Görsel Okuryazarlık
Özet
Okuryazarlık kavramı, geçmiş zamanlarda okuma ve yazma becerilerini gerçekleştirme eylemine karşılık olarak kullanılmıştır ancak günümüzde belirli bir alanda bilgi ve eğitim sahibi olmayı akla getirmektedir. 21.yüzyılda yeni kavramlarla birleşerek farklı ihtiyaçlara cevap veren okuryazarlık türleri ortaya çıkmıştır. Bu türler arasında görsel mesajları tam ve doğru biçimde anlayıp yeni görsel mesajlar oluşturabilme becerisi şeklinde ifade edilebilecek görsel okuryazarlık da yer almaktadır. Görsel okuryazarlık; görsel algı, görsel dil, görsel düşünme, görsel öğrenme ve görsel iletişim olmak üzere beş boyuttan meydana gelmektedir. Alan yazında görsel okuryazarlıkla ilgili yeterlilikler, yetkinlik standartları ve performans göstergelerini ortaya koyan çalışmalar mevcuttur. Yetkinlik standartları öğrencilerin görsel okuryazarlık becerisinin ölçülebilir geliştirme çabalarını destekleyen, öğretilebilen, değerlendirilebilen ve gözlemlenebilen öğrenme çıktılarını ifade etmektedir. Çağımızda bilgi teknolojilerindeki gelişimin etkisiyle hem günlük yaşamda hem de iletişimde büyük oranda görsellerden yararlanılması görsel okuryazarlığın genel eğitim sürecinde kazandırılması gereken temel beceriler arasında yer almasını sağlamıştır. Türkiye’de görsel okuryazarlık becerisinin öğretimine yönelik belki de en önemli adım 2005 Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda (1-5.Sınıflar) “görsel okuma” ve “görsel sunu” öğrenme alanlarına yer verilmesiyle atılmıştır. 2024 yılına gelindiğinde Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda yeni bir Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı yayımlanmıştır. Bu programda görsel okuryazarlık, “farkındalık, işlevsellik ve eylemsellik” düzeylerinde verilen dokuz okuryazarlık türü arasında bulunmaktadır.
Referanslar
Adams, M., Foutz, S., Luke , J., & Stein , J. (2006). Thinking Through Art Isabella Stewart Gardner Museum School Partnership Program Year 3 Preliminary Research Results . Instıtute for Learning Innovation. 09 19, 2024 tarihinde https://vtshome.org/wp-content/uploads/2016/08/3Gardner-Museum-Thinking-Through-Art.pdf adresinden alındı
Akkaya, A. (2011). Karikatürlerle Dil Bilgisi Öğretimi. Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Aktümsek, A. (2021). Anatomi ve Fizyoloji: İnsan Biyolojisi. Nobel Akademik Yayıncılık.
Alpan Bangir, G. (2008). Görsel okuryazarlık ve öğretim teknolojisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(11), s. 74-102.
Arnheim, R. (2017). Görsel Düşünme. Metis Yayıncılık.
Aslan, H. (2012). Gelecekçi Sanat Eğitimi Modellerine Temel Oluşturması Bakımından Görsel Okuryazarlık ve Eleştirel Pedagoji İlişkisi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
Aslan, H. (2012). Gelecekçi Sanat Eğitimi Modellerine Temel Oluşturması Bakımından Görsel Okuryazarlık ve Eleştirel Pedagoji İlişkisi. Ondokuzmayıs Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Association of College and Research Libraries. (2011). ACRL Visual Literacy Competency andards for Higher Education. 07 05, 2024 tarihinde https://www.ala.org/acrl/standards/visualliteracy adresinden alındı
Ausburn, L. J., & Ausburn, F. (1978). Visual Literacy: Background,Theory and Practice. İnnovations in Education & Training International, s. 291-297.
Avgerinou, M., & Ericson, J. (1997). A review of the concept of Visual Literacy. British Journal of Educational Technology, s. 280-291.
Aydınlı, S. (1992). Mimarlıkta görsel analiz . İTÜ Mimarlık Fakültesi Baskı Atölyesi.
Bamford, A. (2003). The Visual Literacy White Paper. rt and Design University of Technology, s. 1-8.
Barnard, M. (2002). Sanat, Tasarım ve Görsel Kültür. Ütopya Yayınevi.
Berger, J. (2019). Görme Biçimleri. Metis Yayıncılık.
Braden, R. A., & Hortin, J. (1982). Identfying the Theoretical Foundations of Visual Literacy. Journal of Visual/Verbal Language, 2, s. 37-42.
Brill, J. M., Kim, D., & Branch, R. (2007). Visual literacy defined - the results of a delphi study: Can IVLA (operationally) define visual literacy? Journal of Visual Literacy, 27(1), s. 47-60.
Brizee, A. H. (2003). Teachıng Vısual Lıteracy And Document Desıgn In Fırst-Year Composıtıon. Virginia Polytechnic Institute and State University.
Brumberger, E. (2019). Past, present, future: mapping the research in visual literacy. Journal of Visual Literacy, 38(3). doi:https://doi.org/10.1080/1051144X.2019.1575043
Bryson, N. (1988). The gaze in the expanded field. H. Foster (Dü.) içinde, Vision and Visuality (s. 87-113). The New Press.
Cappello, M. (2022). Visual Literacy. Routledge. doi:https://doi.org/10.4324/9781138609877-REE97-1
Chomsky, N. (2001). Dil ve Zihin. Ayraç Yayınevi.
Curva, F., Milton, S., Wood, S., Palmer, D., Nahmias, C., Radcliffe, B., . . . Youngblood, T. (2005). Artful Citizenship Project Three-Year Project Report. The Wolfsonian Inc. 09 19, 2024 tarihinde https://vtshome.org/wp-content/uploads/2016/08/2Artful-Citizen-Project-Report.pdf adresinden alındı
Cüceloğlu, D. (2000). İnsan ve Davranışı: Psikolojinin Temel Kavramları. Remzi Kitabevi.
Cyrs, T. E. (1997). Visual thinking: let them see what you are saying. New Directions For Teaching And Learning, 72, s. 27-32.
Çağlayan, S., Korkmaz , M., & Öktem , G. (2014). Sanatta görsel algının literatür açısından değerlendirilmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3(1), s. 160-173.
Çiftçi, T. (2018). Nöroestetik ve Görsel Düşünme Perspektifinden Sanatsal ve Bilimsel Yaratıcılık. Işık Üniversitesi.
Davis, W. (2004). Visuality and pictoriality. RES: Anthropology and Aesthetics, 46(1), s. 9-31.
Debes, J. (1968). Some Foundations for Visual Literacy. Audiovisual Instruction, 13, s. 961-964.
Dökmen, Ü. (1994). Okuma becerisi, ilgisi ve alışkanlığı üzerine psiko-sosyal bir araştırma. MEB Yayınları.
Erbay, M. (1997). Plastik sanatlar eğitiminin gelişimi. Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
Feinstein, H., & Hagerty, R. (1994). In Visual Literacy in the Digital Age. Selected Readings from the 25th Annual Conference of the International Visual Literacy Association. Visual Literacy in General Education at the University of Cincinnati, (s. 205-212).
Felten, P. (2008). Visual Literacy. Change:The Magazine of Higher Learning, 40(6), s. 60-64.
Foster, H. (1988). Vision and Visuality. The New Press.
Fries, C. C. (1952). The Structure Of English: An İntroduction To The Construction Of English Sentences. Harcourt Brace & World.
Güneş, F. (2013). Görsel Okuma Eğitimi. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), s. 1-17.
Güney, Z. (2019). Visual Literacy, Cognitive Learning Approach and Instructional Technology. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(3), s. 867-884.
Hortin, J. A. (1980). Symbol systems and mental skills research: Their emphasis and future. Media Adult Learning, 2(2), s. 3-6.
Housen, A. (2002). Æsthetic Thought, Critical Thinking and Transfer. Arts and Learning Research, 18(1), s. 99-132.
İpek, İ. (2003). Bilgisayarlar, Görsel Tasarım ve Görsel Öğrenme Stratejileri. The Turkish Online Journal of Educational Technology - TOJET, 2(3), s. 68-75.
Jonassen, D. H., & Fork, D. (1975). Visual literacy: a bibliographic survey. Paper presented at the Pennsylvania Learning Resources Association Annual conference.
Kanburoğlu, Ö. (2003). Basında Haber Fotoğrafı Kullanımı. Gazeteciler Cemiyti Yayınları.
Kaplan, K. (2020). Ortaokul Türkçe Derslerinde Karikatür Okuryazarlığı Becerisinin Geliştirilmesi: Bir Eylem Araştırması. Uşak Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
Karaca, O. D. (2021). Ortaokul Türkçe ders kitaplarında görsel okuryazarlık uygulamaları. Başkent Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Kaya, M., & Kardaş, M. N. (2019). Geçmişten Günümüze Türkçe Dersi Öğretim Programları-4- 2005, 2006, 2015, 2017 Türkçe Dersi Öğretim Programları. A. Akçay, & M. N. Kardaş içinde, Türkçe Dersi Öğretim Programları (s. 81-118). Pegem Akademi.
Kellner, D. (2001). New Technologies / New Literacies:Restructuring Education for a New Millennium. nternational Journal of Technology and Design Education, 11, s. 67-81.
Küçüköner, M. (2010). Görme üzerine bir inceleme. Sanat Dergisi, 8, s. 31-34.
Leppert, R. (2017). Sanatta Anlamın Görüntüsü: İmgelerin Toplumsal İşlevi. Ayrıntı Yayınları.
Lowe, R. (2000). Visual Literacy in Science and Technology Education. International Science Technology and Environmental Education Newsleter, 15(2), s. 1-4.
McKim, R. H. (1980). Experiences in Visual Thinking. Cengage Learning.
MEB. (2005). İlköğretim Türkçe Dersi (1-5. Sınıflar) Öğretim Programı ve Kılavuzu. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Yayınları.
MEB. (2006). İlköğretim Türkçe Dersi 6, 7 ve 8. Sınıflar Öğretim Programı . Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Yayınları .
MEB. (2019). Türkçe Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8.Sınıflar).
MEB. (2024a). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni.
MEB. (2024b). Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı.
Memiş, M., & Kalyoncu, M. (2024). 2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı ile 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı’nın Karşılaştırmalı İncelenmesi. International Journal of Language Academy, 12(2), s. 176-199.
Messaris, P. (1994). Visual Literacy: İmage, Mind And Reality. Westview Press.
Mitchell, W. J. (2008). Die Bildtheorie. Suhrkamp Verlag .
Moore, D. M., & Dwyer, F. (1994). Visual Literacy: A Spectrum Of Visual Learning. Educational Technology Publications Englewood Cliffs .
Morgan, C. T. (2011). Psikolojiye Giriş. Eğitim Akademi Yayınları.
Onursoy, S. (2019). Görsel İletişim ve İmge. Pegem Akademi.
Önal, İ. (2010). Tarihsel değişim sürecinde yaşam boyu öğrenme ve okuryazarlık. Bilgi Dünyası, s. 101-121.
Örs, F. (2007). Eğitim ve Karikatür. Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim Dergisi, 84, s. 26-28.
Öztürk, İ. Y., & Kavas, M. (2019). Görsel Okuma ve Görsel Sunu Becerileri Bağlamında 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programı Kazanımlarının İncelenmesi. Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 1, s. 23-39.
Parsa, A. F. (2007a). Görsel Okuryazarlık: Görselleri̇ Okuma Değerlendirme ve Yaratma Süreci. Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Yeni Düşünceler Hakemli e-Dergisi, 2, s. 111-127.
Parsa, A. F. (2007b). İmgenin Gücü ve Görsel Kültürün Yükselişi. Fotoğrafya Dergisi, 19, s. 1-10.
Pettersson, R. (1993). Visual information, educational technology. Englewood Cliffs.
Robertson, M. (2007). Teaching Visual Literacy in the Secondary English/Language Arts Classroom: An Exploration of Teachers’ Attitudes, Understanding and Application. Kansas State Üniversitesi.
Sanalan, V. A., Sülün, A., & Çoban, T. (2007). Görsel Okuryazarlık. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), s. 33-47.
Sanders, B. (2020). Öküzün A'sı. Ayrıntı Yayınları.
Saybaşılı, N. (2017). Sanat Sahada: Görsel Kültür Çalışmalarında Etnografik Bilgi. Metis Yayıncılık.
Smaldino, S. E., Lowther, D., & Russell, J. (2012). Instructional Technology and Media for Learning. Pearson.
Song, K. H., & Turner, G. (2010). Visual Literacy and Its Impact on Teaching and Learning. Transformative learning and online education: Aesthetics, dimensions and concepts .
Stafford, T. (2011). Teaching visual literacy in the primary classroom. Routledge.
Stokes, S. (2001). Visual Literacy in Teaching and Learning:A Literature Perspective. lectronic Journal for the Integration of Technology in Education, 1(1), s. 10-19.
Şahin, Ç., Kurudayıoğlu Mehmet, & Çelik , G. (2013). Türkçe Öğretmeni Adaylarının Görsel Okuryazarlıkları Üzerine Bir Araştırma. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(1), s. 129-143.
Temizyürek, F., & Balcı, A. (2015). Cumhuriyet Dönemi İlköğretim Okulları Türkçe Programları. Ankara: Nobel Yayıncılık.
Tezgeç, M. S. (2022). Görselliğin iktidar olma sürecinde sosyal medyanın rolü: Instagram üzerine bir araştırma. Marmara Üniversitesi.
Tüzel, M. S. (2010). Görsel Okuryazarlık. Türklük Bilimi Araştırmaları(27), s. 691-705.
Yakın, B. (2012). Tasarım sürecinde görsel düşünme ve görsel anlatım ilişkisine analitik bir yaklaşım. Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü.
Yılmaz, M. B. (2017). Eğitim Teknolojileri Bağlamında Görsel Okuryazarlık. H. F. ODABAŞI, B. Akkoyunlu , & A. İşman (Dü) içinde, Eğitim Teknolojileri Okumaları. TOJET.
Referanslar
Adams, M., Foutz, S., Luke , J., & Stein , J. (2006). Thinking Through Art Isabella Stewart Gardner Museum School Partnership Program Year 3 Preliminary Research Results . Instıtute for Learning Innovation. 09 19, 2024 tarihinde https://vtshome.org/wp-content/uploads/2016/08/3Gardner-Museum-Thinking-Through-Art.pdf adresinden alındı
Akkaya, A. (2011). Karikatürlerle Dil Bilgisi Öğretimi. Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Aktümsek, A. (2021). Anatomi ve Fizyoloji: İnsan Biyolojisi. Nobel Akademik Yayıncılık.
Alpan Bangir, G. (2008). Görsel okuryazarlık ve öğretim teknolojisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(11), s. 74-102.
Arnheim, R. (2017). Görsel Düşünme. Metis Yayıncılık.
Aslan, H. (2012). Gelecekçi Sanat Eğitimi Modellerine Temel Oluşturması Bakımından Görsel Okuryazarlık ve Eleştirel Pedagoji İlişkisi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
Aslan, H. (2012). Gelecekçi Sanat Eğitimi Modellerine Temel Oluşturması Bakımından Görsel Okuryazarlık ve Eleştirel Pedagoji İlişkisi. Ondokuzmayıs Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Association of College and Research Libraries. (2011). ACRL Visual Literacy Competency andards for Higher Education. 07 05, 2024 tarihinde https://www.ala.org/acrl/standards/visualliteracy adresinden alındı
Ausburn, L. J., & Ausburn, F. (1978). Visual Literacy: Background,Theory and Practice. İnnovations in Education & Training International, s. 291-297.
Avgerinou, M., & Ericson, J. (1997). A review of the concept of Visual Literacy. British Journal of Educational Technology, s. 280-291.
Aydınlı, S. (1992). Mimarlıkta görsel analiz . İTÜ Mimarlık Fakültesi Baskı Atölyesi.
Bamford, A. (2003). The Visual Literacy White Paper. rt and Design University of Technology, s. 1-8.
Barnard, M. (2002). Sanat, Tasarım ve Görsel Kültür. Ütopya Yayınevi.
Berger, J. (2019). Görme Biçimleri. Metis Yayıncılık.
Braden, R. A., & Hortin, J. (1982). Identfying the Theoretical Foundations of Visual Literacy. Journal of Visual/Verbal Language, 2, s. 37-42.
Brill, J. M., Kim, D., & Branch, R. (2007). Visual literacy defined - the results of a delphi study: Can IVLA (operationally) define visual literacy? Journal of Visual Literacy, 27(1), s. 47-60.
Brizee, A. H. (2003). Teachıng Vısual Lıteracy And Document Desıgn In Fırst-Year Composıtıon. Virginia Polytechnic Institute and State University.
Brumberger, E. (2019). Past, present, future: mapping the research in visual literacy. Journal of Visual Literacy, 38(3). doi:https://doi.org/10.1080/1051144X.2019.1575043
Bryson, N. (1988). The gaze in the expanded field. H. Foster (Dü.) içinde, Vision and Visuality (s. 87-113). The New Press.
Cappello, M. (2022). Visual Literacy. Routledge. doi:https://doi.org/10.4324/9781138609877-REE97-1
Chomsky, N. (2001). Dil ve Zihin. Ayraç Yayınevi.
Curva, F., Milton, S., Wood, S., Palmer, D., Nahmias, C., Radcliffe, B., . . . Youngblood, T. (2005). Artful Citizenship Project Three-Year Project Report. The Wolfsonian Inc. 09 19, 2024 tarihinde https://vtshome.org/wp-content/uploads/2016/08/2Artful-Citizen-Project-Report.pdf adresinden alındı
Cüceloğlu, D. (2000). İnsan ve Davranışı: Psikolojinin Temel Kavramları. Remzi Kitabevi.
Cyrs, T. E. (1997). Visual thinking: let them see what you are saying. New Directions For Teaching And Learning, 72, s. 27-32.
Çağlayan, S., Korkmaz , M., & Öktem , G. (2014). Sanatta görsel algının literatür açısından değerlendirilmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3(1), s. 160-173.
Çiftçi, T. (2018). Nöroestetik ve Görsel Düşünme Perspektifinden Sanatsal ve Bilimsel Yaratıcılık. Işık Üniversitesi.
Davis, W. (2004). Visuality and pictoriality. RES: Anthropology and Aesthetics, 46(1), s. 9-31.
Debes, J. (1968). Some Foundations for Visual Literacy. Audiovisual Instruction, 13, s. 961-964.
Dökmen, Ü. (1994). Okuma becerisi, ilgisi ve alışkanlığı üzerine psiko-sosyal bir araştırma. MEB Yayınları.
Erbay, M. (1997). Plastik sanatlar eğitiminin gelişimi. Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
Feinstein, H., & Hagerty, R. (1994). In Visual Literacy in the Digital Age. Selected Readings from the 25th Annual Conference of the International Visual Literacy Association. Visual Literacy in General Education at the University of Cincinnati, (s. 205-212).
Felten, P. (2008). Visual Literacy. Change:The Magazine of Higher Learning, 40(6), s. 60-64.
Foster, H. (1988). Vision and Visuality. The New Press.
Fries, C. C. (1952). The Structure Of English: An İntroduction To The Construction Of English Sentences. Harcourt Brace & World.
Güneş, F. (2013). Görsel Okuma Eğitimi. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), s. 1-17.
Güney, Z. (2019). Visual Literacy, Cognitive Learning Approach and Instructional Technology. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(3), s. 867-884.
Hortin, J. A. (1980). Symbol systems and mental skills research: Their emphasis and future. Media Adult Learning, 2(2), s. 3-6.
Housen, A. (2002). Æsthetic Thought, Critical Thinking and Transfer. Arts and Learning Research, 18(1), s. 99-132.
İpek, İ. (2003). Bilgisayarlar, Görsel Tasarım ve Görsel Öğrenme Stratejileri. The Turkish Online Journal of Educational Technology - TOJET, 2(3), s. 68-75.
Jonassen, D. H., & Fork, D. (1975). Visual literacy: a bibliographic survey. Paper presented at the Pennsylvania Learning Resources Association Annual conference.
Kanburoğlu, Ö. (2003). Basında Haber Fotoğrafı Kullanımı. Gazeteciler Cemiyti Yayınları.
Kaplan, K. (2020). Ortaokul Türkçe Derslerinde Karikatür Okuryazarlığı Becerisinin Geliştirilmesi: Bir Eylem Araştırması. Uşak Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
Karaca, O. D. (2021). Ortaokul Türkçe ders kitaplarında görsel okuryazarlık uygulamaları. Başkent Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Kaya, M., & Kardaş, M. N. (2019). Geçmişten Günümüze Türkçe Dersi Öğretim Programları-4- 2005, 2006, 2015, 2017 Türkçe Dersi Öğretim Programları. A. Akçay, & M. N. Kardaş içinde, Türkçe Dersi Öğretim Programları (s. 81-118). Pegem Akademi.
Kellner, D. (2001). New Technologies / New Literacies:Restructuring Education for a New Millennium. nternational Journal of Technology and Design Education, 11, s. 67-81.
Küçüköner, M. (2010). Görme üzerine bir inceleme. Sanat Dergisi, 8, s. 31-34.
Leppert, R. (2017). Sanatta Anlamın Görüntüsü: İmgelerin Toplumsal İşlevi. Ayrıntı Yayınları.
Lowe, R. (2000). Visual Literacy in Science and Technology Education. International Science Technology and Environmental Education Newsleter, 15(2), s. 1-4.
McKim, R. H. (1980). Experiences in Visual Thinking. Cengage Learning.
MEB. (2005). İlköğretim Türkçe Dersi (1-5. Sınıflar) Öğretim Programı ve Kılavuzu. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Yayınları.
MEB. (2006). İlköğretim Türkçe Dersi 6, 7 ve 8. Sınıflar Öğretim Programı . Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Yayınları .
MEB. (2019). Türkçe Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8.Sınıflar).
MEB. (2024a). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni.
MEB. (2024b). Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı.
Memiş, M., & Kalyoncu, M. (2024). 2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı ile 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı’nın Karşılaştırmalı İncelenmesi. International Journal of Language Academy, 12(2), s. 176-199.
Messaris, P. (1994). Visual Literacy: İmage, Mind And Reality. Westview Press.
Mitchell, W. J. (2008). Die Bildtheorie. Suhrkamp Verlag .
Moore, D. M., & Dwyer, F. (1994). Visual Literacy: A Spectrum Of Visual Learning. Educational Technology Publications Englewood Cliffs .
Morgan, C. T. (2011). Psikolojiye Giriş. Eğitim Akademi Yayınları.
Onursoy, S. (2019). Görsel İletişim ve İmge. Pegem Akademi.
Önal, İ. (2010). Tarihsel değişim sürecinde yaşam boyu öğrenme ve okuryazarlık. Bilgi Dünyası, s. 101-121.
Örs, F. (2007). Eğitim ve Karikatür. Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim Dergisi, 84, s. 26-28.
Öztürk, İ. Y., & Kavas, M. (2019). Görsel Okuma ve Görsel Sunu Becerileri Bağlamında 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programı Kazanımlarının İncelenmesi. Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 1, s. 23-39.
Parsa, A. F. (2007a). Görsel Okuryazarlık: Görselleri̇ Okuma Değerlendirme ve Yaratma Süreci. Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Yeni Düşünceler Hakemli e-Dergisi, 2, s. 111-127.
Parsa, A. F. (2007b). İmgenin Gücü ve Görsel Kültürün Yükselişi. Fotoğrafya Dergisi, 19, s. 1-10.
Pettersson, R. (1993). Visual information, educational technology. Englewood Cliffs.
Robertson, M. (2007). Teaching Visual Literacy in the Secondary English/Language Arts Classroom: An Exploration of Teachers’ Attitudes, Understanding and Application. Kansas State Üniversitesi.
Sanalan, V. A., Sülün, A., & Çoban, T. (2007). Görsel Okuryazarlık. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), s. 33-47.
Sanders, B. (2020). Öküzün A'sı. Ayrıntı Yayınları.
Saybaşılı, N. (2017). Sanat Sahada: Görsel Kültür Çalışmalarında Etnografik Bilgi. Metis Yayıncılık.
Smaldino, S. E., Lowther, D., & Russell, J. (2012). Instructional Technology and Media for Learning. Pearson.
Song, K. H., & Turner, G. (2010). Visual Literacy and Its Impact on Teaching and Learning. Transformative learning and online education: Aesthetics, dimensions and concepts .
Stafford, T. (2011). Teaching visual literacy in the primary classroom. Routledge.
Stokes, S. (2001). Visual Literacy in Teaching and Learning:A Literature Perspective. lectronic Journal for the Integration of Technology in Education, 1(1), s. 10-19.
Şahin, Ç., Kurudayıoğlu Mehmet, & Çelik , G. (2013). Türkçe Öğretmeni Adaylarının Görsel Okuryazarlıkları Üzerine Bir Araştırma. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(1), s. 129-143.
Temizyürek, F., & Balcı, A. (2015). Cumhuriyet Dönemi İlköğretim Okulları Türkçe Programları. Ankara: Nobel Yayıncılık.
Tezgeç, M. S. (2022). Görselliğin iktidar olma sürecinde sosyal medyanın rolü: Instagram üzerine bir araştırma. Marmara Üniversitesi.
Tüzel, M. S. (2010). Görsel Okuryazarlık. Türklük Bilimi Araştırmaları(27), s. 691-705.
Yakın, B. (2012). Tasarım sürecinde görsel düşünme ve görsel anlatım ilişkisine analitik bir yaklaşım. Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü.
Yılmaz, M. B. (2017). Eğitim Teknolojileri Bağlamında Görsel Okuryazarlık. H. F. ODABAŞI, B. Akkoyunlu , & A. İşman (Dü) içinde, Eğitim Teknolojileri Okumaları. TOJET.
