Anestezi – Narkoz
Özet
Anestezi, canlıda duyunun geçici olarak giderilmesi veya azaltılmasıdır ve "duyarsızlık" anlamına gelir. Anestezi sırasında doku ve hücrelerin metabolizma faaliyetleri yavaşlar ya da durur, bu durum reversibl yani geri döndürülebilir, ölümde ise irreversibl olur. Hem beşeri hem de veteriner hekimlikte, anestezi uygulanacak hayvanın türü, yaşı ve operasyonun özelliklerine göre uygun anestezik madde ve yöntem seçimi önemlidir. Cerrahi müdahalelerde ağrı duyusunun giderilmesi, hem insanlık hem de operasyon güvenliği açısından kritik bir gerekliliktir. Tarihsel olarak, ağrı yönetimi ilk kez insanlarda çeşitli bitkiler ve tekniklerle denendi. 1540 yılında Paracelcus’un eter keşfiyle anestezi alanında önemli bir adım atılmış, 1800’lerde azot protoksit ve kloroform gibi maddeler hayvanlarda kullanılmaya başlanmıştır. Yirminci yüzyılda genel anestezi uygulamaları yaygınlaşmış, yeni tranklizanlar, opoidler ve inhalasyon anestezikleri ile veteriner hekimlikte anestezi kullanımı artmıştır.
Anaesthesia is the temporary removal or reduction of sensation in a living being and means "insensitivity". During anaesthesia, the metabolic activities of tissues and cells slow down or stop, which is reversible and irreversible in death. In both human and veterinary medicine, it is important to choose the appropriate anaesthetic agent and method according to the type and age of the animal to be anaesthetised and the characteristics of the operation. Elimination of pain sensation in surgical interventions is a critical requirement for both humanity and operation safety. Historically, pain management was first tried in humans with various plants and techniques. In 1540, an important step was taken in the field of anaesthesia with the discovery of ether by Paracelcus, and substances such as nitrogen protoxide and chloroform began to be used in animals in the 1800s. In the twentieth century, general anaesthesia applications became widespread and the use of anaesthesia in veterinary medicine increased with new tranquilizers, opoids and inhalation anaesthetics.
Referanslar
Anteplioğlu H, Samsar E, Akın F, Genel Şirurji. Ankara: 4. Baskı Ankara Üniversitesi Yayınları Ders Kitabı; 1990.
Aslanbey, D. Veteriner Operasyon Bilgisi. Ankara: Medipres; 2022.
Ünsaldı S. Veteriner anestezi. Ankara: Nobel Tıp Kitapevleri; 2011.
Topal, A. Veteriner Anestezi. İstanbul: Nobel & Güneş; 2005.
Tursun, G. Hayat, A. Köpeklerde Halotan ve Desfluran Anestezisinin EKG Üzerine Etkileri. F. Ü. Sağ. Bil. Derg. 2008; 22(5): 273 – 278.
Hayat A. Bulut, S. Köpeklerde Halotan ve Sevofluranın Bazı Hematolojik ve Biyokimyasal Değerler ile Anesteziden uyanma Üzerine Etkilerinin Karşılaştırılması. Vet. Bil.Derg. 2003; 49(3-4): 49-54.
Koç, B., Sarıtaş, Z. K. Veteriner Anesteziyoloji ve Reanimasyon. Ankara: Medipres; 2004
Belge A, Bakır B. Veteriner Anesteziyoloji ve Reanimasyon. Van Yüzüncü yıl Üniversitesi Veteriner Fakültesi Yayınları Ders Notları; 1999.
Ünsaldı S. Veteriner anestezi. 2.Baskı. Ankara: Nobel Tıp Kitapevleri; 2022.
Koç B. Sarıtaş, Z. K. Şenel, O.O. Veteriner Anesteziyoloji. Ankara: Nobel Tıp Kitapevleri; 2021.
Hayat A, Şındak, N, Karaçal, F, Kilis Keçilerinde Propofol Kullanılması. Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları. 2006; 4(3); 36-39.
Biricik S, Çetin H, Ganidağlı S, ‘vd.’ Kısraklarda Kaudal Epidural Analjezide Lidokain ve Lidokain-Meperidin Kombinasyonunun Karşılaştırılması 2003; 27(4):1023-1028.
Referanslar
Anteplioğlu H, Samsar E, Akın F, Genel Şirurji. Ankara: 4. Baskı Ankara Üniversitesi Yayınları Ders Kitabı; 1990.
Aslanbey, D. Veteriner Operasyon Bilgisi. Ankara: Medipres; 2022.
Ünsaldı S. Veteriner anestezi. Ankara: Nobel Tıp Kitapevleri; 2011.
Topal, A. Veteriner Anestezi. İstanbul: Nobel & Güneş; 2005.
Tursun, G. Hayat, A. Köpeklerde Halotan ve Desfluran Anestezisinin EKG Üzerine Etkileri. F. Ü. Sağ. Bil. Derg. 2008; 22(5): 273 – 278.
Hayat A. Bulut, S. Köpeklerde Halotan ve Sevofluranın Bazı Hematolojik ve Biyokimyasal Değerler ile Anesteziden uyanma Üzerine Etkilerinin Karşılaştırılması. Vet. Bil.Derg. 2003; 49(3-4): 49-54.
Koç, B., Sarıtaş, Z. K. Veteriner Anesteziyoloji ve Reanimasyon. Ankara: Medipres; 2004
Belge A, Bakır B. Veteriner Anesteziyoloji ve Reanimasyon. Van Yüzüncü yıl Üniversitesi Veteriner Fakültesi Yayınları Ders Notları; 1999.
Ünsaldı S. Veteriner anestezi. 2.Baskı. Ankara: Nobel Tıp Kitapevleri; 2022.
Koç B. Sarıtaş, Z. K. Şenel, O.O. Veteriner Anesteziyoloji. Ankara: Nobel Tıp Kitapevleri; 2021.
Hayat A, Şındak, N, Karaçal, F, Kilis Keçilerinde Propofol Kullanılması. Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları. 2006; 4(3); 36-39.
Biricik S, Çetin H, Ganidağlı S, ‘vd.’ Kısraklarda Kaudal Epidural Analjezide Lidokain ve Lidokain-Meperidin Kombinasyonunun Karşılaştırılması 2003; 27(4):1023-1028.
