Sınıfta Bir Lider Olarak Öğretmen

Aydan Ordu

doi:10.37609/akya.3324

Yazarlar

Aydan Ordu

https://orcid.org/0000-0002-2068-7992

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.3324.c9253

Özet

En genel anlamda liderlik, bireyin ortak hedeflere ulaşmak için takipçilerini etkileme süreci olarak tanımlanabilir. Lider diğerlerini etkilerken bulunduğu konum, uzmanlık bilgi ve becerileri, karizmatik özellikleri gibi çeşitli güç kaynaklarını kullanabilir. Okullarda lider denildiğinde sadece okul yöneticileri akla gelmektedir. Oysa öğretmenlerden de liderlik rollerini sergilemeleri beklenir. Öğretmen liderliği okul etkililiğinin artması, katılım ve işbirliği yoluyla öğretmenlerin moralinin ve çalışma hayatlarının kalitesinin iyileşmesi, öğrenci başarısının artması gibi pek çok olumlu etkiye sahiptir. Öğretmen liderliğinde öğretmenlerin sınıf içindeki ve sınıfın dışındaki rollerinden söz edilebilir. Okulda iş birliğine dayalı bir kültürün geliştirilmesine katkıda bulunma, diğer öğretmenlere rehberlik etme, öğretmenlerin kendini geliştirmesi gibi bireysel olarak ve okul bazında dönüşümü teşvik etme öğretmen liderlerin sınıf dışındaki rollerinden bazılarıdır. Sınıf dışında olduğu kadar sınıf içinde de öğretmenin kendini lider olarak algılaması gerekir. Öğretmen liderliği aslında sınıfta başlar. Çünkü sınıflar, öğretmenlerin öğrenciler üzerinde doğrudan etki yaratabileceği en iyi ortamlardır. Vizyon sahibi olmak, sınıfta güvene dayalı bir atmosfer yaratarak öğrencileri sürece dahil etmek, değişimden korkmayarak yenilikleri desteklemek, öğrencilere model olmak ve öğrencileri motive etmek sınıfta bir lider olarak öğretmenin sergilemesi gereken özellikler arasından sayılabilir.

Referanslar

Beycioğlu, K. (2009). İlköğretim okullarında öğretmenlerin sergiledikleri liderlik rollerine ilişkin bir değerlendirme (Hatay ili örneği) [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. İnönü Üniversitesi.

Beycioğlu, K. (2010). Improving schools through teacher leadership [Öğretmen liderliği ile okulları geliştirmek] by Alma Harris & Daniel Muijs, Berkshire, Open University Press, 2005. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 16(2), 301-303.

Can, N. (2006). Öğretmen liderliğinin geliştirilmesinde müdürün rol ve stratejileri. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(21), 349-363.

Cheong Cheng, Y. (1994). Teacher leadership style: A classroom‐level study. Journal of Educational Administration, 32(3), 54-71.

Cosenza, M. N. (2015). Defining teacher leadership: Affirming the teacher leader model standards. Issues in Teacher Education, 24(2), 79-99.

Driescher, C. J. C. (2016). Classroom teacher leadership in top-performing secondary schools (Publication no: 30709138) [Master Dissertation, University of Pretoria]. ProQuest Dissertations & Theses Global.

Ertesvåg, S. K. (2009). Classroom leadership: The effect of a school development programme. Educational Psychology, 29(5), 515-539.

French, J. R. P., & Raven, B. (1959). The bases of social power. D. Cartwright ve A. Zander, (Eds.), Studies in social power (s. 259-269). University of Michigan Press Frost,

Frost, D., & Harris, A. (2003). Teacher leadership: towards a research agenda. Cambridge Journal of Education, 33(3), 479-498. https://doi.org/10.1080/0305764032000122078

Gavoni, P. (2023). The teacher as the classroom behavioral leader. LinkedIn. https://www.linkedin.com/pulse/teacher-classroom-behavioral-leader

Harris, A., & Jones, M. (2019). Teacher leadership and educational change. School Leadership & Management, 39(2), 123-126.

Harris, A., & Lambert, L. (2003). Building leadership capacity for school improvement. McGraw-Hill Education.

Harris, A., & Muijs, D. (2003). Teacher leadership: Principles and practice. National College for School Leadership.

Harris, A., & Muijs, D. (2005). Improving schools through teacher leadership. Open University Press.

Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2013). Educational administration: Theory research and practice (9th ed.). McGraw-Hill.

Katzenmeyer, M., & Moller, G. (2009). Awakening the sleeping giant: Helping teachers develop as leaders (3th ed.), Corwin Press.

Lunenburg, F. C., & Ornstein, A. (2012). Educational administration: Concepts and practices (6th ed.). Wadsworth, Cengage Learning.

Murphy, J. (2005). Connecting teacher leadership and school improvement. Corwin Press.

Nadelson, L. S., Booher, L., & Turley, M. (2020). Leaders in the classroom: Using teaching as a context for measuring leader identity. Frontiers in Education, 5. https://doi.org/10.3389/feduc.2020.525630

Nadelson, L. S., Turley, M. J., & DiMasso-Shininger, D. (2022). The perspective of principals of all teachers being leaders. World Journal of Education, 12(6), 9-23. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1383286.pdf

Potter, T. K. (2001). Teacher leadership. Journal of Correctional Education, 52(3),120-125.

Silva, D. Y., Gimbert, B., & Nolan, J. (2000). Sliding the doors: Locking and unlocking possibilities for teacher leadership. Teachers college record, 102(4), 779-804.

Smith, R. M. (1997, November 19-23). Defining leadership through followership: concepts for approaching leadership development [Conference presentation]. The Annual Meeting of the National Communication Association, Chicago, IL, United States.

Şimşek, Y. (2008). Sınıf ve grup lideri olarak öğretmen. E. Ağaoğlu (Ed.), Sınıf yönetimi (s.63-80). Anadolu Üniversitesi.

Treslan, D. L. (2006). Transformational leadership in the classroom: Any evidence. Education Canada, 46(2), 58-62.

Warren, L. L. (2021). The importance of teacher leadership skills in the classroom. Education Journal, 10(1), 8-15.

Wilmore, E. L. (2007). Teacher leadership: Improving teaching and learning from inside the classroom. Corwin Press.

Yukl, G. (2009). Leadership in organizations (7th ed.). Pearson.