouse Heating. FAO - Reur Technical Series 3, p.169-174.
O’Flaherty, T. & von Elsner, B. (1988). Industrial heat effluents. Edited by: C. V. Zabeltitz. Energy Conservation and Renewable Energies for Greenhouse Heating. FAO - Reur Technical Series 3, p.135-150.
Olgun, M. (2009). Tarımsal yapılar. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ders Kitabı: 529, Yayın No:1577
Pelc R. & Fujita R.M. (2002). Renewable energy from the ocean. Marine Policy, 26, (6): 471-479
REN21, (2015). Renewables. Global Status Report
Sağlam, M., Sulukan E. & Uyar T. S. (2010). Wave energy and technical potential of Turkey. Journal of Naval Science and Engineering, 6 (2): 34-50.
Soydugan, F. (2021). Esen yelden yenilenebilir temiz enerjiye: Rüzgâr enerjisi. Bilim Teknik, (Kasım 2021): 44-63
TDK, (2024). Enerji. Güncel Türkçe Sözlük & Bilim ve Sanat Terimleri Sözlükleri, Türk Dil Kurumu (TDK), https://sozluk.gov.tr/, 14.09.2014
TTK, (2024). 2023 yılı taşkömürü sektör raporu. Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK), Mayıs 2024.
TÜRÇEV, (2011). Uluslararası eko – okullar programı enerji el kitabı. Türkiye Çevre Eğitim Vakfı (TÜRÇEV) Eko – Okullar Programı
UGETAM, (2016). Genel doğal gaz. (Edt. Hüseyin Bulundu & Selim Serkan Say) İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Uygulamalı Gaz ve Enerji Teknolojileri Araştırma Mühendislik San. ve Tic. AŞ (UGETAM) Yayınları No: 39.
URL 1. https://enerji.gov.tr/bilgimerkezi-tabiikaynaklar-komur, 20.09.2024
URL 2. https://www.taskomuru.gov.tr/ttk/iglaglov/2023/05/2022 YiliTaskomuruSektorRaporu..pdf, 20.09.2024
URL 3. https://enerji.gov.tr/bilgi-merkezi-enerji-petrol, 20.09.2024
URL 4. https://www.petform.org.tr/dogal-gaz-piyasasi/turkiye-dogal-gaz-piyasasi/, 20.09.2024
URL 5. https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/turkiyenin-dogal-gaz-ithalati-gecen-yil-yuzde-7-64-azalisla-50-48-milyar-metre kup-oldu/3253890, 20.09.2024
URL 6. https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/turkiyenin-dogal-gaz-depolama-kapasitesi-13-4-milyar-metrekupe-cikacak /3076742, 20.09.2024
URL 7. https://www.aydemperakende.com.tr/blog/hidroelektrik-enerji-nedir-ve-nasil-uretilir, 23.09.2024
URL 8. https://www.enerjiatlasi.com/hidroelektrik/#google_vig- nette, 24.09.2024
URL 9. http://www.goenerji.com.tr/Gunes-Enerjisi-Hakkinda.html, 25.09.2024
URL 10. https://www.antalyaormanizni.com/?pnum=38&st=R, 26. 09.2024
URL 11. http://www.besyiad.org.tr/index.php/tr/haberler/19- biyo gaz-tesisi, 27. 09.2024
URL 12. https://genelmekanik.com/index.php/2018/08/12/biyokut le/, 28. 09.2024
URL 13. https://enerji.gov.tr/eigm-yenilenebilir-enerji-kaynaklar-jeotermal, 28. 09.2024
Üçışık Erbilen, S. & Şahin, G. (2015). Enerji coğrafyası kapsamında Türkiye’de linyit. Doğu Coğrafya Dergisi, 20 (33): 135-160
Vicinanza, D., Contestabile, P. & Ferrante V. (2013). Wave energy potential in the north-west of Sardinia (Italy), Renewable Energy, 50 (2013): 506-521.
