Böbrek Travmaları
Özet
Genitoüriner sistem yaralanmaları nadirdir (tüm travmaların %10'u) ve en sık etkilenen organ böbrektir. Böbrek travmaları, tüm travma hastalarının %1-5'ini oluşturur ve çoğunluğu künt karın travmasına bağlıdır. Günümüzde böbrek travmalarının tedavisinde ameliyatsız yaklaşımlar tercih edilmektedir.
Etyolojisinde künt böbrek travmaları, penetran böbrek travmalarından daha sık görülmektedir. Künt böbrek travmalarının nedenleri arasında motorlu araç kazaları, yüksekten düşmeler, spor yaralanmaları ve trafik kazaları yer alır. Penetran böbrek travmalarının en sık nedeni ise ateşli silah yaralanmaları ve kesici delici alet yaralanmalarıdır.
Künt karın travması ile başvuran hastaların %8-10'unda böbrek hasarı olurken, penetran travmaların %6'sında böbrek hasarı görülür. Böbrek travması şüphesi ile acil servise getirilen hastalarda vital bulgu takibi, detaylı anamnez, laboratuvar incelemeleri ve görüntüleme yapılmalıdır.
Böbrek yaralanması şüphesi olan hastalarda tercih edilen görüntüleme yöntemi kontrastlı bilgisayarlı tomografidir. Böbrek travmalarında anjiyoembolizasyon, böbrek fonksiyonunu korumada ve kanamayı durdurmada başarılı bir yöntemdir. Hemodinamik olarak unstabil ve resüsitatif önlemlere yanıt vermeyen hastalarda cerrahi müdahale gereklidir.
Cerrahi müdahalede kanamanın kontrolü ve mümkünse böbreğin korunması hedeflenir. Böbrek travmaları, tüm travmaların %1-5'ini oluşturur ve multidisipliner bir yaklaşım gerektirir. Hastaların böbrek yaralanması tanısı aldıktan sonra uygun izlem, takip ve tedaviye başlanmalıdır. Böbrek travmalı hastalar, hastaneden taburcu olduktan sonra rutin takip edilmelidir.
Genitourinary system injuries are rare (10% of all traumas) and the most commonly affected organ is the kidney. Kidney traumas constitute 1-5% of all trauma patients, and the majority are due to blunt abdominal trauma. Nowadays, non-surgical approaches are preferred in the treatment of kidney trauma. In its etiology, blunt kidney trauma is more common than penetrating kidney trauma. Causes of blunt kidney trauma include motor vehicle accidents, falls from height, sports injuries and traffic accidents. The most common causes of penetrating kidney trauma are gunshot wounds and stab wounds. Kidney damage occurs in 8-10% of accidents with blunt abdominal trauma, and kidney injury occurs in 6% of penetrating traumas. In patients brought to the emergency department with suspicion of renal trauma, vital sign monitoring, detailed anamnesis, laboratory examinations and imaging should be performed. The preferred method in patients with suspected kidney injury is contrast-enhanced computed tomography. Angioembolization is a successful method in preserving kidney function and stopping bleeding in kidney trauma. Surgical intervention is required in patients who are hemodynamically unstable and do not respond to resuscitative measures. Surgical intervention aims to control bleeding and, if possible, protect the kidney. Kidney traumas constitute 1-5% of all traumas and require a multidisciplinary approach. After patients are diagnosed, appropriate monitoring, follow-up and treatment should be started. Patients with renal trauma should be followed routinely after discharge from the hospital.
Referanslar
Baghdanian AH, Baghdanian AA, Armetta A, Babayan RK, LeBedis CA, Soto JA, Anderson SW. Böbrek travmasında hasta yönetimi sonuçlarını tahmin etmede ÇDBT bulgularının faydası. Ortaya Çıkan Radyol. 2017 Haziran; 24 (3):263-272.
Ząbkowski T, Skiba R, Saracyn M, Zieliński H. Yetişkin Hastalarda Böbrek Travmasının Analizi: Travma Merkezinin 6 Yıllık Kendi Deneyimleri. Urol J. 2015 Eylül 04; 12 (4):2276-9.
McPhee M, Arumainayagam N, Clark M, Burfitt N, DasGupta R. Kentsel bir travma merkezinde böbrek hasarı yönetimi ve ürolojik eğitim için çıkarımlar. Ann R Coll Surg İngilizce. 2015 Nisan; 97 (3):194-7.
Heller MT, Schnor N. Böbrek travmasının MDCT'si: AAST organ hasarı ölçeğiyle korelasyon. Klinik Görüntüleme. 2014 Temmuz-Ağustos; 38 (4):410-417.
Voelzke BB, Leddy L. Böbrek travmasının epidemiyolojisi. Androl Urol'u çevir. 2014 Haziran; 3 (2):143-9.
Dayal M, Gamanagatti S, Kumar A. Böbrek travmasında görüntüleme. Dünya J Radyol. 28 Ağustos 2013; 5 (8):275-84.
Hotaling JM, Sorensen MD, Smith TG, Rivara FP, Wessells H, Voelzke BB. Ulusal bir veri seti kullanılarak böbrek travmasının akut tedavisinde tanısal anjiyografi ve anjiyoembolizasyonun analizi. J Urol. 2011 Nisan; 185 (4):1316-20.
Breyer BN, McAninch JW, Elliott SP, Master VA. Akut böbrek kanamasını tedavi etmek için minimal invazif endovasküler teknikler. J Urol. 2008 Haziran; 179 (6):2248-52; tartışma 2253.
Joseph DK, Daman D, Kinler RL, Burns K, Jacobs L. Majör Künt Böbrek Yaralanmasının Yönetimi: Kentsel, Seviye I Travma Hastanesinde On İki Yıllık Bir İnceleme. Ben Surg. 01 Mart 2018; 84 (3):451-454.
Brandes SB, McAninch JW. Kentsel serbest düşmeler ve böbrek hasarı modelleri: 396 vakayla 20 yıllık deneyim. J Travma. 1999 Ekim; 47 (4):643-9; tartışma 649-50.
Brüt JA, Lehnert BE, Linnau KF, Voelzke BB, Sandstrom CK. Üriner Sistem Travmasının Görüntülenmesi. Radiol Clin Kuzey Am. 2015 Temmuz; 53 (4):773-88, ix.
Mingoli A, La Torre M, Migliori E, Cirillo B, Zambon M, Sapienza P, Brachini G. Böbrek travmasının operatif ve operatif olmayan tedavisi: sonuçların karşılaştırılması. Sistematik bir inceleme ve meta-analiz. Ther Clin Risk Yönetimi. 2017; 13 :1127-1138.
van der Wilden GM, Velmahos GC, Joseph DK, Jacobs L, Debusk MG, Adams CA, Gross R, Burkott B, Agarwal S, Maung AA, Johnson DC, Gates J, Kelly E, Michaud Y, Charash WE, Winchell RJ, Desjardins SE, Rosenblatt MS, Gupta S, Gaeta M, Chang Y, de Moya MA. En şiddetli künt böbrek yaralanmalarının ameliyatsız başarılı tedavisi: New England Travma Merkezleri araştırma konsorsiyumunun çok merkezli bir çalışması. JAMA Cerrahi. 2013 Ekim; 148 (10):924-31.
Martin JG, Shah J, Robinson C, Dariushnia S. Künt Katı Organ Travmasının Değerlendirilmesi ve Yönetimi. Tech Vasc Interv Radyol. 2017 Aralık; 20 (4):230-236.
Aragona F, Pepe P, Patanè D, Malfa P, D'Arrigo L, Pennisi M. Yetişkin hastalarda şiddetli künt böbrek travmasının yönetimi: acil bir hastaneden 10 yıllık retrospektif bir inceleme. BJU Uluslararası 2012 Eylül; 110 (5):744-8.
Morey AF, Brandes S, Dugi DD, Armstrong JH, Breyer BN, Broghammer JA, Erickson BA, Holzbeierlein J, Hudak SJ, Pruitt JH, Reston JT, Santucci RA, Smith TG, Wessells H., Amerikan Üroloji Derneği. Ürotravma: AUA kılavuzu. J Urol. 2014 Ağu; 192 (2):327-35.
Xu J, Yu Q, Zhu S, Li S. Anket popülasyonuna dayalı örnekte lens opaklıkları sınıflandırma sistemi II'nin (LOCS II) değerlendirilmesi. Yan Ke Xue Bao. 1991 Eylül; 7 (3):140-2.
Starnes M, Demetriades D, Hadjizacharia P, Inaba K, Best C, Chan L. Böbrek travmasını takip eden komplikasyonlar. Arch Surg. 2010 Nisan; 145 (4):377-81; tartışma 381-2.
Referanslar
Baghdanian AH, Baghdanian AA, Armetta A, Babayan RK, LeBedis CA, Soto JA, Anderson SW. Böbrek travmasında hasta yönetimi sonuçlarını tahmin etmede ÇDBT bulgularının faydası. Ortaya Çıkan Radyol. 2017 Haziran; 24 (3):263-272.
Ząbkowski T, Skiba R, Saracyn M, Zieliński H. Yetişkin Hastalarda Böbrek Travmasının Analizi: Travma Merkezinin 6 Yıllık Kendi Deneyimleri. Urol J. 2015 Eylül 04; 12 (4):2276-9.
McPhee M, Arumainayagam N, Clark M, Burfitt N, DasGupta R. Kentsel bir travma merkezinde böbrek hasarı yönetimi ve ürolojik eğitim için çıkarımlar. Ann R Coll Surg İngilizce. 2015 Nisan; 97 (3):194-7.
Heller MT, Schnor N. Böbrek travmasının MDCT'si: AAST organ hasarı ölçeğiyle korelasyon. Klinik Görüntüleme. 2014 Temmuz-Ağustos; 38 (4):410-417.
Voelzke BB, Leddy L. Böbrek travmasının epidemiyolojisi. Androl Urol'u çevir. 2014 Haziran; 3 (2):143-9.
Dayal M, Gamanagatti S, Kumar A. Böbrek travmasında görüntüleme. Dünya J Radyol. 28 Ağustos 2013; 5 (8):275-84.
Hotaling JM, Sorensen MD, Smith TG, Rivara FP, Wessells H, Voelzke BB. Ulusal bir veri seti kullanılarak böbrek travmasının akut tedavisinde tanısal anjiyografi ve anjiyoembolizasyonun analizi. J Urol. 2011 Nisan; 185 (4):1316-20.
Breyer BN, McAninch JW, Elliott SP, Master VA. Akut böbrek kanamasını tedavi etmek için minimal invazif endovasküler teknikler. J Urol. 2008 Haziran; 179 (6):2248-52; tartışma 2253.
Joseph DK, Daman D, Kinler RL, Burns K, Jacobs L. Majör Künt Böbrek Yaralanmasının Yönetimi: Kentsel, Seviye I Travma Hastanesinde On İki Yıllık Bir İnceleme. Ben Surg. 01 Mart 2018; 84 (3):451-454.
Brandes SB, McAninch JW. Kentsel serbest düşmeler ve böbrek hasarı modelleri: 396 vakayla 20 yıllık deneyim. J Travma. 1999 Ekim; 47 (4):643-9; tartışma 649-50.
Brüt JA, Lehnert BE, Linnau KF, Voelzke BB, Sandstrom CK. Üriner Sistem Travmasının Görüntülenmesi. Radiol Clin Kuzey Am. 2015 Temmuz; 53 (4):773-88, ix.
Mingoli A, La Torre M, Migliori E, Cirillo B, Zambon M, Sapienza P, Brachini G. Böbrek travmasının operatif ve operatif olmayan tedavisi: sonuçların karşılaştırılması. Sistematik bir inceleme ve meta-analiz. Ther Clin Risk Yönetimi. 2017; 13 :1127-1138.
van der Wilden GM, Velmahos GC, Joseph DK, Jacobs L, Debusk MG, Adams CA, Gross R, Burkott B, Agarwal S, Maung AA, Johnson DC, Gates J, Kelly E, Michaud Y, Charash WE, Winchell RJ, Desjardins SE, Rosenblatt MS, Gupta S, Gaeta M, Chang Y, de Moya MA. En şiddetli künt böbrek yaralanmalarının ameliyatsız başarılı tedavisi: New England Travma Merkezleri araştırma konsorsiyumunun çok merkezli bir çalışması. JAMA Cerrahi. 2013 Ekim; 148 (10):924-31.
Martin JG, Shah J, Robinson C, Dariushnia S. Künt Katı Organ Travmasının Değerlendirilmesi ve Yönetimi. Tech Vasc Interv Radyol. 2017 Aralık; 20 (4):230-236.
Aragona F, Pepe P, Patanè D, Malfa P, D'Arrigo L, Pennisi M. Yetişkin hastalarda şiddetli künt böbrek travmasının yönetimi: acil bir hastaneden 10 yıllık retrospektif bir inceleme. BJU Uluslararası 2012 Eylül; 110 (5):744-8.
Morey AF, Brandes S, Dugi DD, Armstrong JH, Breyer BN, Broghammer JA, Erickson BA, Holzbeierlein J, Hudak SJ, Pruitt JH, Reston JT, Santucci RA, Smith TG, Wessells H., Amerikan Üroloji Derneği. Ürotravma: AUA kılavuzu. J Urol. 2014 Ağu; 192 (2):327-35.
Xu J, Yu Q, Zhu S, Li S. Anket popülasyonuna dayalı örnekte lens opaklıkları sınıflandırma sistemi II'nin (LOCS II) değerlendirilmesi. Yan Ke Xue Bao. 1991 Eylül; 7 (3):140-2.
Starnes M, Demetriades D, Hadjizacharia P, Inaba K, Best C, Chan L. Böbrek travmasını takip eden komplikasyonlar. Arch Surg. 2010 Nisan; 145 (4):377-81; tartışma 381-2.
