Rönesans Döneminde Çokseslilik ve Armoni
Özet
Yeniden doğuş anlamına gelen “Rönesans”, Orta Çağ’ın katı, bağnaz, bilimden uzak, insan ruhunu dizginleyen uygulamalarına bir tepki olarak ortaya çıkmış ve sanat da dâhil olmak üzere insanı ilgilendiren her alanda etkisini göstermiştir. Bu alanlardan biri de müziktir. Müzik tarihi açısından değerlendirildiğinde Rönesans’ta çokseslilik konusunda yaşanan gelişmeler oldukça önemlidir. Bu dönem içerisinde, hız kazanan çoksesliliğe yönelik bazı teorik temellerin atılmış olması ve bu teorik bilgilerden halen yararlanılıyor olmamız, bahsi geçen önem durumunu ortaya koyabilecek nedenlerden yalnızca birkaçıdır. Çoksesliliğin yalnızca koro müziği ile sınırlı kalmayıp çalgı müziğine doğru eğilim göstererek ivmelenmesi ve bu ivmenin yüzyıllar içerisinde gelişim göstermesi bugünkü batı medeniyetine has müziğin ortaya çıkmasına katkı sağlamıştır. Müziği polifonik yapıya taşıyan en temel unsur, kontrpuan tekniğinin ustaca ve yeniliklere açık biçimde kullanılmış olmasıdır. Bu sayede her ne kadar ezgi odaklı bir müzik anlayışı ağırlıkta olsa da dikey eksenin (armoni) varlığı ve etkisi keşfedilmiştir. Hatta Rönesans dönemi eserlerinde, bugünkü sistematikle olmasa da üç sesli akorlar ve bu akorların birinci çevrimleri kullanılmıştır. Dolayısıyla klasik batı müziği ile ilgilenen herkesin Rönesans ve Rönesans’ta güçlenmiş olan çokseslilik konusunda az ya da çok bilgi sahibi olması gerektiği düşünülmektedir.
Referanslar
Boran İ, Şenürkmez Yıldız K. Kültürel tarih ışığında çoksesli batı müziği. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları; 2007.
İlyasoğlu E. Zaman içinde müzik. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları; 2003.
Ferris J. Music the art of listening. New York: McGraw-Hill Companies Inc; 2008.
Say A. Müzik tarihi. Ankara: Müzik Ansiklopedisi Yayınları; 1997.
Say A. Müzik nedir? nasıl bir sanattır?. İstanbul: Evrensel Basım Yayın; 2008.
Catucci S. Müziğin öyküsü. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları; 2015.
Mimaroğlu İ. Müzik tarihi. İstanbul: Varlık Yayınları; 1999.
Altay G. Kontrpuan yatay çokseslendirme. Ankara: Müzik Eğitimi Yayınları; 2011.
Köse Y. Alıştırmalarla müzik teorisi.İzmir: Arvo Yayınları; 2012.
Yeprem S. Gitarda modal açılımlar ve akor yapıları. Ankara: Fark Yayınları; 2006.
Karolyi O. Müziğe giriş. İstanbul: Pan Yayıncılık; 2007.
Berguist P. Germany and central europe, i: 1520–1600. Haar J (ed.) european music 1520–164 içinde. Woodbridge: Boydell & Brewer Inc; 2006. p.329-352.
İpşiroğlu N. Resimde müziğin etkisi. İstanbul: Hayalperest Yayınevi; 2017.
Köse Y. Uygulamalı kontrapunt öğretimi.İzmir: Arvo Yayınları; 2012.
Ammer C. The facts on file dictionary of music. New York: Facts On File, Inc; 2004.
Patrick Williams. At the cross stabat mater. (28/02/2024 tarihinde https://www.ccwatershed.org/2023/03/20/at-the-cross/ adresinden ulaşılmıştır).
Cangal N. Armoni. Ankara: Arkadaş Yayınevi; 2008
Elhankızı A. Armoni rus ekolü yaklaşımlarıyla. Konya: Eğitim Yayınevi; 2020.
Usman O. Modal kontrpuanın temel ilkeleri çoksesli batı müziğinde yazım ve analiz. Konya: Eğitim Yayınevi; 2017.
Schubert P. Modal Counterpoint Renaissance Style. New York: Oxford Universty Press, Inc; 2008.
Kennan K. Counterpoint based on eighteenth-century practise. New Jersey: Prentice Hall; 1999.
Köse Y. Uygulamalı armoni öğretimi ikinci kitap. İzmir Arvo Yayınları; 2012.
Gauldin R. A practical approach to sixteenth century cointerpoint. Illinois: Waveland Press, Inc; 1995.
Freedman R. Music in the renaissance. New York: W. W. Norton And Company; 2013.
Referanslar
Boran İ, Şenürkmez Yıldız K. Kültürel tarih ışığında çoksesli batı müziği. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları; 2007.
İlyasoğlu E. Zaman içinde müzik. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları; 2003.
Ferris J. Music the art of listening. New York: McGraw-Hill Companies Inc; 2008.
Say A. Müzik tarihi. Ankara: Müzik Ansiklopedisi Yayınları; 1997.
Say A. Müzik nedir? nasıl bir sanattır?. İstanbul: Evrensel Basım Yayın; 2008.
Catucci S. Müziğin öyküsü. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları; 2015.
Mimaroğlu İ. Müzik tarihi. İstanbul: Varlık Yayınları; 1999.
Altay G. Kontrpuan yatay çokseslendirme. Ankara: Müzik Eğitimi Yayınları; 2011.
Köse Y. Alıştırmalarla müzik teorisi.İzmir: Arvo Yayınları; 2012.
Yeprem S. Gitarda modal açılımlar ve akor yapıları. Ankara: Fark Yayınları; 2006.
Karolyi O. Müziğe giriş. İstanbul: Pan Yayıncılık; 2007.
Berguist P. Germany and central europe, i: 1520–1600. Haar J (ed.) european music 1520–164 içinde. Woodbridge: Boydell & Brewer Inc; 2006. p.329-352.
İpşiroğlu N. Resimde müziğin etkisi. İstanbul: Hayalperest Yayınevi; 2017.
Köse Y. Uygulamalı kontrapunt öğretimi.İzmir: Arvo Yayınları; 2012.
Ammer C. The facts on file dictionary of music. New York: Facts On File, Inc; 2004.
Patrick Williams. At the cross stabat mater. (28/02/2024 tarihinde https://www.ccwatershed.org/2023/03/20/at-the-cross/ adresinden ulaşılmıştır).
Cangal N. Armoni. Ankara: Arkadaş Yayınevi; 2008
Elhankızı A. Armoni rus ekolü yaklaşımlarıyla. Konya: Eğitim Yayınevi; 2020.
Usman O. Modal kontrpuanın temel ilkeleri çoksesli batı müziğinde yazım ve analiz. Konya: Eğitim Yayınevi; 2017.
Schubert P. Modal Counterpoint Renaissance Style. New York: Oxford Universty Press, Inc; 2008.
Kennan K. Counterpoint based on eighteenth-century practise. New Jersey: Prentice Hall; 1999.
Köse Y. Uygulamalı armoni öğretimi ikinci kitap. İzmir Arvo Yayınları; 2012.
Gauldin R. A practical approach to sixteenth century cointerpoint. Illinois: Waveland Press, Inc; 1995.
Freedman R. Music in the renaissance. New York: W. W. Norton And Company; 2013.
